^
I
■
.
* >*
4"S •
* 1
■
I ■ ■■. V
n f*'
. *
.1
■
i
£',
I
r i* ■
■
^*
l
THE WORKS
OF
FRANCIS BACON.
t ~K
'8
/
THE
WORKS
OF
FRANCIS BACON,
BARON OF VERULAM, VISCOUNT ST. ALBANS, AND
LORD HIGH CHANCELLOR OF ENGLAND.
(Eollecteti an& 25UtteU
BY
JAMES SPEDDING, M. A.
OF TRINITY COLLEGE, CAMBRIDGE;
ROBERT LESLIE ELLIS, M.A.
LATE FELLOW OF TRINITY COLLEGE, CAMBRIDGE;
AND
DOUGLAS DENON HEATH,
BARRISTER- AT-LAW ; LATE FELLOW OF TRINITY COLLEGE, CAMBRIDGE.
VOLUME II.
NEW YORK:
HURD AND HOUGHTON, 401 Broadway.
BOSTON i TAGGARD AND THOMPSON.
MDCCCLXIV.
RIVERSIDE, CAMBRIDGE:
TEREOTYPED AND PRINTED BY
H. 0. HOUGHTON.
CONTENTS
OF
THE SECOND VOLUME.
PHILOSOPHICAL WORKS.
PART I. — CONTINUED.
PARASCEVE AD HISTORIAM NATURALEM
ET EXPERIMENTALEM.
PAGE
Pkeface 9
descriptio hlstoriie naturalis et experimentalis
qualis sufficiat et sit in ordine ad basin et
fundamenta philosophise ver^e ... 43
Aphorismi de conficienda Historia Prima . .47
Catalogus Historiarum particularium, secundum
CAPITA 61
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM.
Preface 73
Partitiones Scientiarum, et Argumenta singulo-
rum capitum 87
De Dignitate et Augmentis Scientiarum
Liber primus 97
secundus 174
tertius 251
quartus 309
quintus 358
sextus 409
Appendix on the Art of writing in Cipher . . 499
PARASCEVE
AD
H I S T 0 E I A I
NATUEALEI ET EXPEEIIENTALEI.
[Published in 1620 in the same volume with the Novum Organnm.']
4RIGHAM YOUNG UNlYtKSnri
PROVO. UTAH
PEEFACE
Among the eight subjects which were to have been
handled in the remaining books of the Novum Organurn
(see ii. 21.), the last but one is entitled De parascevis
ad inquisitionem, under which head Bacon intended
(as appears by the introduction to the following trea-
tise) to set forth the character of the Natural and Ex-
perimental History, which was to form the third part
of the Instauratio.
What may have been the logical connexion between
these eight subjects which determined him to reserve
this for the penultimate place, it seems impossible, by
the help of the titles alone, to divine. But whatever
the order in which he thought advisable to approach
it, there can be no doubt that this Natural and Ex-
perimental History was always regarded by him as a
part of his system both fundamental and indispensable.
So earnestly indeed and so frequently does he insist
on the importance of it, that I once believed it to be
the one real novelty which distinguished his philosophy
from those of his contemporaries and immediate pred-
ecessors. And even now, though Mr. Ellis's analy-
sis of the Baconian Induction has given me much new
light and considerably modified my opinion in that
matter, I am still inclined to think that Bacon himself
regarded it not only as a novelty, but as the novelty
10 PREFACE TO
from which the most important results were to be ex-
pected ; and however experience may have proved that
his expectations were in great part vain and his scheme
impracticable, I cannot help suspecting that more of it
is practicable than has yet been attempted, and that
the greatest results of science are still to be looked for
from a further proceeding in this direction.
The grounds of this opinion will be explained most
conveniently in connexion with the following treatise ;
a treatise published by Bacon (on account of the ex-
ceeding importance of the subject) out of its proper
place and incomplete ; and to which I find nothing
among Mr. Ellis's papers that can serve as preface.
In what the distinctive peculiarity of the Baconian
philosophy really consisted, is a question to which
every fresh inquirer gives a fresh answer. Before I
was acquainted with Mr. Ellis's, which is the latest,
and formed upon the largest survey and subtlest scru-
tiny of the evidence, I had endeavoured to find one for
myself, and had come to a conclusion which, though
quite different from his, is not I think irreconcilable
with it, but contains (as I still venture to believe) a
part, though a part only, of the truth. And the ques-
tion which I wish now to raise is whether, as my so-
lution was imperfect from not taking any account of
the novelty contained in the method of Induction as
Bacon understood it, Mr. Ellis's be not likewise im-
perfect from not taking sufficient account of the novelty
contained in the Natural History as Bacon intended it
to be employed ; and whether there be not room for
a third solution more complete than either, as includ-
ing both.
That the philosophy which Bacon meant to announce
THE PARASCEVE. 11
was in some way essentially different not only from
any that had been before but from any that has been
since, is a position from which in both cases the in-
quiry sets out ; and since it is one which will not per-
haps be readily granted by everybody, it may be worth
while to explain the considerations which led me to
it ; the rather because Mr. Ellis and myself, though
proceeding not only independently but by entirely dif-
ferent roads and in pursuit of different objects — he
endeavouring to penetrate the secret of Bacon's phi-
losophy, I endeavouring to understand the objects and
purposes of his life — meet nevertheless at this point
in the same conclusion.
The process by which I arrived at it myself, I can-
not explain better than by transcribing a paper which
I wrote on the subject in 1847 ; at which time I had
not seen any part of Mr. Ellis's argument, or heard
his opinion upon the question at issue. What my
own opinion is now, I wTill state afterwards ; but first
I give the paper exactly as I then wrote it ; the length
of the extract being justified — at least if there be any
truth in the conclusion — by the importance of the
question at issue ; for it bears upon the business of
the present and future quite as much as on the knowl-
edge of the past. The form in which it is written, —
that of a familiar conversation between two friends,
— happened to be the most convenient for the busi-
ness I was then about ; and as I could not present
the argument more clearly in any other, I leave it
as it is.
Before you go on I wish you would satisfy me on one
point, upon which I have hitherto sought satisfaction in vain.
12 PREFACE TO
What after all was it that Bacon did for philosophy ? In
what did the wonder and in what did the benefit consist ? I
know that people have all agreed to call him the Father of the
Inductive Philosophy ; and I know that the sciences made a
great start about his time and have in some departments made
great progress since. But I could never yet hear what one
thing he discovered that would not have been discovered just
as soon without his help. It is admitted that he was not for-
tunate in any of his attempts to apply his principles to prac-
tice. It is admitted that no actual scientific discovery of
importance was made by him. Well, he might be the father
of discovery for all that. But among all the important scien-
tific discoveries which have been made by others since his
time, is there any one that can be traced to his teaching ?
traced to any principles of scientific investigation originally
laid down by him, and by no other man before him or con-
temporary with him ? I know very well that he did lay
down a great many just principles ; — principles which must
have been acted upon by every man that ever pursued the
study of Nature with success. But what of that? It does
not follow that we owe these principles to him. For I have
no doubt that I myself, — I that cannot tell how we know
that the earth goes round, or why an apple falls or why the
antipodes do not fall, — I have no doubt (I say) that if I
sat down to devise a course of investigation for the deter-
mination of these questions, I should discover a great many
just principles which Herschel and Faraday must hereafter
act upon, as they have done heretofore. Nay if I should
succeed in setting them forth more exactly, concisely, im-
pressively, and memorably, than any one has yet done, they
might soon come to be called my principles. But if that
were all, I should have done little or nothing for the ad-
vancement of science. I should only have been finding for
some of its processes a better name. I want to know whether
Bacon did anything more than this; and if so, what. In
what did the principles laid down by him essentially differ
THE PARASCEVE. 13
from those on which (while he was thus labouring to ex-
pound them) Galileo was already acting? From all that I
can hear, it seems evident that the Inductive Philosophy-
received its great impulse, not from the great prophet of new
principles, but from the great discoverers of new facts ; not
from Bacon, but from Galileo and Kepler. And I suppose
that, with regard to those very principles even, if you wanted
illustrations of what is commonly called the Baconian method,
you would find some of the very best among the works of
Gilbert and Galileo. What was it then that Bacon did which
entitles him to be called the Regenerator of Philosophy ?
or what was it that he dreamt he was doing which made
him think the work so entirely his own, so immeasurably
important, and likely to be received with such incredulity
by at least one generation of mankind ?
B.
A pertinent question ; for there is no doubt that he was
under that impression. " Gum argumentum hujusmodi prce
manibus habeam (says he) quod tractandi imperitid perdere
et veluti exporters nefas sit" He was persuaded that the
argument he had in charge was of such value, that to risk
the loss of it by unskilful handling would be not only a pity
but an impiety. You wish to know, and the wish is reasona-
ble, what it was. For answer I would refer you to the phi-
losophers ; only I cannot say that their answers are satisfac-
tory to myself. The old answer was that Bacon was the
first to break down the dominion of Aristotle. This is now,
I think, generally given up. His opposition to Aristotle
was indeed conceived in early youth, and (though he was
not the first to give utterance to it) I dare say it was not
the less his own, and in the proper sense of the word, origi-
nal. But the real overthrower of Aristotle was the great stir
throughout the intellectual world which followed the Refor-
mation and the revival of learning. It is certain that his
authority had been openly defied some years before the pub-
14 PREFACE TO
lication of Bacon's principal writings; and it could not in
the nature of things have survived much longer. Sir John
Herschel however, while he freely admits that the Aris-
totelian philosophy had been effectually overturned without
Bacon's aid, still maintains Bacon's title to be looked upon in
all future ages as the great Reformer of Philosophy; not
indeed that he introduced inductive reasoning as a new and
untried process, but on account of his " keen perception and
his broad and spirit-stirring, almost enthusiastic, announce-
ment of its paramount importance, as the alpha and omega
of science, as the grand and only chain for linking together
of physical truths, and the eventual key to every discovery
and every application."
That is all very fine ; but it seems to me rather to account
for his having the title than to justify his claim to it ; —
rather to explain how he comes by his reputation than to
prove that he deserves it. Try the question upon a modern
case. We are now standing upon the threshold of a new
era in the science of History. It is easy to see that the uni-
versal study of History must be begun afresh upon a new
method. Tales, traditions, and all that has hitherto been ac-
counted most authentic in our knowledge of past times, must
be set aside as doubtful ; and the whole story must be spelt
out anew from charters, names, inscriptions, monuments, and
such like contemporary records. Now an eloquent man
might easily make a broad and spirit-stirring announcement
of the paramount importance of this process, as the only key
by which the past can be laid open to us as it really was, —
the grand and only chain for linking historical truths and so
forth. But would he thereby entitle himself to be called the
great reformer of History ? Surely not. Such a man might
perhaps get the credit, but it is Niebuhr that has done the
thing : for Niebuhr was the first both to see the truth and to
set the example.
THE PARASCEVE. 15
B.
So, I confess, it seems to me. And if I thought that
Bacon had aimed at no more than that, I should not think
that his time had been altogether well employed, or his sense
of the importance of his own mission to mankind altogether
justified. For surely a single great discovery made by
means of the inductive process would have done more to
persuade mankind of the paramount importance of it, than
the most eloquent and philosophical exposition. Therefore
in forsaking his experiments about gravitation, light, heat,
&c, in order to set forth his classification of the " Preroga-
tives of Instances," and to lay down general principles of
philosophy, he would have been leaving the effectual promo-
tion of his work to secure the exaltation of his name, than
which nothing could be more opposite both to his principles
and his practice. If his ambition had been only to have his
picture stand as the frontispiece of the new philosophy, he
could not have done better indeed than come forward as the
most eloquent expounder of its principles. But if he wanted
(as undoubtedly he did above all other things) to set it on
work and bring it into fashion, his business was to produce
the most striking illustration of its powers, — the most strik-
ing practical proof of what it could do.
Therefore if I thought, as Herschel seems to think, that
there was no essential or considerable difference between the
doctrines which Bacon preached and those which Galileo
practised ; — that Galileo was as the Niebuhr of the new
philosophy (according to your own illustration), and Bacon
only as your supposed eloquent man ; — I should agree with
you that Bacon's right to be called the Reformer of Philoso-
phy is not made out. But when I come to look at Bacon's
own exposition of his views and compare them with the lat-
est and most approved account I have met with of Galileo's
works, I cannot but think that the difference between what
Galileo was doing and what Bacon wanted to be done is not
only essential but immense.
16 PREFACE TO
A.
Nay, if the difference be immense, how comes it to be
overlooked ? It is from no want of the wish to claim for
Bacon all the credit he deserves in that line.
B.
No. Rather perhaps from the wish to claim too much.
We are so anxious to give him his due that we must needs
ascribe to him all that has been done since his time ; from
which it seems to follow that we are practising his precepts,
and that the Baconian philosophy has in fact been flourish-
ing among us for the last 200 years. You believe this, don't
you?
A.
People tell me so ; and I suppose the only doubt is
whether it be exclusively and originally his ; — there is no
doubt, I fancy, that it is his.
B.
Certainly that appears to be the general opinion ; and it
may seem an audacious thing in me to say that it is a mis-
take. But I cannot help it. It is true that a new philosophy
is flourishing among us which was born about Bacon's time ;
and Bacon's name (as the brightest which presided at the
time of its birth) has been inscribed upon it.
" Hesperus, that led
The starry host, rode brightest: "
not that Hesperus did actually lead the other stars ; he and
they were moving under a common force, and they would
have moved just as fast if he had been away ; but because
he shone brightest, he looked as if he led them. But if I
may trust Herschel, I must think that it is the Galilean
philosophy that has been flourishing all these years ; and
if I may trust my own eyes and power of construing
Latin, I must think that the Baconian philosophy has yet
to come.
I
THE PARASCEVE. 17
If Bacon were to reappear among us at the next meeting
of the Great British Association, — or say rather if he had
appeared there two or three years ago (for there seems to be
something great and new going on now), I think he would
have shaken his head. I think he would have said, " Here
has been a great deal of very good diligence used by several
persons ; but it has not been used upon a well-laid plan.
These solar systems, and steam-engines, and Daguerreotypes,
and electric telegraphs, are so many more' pledges of what
might be expected from an instauration of philosophy such
as I recommended more than 200 years ago ; why have you
not tried that ? You have been acting all the time like a
king who should attempt to conquer a country by encourag-
ing private adventurers to make incursions each on his own
account, without any system of combined movements to sub-
due and take possession. I see that wherever you have the
proper materials and plenty of them your work is excellent ;
so was Gilbert's in my time ; so was Galileo's ; nay even
Kepler — though his method was as unskilful as that of the
boy who in doing a long-division sum would first guess at the
quotient and then multiply it into the divisor to see whether
it were true, and if it came out wrong would make another
guess and multiply again, and so on till he guessed right at
last, — yet because he had a copious collection of materials
ready to his hand, and enormous perseverance however per-
versely applied, and a religious veracity, did at last hit upon
one of the greatest discoveries ever made by one man. But
what could Kepler have done without Tycho Brahe's tables
of observation ? And what might Galileo not have done if
he had had a large enough collection of facts ? This there-
fore it is that disappoints me, I do not see any sufficient col-
lection made of materials, — that is, of facts in nature — or
any effectual plan on foot for making one. You are scarcely
better off in that respect than I was ; you have each to gather
tlje materials upon which you are to work. You cannot build
houses, or weave shirts, or learn languages so. If the builder
VOL. II. 2
18 PREFACE TO
had to make his own bricks, the weaver to grow his own
flax, the student of a dead language to make his own con-
cordance, where would be your houses, your shirts, or your
scholars ? And by the same rule if the interpreter of Na-
ture is to forage for his facts, what progress can you expect
in the art of interpretation ? Your scholar has his dictionary
provided to his hand ; but your natural philosopher has still
to make his dictionary for himself.
" And I wonder the more at this, because this is the very
thing of all others which I myself pointed out as absolutely
necessary to be supplied, — as the thing which was to be set
about in the first place, — the thing without which no great
things could possibly be done in philosophy. And since you
have done me the honour to think so very highly of rny pre-
cepts, I am a little surprised that you have not thought it
worth while in so very essential a point to follow them.
And to say the truth, I could wish for my own reputation
(if that were of any consequence) that you had either hon-
oured me a little more in that way, or not honoured me quite
so much in other ways. You call me the Father of your
Philosophy, meaning it for the greatest compliment you can
pay. I thank you for the compliment, but I must decline
the implied responsibility. I assure you this is none of
mine. — May I ask whether any attempt has been made to
collect that i Historiam naturalem et experiment alem quce sit
in ordine ad condendam philosophiam,' concerning which I
did certainly give some very particular directions ; — which
I placed as conspicuously as I could in the very front and
entrance of my design ; — of which I said that all the genius
and meditation and argumentation in the world could not do
instead of it ; no, not if all men's wits could meet in one
man's head ; therefore that this we must have, or else the
business must be given up ? 1 — If this has been fairly tried
1 Neque huic Jabori et inquisitioni et mundanae perambulationi, ulla
ingenii aut meditationis aut argumentationis substitutio ant compensatio
sufficere potest, non si omnia omnium ingenia coierint. Itaque aut hoc
prorsus habendum aut negotium in perpetuum deserendum.
THE PARASCEVE. 19
and found impracticable or ineffectual, blot me out of your
books as a dreamer that thought he had found out a great
thing but it turned out nothing. If not, I still think it would
be worth your while to try it."
A.
I partly comprehend your meaning ; but I should prefer it
in a less dramatic form. You think that the difference be-
tween what Galileo did and what Bacon wanted to be done,
lay in this — that Bacon's plan presupposed a history (or
dictionary as you call it) of Universal Nature, as a store-
house of facts to work upon ; whereas Galileo was content to
work upon such facts and observations as he collected for
himself. But surely this is only a difference in degree.
Both used the facts in the same way ; only Bacon wanted a
larger collection of them.
B.
Say rather, Bacon wanted a collection large enough to give
him the command of all the avenues to the secrets of Nature.
You might as w-ell say that there is only a difference of de-
gree between the method of the man who runs his single
head against a fortress, and the man who raises a force
strong enough to storm it, — because each uses the force he
has in the same way, only one wants more of it than the
other : — or between stopping all the leaks in a vessel and
stopping as many as you conveniently can. The truth is,
that though the difference between a few and a few more is
only a difference of degree, the difference between enough
and not enough is a difference in kind. According to Gali-
leo's method, the work at best could be done but partially.
According to Bacon's (so at least he believed) it would be
done effectually and altogether.
I will put you a case by way of illustration. Two men
(call them James and John) find a manuscript in a character
unknown to either of them. James, being skilled in Ian-
20 PREFACE TO
guages and expert at making out riddles, observes some
characters similar to those of one of the languages which he
understands ; immediately sets himself to guess what they
are ; and succeeds in puzzling out here a name and there a
date, with plausibility. Each succeeding guess, if it be right,
makes the next easier ; and there is no knowing precisely
how much may be made out in this manner, or with what
degree of certainty. The process is inductive, and the re-
sults, so far as they go, are discoveries. John seeing him
thus employed comes up and says : " This is all very in-
genious and clever, and far more than I could do by the
same process. But you are not going the right way to work.
You will never be able to decipher the manuscript in this
way. I will tell you what we must do. Here (you see) are
certain forms of character which continually recur. Here is
one that comes more than once in every line ; here another
that comes once in every two or three lines ; a third that
comes only twice or thrice in a page ; and so on. Let us
have a list made of these several forms, with an index show-
ing where and how often they occur. In the meantime
I will undertake, upon a consideration of the general laws
of language, to tell you, by the comparative frequency of
their recurrence, what parts of speech most of these are.
So we shall know which of them are articles, which conjunc-
tions, which relatives, which auxiliaries, and so on. Setting
these apart we shall be better able to deal with the nouns
and verbs ; and then by comparing the passages in which
each occurs, we shall be able, with the help of your language
learning, to make out the meaning first of one, then of an-
other. As each is determined, the rest will be easier to
determine ; and by degrees we shall come to know them all.
It is a slow process compared with yours, and will take time
and labour and many hands. But when it is done we shall
be able to read the whole book."
Here I think you have a picture in little of the difference
between Bacon's project for the advancement of philosophy
THE PARASCEVE. 21
and that which was carried into effect (certainly with re-
markable success) by the new school of inductive science
which flourished in his time. If we want to pursue the
parallel further, we have only to suppose that John, after
completing in a masterly manner a great portion of his work
on the universal laws of language ; after giving particular
directions for the collection, arrangement, and classification
of the index, and even doing several pages of it himself by
way of example ; is called away, and obliged to leave the
completion of the work to his successors ; and that his suc-
cessors (wanting diligence to finish, patience to wait, or
ability to execute) immediately fall back to the former
method ; — in which they make such progress and take such
pride, that they never think of following out John's plan,
but leave it exactly where he left it. And here I think
you have a true picture of the state in which the matter
now rests.
I see. The manuscript is the volume of Nature. The
learned linguist and expert maker-out of puzzles is Galileo
or one of his school. The work on the laws of language
is the Novum Organum. The index is the Natural and
experimental History quce sit in ordine ad condendam Phi-
losophiam. The making-out of the words one by one is
the Interpretation of Nature —
B.
And the ultimate reading of the wThole book is the " His-
toria Illuminata sive Veritas Rerum ; " the " Philosophia
Secunda ; " the sixth and last part of the Instauration ; the
consummation which Bacon knew he was not to be per-
mitted himself to see, but trusted that (if men were true
to themselves) the Fortune of the Human Race would one
day achieve.
22 PREFACE TO
A.
And you think that they have not been true to them-
selves ?
B.
Why what have they done with this work since he left it ?
There it lies to speak for itself, sticking in the middle of the
Novum Organum. No attempt has been made, that I can
hear of, to carry it out further. People seem hardly to know
that it is not complete. John Mill observes that Bacon's
method of inductive logic is defective, but does not advert
to the fact that of ten separate processes which it was de-
signed to include, the first only has been explained. The
other nine he had in his head, but did not live to set down
more of them than the names. And the particular example
which he has left of an inductive inquiry does not profess to
be carried beyond the first stage of generalization, — the
vindemiatio prima as he calls it.
A.
It may be so ; but why have they not attempted to carry
his process out further ? Is it not because they have found
that they can get on faster with their old tools ?
B.
Because they think they can get on faster ; you cannot
say they have found it until they have tried.
Have they not tried Bacon's way partially, and found it
not so handy ? Has not Sir John Herschel, for instance,
tried the use of his famous classification of Instances, and
pronounced it " more apparent than real ? " And is it not
a fact that no single discovery of importance has been actu-
ally made by proceeding according to the method recom-
THE PARASCEVE. 23
mended by Bacon ? I am sure I have heard as much re-
ported upon the authority of a very eminent modern writer
upon these subjects.
B.
So have I. And I can well believe that the use of
Bacon's " Prerogatives of Instances," in the way they have
been used, is not much ; and for the reason given by Her-
schel, viz., because the same judgment which enables you
to assign the Instance its proper class, enables you, without
that assignation, to recognize its proper value. Therefore
so long as the task of gathering his Instances as they grow
wTild in the woods is left to the Interpreter of Nature him-
self, there is little use in a formal classification ; he knows
exactly what he wants ; what is not to his purpose he need
not trouble himself with ; what is to his purpose he can
apply to that purpose at once. And each several man of
genius will no doubt acquire a knack of his own by which
he will arrive at his results faster than by any formal
method. But suppose the Interpreter wrants to use the
help of other people, to whom he cannot impart his own
genius or his peculiar gift of knowing at first sight what is
to the purpose and what not. He wants them to assist him
in gathering materials. How shall he direct them in their
task so that their labours may be available for himself? I
take , it, he must distribute the work among several and
make it pass through several processes. One man may
be used to make a rough and general collection, — what
we call an omnium gatherum. Another must be employed
to reduce the confused mass into some order fit for ref-
erence. A third to clear it of superfluities and rubbish.
A fourth must be taught to classify and arrange what re-
mains. And here I cannot but think that Bacon's arrange-
ment of Instances according to what he calls their Preroga-
tives, or some better arrangement of the same kind which
experience ought to suggest, would be found to be of great
value ; especially when it is proposed to make through all
24 PREFACE TO
the regions of Nature separate collections of this kind such
as may combine into one general collection. For though it
be true that as long as each man works only for himself, he
may trust to the usus uni rei deditus for finding out the
method of proceeding which best suits the trick of his own
mind, — and each will probably pursue a different method,
— yet when many men's labours are to be gathered into one
table, any collector of statistics will tell you that they must
all work according to a common pattern. And in the sub-
ject we are speaking of which is coextensive with the mind
of man on one side and the nature of things on the other,
that will undoubtedly be the best pattern which is framed
upon the justest theory of the human understanding ; — for
which distinction Bacon's would seem to be no unlikely
candidate.
However I am here again getting out of my province. It
may be that Bacon's project was visionary ; or it may be
that it is only thought visionary, because since his death no
heart has been created large enough to believe it practica-
ble. The philosophers must settle that among themselves.
But be the cause what it will, it is clear to me on the one
hand that the thing has not been seriously attempted ; and
on the other, that Bacon was fully satisfied that nothing of
worth could be hoped for without it ; therefore that we have
no right to impute to him either the credit of all that has
been done by the new philosophy, or the discredit of all that
has been left undone.
A.
Certainly not ; if you are right as to the fact. But I still
think there must be some mistake. How is it possible that
among so many distinguished men as have studied Bacon's
philosophy with so much reverence, such a large feature
can have been overlooked?
B.
I cannot pretend to explain that. But an appeal to one's
THE PARASCEVE. 25
own eyes is always lawful. Here is one passage which is
enough by itself to settle the question. If you are not satis-
fied with it, I can quote half a dozen more to the same effect :
" Illud interim quod scepe diximus etiam hoc loco prcecipue
repetendum est — "
A.
Translate ; if you would have me follow.
B.
"I must repeat here again what I have so often said; — that
though all the wits of all the ages should meet in one, — though
the whole human race should make Philosophy their sole business,
— though the whole earth were nothing but colleges and acade-
mies and schools of learned men, — yet without such a natural
and experimental history as I am going to describe, no progress
worthy of the human race in Philosophy and the Sciences could
possibly be made : whereas if such a history were once provided
and well ordered, with the addition of such auxiliary and light-
giving experiments as the course of Interpretation would itself
suggest, the investigation of Nature and of all sciences would be
the work only of a few years. Either this must be done, there-
fore, or the business must be abandoned. For in this way and
in this way only can the foundation be laid of a true and active
Philosophy."
A.
Where does he say that?
B.
In the Preface to what he calls the " Parasceve ad His-
toriam naturalem et experimentalem" which is in fact noth-
ing more than a description of the sort of history which he
wanted, — such a history as a true Philosophy might be
built upon, — with directions to be observed in collecting
it. He published it (somewhat out of its proper place) in
the same volume with the Novum Organum, in order that,
if possible, men might be set about the work at once ; of
such primary importance did he hold it to be. If you dis-
26 PREFACE TO
trust my translation, take it in his own English. In pre-
senting the Novum Organum to the King, after explaining
the nature and objects of the work and his reason for pub-
lishing it in an imperfect shape, he adds, " There is another
reason for my so doing ; which is to try whether I can get
help in one intended part of this work, namely the compil-
ing of a natural and experimental history, which must be the
main foundation of a true and active philosophy" And again
about a week after, in reply to the King's gracious acknowl-
edgement of the book, — " This comfortable beginning makes
me hope further that your Majesty will be aiding to me in
setting men on work for the collecting of a natural and ex-
perimental history, which is basis totius negotii." And this
was no after-thought, but an essential feature of his design as
he had conceived it at least sixteen years before. There is
extant a description of this proposed history, which appears
to have been written as early as 1604 ; and though the only
copy that I know of is in an imperfect and mutilated manu-
script, enough remains to show that in all its material feat-
ures it agreed exactly with the description set forth in the
Parasceve.
Now you know I am not going to discuss the merit of his
plan. It may (as I said) have been all a delusion. But
grant it a delusion — still it was a delusion under which he
was actually labouring. If every man of science that ever
lived had considered it and pronounced it puerile and ridicu-
lous, still their unanimous verdict could not, in the face of
his own repeated and earnest declarations, persuade me that
it was not an essential part of Bacon's scheme ; that it was
not (in his perfect and rooted judgment) the one key to the
cipher in which the fortunes of the human race are locked
up, — the one thing with which all might be done ; without
which nothing. And this is all that is necessary for our
present business. For we are not discussing his philo-
sophical capacity, but his personal character and purposes
as illustrated by the tenour of his life.
THE PARASCEVE. 27
Such in 1847 were my reasons for rejecting as un-
satisfactory all the explanations I had then met with
of the distinctive peculiarity of the Baconian philoso-
phy, and such the result of my attempt to find a more
satisfactory one for myself.
In rejecting former explanations as unsatisfactory,
Mr. Ellis, it will be seen, concurs with me, and for
much the same reason. According to them " it be-
comes," he says, " impossible to justify or to under-
stand Bacon's assertion that his system was essentially
new." He then proceeds to point out one great pecu-
liarity by which it aspired to differ from all former
systems — a peculiarity residing in the supposed per-
fection of the logical machinery ; which, since it would
of itself account for Bacon's belief of its importance no
less than for his assertion of its novelty, does certainly
supply a new explanation unencumbered with the diffi-
culties pointed out in the foregoing extract. But there
is another difficulty which it leaves behind. It is im-
possible, I think, to reconcile with this supposition the
course which Bacon afterwards took in expounding
and developing his system. For if the great secret
which he had, or thought he had, in his keeping, lay
only, or even chiefly, in the perfection of the logical
machinery — in the method of induction ; if this method
was a kind of mechanical process — an organum or en-
gine— at once " wholly new," "universally applica-
ble," " in all cases infallible," and such as anybody
might manage ; if his explanation of this method in
the second book of the Novum Organum is so incom-
plete that it leaves all the principal practical difficul-
ties unexplained ; and if it was a thing which nobody
but himself had any notion of, or any belief in ; how
28 PREFACE TO
is it that, during the remaining five years of his life —
years of eager and unremitting labour, devoted almost
exclusively to the exposition of his philosophy — he
made no attempt to complete the explanation of it ?
Why did he leave the Novum Organum as it was,
being a work which he could have completed alone,
and which indeed he only could have completed, and
apply himself with advised and deliberate industry to
the collection of Natural History ; a work which he
knew he could not carry to perfection himself, even
in any of its parts ; which he had once thought it a
waste of time to employ himself upon, as being within
every man's capacity ; concerning the execution of
which he had already given sufficient general direc-
tions ; and of which, even when accomplished, the
right use could not be made except in virtue of that
very method or logical machinery, the constitution and
management of which still remained to be explained ?
It was not that he had changed his opinion as to the
value of it : His sense of the difficulties may have in-
creased, his views as to details may have altered ; but
there is no reason to think that he ever lost any part of
his faith either in the importance or in the practicability
of it. It was not that when he came to closer quar-
ters with the subject, he felt that he was himself un-
able to deal with it : Two years after the publication
of the first part of the Novum Organum, and three
years before his death, he speaks of the second part
as a thing yet to be done, but adds, " quam tamen
animo jam complexus et metitus sum." l It was not
that he thought the description he had already given
sufficient : In the winter of 1622, he tells us that
1 Letter to Fulgenzio.
THE PARASCEVE. 29
there are " haud pauca, eaque ex prcecipuis," still want-
ing. It was not that he had found any disciple or
fellow-labourer to whom he might intrust the comple-
tion of his unfinished task : To the very last he felt
himself alone in his work. It was not from inadver-
tence : He left the Novum Organum for the Natural
History deliberately, because it seemed upon considera-
tion the better and more advisable course ; " quare
omnino et ante omnia in hoc incumbere satius et con-
sultius visum est." It was not that he wanted either
time or industry ; for during the five succeeding years
he completed the De Augmentis, and composed his his-
tories of the Winds, of Life and Death, of Dense and
Rare; his lost treatise on Heavy and Light, his lost
Abecedarium Naturae, his New Atlantis, his Sylva Syl-
varum. Why did he employ no part of that time in
completing the description of the new machine ? in
explaining how he proposed to supply the defects1
and rectify the errors 2 of the imperfect logical process
which he had already exhibited ; how to adapt the
mode of inquiry to the nature of the subject ; 3 how to
determine what questions ought to be dealt with first,
— what " natures'1 to have precedence in the order
of inquiry ; 4 above all, how to ascertain where the
inquiry might safely terminate as having left no " na-
ture" in the universe unchallenged,5 — a security with-
out which the whole process must always have been in
1 De Adminiculis Inductionis.
2 De Rectificatione Inductionis.
8 De Variatione Inquisitionis pro natura subjecti.
4 De Praerogativis Naturarum quatenus ad inquisitionem, sive de eo
quod inquirendum est prius et posterius.
5 De Terminis Inquisitionis, sive de Synopsi omnium naturartim in uni-
verso.
30 PREFACE TO
danger of vitiation from an u instance contradictory "
remaining behind? To me the question appears to
admit of but one answer. He considered the collec-
tion of natural history upon the plan he meditated, to
be, in practice at least, a more important part of his
philosophy than the Organum itself, — a work of which
the nature and importance more needed to be pressed
upon the attention of mankind, — of which the neg-
lect would be more fatal to the progress of science.
That this was in fact his opinion at the very time he
was composing the Novum Organum. may be inferred
from the last aphorism of the first book, as I have
pointed out at the end of the preface. That he was
still of the same opinion two years after, we have his
own express declaration in the Auctoris monitum pre-
fixed to the History of the Winds, where he explains
his motives for going on with the third part of the In-
stauratio, instead of finishing the second. It had oc-
curred to him, he there tells us, that if the Organum
should fall into the hands of some man of genius capa-
ble of understanding and willing to use it, still without
a natural history of the proper kind provided to his
hand, he would not know how to proceed ; whereas
if a full and faithful history of nature and the arts were
set before him, he might succeed even by the old method
— " licet via veteri pergere malint, nee via nostri or-
gani (quae ut nobis videtur aut unica est aut optima)
uti " — in building upon it something of solid worth.
" Itaque hue res redit," he concludes; " ut organum
nostrum, etiamsi fuerit absolutum, absque historid natur
rali non multum, historia naturalis absque organo non
parum, instaurationem scientiarum sit provectura." I
know not how therefore to escape the conclusion that,
THE PARASCEVE. 31
in Bacon's own estimate of his own system, the Nat-
ural History held the place of first importance. He
regarded it as not less new 2 than the new method, and
as more indispensable. Though the "via nostri organi"
still appeared to him to be " aut unica aut optima"
something of substantial worth might, he thought, be
accomplished without it. Without a natural history
" tali qualem nunc prsecipiemus," he thought no ad-
vance of any value could possibly be made.
What may be the real value of this part of Bacon's
system is, of course, quite another question. The evi-
dence just adduced goes only to show what was the
value which he himself set upon it, and affects the
question no otherwise than by giving it a new inter-
est, and suggesting the expediency of considering more
carefully than has yet, I think, been done, whether
his advice on this head might not be followed — I do
not say as far as he intended — but much further than
has yet been tried; with effects — I do not say such
as he anticipated — but larger than we are likely to
get any other way.
That he himself indeed, even if all mankind had
united to carry his plan into effect, would have been
disappointed with the result, I have little doubt. For
I suppose the collected observations of all the world,
— reduced to writing, digested, and brought into his
study, — would not have sufficed to give him that
knowledge of the forms of nature which was to carry
1 His assertion of the novelty is as strong in the one case as in the other.
"Atque hoc posterius [viz. the use of natural history, " tanquam materia
prima philosophise atque verae inductionis supellex sive sylva"] nunc
agjitur ; nunc inquam, neque unquam antehac."
32 PREFACE TO
with it the command over her powers. He would
have found no doubt, upon trial, that his scheme in-
volved difficulties of which he had formed no concep-
tion. He would have found that the facts which must
be known in order to complete the three tables of com-
parence, and to " perfect the exclusiva" were so infinite
in number that to gather them by simple observation
without some theoretic principle of selection would be
an endless task, and to deal with them when gathered
a hopeless one. He might still indeed have hoped to
arrive ultimately at an alphabet of nature (her princi-
ples being probably few and simple, though her phe-
nomena so enormously complex) ; but he would have
found that a dictionary or index of nature (and such
was to be the office of the Natural History*), to be com-
plete enough for the purposes of the Novum Organum,
must be nearly as voluminous as Nature herself. He
would have found it necessary, therefore (as I suppose
all inventors have done both before and since his time),
to make material changes in his original plan of opera-
tion, and to reduce his hopes far below their original
dimensions. But a man may be in the right way to
his end, though the end itself be further off than he
imagines ; and before we cast Bacon's plan finally
aside, we may be fairly called upon to show either that
the way he wanted us to go is in its nature impracti-
cable, or that there is better hope of arriving at the
desired end by some other.
Mr. Ellis's judgment upon the first point may be
partly gathered from his general remarks upon the
third part of the Instauratio ; but I am fortunately in
possession of his opinion (called forth by the exposition
of my own views in the dialogue above quoted) upon
THE PARASCEVE. 33
the specific practical question now under discussion.
It was communicated to me in a letter dated 13th Sep-
tember, 1847, and appears to contain his deliberate
judgment as to the practicability of making a collection
of natural history, such as would be available for scien-
tific purposes, in the manner in which Bacon proposed
to have it made.
" That it is impossible (he says) to sever the busi-
ness of experiment and observation from that of the-
orising, it would perhaps be rash to affirm. But it
seems to me that such a severance could hardly be
effected. A transcript of nature, if I may so express
myself, — that is, such a collection of observed phe-
nomena as would serve as the basis and materials of a
system of natural philosophy, — would be like nature
itself infinite in extent and variety. No such collec-
tion could be formed ; and, were it formed, general
laws and principles would be as much hidden in a mass
of details as they are in the world of phenomena.
" The marshalling idea, teaching the philosopher
what observations he is to make, what experiments to
try, seems necessary in order to deliver him from this
difficulty. Can we conceive that such experiments as
those of Faraday could have preceded the formation of
any hypothesis ? You allude, I think, to what has been
done in the way of systematic observation with refer-
ence to terrestrial magnetism. And beyond all doubt
the division of labor is possible and necessary in many
scientific inquiries. But then this separating of the
observer from the theoriser is only possible (at least, in
such a case as that of magnetism) when the latter can
tell his " bajulus " what experiments he is to make, and
how thev are to be made. As a matter of fact, the
VOL. II. 3
34 PREFACE TO
memoirs of Gauss, which have done so much to en-
courage systematic observation of terrestrial magnet-
ism, contain many results of theory directly bearing
on observation ; e. g., the method of determining the
absolute measure of magnetism.
*****
" Of course I remember that Bacon speaks of ex-
periments to be suggested by theory : as for instance in
Solomon's house ; all I mean is, that it seems doubtful
whether a large collection of facts can in most sciences
be made useful, unless some theory has guided its for-
mation."
Now I am quite willing to accept this judgment as
perfectly sound and just ; as pointing truly at the
practical difficulties involved in Bacon's scheme, and
proving that it could not be carried out completely on
the plan he proposed, or attain completely the end at
which he aimed ; and certainly, if I thought that such
completeness was a condition absolutely essential, —
that, unless observation could be carried on without
any help whatever from theory, the work could not
proceed at all ; or that the results of observation so
conducted could be of no scientific value unless they
amounted to a perfect "transcript of nature ;" — if I
thought, in short, it was a scheme wdiich, unless it led
to everything, would lead to nothing, — I should accept
these remarks as disposing finally of the whole ques-
tion. But why should I think so? That the sever-
ance of theory and observation should be absolute does
not appear to me to be at all necessary for the practical
prosecution of the enterprise ; I can hardly think that
it even formed part of the original design ; and though
it is true that the collection of natural history could not
THE PAEASCEVE. 35
have been used in the way Bacon proposed, unless it
were more complete than it ever could have been made,
yet for use in the ordinary way (and this was certainly
one of the uses he contemplated for it) its value would
be increased by every new observation ; and who can
say at what point observations so conducted must ne-
cessarily stop ?
That Bacon intended one set of men to be employ-
ed in collecting facts, and another in deriving conse-
quences from them, is no doubt true. Unless theory and
observation could be so far separated as to admit prac-
tically of such a distribution of parts, his plan must no
doubt have been given up ; and it is objected that this
distribution is practically impossible, because the ob-
servers, unless they had some precedent theory to guide
them, could never know what observations to make in
order to bring out the facts which the theorist requires
to know. I cannot but think, however, that this ob-
jection supposes a separation of the two functions far
more complete than Bacon ever contemplated. He
may have used words which in strict logical construc-
tion imply such a kind of separation ; but if so, his
words meant more than he himself meant. His intel-
lect was remarkable for breadth rather than subtlety, —
quicker, to use his own division, in perceiving resem-
blances than distinctions, — and in writing he always
aimed at conciseness, force, point, picturesqueness, and
at making himself plain to common understandings, far
more than at metaphysical exactness of expression.
Now, however true it may be, as a metaphysical prop-
osition, that some amount of theory is involved in every
observation, and still more in every series of observa-
tions, it is no less true, as a familiar fact, that observa-
36 PREFACE TO
tions made by one man, without conscious reference
to any theory whatever, may be perfectly available to
another with reference to theories of which the first
never heard or dreamed. Colonel Reid's theory of
storms, for instance, was worked out, I am told, not in
the West Indies among the hurricanes, but at the Ad-
miralty among the ships' logs. And though Bacon
would never have denied that many results of theory
go to the correct keeping of a ship's log, who can doubt
that a collection of logs kept during hurricanes would
have been accepted by him as a most valuable contri-
bution to a history of the winds, and a good specimen
of the very thing he wanted ? It would be easy to add
more instances ; but I suppose nobody will deny that,
in this sense, observation and theory can be carried on
apart and by different persons. And if it be objected
that the observers will never hit upon all the facts
which are necessary to suggest or establish the theory,
unless their observations be renewed again and again
under directions devised by the theorist with special
reference to what he wants to know, I reply by asking
what is to prevent the renewal of them, under direc-
tions so devised, as often as necessary ? a thing (I may
observe) which Bacon himself distinctly intended.
" Illud interim," he says, after giving an example of
a " topica particularis " in the De Augmentis, " quod
monere occoepimus iterum monemus, nempe ut homi-
nes debeant topicas particulars suas alternare, ita ut
post majores progressus aliquos in inquisitione factos,
aliam et subinde aliam instituant topicam, si modo scien-
tiarum fastigia conscendere cupiant." Now if the di-
rections, judicious to begin with, be judiciously varied
and repeated as the inquiry proceeds, an immense mass
THE PARASCEVE. 37
of observations of the greatest importance to science
might surely be collected in this very way. Nay, in
subjects which have their phenomena spread far and
wide over the world (like winds, seasons, and oceanic
or atmospheric currents), it is in the gradual accumu-
lation of observations so made that our only hope lies
of ever coming to understand their laws at all ; and if
we cannot cause them to be collected under direction
and design, we must wait till they accumulate by acci-
dent. For it is manifestly impossible that in such sub-
jects as these, philosophers should provide themselves
with all the facts which they want unless they can use
the help of those who are not philosophers. What
science deals with phenomena more subtle and delicate
than meteorology ? Yet hear Sir John Herschel. " It
happens fortunately that almost every datum which the
scientific meteorologist can require is furnished in its
best and most available state by that definite systematic
process known as the " keeping a meteorological register"
which consists in noting at stated hours of every day
the readings of all the meteorological instruments at
command, as well as all such facts or indications of
wind and weather as are susceptible of being definitely
described and estimated without instrumental aid. Oc-
casional observations apply to occasional and remark-
able phenomena, and are by no means to be neglected ;
but it is to the regular meteorological register, steadily
and perseveringly kept throughout the whole of every voy-
age, that we must look for the development of the great
laws of this science" 1
1 Manual of Scientific Inquiry, prepared for the use of officers in Her
Majesty's navy and travellers in general. Edited by Sir John F. W. Her-
schel, Bt., p. 281.
38 PREFACE TO
Between the officers of Her Majesty's navy register-
ing the readings of their instruments in all latitudes
and longitudes, and the man of science in his study
deducing the laws of meteorology from a comparison
of the results, the division of labour is surely as com-
plete as Bacon would have desired. Nor would the
scientific directions previously furnished to the offi-
cers for their guidance, directions when, where, what,
and how to observe and record, — though containing
" many results of theory bearing upon observation," —
have seemed to him either objectionable or superflu-
ous : on the contrary, such directions form part of his
own design as explained by himself. In the conclud-
ing paragraph of the tract which has suggested these
remarks he distinctly announces his intention to draw
up certain heads of inquiry showing what points with
reference to each subject were more particularly to be
observed. And though he did not live to execute this
part of his design, a few fragments remaining among
his papers show in what manner he proposed to pro-
ceed. And (if an idle looker-on who can offer no
help in the work may presume to offer an opinion) I
could wish that men of science would apply them-
selves earnestly to the solution of this practical prob-
lem : What measures are to be taken in order that
the greatest variety of judicious observations of nature
all over the world may be carried on in concert upon
a scientific plan, and brought to a common centre?
With reference to some particular subjects, such meas-
ures have been of late years taken on a scale of Bacon-
ian magnitude. The system of observations instituted
by the Great British Association with respect to Ter-
restrial Magnetism, if I am rightly informed as to the
THE PARASCEVE. 39
nature and scale of it, is one which Bacon would have
welcomed as he welcomed the first tidings from Galileo's
telescope ; he would have accepted it as an enterprise
" dignum humano genere." A similar system of con-
certed observations is now in contemplation with re-
gard to oceanic currents. As a specimen of the same
thing in a more general character, take the "Admiralty
Manual of Scientific Inquiry," to which I have already
referred ; a book of practical directions drawn up by
some of the most eminent scientific men of our day
with special reference to the progress of science in
several of its most important departments ; directions
addressed not to men who are themselves engaged in
the theoretical investigation of the subjects, or guided
by any " marshalling idea," but to " officers of the
navy and travellers in general," telling them what
things to observe, in order that their observations
may be available for the purposes of scientific in-
quiry. These are exactly what Bacon would have
called " Topicae Inquisitionis," — instructions for the
examination of Nature " super articulos ; " and the
wrhole scheme is in perfect accordance, so far as it
goes, with Bacon's notion of the way in which men
might be set on work for the completing of a natural
and experimental history. Why should it not go fur-
ther ? Who can believe that the subjects contained in
this little volume are the only subjects to which this
method of collecting observations can be applied ? who
venture to fix the limit beyond which, under such a
system sagaciously devised, wisely administered, ener-
getically carried out, and extended to all the depart-
ments of nature which admit of it, human discovery
may not go? — J". S.
PARASCEVE
AD
HISTORIAI NATUMLEM ET EXPEEIMENTALEM.
DESCRIPTIO
HISTORIC NATURALIS ET EXPEEIIENTALIS,
QUALIS SUFFIC1AT ET SIT IN ORDINE
AD BASIN ET FUNDAMENTA
PHILOSOPHISE VERSE.
Quod Instaurationem nostram per partes edamus, id
eo spectat ut aliquid extra periculum ponatur. Non
absimilis nos movet ratio ut aliam quandam operis
particulam jam in praesenti subjungamus, et cum iis
quae supra absolvimus una edamus. Ea est descriptio
et delineatio Historiae Naturalis et experimentalis, ejus
generis quae sit in ordine ad condendam philosophiam,
et complectatur materiem probam, copiosam, et apte
digestam ad opus interpretis quod succedit. Huic
autem rei locus proprius foret quum ad Paraseevas
Inquisitionis ordine deventum fuerit. Hoc vero prae-
vertere, nee locum proprium expectare, consultius
nobis videtur; quod hujusmodi historia, qualem animo
metimur et mox describemus, res perquam magnae
sit molis, nee sine magnis laboribus et sumptibus
confiei possit; ut quae multorum opera indigeat, et
(ut alibi diximus) opus sit quasi regium. Itaque
occurrit illud, non abs re fore experiri si forte haec
aliquibus aliis curae esse possint, ita ut dum nos de-
stinata ordine perficiamus haec pars quae tarn multiplex
44 PARASCEVE AD HISTORIAM
est et onerosa etiam vivis nobis (si ita divinae placuerit
majestati) instrui et parari possit, aliis una nobiscum
in id sedulo incumbentibus ; praesertim quum vires
nostra? (si in hoc soli fuerimus) vix tantae provinciae
sufficere videantur. Etenim quae ad opus ipsum in-
tellects pertinent nos marte nostro fortasse vince-
mus. At intellectus materialia tarn late patent ut
ea (tanquam per procuratores et rnercatores) undique
conquiri et importari debeant. Accedit etiam illud,
quod coeptis nostris vix dignum esse aestimemus ut
in re tali quae fere omnium industriae pateat nos ipsi
tempus teramus. Quod autem caput rei est ipsi nunc
praestabimus ; ut ejusmodi historiae modum et descrip-
tionem, qualis intention] nostrae satisfaciat, diligenter
et exacte proponamus ; ne homines non admoniti aliud
agant, et ad exemplum naturalium historiarum quae
jam in usu sunt se regant, atque ab institute nostro
multum aberrent. Illud interim quod saepe diximus
etiam hoc loco praecipue repetendum est ; non si
omnia omnium aetatum ingenia coivissent aut posthac
coierint ; non si universum genus humanum philoso-
phiae dedisset operam aut dederit, et totus terrarum
orbis nihil aliud fuisset aut fuerit quam academiae et
collegia et scholae virorum doctorum ; tamen absque
tali qualem nunc praecipiemus Historia Naturali et
Experimentali, ullos qui genere humano digni sint
progressus in philosophia et scientiis fieri potuisse aut
posse. Contra vero, comparata et bene instructa hu-
jusmodi historia, additis experimentis auxiliaribus et
luciferis quae in ipso interpretationis curriculo occur-
rent aut eruenda erunt, paucorum annorum opus
futuram esse inquisitionem naturae et scientiarum
omnium. Itaque aut hoc agendum est aut negotium
NATURALEM ET EXPERIMENTALEM. 45
deserendum. Hoc enim solo et unico modo funda-
menta philosophise verse et activae stabiliri possunt ;
et simul perspicient homines, tanquam ex profundo
somno excitati, quid inter ingenii placita et com-
menta ac veram et activam philosophiam intersit, et
quid demum sit de natura naturam ipsam consulere.
Primo igitur de hujusmodi historia conficienda prae-
cepta dabimus in genere ; deinde particularem ejus
figuram hominibus sub oculos ponemus, inserentes
interdum non minus ad quid inquisitio aptanda et
referenda sit quam quid quaeri debeat ; scilicet, ut
scopus rei bene intellectus et praevisus etiam alia
hominibus in mentem redigat quae a nobis fortasse
praetermissa erunt. Historiam autem istam Historiam
Primam sive Historiam Matrem appellare consuevi-
mus.
APHORISMI
DE CONFICIENDA HISTORIA PRIMA,
Aphorismus
I.
Natura in triplici statu ponitur et tanquam regi-
men subit trinum. Aut enim libera est et cursu suo
ordinario se explicat, aut a pravitatibus et insolentiis
materiae atque ab impedimentorum violentia de statu
suo detruditur, aut ab arte et ministerio liumano con-
stringitur et fingitur. Atque primus ille status ad
species rerum refertur, secundus ad monstra, tertius
ad artificialia. Etenim in artifieialibus natura jugum
recipit ab imperio hominis ; nunquam enim ilia facta
fuissent absque homine. At per operam et ministe-
rium hominis conspicitur prorsus nova corporum facies
et veluti rerum universitas altera sive theatrum alte-
rum. Triplex itaque est historia naturalis. Tractat
enim aut naturae Libertatem aut Errores aut Vinculo, ;
ut non male earn partiri possimus in historiam Genei*ati-
onurn, Prcetergenerationurn, et Artium ; quarum postre-
mam etiam Mechanicam et Experimentalem appellare
consuevimus. Neque tamen id praecipimus ut haec tria
separatim tractentur. Quidni enim possint historiae
monstrorum in singulis speciebus cum historia ipsarum
specierum conjungi? Etiam artificialia quandoque cum
48 PARASCEVK AD HISTORIAM
speciebus recte conjunguntur, quandoque melius sepa-
rantur. Quamobrem e re nata de his consilium capere
optimum est. Methodus enim iterationes et prolixi-
tatem gignit, aeque ubi nimia est ac ubi nulla.
ii.
Historia naturalis, ut subjecto (quemadmodum dix-
imus) triplex, ita usu duplex est. Adhibetur enim aut
propter rerum ipsarum cognitionem quae historic man-
dantur, aut tanquam materia prima philosophise atque
verse inductionis supellex sive sylva. Atque posterius
hoc nunc agitur ; nunc, inquam, neque unquam ante-
hac. Neque enim Aristoteles aut Theophrastus aut
Dioscorides aut Caius Plinius, multo minus moderni,
hunc finem (de quo loquimur) historic naturalis un-
quam sibi proposuerunt. Atque in hoc plurimum est,
ut qui partes scribendi historiam naturalem sibi posthac
sumpserint hoc perpetuo cogitent atque animo agitent,
se non lectoris delectationi, non utilitati ipsi quae ex
narrationibus in praesens capi possit, debere inservire ;
sed conquirere et comparare rerum copiam et varieta-
tem quae veris axiomatibus conficiendis sufficiat. Hoc
enim si cogitent, modum hujusmodi historiae ipsi sibi
praescribent. Finis enim regit modum.
in.
Quo autem majoris est haec res operae et laboris, eo
illam minus onerari superfluis consentaneum est. Tria
itaque sunt de quibus homines sunt plane admonendi
ut in illis parce admodum operam suam collocent, tan-
quam iis quae massam operis in immensum augeant,
virtutem parum aut nihil promoveant.
Primo igitur facessant antiquitates et citationes aut
NATURALEM ET EXPERIMENTALEM. 49
suffragia authorum ; etiam lites et controversiae et opi-
niones discrepantes ; omnia denique philologica. Neque
enim citetur author nisi in re dubiss fklei, neque inter-
ponatur controversia nisi in re magni momenti. Quae
vero ad ornamenta orationis et similitudines et eloquen-
tia9 thesaurum et hujusmocli mania spectant, omnino
abjiciantur. Etiam quae recipiuntur omnia et ipsa pro-
ponantur breviter et strictim, ut nihil minus sint quam
verba. Nemo enim qui materialia ad aedificia vel
naves vel hujusmodi aliquas structuras colligit et re-
ponit, ea (officinarum more) belle collocat et ostentat
ut placeant, sed in hoc tantum sedulus est ut proba et
bona sint, et ut in respositorio spatium minimum occu-
pent. Atque ita prorsus faciendum est.
Secundo, non multum ad rem facit luxuria ilia histo-
riarum naturalium in descriptionibus et picturis spe-
cierum numerosis, atque earundem varietate cviriosa.
Hujusmodi enim pusillae varietates nihil aliud sunt
quam lusus quidam naturae et lascivia, et prope ad in-
dividuorum naturam accedunt ; atque habent peragra-
tionem quandam in rebus ipsis amoenam et jucundam,
informationem vero ad scientias tenuem et fere super-
vacuam.
Tertio, missse plane faciendaB sunt omnes narrationes
superstitiosae (non dico prodigiosae, ubi memoria earum
reperietur fida et probabilis, sed superstitios;e), et (^\-
perimenta magiae ceremonialis. Nolumus enim philo-
sophise infantiam, cui historia naturalis primam praebet
mammam, fabulis anilibus assuescere. Erit fortasse
tempus (postquam in inquisitionem natune paulo altius
penetratum sit) hujusmodi res leviter percurrendi, ut si
quid in illis faecibus haereat virtutis naturalis ea extrahi
et in usum condi possit. Interim seponendie sunt.
VOL. II. 4
50 PARASCEVE AD HISTORIAM
Etiam magige naturalis experimenta diligenter et cum
severitate ventilanda sunt antequain recipiantur, prae-
sertim ilia quae ex vulgaribus sympathiis et antipathiis,
magna cum socordia et facilitate credendi simul et fin-
gendi, derivari solent.
Neque nil aut parum actum est in exoneranda histo-
ria naturali tribus his (quae diximus) rebus superfluis,
quae alias volumina impleturae fuissent. Neque tamen
hie finis. iEque enim requiritur in opere magno ut tarn
ea quae recipiuntur succincte scribantur, quam ut super-
flua abscindantur ; licet nemini dubium esse possit quin
hujusmodi castitas et bre vitas delectation em multo mi-
norem turn legenti turn scribenti praebitura sit. Verum
illud semper inculcandum est, hoc quod paratur hor-
reum esse tantummodo et promptuarium rerum ; in
quo non manendum aut habitandum sit cum voluptate,
sed eo descendendum, prout res postulat, cum aliquid
ad usum sumendum sit circa opus Interpretis quod
succedit.
IV.
In historia quam requirimus et animo destinamus,
ante omnia videndum est ut late pateat et facta sit ad
mensuram universi. Neque enim arctandus est mun-
dus ad angustias intellectus (quod adhuc factum est),
sed expandendus intellectus et laxandus ad mundi
imaginem recipiendam, qualis invenitur. Istud enim,
respicere pauca et pronunciare secundum pauca, omnia
perdidit. Resumentes igitur partitionem quam paulo
ante fecimus historiae naturalis (quod sit Generatio-
num, Praetergenerationum, et Artium), Historiae Ge-
nerationum constituimus partes quinque. Sit prima,
aetheris et coelestium. Secunda, meteororum et regi-
onum (quas vocant) aeris ; tractuum videlicet a luna
NATURALEM ET EXPERIMENT A LEM. 51
usque ad superficiem terrae ; cui etiam parti cometas
cujuscunque generis, turn sublimiores turn humiliores,
utcunque se habeat rei Veritas, ordinis causa assigna-
mus. Tertia, terrae et maris. Quarta, elementorum
(quae vocant) flammae sive ignis, aeris, aquae, et terrae.
Elementa autem eo sensu accipi volumus, ut intelligan-
tur non pro primordiis rerum sed pro corporum natu-
ralium massis majoribus. Ita enim natura rerum di-
stribuitur, ut sit quorundam corporum quantitas sive
massa in universo perquam magna, quia scilicet ad
schematismum eorum requiritur textura materiae facilis
et obvia ; qualia sunt ea quatuor (quae diximus) cor-
pora ; at quorundam aliorum corporum sit quantitas in
universo parva et parce suppeditata, propter texturam
materiae valde dissimilarem et subtilem et in plurimis
determinatam et organicam ; qualia sunt species rerum
naturalium, metalla, plantae, animalia. Quare prius
genus corporum Collegia Major a, posterius Collegia
Minora appellare consuevimus. At Collegiorum isto-
rum Majorum est pars historiae quarta, sub ^nomine
elementorum, ut diximus. Neque vero confunditur
pars quarta cum secunda aut tertia in hoc, quod in
singulis mentionem aeris, aquae, terrae fecimus. In
secunda enim et tertia recipitur historia eorum, tan-
quam mundi partium integralium, et quatenus perti-
nent ad fabricam et configurationem universi ; at in
quarta continetur historia substantiae et naturae ipso-
rum, quae in singulis eorum partibus similaribus viget,
nee ad totum refertur. Quinta denique pars historiie
Collegia Minora sive Species continet ; circa quas hi-
storia naturalis hactenus praecipue occupata est.
Historiam vero Praetergenerationum quod attinet,
jamdudum a nobis dictum est quod ilia cum historia ge-
52 PARASCEVE AD HISTORIAM
nerationum commodissime conjungi possit ; ea scilicet
quae sit prodigiosa tantum et naturalis. Nam supersti-
tiosam miraculorum historian! (cujuscunque sit gene-
ris) omnino relegamus in tractatum proprium ; neque
ipsum jam inde a principio suscipiendum, sed paulo
post, quando altius in nature inquisitionem penetra-
tum fuerit.
At Historiam Artium et naturae ab homine versae et
immutato, sive Historiam Experimentalem, triplicem
constituimus. Ant enim deprompta est ex artibus me-
chanicis ; aut ex operativa parte scientiarum liberali-
um ; aut ex practices compluribus et experimentis quae
in artem propriam non coaluerunt, immo quae quando-
que ex vulgatissima experientia occurrunt nee artem
omnino desiderant. Quamobrem si ex his omnibus
quae diximus, Generationibus, Praetergenerationibus,
Artibus et Experimentis, confecta fuerit historia, nihil
praetermissum videtur per quod sensus ad informandum
intellectum instrui possit. Neque igitur amplius intra
circulos* parvus (veluti incantati) subsultabimus, sed
mundi pomoeria circuitione aequabimus.
Inter partes eas quas diximus historiae, maximi usus
est historia artium ; propterea quod ostendat res in
motu, et magis recta ducat ad praxin. Quinetiam tol-
lit larvam et velum a rebus naturalibus, qua3 plerunque
sub varietate figurarum et apparentiae externae occul-
tantur aut obscurantur. Denique vexationes artis sunt
certe tanquam vincula et manicae Protei, quae ultimos
materiae nixus et conatus produnt. Corpora enim per-
di aut annihilari nolunt ; sed potius in varias formas se
mutant. Itaque circa banc historiam, licet mechani-
NATURALEM ET EXPERIMENTALEM. 53
cam (ut videri possit) et minus liberalem, (missa arro-
gantia et fastu) summa est adliibenda diligentia.
Rursus, inter artes prefer untur eae quae corpora na-
turalia et rerum materialia exhibent, alterant, et praepa-
rant ; ut agricultura ; coquinaria ; chymica ; tinctoria ;
opificia vitri, esmaltae, sacchari, pulveris pyrii, ignium
artificialium, papyri, et hujusmodi. Jejuniqris autem
sunt usus quae praecipue consistunt in motu subtili
manuum et instrumentorum ; quales sunt textoria ;
fabrilis ; architectura ; opificia molendinorum, horolo-
giorum, cum similibus ; licet et istae nullo modo negli-
gendae sint ; turn quia in illis occurrunt multa quae ad
corporum naturalium alterationes spectant, turn quia
accurate informant de motu lationis, quae res est magni
prorsus ad plurima momenti.
Verum in congerie universa istius Artium Historiae,
illud omnino monendum est et penitus memoriae man-
dandum ; recipienda esse experimenta artium non so-
lum ea quae ducunt ad finem artis, sed etiam quae ullo
moclo interveniunt. Exempli gratia, quod locustae aut
cancri cocti, cum prius colorem luti referrent, rubes-
cant, nihil ad mensam ; sed haec ipsa instantia tamen
non mala est ad inquirendam naturam rubedinis, cum
idem eveniat etiam in lateribus coctis. Similiter, quod
carnes minori mora saliantur liyeme quam a^state, non
eo tantum spectat ut coquus cibos bene et quantum
sufficit condiat ; sed etiam instantia bona est ad indi-
candam naturam et impressionem frigoris. Quainob-
rem toto (quod aiunt) coelo erraverit, qui intentioni
nostra) satisfieri existimaverit si artium experimenta
colligantur, hujus rei solum gratia ut hoc modo artes
singulae melius perficiantur. Licet enim et hoc non
prorsus contemnamus in multis, tamen ea plane est
54 PARASCEVE AD HISTORIAM
mens nostra ut omnium experimentoruin mechanico-
rum rivuli in philosophias pelagus undequaque fluant.
Delectus autem instantiarum in unoquoque genere emi-
nentiorum (quas maxime et diligentissime conquirere
oportet et quasi venari) ex praerogativis instantiarum
petendus est.
VI.
Resumendum etiam est hoc loco quod in aphorismis
99, 119, 120, libri primi fusius tractavimus, hie vero
praecepti more breviter imperare sufBciat ; hoc est, ut
recipiantur in hanc historian!, primo res vulgatissimae,
quales quis supervacuum putaret scripto inserere, quia
tarn familiariter notae sunt ; dein res viles, illiberales,
turpes (omnia enim munda mundis, et si lucrum ex lotio
boni odoris sit multo magis lumen et informatio ex
re qualibet) ; etiam res leves et pueriles (nee mirum,
repnerascendum enim plane est) ; postremo, res quae
nimiae cujusdam subtilitatis esse videntur, quod in se
nullius sint usus. Neque enim (ut jam dictum est)
quae in hac historia proponentur propter se congesta
sunt ; itaque neque dignitatem eorum ex se metiri par
est, sed quatenus ad alia transferri possint, et influant
in philosophiam.
VII.
Illud insuper praecipimus, ut omnia in naturalibus
tarn corporibus quam virtutibus (quantum fieri potest)
numerata, appensa, dimensa, determinata proponantur.
Opera enim meditamur, non speculationes. Physica
autem et mathematica bene commistaB generant prac-
ticam. Quamobrem exactae restitutiones et distantiae
planetarum, in historia caelestium ; terrae ambitus et
quantum occupet in superficie respectu aquarum, in
historia terrae et maris ; quantam compressionem aer
NATURALEM ET EXPERIMENTALEM. 55
patiatur absque forti antitypia, in historia aeris ; quan-
tum in metallis alterum alteri praapondcret, in historia
metallorum ; et innumera id genus perquirenda et per-
scribenda sunt. Cum vero exactae proportiones haberi
non possint, turn certe ad aestimativas aut comparativas
indefinitas confugiendum est. Veluti (si forte calculis
astronomorum de distantiis diffidimus) quod luna sit
infra umbram terrae ; quod Mereurius sit supra lunam ;
et hujusmodi. Etiam cum mediae proportiones haberi
non possint, proponantur extremae : veluti, quod lan-
guidior magnes attollat ferrum ad tale pondus, respectu
ponderis ipsius lapidis ; et quod maxime virtuosos etiam
ad rationem sexagecuplam ; quod nos in armato mag-
nete admodum parvo fieri vidimus. Atque satis sci-
mus istas instantias determinates non facile aut saepe
occurrere, sed in ipso interpretationis curriculo, tan-
quam auxiliares, (quando res maxime postulat) debere
exquiri. Veruntajnien si forte occurrant, modo non
progressum conficiendae naturalis historiae nimis remo-
rentur, etiam in ipsam eas inserere oportet.
VIII.
Fidem vero eorum quae in historia sunt recipienda
quod attinet ; necesse est ut ilia sint aut fidei certae,
aut fidei dubiae, aut fidei damnatae. Atque prius genus
simpliciter est proponendum. Secundum cum nota ;
viz. per verbum traditur, aut referunt, aut audivi ex
fide-digno, et hujusmodi. Nam argumenta fidei in
alterutram partem nimis operosum foret adscribere,
et proculdubio scribentem nimis remorabitur. Neque
multum etiam refert ad id quod agitur ; quoniam (ut
in aphorismo 118. lib. 1. diximus) falsitatem experi-
mentorum, nisi ea ubique scateant, Veritas axiomatum
56 PARASCEVE AD HISTOHIAM
paulo post convmcet. Attamen si instantia fuerit no-
bilior, aut usu ipso aut quia alia multa ex ilia penclere
possint, turn certe nominandus est author ; neque id
nude tantum, sed cum mentione aliqua, utrum ille ex
relatione aut exscriptione (qualia sunt fere quae scribit
C. Plinius) aut potius ex scientia propria ilia affirma-
verit ; atque etiam utrum fuerit res sui temporis an ve-
tustior ; insuper, utrum sit tale quippiam cujus necesse
foret ut multi essent testes si verum foret ; denique,
utrum author ille fuerit vaniloquus et levis an sobrius
et severus ; et similia, quae faeiunt ad pondus fidei.
Postremo res damnatae fidei et tamen jactatas et cele-
bratas, quales, partim neglectu partim propter usum
similitudinum, per multa jam ssecula invaluerunt, (ve-
luti quod adamas liget magnetem, allium enervet, elec-
trum omnia trahat praeter oeymum, et alia multa hu-
jusmodi,) oportebit non silentio rejicere, sed verbis
expressis proscribere, ne ilia amplius scientiis moles ta
sint.
Praeterea non abs re fuerit, si forte origo vanitatis
aut credulitatis alicujus occurrat, illam notare ; veluti
quod herbae satyrio attributa sit vis ad excitandam ve-
nerem, quia radix scilicet in figuram testiculorum effor-
mata sit ; cum revera hoc ftkt quia adnascitur annis
singulis nova radix bulbosa, adhaerente radice anni pri-
ons ; unde didymi illi. Manifestum autem hoc est,
quod nova radix semper inveniatur solida et succulenta,
vetus emarcida et spongiosa. Quare nil mirum si al-
tera mergatur in aqua, altera natet ; quod tamen pro re
mira habetur, et reliquis ejus herbaj virtutibus authori-
tatem addidit.
IX.
Supersunt additamenta qua3dam historiae naturalis
NATURALEM ET EXPERIMENT ALEM. 57
utilia, quaeque earn magis commode inflectere et aptare
possint ad opus Interprets quod succedit. Ilia quinque
sunt.
Primum, quaestiones (non causarum clico sed facti)
adjiciendae sunt, ut inquisitionem ulteriorem provocent
et sollicitent ; ut in historia terrae et maris, utrum
Mare Caspium fluat et refluat, et quali horarum spa-
tio ; utrum sit aliqua continens Australis, an potius
insulae ; et similia.
Secundo, in experimento aliquo novo et subtiliore
addendus est modus ipse experiments qui adhibitus est ;
ut liberum sit hominum judicium, utrum informatio per
experimentum illud sit fidum aut fallax, atque etiam
excitetur hominum industria ad exquirendos modos (si
fieri possit) magis accuratos.
Tertio, si quid subsit in aliqua narratione dubii vel
scrupuli, id supprimi aut reticeri omnino nolumus ; sed
plane et perspicue ascribi, notae aut moniti loco. Cupi-
mus enim historiam primam, veluti facto sacramento de
veritate ejus in singulis, religiosissime conscribi ; cum
sit volumen operum Dei, et (quantum inter majesta-
tem divinorum et humilitatem terrenorum collationem
facere liceat) tanquam scriptura altera.
Quarto, non abs re fuerit observationes quandoque
aspergere (id quod C. Plinius fecit) ; veluti in historia
terrae et maris, quod terrarum figura (quatenus adhuc
cognita est) respectu marium sit ad austrum angusta et
veluti acuminata, ad septentriones lata et ampla ; ma-
rium contra ; et quod oceani magni intersecent terras
alveis exporrectis inter austrum et septentriones, non
inter orientem et occidentem ; nisi forte in extremis
regionibus polaribus. Etiam canones (qui nil aliud
sunt qnam observationes generales et catholicae) optime
58 PARASCEVE AD HISTORIAM
ascribuntur ; veluti in liistoria coelestium, quod Venus
nunquam distet a sole plus partibus 46, Mercurius 23 ;
et quod planetae qui supra solem locantur tardissime
moveant, cum longissime a terra absint ; planetae infra
solem celerrime. Aliud insuper observations genus
adhibendum, quod nondum in usum venit, licet sit
haud exigui momenti. Illud tale est : nempe, ut sub-
jungantur iis quae sunt, ea quae non sunt. Veluti in
historia coelestium, quod non inveniatur stella oblonga
vel triangularis ; sed quod omnis stella sit globosa ; vel
globosa simpliciter, ut luna, vel ad aspectum angulata
sed in medio globosa, ut reliquae stellae, vel ad aspectum
comata et in medio globosa, ut sol ; aut quod stellae
nullo prorsus spargantur ordine ; ut non inveniatur vel
quincunx vel quadrangulum, nee alia figura perfecta
(utcunque imponantur nomina deltae, coronae, crucis,
quadrigarum, etc.) ; vix etiam linea recta, nisi forte in
cingulo et pugione Orionis.
Quinto, juvabit fortasse nonnihil quaerentem, quod
credentem prorsus pervertat et perdat : viz. ut opini-
ones quae nunc receptae sunt, cum earum varietate et
sectis, brevi verborum complexu et tanquam in tran-
situ recenseantur ; ut intellectum vellicent, et nihil
amplius.
x.
Atque haec sufficient, quatenus ad praecepta genera-
lia ; quae si diligenter observentur, et finem recta petet
hoc opus historiae, nee excrescet supra modum. Quod
si etiam prout circumscribitur et limitatur vastum
opus alicui pusillanimo videri possit, is in bibliothecas
oculos convertat ; et inter alia, corpora juris civilis aut
juris canonici ex una parte spectet, et commentarios
doctorum et jurisconsultorum ex altera ; et videat quid
NATURALEM ET EXPERIMENT ALEM. 59
intersit quoad molem et volumina. Nobis enim (qui,
tanquam scribae fideles, leges ipsas naturae et nil aliud
excipimus et conscribimus) brevitas competit, et fere
ab ipsis rebus imponitur. Opinion am autem et placi-
torum et speculationum non est numerus neque finis.
Quod vero in Distributione Operis nostri mention em
fecimus Cardinalium Virtutum in natura, et quod etiam
harum historia, antequam ad opus Interpretationis ven-
tum fuerit, perscribenda esset ; hujus rei minime obliti
sumus, sed earn nobis ipsis reservavimus ; cum de ali-
orum industria in hac re, priusquam homines cum
natura paulo arctius consuescere incoeperint, prolixe
spondere non audeamus. Nunc itaque ad delineatio-
nem Historiarum Partieularium veniendum.
Verum, prout nunc negotiis distringimur, non ulte-
rius suppetit otium quam ut Catalogum tan turn Histo-
riarum Partieularium secundum capita subjungamus.
Enimvero cum primum huic rei vacare possimus, con-
silium est in singulis veluti interrogando docere, qualia
sint circa unamquamque historiarum illarum potissi-
mum inquirenda et conscribenda, tanquam ea quae ad
finem nostrum faciunt, instar Topicorum quorundam
partieularium ; vel potius ut (sumpto exemplo a causis
civilibus) in hac Vindications Magna sive Processu,
a favore et providentia divina concesso et instituto
(per quern genus humanum jus suum in naturam
recuperare contendit), naturam ipsam et artes super
articulos examinemus.
CATALOGUE
HISTORIARUM PARTIC UL ARIUM,
SECUNDUM CAPITA.
1. Historia Coelestium ; sive Astronomica.
2. Historia Configurationis Coeli et partium ejus ver-
sus Terram et partes ejus : sive Cosmographica.
3. Historia Cometarum.
4. Historia Meteororum Ignitorum.
5. Historia Fulgurum, Fulminum, Tonitruum, et
Coruscationum.
6. Historia Ventorum, et Flatuum Repentinorum,
et Undulationum Aeris.
7. Historia Iridum.
8. Historia Nubium, prout superne conspiciuntur.
9. Historia Expansionis Coeruleas, Crepusculi, plu-
rium Solium, plurium Lunarum, Halonum, Colo-
rum variorum Solis et Luna3 ; atque omnis varie-
tatis Coelestium ad aspectum, quae fit ratione
medii.
10. Historia Pluviarum Ordinariaruin, Procellosarum,
et Prodigiosarum ; etiam Cataractaruni (quas vo-
cant) Coeli ; et similium.
62 CATALOGUS HISTORIARUM PARTICULARIUM,
11. Historia Grandinis, Nivis, Gelu, PruinaB, Nebulae,
Roris, et similium.
12. Historia omnium aliorum Cadentium sive De-
scendentium ex alto, et superne generatorum.
13. Historia Sonituum in alto (si modo sint aliqui)
praeter Tonitrua.
14. Historia Aeris in Toto, sive in Configuratione
Mundi.
15. Historia Tempestatum sive Temperamentorum An-
ni, tarn secundum variationes Regionum, quam
secundum accidentia Temporum et periodos An-
norum; Diluviorum, Fervorum, Siccitatum, et
similium.
16. Historia Terrae et Maris ; Figurae et Ambitus
ipsorum et Configurationis ipsorum inter se, at-
que Exporrectionis ipsorum in latum aut angus-
tum ; Insularum Terrae in Mari, Sinuum Maris,
et Lacuum salsorum in Terra, Isthmorum, Pro-
montoriorum.
17. Historia Motuum (si qui sint) globi Terrae et
Maris ; et ex quibus Experiments illi colligi
possint.
18. Historia Motuum majorum et Perturbationum in
Terra et Mari ; nempe Terrae Motuum et Tre-
morum et Hiatuum, Insularum de novo enas-
centium, Insularum fluctuantium, Abruptionum
Terrarum per ingressum Maris, Invasionum et
Illuvionum, et contra Desertionum Maris ; Erup-
tionum Ignium e Terra, Eruptionum subitanea-
rum Aquarum e Terra, et similium.
19. Historia Geograpliica Naturalis, Montium, Val-
lium, Sylvarum, Planitierum, Arenarum, Palu-
dum, Lacuum, Fluviorum, Torrentium, Fon-
tium, et omnis diversitatis scaturiginis ipsorum,
SECUNDUM CAPITA. 63
et similium ; missis Gentibus, Provinciis, Urbi-
bus, et hujusmodi Civilibus.
20. Historia Fluxuum et Refluxuum Maris, Euripo-
rum, Undulationum et Motuum Maris aliorum.
21. Historia cseterorum Accidentium Maris ; Sal-
suginis ejus, Colorum diversorum, Profunditatis :
et Rupium, Montium, et Vallium submarinorum,
et similium.
Sequuntur Historice Massarum Majorum.
22. Historia Flaming, et Ignitorum.
23. Historia Aeris, in Substantia, non in Configura-
tione.
24. Historia Aquse, in Substantia, non in Configura-
tione.
25. Historia Terrse et diversitatis ejus, in Substan-
tia, non in Configuratione.
Sequuntur Historice Specierurn.
26. Historia Metallorum perfectorum, Auri, Argenti;
et Minerarum, Venarum, Marcasitarum eorun-
dem : Operaria quoque in Mineris ipsorum.
27. Historia Argenti Vivi.
28. Historia Fossilium ; veluti Vitrioli, et Sulphuris,
etc.
29. Historia Gemmarum ; veluti Adamantis, Rubini,
etc.
30. Historia Lapidum ; ut Marmoris, Lapidis Lydii,
Silicis, etc.
31. Historia Magnetis.
32. Historia Corporum Miscellaneorum, qua? nee sunt
Fossilia prorsus, nee Vegetabilia ; ut Solium,
Succini, Ambrsegrisese, etc.
64 CATALOGUS HISTORIARUM PARTICULARIUM,
33. Historia Chymica circa Metalla et Mineralia.
34. Historia Plantarum, Arborum, Fruticum, Herba-
rum : et Partium eorum, Radicum, Caulium,
Ligni, Foliorum, Florum, Fructuum, Seminum,
Lachrymarum, etc.
35. Historia Chymica circa Vegetabilia.
36. Historia Piscium, et Partium ac Generationis ip-
sorum.
37. Historia Volatilium, et Partium ac Generationis
ipsorum.
38. Historia Quadrupedum, et Partium ac Generati-
onis ipsorum.
39. Historia Serpentum, Vermium, Muscarum, et cae-
terorum Insectorum ; et Partium ac Generati-
onis ipsorum.
40. Historia Chymica circa ea quas sumuntur ab Ani-
malibus.
Sequuntur Historice Hominis.
41. Historia Figurse et Membrorum externorum Ho-
minis, Staturas, Compagis, Vultus, et Lineamen-
torum ; eorumque varietatis secundum Gentes et
Climata, aut alias minores differentias.
42. Historia Physiognomica super ipsa.
43. Historia Anatomica, sive Membrorum internorum
hominis ; et varietatis ipsorum, quatenus inve-
nitur in ipsa naturali compage et structura, et
non tantum quoad morbos et accidentia proeter-
naturalia.
44. Historia partium similarium Hominis ; ut Carnis,
Ossium, Membranarum, etc.
45. Historia Humorum in Homine ; Sanguinis, Bilis,
Spermatis, etc.
SECUNDUM CAPITA. 65
46. Historia Excrementorum ; Sputi, Urinarum, Su-
dorum, Sedimentorum, Capillorum, Pilorum,
Rediviarum, Unguium, et similium.
47. Historia Facultatum ; Attractionis, Digestionis,
Retentionis, Expulsionis, Sanguificationis, As-
similationis alimentorum in membra, Versionis
Sanguinis et Floris ejus in Spiritum, etc.
48. Historia Motuum Naturalium et Involuntario-
rum ; ut Motus Cordis, Motus Pulsuum, Ster-
nutationis, Motus Pulmonum, Motus Erectionis
Virgae, etc.
49. Historia Motuum mixtorum ex naturalibus et vo-
luntariis ; veluti Respirationis, Tussis, Urinatio-
nis, Sedis, etc.
50. Historia Motuum Voluntariorum ; ut Instrumen-
torum ad voces articulatas ; ut Motuum Oculo-
rum, Linguae, Faucium, Manuum, Digitorum ;
Deglutitionis, etc.
51. Historia Somni et Insomniorum.
52. Historia diversorum Habituum Corporis ; Pin-
guis, Macilenti; Complexionum (quas vocant),
etc.
53. Historia Generationis Hominum.
54. Historia Conceptionis, Vivificationis, Gestationis
in Utero, Partus, etc.
55. Historia Alimentationis Hominis, atque omnis
Edulii et Potabilis, atque omnis Dia3ta) ; et Va-
rietatis ipsorum secundum gentes aut minores
differentias.
56. Historia Augmentationis et Incrementi Corporis
in toto et partibus ipsius.
57. Historia Decursus iEtatis ; Infantia3, Pueritiae,
Juventutis, Senectutis, Longievitatis, Brevitatis
VOL. II. 5
66 CATALOGUS HISTORIARUM PARTICULARIUM,
Vitae, et similium, secundum gentes et minores
differentias.
58. Historia Vitae et Mortis.
59. Historia Medicinalis Morborum, et Symptomatum
et Signorum eorundem.
60. Historia Medicinalis Curae et Remediorum et Li-
berationum a Morbis.
61. Historia Medicinalis eorum quae conservant Cor-
pus et Sanitatem.
62. Historia Medicinalis eorum quae pertinent ad
Formam et Decus Corporis, etc.
63. Historia Medicinalis eorum quae corpus alterant,
et pertinent ad Regimen Alterativum.
64. Historia Pharmaco-polaris.
65. Historia Clrirurgica.
66. Historia Chymica circa Medicinas.
67. Historia Visus et Visibilium, sive Optica.
68. Historia Picturae, Sculptoria, Plastica, etc.
69. Historia Auditus et Sonorum.
70. Historia Musica.
71. Historia Olfactus, et Odorum.
72. Historia Gustus, et Saporum.
73. Historia Tactus, et ejus Objectorum.
74. Historia Veneris, ut speciei Tactus.
75. Historia Dolorum corporeorum, ut speciei Tac-
tus.
76. Historia Voluptatis et Doloris in genere.
77. Historia Affectuum ; ut Irae, Amoris, Verecundiae,
etc.
78. Historia Facultatum Intellectualium ; Cogitativae,
Phantasiae, Discursus, Memoriae, etc.
79. Historia Divinationum Naturalium.
SECUNDUM CAPITA. 67
80. Historia Dignotionum, sive Diacrisium occulta-
rum Naturalium.
81. Historia Coquinaria, et artium subservientium,
veluti Macellaria, Aviaria, etc.
82. Historia Pistoria et Panificiorum, et artium sub-
servientium, ut Molendinaria, etc.
83. Historia Vinaria.
84. Historia Cellaria, et diversorum generum Potus.
85. Historia Bellariorum et Confecturarum.
86. Historia Mellis.
87. Historia Sacchari.
88. Historia Lacticiniorum.
89. Historia Balneatoria, et Unguentaria.
90. Historia Miscellanea circa curam corporis^; Ton-
sorum, Odorariorum, etc.
91. Historia Auri-fabrilis, et artium subservientium.
92. Historia Lanificiorum, et artium subservientium.
93. Historia Opificiorum e Serico et Bombyce, et ar-
tium subservientium.
94. Historia Opificiorum ex Lino, Cannabio, Gos-
sipio, Setis, et aliis Filaceis ; et artium subser-
vientium.
95. Historia Plumificiorum.
96. Historia Textoria, et artium subservientium.
97. Historia Tinctoria.
98. Historia Coriaria, Alutaria, et artium subservien-
tium.
99. Historia Culcitraria et Plumaria.
100. Historia Ferri-Fabrilis.
101. Historia Latomise1 sive Lapicidarum.
102. Historia Lateraria, et Tegularia.
1 So in the original.
68 CATALOGUS HISTORIARUM PARTICULARIUM,
103. Historia Figularis.
104. Historia CaBmentaria, et Crustaria.
105. Historia Ligni-Fabrilis.
106. Historia Plumbaria.
107. Historia Vitri et omnium Vitreorum et Vitria-
ria.
108. Historia Architecturae in genere.
109. Historia Plaustraria, Rhedaria, Lecticaria, etc.
110. Historia Typographica, Libraria, Scriptoria, Si-
gillatoria ; Atramenti, Calami, Papyri, Mem-
branae, etc.
111. Historia Cerae.
112. Historia Viminaria.
113. Historia Storearia, et Opificiorum ex Stramine,
Scirpis, et similibus.
114. Historia Lotricaria, Scoparia, etc.
115. Historia Agriculture, Pascuariae, Cultus Sylva-
rum, etc.
116. Historia Hortulana.
117. Historia Piscatoria.
118. Historia Venationis et Aucupii.
119. Historia Rei Bellicae, et artium subservientium ;
ut Armamentaria, Arcuaria, Sagittaria, Sclope-
taria, Tormentaria, Balistaria, Machinaria, etc.
120. Historia Rei Nauticae, et Practicarum et artium
subservientium.
121. Historia Athletica, et omnis generis Exercitatio-
num Hominis.
122. Historia Rei Equestris.
123. Historia Ludorum omnis generis.
124. Historia Praestigiatorum et Circulatorum.
125. Historia Miscellanea diversarum Materiarum Ar-
SECUNDUM CAPITA. 69
tificialium ; ut Esmaltae, Porcellanae, complu-
rium, Caementorum, etc.
126. Historia Salium.
127. Historia Miscellanea diversarum Machinarum, et
Motuum.
128. Historia Miscellanea Experimentorum Vulgari-
um, quae non coaluerunt in Artem.
Etiam Mathematicarum purarum Historice conscribendce
sunt, licet sint potius observationes quam experimental
129. Historia naturarum et potestatum Numerorum.
130. Historia naturarum et potestatum Figurarum.
Non abs re fuerit admonere quod, cum necesse sit
multa ex experimentis sub duobus titulis vel pluribus
cadere (veluti Historia Plantarum, et Historia Artis
Hortulanae multa habebunt fere communia), commo-
dior sit Inquisitio per Artes, Dispositio vero per Cor-
pora. Parum enim nobis curae est de artibus ipsis
mechanicis, sed tantum de iis quae afferunt ad
instruendam Philosophiam. Ve-
rura haec e re nata .me-
lius regentur.
FINIS
DE
AUGMENTIS SCIENT1ARUM,
PREFACE
In a letter dated June 80, 1622, Bacon speaks of
the De Augmentis Scientiarum as a work already in the
hands of translators, and likely to be finished by the
end of the summer. " Librum meum de progressu
Scientiarum traducendum commisi. Ilia translatio,
volente Deo, sub finem sestatis perficietur." l There-
fore, though it was not published till the autumn of
1623, it may be considered as coming, in order of com-
position, next among the Philosophical works to the
Novum Organum and Parasceve.
It was intended to serve for the first part of the In-
stauratio Magna, according to the plan laid out in the
Distributio Operis, — the part which is there entitled
Partitioned Scientiarum, and described as exhibiting a
complete survey of the world of human knowledge as
it then was, — " Scientiae ejus sive doctrinae in cujus
possessione humanum genus hactenus versatur sum-
mam sive descriptionem universalem." The relation
which it bears to the rest of the work is best explained
in the dedicatory letter prefixed to the Dialogue of a
Holy War. " And again, for that my book of Ad-
vancement of Learning may be some preparative or key
for the better opening of the Instauration, because it
1 Letter to Father Redempt. Baranzan.
74 PREFACE TO
exhibits a mixture of new conceits and old, whereas the
Instauration gives the new unmixed, otherwise than
with some aspersion of the old for taste's sake, I have
thought good to procure a translation of that book into
the general language, not without great and ample
additions and enrichment thereof, especially in the
second book, which handleth the partition of sciences ;
in such sort as I hold it * may serve in lieu of the first
part of the Instauration, and acquit my promise in that
part."
But why, when Bacon determined to fit this work
for that part, did he not give it the proper title?
Curious as he always was in the choice of names, why
not call it " Partitioned Scientiarum," which describes
the proper business of the first part of the Instauratio,
instead of " De dignitate et augmentis Scientiarum,"
which passes it by?
The answer, I think, is that he felt it would be inap-
propriate. The form in which the De Augmentis was
cast retained so strong an impress of the original design
out of which it grew, — a design truly and exactly de-
scribed in the title, and having no immediate reference
to the ultimate plan of the Instauratio, — that another
title referring to another design would have been man-
ifestly unfit. When he wrote the Advancement of
Learning, he was already engaged upon a work con-
cerning the Interpretation of Nature, which (to judge
from the fragments and sketches that remain) was
meant to begin at once where the Novum Organum
1 That is, the second book; as appears more clearly from the Latin ver-
sion of this letter, which was written later. " Idque ita cumulate praestiti
ut judicem libitum ilium jam in plures divisum, pro prima Instaurationis
parte haberi posse, quam Partitionum Scientiarum nomine antea insignivi."
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM. 75
begins, without any preliminary review of the existing
condition of knowledge ; a work corresponding to that
which in the foregoing extract he calls "the Instau-
ration," as distinguished from the Advancement of
Learning, which was to serve as " a preparative or
key" to it; and the writing of a book which should
exhibit a complete and particular survey of the state
of knowledge then extant in the world was, I suspect,
a by-thought suggested by a particular accident.
However Bacon may have underrated the difficulties
of the reform which he proposed, he was well aware
that it could not be carried into effect by a private
man. A private man might suggest the course, and
produce a specimen ; but the execution of the work on
a scale of adequate magnitude required the means and
influence of a King or a Pope. Now it happened, by a
very singular accident, that while he was engaged in
considering and maturing his plan there succeeded to
the throne of England a man whose tastes and previous
training qualified him more than most other men to
take an earnest, active, and intelligent interest in it.
James the First was a man of peace by principle and
inclination, of solid, various, and extensive learning,
and of great intellectual activity. It is difficult even
now to say why he might not have proved, in the prov-
ince of letters, a great governor. At that time, when
his faults were not yet known, he must have appeared
like the very man for such an office. To Bacon it
would naturally seem an object of the first importance
to engage him, if possible, as a patron of the new phi-
losophy ; and, as men's minds are most impressible in
times of transition, he would wish to lose no time in
attempting to give his ambition a turn in that direction,
76 PREFACE TO
while his fortune was fresh, his course unsettled, his
imagination excited and open to great ideas. For this
purpose, however, the work on the Interpretation of
Nature was not forward enough to be available, nor
very fit perhaps in itself, had it been more forward than
it was. The idea was too new, the scheme too vast,
the end too remote, to engage the serious attention of
a king nearly forty years old, who had been bred in the
ancient learning and attained a proficiency in it of
which he was proud. " Restat unica salus ac sanitas
ut opus mentis universum de integro resumatur " was
an avowal which might well startle him. Not so a
work representing the state of human science as it
was, and the means of perfecting and extending it in
many new directions. This lay in James's own prov-
ince ; of the review of what had been already done
few men of his time were better qualified to judge;
few perhaps were more likely to be attracted and ex-
cited by the prospect of doing more. Now Bacon's
own travels in search of the light he had been looking
for had carried him over the whole surface of the in-
tellectual globe ; and he was therefore well qualified to
report upon the condition of it, — to declare how far
and in what directions the dominion of knowledge had
been already advanced, what regions were still unex-
plored and unsubdued, and what measures might best
be taken to bring them into subjection. Such a repre-
sentation was likely enough to make an impression on
a mind constituted and trained like that of James the
First. Possibly it might even rouse him to take up
the extension of knowledge as a royal business ; in
which case the new philosophy would have started
with advantages not otherwise to be hoped for.
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM. 77
This work therefore Bacon seems to have set about
at once. There is reason to believe that the first book
of the Advancement of Learning, which treats of the
excellence and dignity of knowledge as a pursuit for
kings and statesmen, was written in 1603, immediately
after James's accession ; and the second, which treats
of the deficiencies remaining and the supplies required,
in 1605 ; the intervening year of 1604 having been
too much occupied with civil business to allow much
leisure for the prosecution of a work of that kind. It
was important to push it forward as fast as possible,
even at the expense of completeness : for the very ob-
ject for which I suppose it to have been undertaken,
— that of making an impression on the king's mind
while it was in the best state to receive impressions, —
would have been lost by delay ; and accordingly in the
autumn of 1605 appeared " the Twoo Bookes of Francis
Bacon, of the proficience and advancement of Learn-
ing, divine and humane ; " with many marks of haste
in form and composition, and even in substance not al-
together adequate to the argument in hand, but never-
theless well enough adapted for its immediate purpose,
if I have rightly conjectured what that purpose was.
If this be the true history of the Advancement of
Learning, the rest follows naturally. The stroke,
though well aimed, was not successful. The book
may have raised James's opinion of Bacon, but it did
not inspire him with any zeal for the Great Instaura-
tion. There it was, however ; and it contained such
a quantity of the best fruits of Bacon's mind and so
many new views bearing on the great reform which lie
meditated, that it seemed a pity not to find a place for
it in the great work. This was easily done by enlarging
78 PREFACE TO
the original design so as to include a preliminary sur-
vey of the existing state of knowledge ; in which case
the substance of the second book of the Advancement
might do duty as the first part of the Instauratio Mag-
na. If we knew when the fragment entitled Partis
Instaurationis Secundce DeUneatio was written, we might
almost fix the time at which this enlargement of the
original design was resolved upon. For in that frag-
ment Bacon proposes to distribute the whole subject of
the Interpretation of Nature through the second, third,
fourth, fifth, and sixth parts of the work, exactly as in
the Distributio Operis ; a place being reserved for a
first part, though the nature of its contents is not speci-
fied. And from the Descriptio Grlobi Intellectualis,
which was written in 1612 and appears, as I have else-
where remarked, to be a commencement of the Parti-
tiones Scientiarum itself, we may partly infer the form
in which he then intended to cast that part.
Why he afterwards altered his intention and re-
solved to content himself with a mere translation of
the two books of the Advancement with additions, it
is not difficult to conjecture, if we take into account
the circumstances of his life. When the Novum Or-
ganurn was published in October 1620, the king had
just resolved to call a new Parliament after six years'
intermission, and questions of vital interest both at
home and abroad hung upon the issue of it. The
necessary preparations for the session, Bacon's own
impeachment which almost immediately followed, a
severe illness consequent upon that, his condemnation
and imprisonment, negotiations with importunate cred-
itors, and the composition of the History of Henry the
Seventh, which was finished in October 1621, must
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM. 79
have given him occupation enough during the next
twelve months. Then came the question, how he was
to proceed with the Instauratio, so as to make the most
of such time and means as remained. Sixty-two years
old, with health greatly impaired, an income scarcely
sufficient to live upon, and an establishment of servants
much reduced, he could not afford to waste labour upon
things not essential. The Novum Organum was not
half finished. The Natural History was not even
begun, and no fellow-labourer had yet come forward to
help in it.1 It was only in the completion of the first
of the six parts that he could hope for material assist-
ance from others. Even this, if he had attempted to
recast it in the form which I suppose him to have de-
signed, — the form indicated in the Descriptio Grlobi In-
tellectualis, — he could hardly have executed by deputy;
whereas a translation of the Advancement of Learning
might be so executed, and would need only corrections
and additions to make it a complete survey of the in-
tellectual globe, adequate in substance to its place,
though not symmetrical in form. , Accordingly, " by
help of some good pens which did not forsake him,"
he proceeded at once to put this in train, and then
turned his own attention to the Natural History, which
he considered as " basis totius negotii"
Concerning the causes which delayed the publication
of the De Augmentis a twelvemonth beyond the ex-
pected time, I have no information. But it is probable
that the additions which suggested themselves as he
proceeded were far larger than he had anticipated ;
1 " Neque huic rei deero quantum in me est. Utinam habeam et adjii-
tores idoneos." —Letter to Father Rcdempt. Baranzan, 30 June, 1622.
80 PREFACE TO
being indeed in the second book as much again as the
original, and more. The measures which he took how-
ever were in this instance quite successful ; and by sac-
rificing a little symmetry of form, he succeeded in
effectually preserving the substance of this first part of
his great work.1
Tenison mentions " Mr. Herbert" — that is, George
Herbert, the poet — as one of the translators employed.
But we have it upon Rawley's authority that Bacon
took a great deal of pains with it himself (proprio
marte plurimum desudavit) — so that we must con-
sider the whole translation as stamped with his author-
ity. Many years before he had asked Dr. Playfer to
do it ; who (according to Tenison) sent him a speci-
men, but " of such superfine Latinity, that the Lord
Bacon did not encourage him to labour further in that
work, in the penning of which he desired not so much
neat and polite, as clear masculine and apt expression." 2
And it is not improbable that some such difficulty may
have occurred. But Playfer's failure may be suffi-
ciently accounted fpr by the state of his health. A
memorandum in the Oommentarius Solutus dated 26
July, 1608 — " Proceeding with the translation of my
book of Advancement of Learning — hearkening to
some other if Playfer should fail," — shows that at
1 The volume in which it originally appeared bore the following general
titlepage : Optra Francisci Baronis de Verulamio, vice-comitis Sancti Albani,
Tomus primus. Qui continet De Augmentis Scientiarum libros IX. Ad
regem suum. Londini, in officina Joannis Haviland, MB C XX III. But this
had reference to a collection (which he then meditated) of all his works, in
Latin ; not to the order of the Instauratio, which was not in a condition
to be published consecutively. See Epistola ad Fulgentium: Opuscula,
p. 172.
2 Baconiana, p. 26.
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM. 81
that time it was still in his hands ; and he died at the
beginning of the next year.
I have only to add that all the notes to this work
which bear no signature are Mr. Ellis's, except such
parts of them as are inserted within brackets. These,
as well as all notes signed J. S., are mine.
J. S.
VOL. II.
GULIELMUS EAWLEY
SACR.E THEOLOGIZE PROFESSOR,
ILLUSTRISSIMI DOMINI D. FRANCISCI BARONIS DE VERU-
LAMIO, VICE-COMITIS SANCTI ALBANI, SACELLANUS,
LECTORI S.
Cum Domino meo placuerit eo me dignari honore,
ut in edendis operibus suis opera mea usus sit; non
abs re fore existimavi, si lectorem de aliquibus quae ad
hunc primum tomum pertinent breviter moneam.
Tractatum istum de Dignitate et Augmentis Scientia-
rum ante annos octodecim edidit Dominatio sua lingua
patria, in duos tantummodo libros distributum ; et
Regiae suae Majestati dicavit quod et nunc facit. Non
ita pridem animum adjecit ut in Latinam linguam
verteretur. Inaudierat siquidem illud apud exteros
expeti. Quinetiam solebat subinde dicere libros mo-
dernis Unguis conscriptos non ita multo post decocturos.
Ejus igitur translationem, ab insignioribus quibusdam
eloquentia viris elaboratam, propria quoque recensione
castigatam, jam emittit. Ac liber primus certe quasi
mera translatio est, in paucis admodum mutatus : At
reliqui octo, qui Partitiones Scientiarum tradunt, atque
unico ante libro continebantur, ut novum opus, et nunc
primum editum, prodit. Caussa autem pracipua qua?
Dominationem suam movit ut opus hoc retractaret et
in plurimis amplificaret, ea fuit ; quod in Instauratione
84
Magna (quam diu postea edidit) Partitioned Scientiar
rum pro prima Instaurationis parte constituit ; quam
sequeretur Novum Organum ; dein Historia Naturalis ;
et sic deinceps. Cum igitur reperiret Partem earn
de Partitionibus Scientiarum jam pridem elaboratam
(licet minus solide quam argumenti dignitas postu-
laret), optimum fore putavit si retractaretur, et redi-
geretur in opus justum et completum. Atque hoc
pacto fidem suam liberari intelligit de prima parte In-
staurationis praestitam. Quantum ad opus ipsum, non
est tenuitatis meae de eo aliquid prsefari. Praeconium
ei quod optime conveniat existimo futurum illud, quod
Demosthenes interdum dicere solebat de rebus gestis
Atheniensium veterum ; Laudatorern Us dignurn esse
solummodo Tempus. DeumOpt: Max: obnixe precor,
ut pro dignitate operis fructus uberes diuturnique et
auctori et lectori contingant.
FRANCISCI BARONIS DE VERULAMIO,
VICE-COMIT1S SANCTI ALBANI,
DE
DIGMTATE ET AUGIENTIS SCIEMAKUM
LIBRI IX.
AD REGEM SUUM
PARTITIONES SCIENTIARUM,
ET
ARGUMENTA SINGULORUM CAPITUM.
LIBER II.1
Caput i. r
Partitio Universalis Doctrinae Humanae, in Histo-
riam, Poesim, Philosophiam ; secundum tres Facul-
tates Intellectus, Memoriam, Phantasiam, Rationem ;
quodque eadem partitio competat etiam Theologicis.
Cap. ii.
Partitio Historiae in Naturalern et Civilem ; JEcdesi-
astica et Literaria sub Civili comprehensis. Partitio
Historiae Naturalis, ex Subjecto suo, in Historiam Gfe-
nerationum, Prceter-Grenerationum, et Artium.
Cap. hi.
Partitio Historiae Naturalis secunda, ex Usu et Fine
suo, in Narrativam, et Inductivam : quodque Finis no-
bilissimus Historiae Naturalis sit, ut ministret et in
1 The argument of the first book is not alluded to here, but may be suf-
ficiently described as Be Dignitate Scientiarum. That book is to bo con-
sidered as a kind of inaugural address. The business begins with the
second. — J. S.
88 PARTITIONES SCIENTIARUM.
ordine sit ad condendam Philosophiam ; quern Finem
intuetur Inductiva. Partitio Historiae Generationum
in Historiam Coelestium, Historiam Meteororum, His-
toriam Globi Terrce et Maris, Historiam Massarum
sive Collegiorum Majorum, et Historiam Specierum,
sive Collegiorum Minorum.
Cap. iv.
Partitio Historic Civilis in Ecclesiasticam, Litera-
riam, et (quae generis nomen retinet) Civilem : quod-
que Historia Literaria desideretur. Ejus conficiendae
praecepta.
Cap. v.
De dignitate et difficultate Historiae Civilis.
Cap. vi.
Partitio prima Historiae Civilis (Specialis) in Merno-
Has, Antiquitates, et Historiam Justam.
Cap. vii.
Partitio Historiae Justae, in Chronica Temporum, Vi-
tas Personarum, et Helationes Actionum. Earum par-
tium explicatio.
Cap. viii.
Partitio Historiae Temporum, in Historiam Univer-
salem et Particularem. Utriusque commoda, et incom-
moda.
Cap. ix.
Partitio secunda Historiae Temporum, in Annales et
Acta Diurna.
Cap. x.
Partitio secunda Historiae Civilis (Specialis), in Me-
ram et Mixtam.
partitiones scientiarum. 89
Cap. xi.
Partitio Historic Ecclesiasticae, in Ecclesiasticam
Specialem, Historiam ad Prophetias, et Historiam Ne-
meseos.
Cap. xii.
De Appendicibus Historiae, quae circa Verba homi-
num (quemadmodum Historia ipsa circa Facta) ver-
santur : Partitio earum in Orationes, JEpistolas^ et
Apophthegmata.
Cap. xiii.
De secundo membro principali Doctrines Humanae,
nempe Poesi. Partitio Poeseos in Narrativam, Bra-
maticam^ et Parabolicam. Exempla Parabolicae tria
proponuntur.
LIBER III.
Cap. i.
Partitio Scientiae, in Theologiarn et Philosophiam.
Partitio Philosophise in Doctrinas tres : De Numine,
De Natura^ De Homine. Constitutio Philosophice Prir
mce, ut Matris communis omnium.
Cap. ii.
De Theologia Naturali ; et Doctrina de Angelis et
Spiritibus, quae ejusdem est Appendix.
Cap. hi.
Partitio Naturalis Philosophise, in Speculativam et
Operativam; quodque illae duae et in intentione trac-
tantis et in corpore tractatus segregari debeant.
90 PARTITIONES SCIENTIARUM.
Cap. iv.
Partitio Doctrinae Speculativae de Natura, in Physi-
cam (Specialem), et Metaphysicam : quaram Physica
Caussam Ffficientem, et Materiam, Metaphysica Caus-
sam Finalem, et Formam, inquirit. Partitio Physicae
(Specialis) in Doctrinas de Principals Rerum, de Fa-
brica Rerum sive de Mundo, et de Varietate Rerum.
Partitio Doctrinae de Varietate Rerum, in Doctrinam
de Ooncretis et Doctrinam de Abstractis. Partitio
Doctrinas de Ooncretis rejicitur ad easdem partitiones
quas suscipit Historia Naturalis. Partitio Doctrinae de
Abstractis, in Doctrinam de Schernatismis Materice et
Doctrinam de Motibus. Appendices duae Physicae
Speculativae : Problernata Naturalia, Placita Antiquo-
rum Phibsophorum. Partitio Metaphysicae, in Doctri-
nam de Formis et Doctrinam de Caussis Finalibus.
Cap. v.
Partitio Operativae Doctrinae de Natura, in Media-
nicam, et Magiam : quae respondent partibus Specu-
lativae, — Physicae Mechanica ; Metaphysicae Magia.
Expurgatio vocabuli Magiae. Appendices duae Ope-
rativae : Invent avium Opum Humanarum, et Catalogus
Polyehrestorum .
Cap. vi.
De magna Philosophiae Naturalis, tarn Speculativae
quam Operativae, appendice Mathematica ; quodque in-
ter appendices potius poni debet, quam inter scientias
substantias. Partitio Mathematicae, in Puram et
Mixtarn.
PARTITIONES SCIENTIARUM. 91
LIBER IV.
Cap. i.
Partitio Doctrinae de Homine, in Philosophiam Hu-
manitatis, et Civilem. Partitio Philosophise Humani-
tatis, in Doctrinam circa Corpus Hominis, et Doctrinam
circa Animam Hominis. Constitutio unius Doctrinae
generalis de Natura, sive de Statu Hominis. Partitio
Doctrinae de Statu Hominis, in Doctrinam de Persona
Hominis, et de Foedere Animi et Corporis. Partitio
Doctrinae de Persona Hominis, in Doctrinam de Mise-
riis Hominis, et de Prcerogativis. Partitio Doctrinae
de Foedere, in Doctrinam de Indlcationibus, et de Im-
pressionibus. Assignatio Physio gnomice, et Interpreta-
tions Somniorum Naturalium, Doctrinae de Indicatio-
nibus.
Cap. ii.
Partitio Doctrinae circa Corpus Hominis, in Medici-
nam, Cosmeticam, Athleticam, et Vbluptariam. Par-
titio Medicinae in officia tria : viz. in Conservationem
Sanitatis, Curationem Morborum, et Prolongationem
Vitce ; quodque pars postrema de Prolongatione Vitae
disjungi debeat a duabus reliquis.
Cap. hi.
Partitio Philosophiae Humanae circa Animam, in
Doctrinam de Spiraculo, et Doctrinam de Anima Sen-
sibili, sive Producta. Partitio secunda ejusdem Philo-
sophiae, in Doctrinam de Substantia et Facultatibus
Animce, et Doctrinam de Usu et Objectis Facultatum.
Appendices duae Doctrinae de Facultatibus Animqa j
Doctrina de Divinatione Naturali, et Doctrina de Fas-
92 PARTITIONES SCIENTIARUM.
cinatione. Distributio Facultatum Animae Sensibilis,
in Motum, et Sensurn.
LIBER V.
Cap. i.
Partitio Doctrinae circa Usum et Objecta Faculta-
tum Animae Humanae, in Logicam, et Ethicarn. Par-
titio Logicae, in Artes Inveniendi, Judicandi, Retinendi,
et TradendL
Cap. ii.
Partitio Inventivae, in Inventivam Artium, et Argu-
mentorum : quodque prior harum (quae eminet) deside-
retur. Partitio Inventivae Artium, in Experientiam
Literatam, et Organum Novum. Delineatio Experien-
tiae Literatae.
Cap. hi.
Partitio Inventivae Argumentorum, in Promptua-
riam, et Topicam. Partitio Topicae, in Gceneralem,
et Particular em. Exemplum Topicae Particularis, in
Inquisitione de Gravi et Levi.
Cap. iv.
Partitio Artis Judicandi, in Judicium per Inductio-
nern, et per Syllogismum : quorum prius aggregatur Or-
gano Novo. Partitio prima Judicii per Syllogismum,
in Reductionem Rectam, et Inversam. Partitio secunda
ejus, in Analyticam, et Doctrinam de Elenchis. Partitio
Doctrinae de Elenchis, in Elenchos Sophismatum, Elen-
chos Hermenice, et Elenchos Imagimim, sive Idolorum.
Partitio Idolorum, in Idola Tribus, Idola Specus, et
Idola Fori. Appendix Artis Judicandi, viz. De Ana-
logia Demonstrationum pro Natura Subjecti.
PARTITIONES SCIENTIARUM. 93
Cap. v4
Partitio Artis Retinendi sive Retentivae, in Doctri-
nam de Adminiculis Memorioe, et Doctrinam de Memo-
ria ipsa. Partitio Doctrinae de Memoria ipsa, in Prce-
notionem, et Emblema.
LIBER VI.
Cap. i.
Partitio Traditivae, in Doctrinam de Organo Sermo-
m«, Doctrinam de Meihodo Serrnonis, et Doctrinam de
Illustratione Serrnonis. Partitio Doctrinae de Organo
Serrnonis, in Doctrinam de Notts Rerurn, de Locutione,
et de Scriptione: quarum duae Posteriores Gcrammati-
cam constituunt, ejusque Partitiones sunt. Partitio
Doctrinae de Notis Rerum, in Hieroglyphic*!, et Charac-
teres Reales. Partitio secunda Grammatical, in Lite-
rariam, et Philosophantem. Aggregatio Poeseos quoad
Metrum ad Doctrinam de Locutione. Affgre^atio Doe-
trince de Ciphris ad Doctrinam de Scriptione.
Cap. ii.
Doctrina de Methodo Serrnonis constituitur ut Pars
Traditivae Substantia et Principalis. Nomen ei in-
ditur Prudentia Traditivce. Enumerantur Methodi
genera diversa ; et subjunguntur eorum commoda, et
incommoda.
Cap. hi.
De Fundamentis et Officio Doctrinae de Illustratione
Serrnonis, sive Rhetoricae. Appendices tres Rhetoric®,
quae ad Promptuariam tantummodo pertinent ; Colore*
94 PARTITIONES SCIENTIARUM.
Boni et Mali, tarn Simplicis quam Comparati ; An-
titheta Berum; Formulce Minores Orationum.
Cap. iv.
Appendices generales duae Traditivae : Critica, et
Pcedagogica.
LIBER VII.
Cap. i.
Partitio Ethicae, in Doctrinam de Exemplari, et Greor-
gica Animi. Partitio Exemplaris (scilicet Boni), in
Bonum Simplex, et Bonum Gomparatum. Partitio
Boni Simplicis in Bonum Individuale, et Bonum Com-
munionis.
Cap. ii.
Partitio Boni Individuals, vel Suitatis, in Bonum
Activum, et Bonum Passivum. Partitio Boni Passivi
in Bonum Conservativum, et Bonum Perfectivum.
Partitio Boni Communionis, in Officio, Gceneralia, et
Bespectiva.
Cap. hi.
Partitio Doctrina3 de Cultura Animi, in Doctrinam
de Characteribus Animorum, de Affectibus, et de Berne-
diis sive Curationibus. Appendix Doctrinae ejusdem, de
Congruitate inter Bonum Animi et Bonum Corporis.
LIBER VIII.
Cap. i.
Partitio Doctrinae Civilis, in Doctrinam de Conversa-
tione, Doctrinam de Negotiis, et Doctrinam de Imperio
sive Bepubliea.
PARTITIONES SCIENTIARUM. 95
Cap. ii.
Partitio Doctrinae de Negotiis, in Doctrinam de Oc-
casionibus Sparsis, et Doctrinam de Ambitu Vitce. Ex-
emplum Doctrinae de Occasionibus Sparsis, ex Parabolis
aliquibus Salomonis. Praecepta de Ambitu Vitae.
Cap. hi.
Partitiones Doctrinae de Imperio, sive Republica
omittuntur: tantum Aditus fit ad Desiderata duo;
Doctrinam de Proferendis Finibus Imperii, et Doctri-
nam de Justitia Universalis sive de Fontibus Juris.
Exempla utriusque.
LIBER IX.
Cap. i.
Partitiones Theologiae Inspiratae omittuntur: tantum
Aditus fit ad Desiderata tria ; Doctrinam de Legitimo
Usu Rationis Humance in Divinis, Doctrinam de Grra-
dibus Unitatis in Civitate Dei, et Emanationes Scrip-
turarum.
FRANCISCI BARONIS DE YERULAMIO,
VICE-COMITIS SANCTI ALBANI,
DE DIGNITATE ET AUG MENTIS
SCIENTIARUM,
LIBER PRIMUS.
Sub veteri Lege, Rex Optime, erant et spontanea?
oblationes et quotidiana sacrificia ; haec ex rituali cultu.
illae ex pia alacritate profectae. Arbitror equidem de-
beri tale quidpiam regibus a servis suis ; .ut scilicet quis-
que non solum muneris sui tributa, sed et amoris pig-
nora deferat. Atque in prioribus illis spero me minime
defuturum ; in posteriori autem gen ere, dubitavi quid
potissimum sumerem : satius autem visum est hujus-
modi aliquid deligere, quod potius ad personae tuae ex-
cellentiam quam ad negotia coronas spectaret.
Ego saepissime de Majestate tua, ut debeo, cogitans,
(missis aliis sive virtutis sive fortunae tuae dotibus)
magna prorsus afficior admiratione, cum intueor excel-
lentiam earum in te virtutum facultatumque, quas plii-
losophi intellectual es vocant: capacitatem ingenii tot et
tanta complexam, firmitudinem memoriae, prehensionis
velocitatem, judicii penetrationem, elocutionisque ordi-
nem simul et facilitatem. Subit profecto animum
quandoque dogma illud Platonicum, quo asseritur,
Scientiam nihil aliud esse quam Reminiscentiam ; ani-
VOL. II. 7
98 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
mumque naturaliter omnia cognoscere, nativce luci, quam
specus corporis obumbraverat, subinde reddititm.1 Certe
hujus rei (si in quo alio) relucet in Majestate tua ex-
emplum insigne ; cui adeo prompta est mens ad con-
cipiendam flam mam, ubi vel levissima earn excitaverit
objecta occasio, vel minima aliense cognitionis scintilla
affulserit. Quemadmodum igitur de regum sapientis-
simo Sacra perhibet Sciiptura, Cor Mi fuisse tanquam
arenam maris? cujus quanquam massa pfaegrandis, par-
tes tamen minutissimae ; sic mentis indidit Deus Majes-
tati tuae crasim plane mirabilem, quaa cum maxima quse-
que complectatur, minima tamen prehendat nee patiatur
effluere : cum perdifficile videatur vel potius impossi-
ble in natura, ut idem instrumentum et grandia opera
et pusilla apte disponat. Quantum ad elocutionem
tuam, occurrit illud Cornelii Taciti de Augusto Ca?sare;
Augusto, inquit, jjrofluens, et qua? principem virum dece-
ret, eloquentia fait? Sane si recte rem perpendamus,
omnis oratio aut laboriosa aut affectata aut imitatrix,
quamvis alioquin excellens, nescio quid servile olet, nee
sui juris est. Tuum autem dicendi genus vere regium
est, profluens tanquam a fonte, et nihilominus, sicut na-
ture ordo postulat, rivis diductum suis, plenum facili-
tatis feelicitatisque, imitans neminem nemini imitabile.
Atque sicut in rebus tuis quae tarn ad regnum quam ad
domum tuam spectant, virtus vicletur cum fortuna cer-
tare ; mores scilicet optimi cum foelici regimine ; spes
tuaa olim patienter et pie cohibita3, cum fausta et oppor-
1 See the Phaedo, p. 75., and other places in Plato's works; particularly
the beginning of the Meno. And compare Arist. Anal. Pri. ii. 21., where
the passage in the Meno is referred to.
2 1 Kings, 4. 29.
8 " Augusto prompta ac profluens, quai deceret principem, eloquentia
fait." — Ann. xiii. c. 3.
LIBER PRIMUS. 99
tuna speratorum adeptione ; tori conjugalis sancta fides,
cum f ructu conjugii beato in sobole pulcherrima ; pia et
principe Christiano dignissima ad pacem propensio, cum
simili vicinorum principum inclinatione in idem votum
foeliciter conspirantium ; sic et in intellectus tui dotibus
non levior exoritur lis et aemulatio, si eas quae a natura
ipsa praebitae sunt et infusae cum instructissima gaza
multiplicis eruditionis et plurimarum artium scientia
committamus. Neque vero facile ftierit regem aliquem
post Christum natum reperire, qui fuerit Majestati tuae
literarum divinarum et humanarum varietate et cultura
comparandus. Percurrat qui voluerit imperatorum et
regum seriem, et juxta mecum sentiet. Magnum certe
quiddam praestare reges videntur, si delibantes aliorum
ingenia ex compendio sapiant, aut in cortice doctrinae
aliquatenus haereant, aut denique literatos ament eve-
hantque. At regem, et regem natum, veros eruditionis
fontes hausisse, imo ipsummet fontem eruditionis esse,
prope abest a miraculo. Tuae vero Majestati etiam
illud accedit, quod in eodem pectoris tui scrinio Sacrae
Literae cum profanis recondantur ; adeo ut cum Her-
mete illo Trismegisto triplici gloria insigniaris, potes-
tate Regis, illuminatione Sacerdotis, eruditione Phi-
losophic Cum igitur alios reges longe hac laude
(proprie quae tua est) superes, aequum est ut non so-
lum praesentis sa^culi fama et admiratione celebretur,
aut etiam historiarum lumine posteritati transmittatur,
1 " A noble philosopher, priest, and king of Egypt, whom our writer,'*
says Philemon Holland, commenting on Ammianus Marcellinus, " calleth
termaximus, others trismegistus in the same sense, for that he was Philoso-
phic Maximus, Sacerdos Maximus, and Rex Maximus." There is how-
ever no doubt that the real Hermes, or the writer of the works ascribed to
him, was a neophyte platonist of the second or third century. V. Heeren,
Comment, de Fontibus Echg. J. Stobcei, § 41.
100 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
verum ut solido aliquo in opere incidatur, quod et regis
magni potentiam denotet, et regis tarn insigniter docti
imaginem referat.
Quare (ut ad incoeptum revertar) nulla potior mihi
visa est oblatio, quam tractatus aliquis eo spectans.
Hujus argumentum duabus constabit partibus. In pri-
ori (quae levior est, neque tamen ullo modo praetermit-
tenda) de Scientiae et Literarum per omnia excellentia
agendum est ; et simul de merito eorum, qui in iisdem
provehendis operam strenue et cum judicio impendunt.
Posterior vero pars (quod caput rei est) proponet, quid
in hoc genere hue usque actum sit et perfectum ; insu-
per et ea perstringet quae videntur desiderari ; ut quam-
vis non ausim seponere ant deligere tuae quod praecipue
Majestati commendem, tamen multa et varia repraesen-
tando regias tuas cogitationes excitare possim, ut pro-
prios pectoris tui thesauros excutias, atque inde, pro
magnanimitate tua atque sapientia, optima quaeque, ad
Artium et Scientiarum terminos proferendos, depromas.
In ipso vestibulo prioris partis, ad purgandam viam
et quasi indicendum silentium, quo melius audiantur
testimonia de dignitate literarum absque oblatratione
tacitarum objectionum, statui primo loco liberare literas
opprobriis et vilipendiis quibus impetit eas ignorantia,
sed ignorantia sub non uno schemate ; modo in theolo-
gorum zelotypia, modo in politicorum supercilio, modo
in ipsorum literatorum erroribus sese ostentans et pro-
dens. Audio primos dicentes, Scientiam inter ea esse
quae parce cauteque admittenda sunt ; Scientiae nimium
appetitum fuisse primum peccatum, unde hominis lap-
sus ; hodieque haerere serpentinum quid in ea, siquidem
ingrediens tumorem inducit ; Scientia inflat : l Salomo-
i 1 Corinth. 8. 1.
LIBER PRIMUS. 101
nem censere, Faciendi libros nullum esse jinem, mul-
tamque lectionem carnis esse afflictionem ;x et alibi, In
multa sapientia multam esse indignationem ; et Qui auget
seientiarn, auger e et dolor em : 2 D. Pauli monitum esse,
Ne decipiamur per inanem philosophiam : 3 quin et ex-
perientia notum esse, doctissimos viros haereticorum
Coryphaeos, doctissima saecula in atheismum proclivia
fuisse ; contemplationem denique secundarum causarum
authoritati primae causae derogare.
Ut igitur falsitatem hujus dogmatis fundamentaque
ejus male jacta aperiamus, cuivis obviam est istos non
percipere, seientiarn quae lapsum peperit non fuisse pu-
ram illam primigeniamque seientiarn naturalem, cujus
lumine Homo animalibus in Paradiso adductis nomina
ex natura imposuit,4 sed superbam illam Boni et Mali,
per quam excutere Deum sibique ipse legem figere am-
bivit. Neque certe vis ulla scientiae, quanta quanta sit,
inflat mentem ; cum nihil implere animum, nedum dis-
tendere possit, praeter Deum Deique contemplationem ;
quare Salomon, de duobus palmariis inventionis sensi-
bus (visu atque auditu) loquens, ait Oculum videndo,
aurem audiendo non satiari ; 5 quod si non sit impletio,
sequitur continens majus esse contento. Haud aliter
de scientia ipsa animoque humano (cui sensus sunt tan-
1 Ecclesiast. 12. 12.
2 Ecclesiast. 1. 18.
3 Coloss. 2. 8.
4 This reference to the imposition of names in Paradise in illustration of
natural knowledge, is common in the writings of the schoolmen. Thus S.
Thomas Aquinas in discussing the question " utrum primus homo habuerit
seientiarn oranem," after stating objections alleged against the affirmative
opinion, thus commences his refutation of them. " Sed contra est quod
ipse imposuit nomina animalibus, ut dicitur Gen. 2. Nomina autem debent
naturis rerum congruere; Ergo Adam scivit naturas omnium animalium, et
pari ratione habuit omnium aliorum seientiarn."
5 Ecclesiast. 1. 8.
102 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quam cmissarii) definit liis verbis, quae Calendario suo
Ephemeridique omnium rerum tempora describenti sub-
nectit, ita concludens ; Omnia Deus condidit, ut unum-
quodque pulerum sit in tempore suo : mundum quoque
ipsum indidit cordi eorum : invenire tamen homo non po-
test opus quod operatus est Deus ab initio usque adfinem.1
Quibus verbis haud obscure innuit Deum fabricatum
esse animum humanum instar speculi totius mundi
capacem, ej usque non minus sitientem quam oculum
luminis ; neque gestientem solum conspicere varietates
vicissitndinesque temporum, verum etiam perscrutandi
explorandique immotas atque inviolabiles naturae leges
et decreta ambitiosum. Et quam vis innuere videa-
tur summam illam naturae oeconomiam (quam appellat
Opus quod operatur Deus ab initio usque adfinem2) non
posse inveniri ab homine, hoc non detraliit captui hu-
mano, sed in impedimenta doctrinae rejicienclum ; qualia
sunt vitae brevitas, studiorum divortia, scientiarum tra-
ditio prava et infida, plurimaque alia incommoda quibus
humana conditio irretitur. Siquidem nullam universi
partem ab humana disquisitione alienam esse satis clare
alibi docet, inquiens, Spiritus hominis est tanquam, lu-
cerna Dei, qua intima arcana explorat. Quare si tanta
sit amplitudo captus humani, manifestum est nullum
esse periculum a quantitate scientiae, utut dift'usa, ne
aut tumorem in ducat aut excessum ; sed a qualitate
tantum, quae quantulacunque sit, si absque antidoto
sua sumatur, malignum quid habet atque venenosum,
flatuosis sj'mptomatis plenissimum. Haec antidotus
sive aroma (cujus mixtio temperat scientiam eamque
saluberrimam efficit) est charitas, quod etiam priori
clausula} subjungit Apostolus, dicens, Scientia injlat,
1 Ecclesiast. 3. 11. 2 Proverbs, xx. 27.
LIBER PRIMUS. 103
charitas autem cedijicat. Cui consonum est, quod alibi
docet ; Si, inquit, Unguis loquar Angelorum vel horni-
num, charitatem autem non habeam, f actus sum velut ces
resonans aid cymbalum tinniens} Non quin eximium
quid sit loqui linguis Angelorum et hominum, sed quia
si segregetur a charitate neque ad commune humani
generis bonum dirigatur, potius inanem gloriam exhi-
bebit quam solidum fructum. Censuram quod attinet
Salomonis de excessu legendi scribendique libros, et
cruciatu spiritus e scientia oriundo, monitumque etiam
Paulinum Ne decipiamur per inanem philosophiam ; 2 si
recte explicentur ea loca, optime ostendent veros can-
cellos et limites quibus humana scientia circumsepitur,
ita tamen ut liberum sit ei absque omni coarctatione
universam rerum naturam amplecti. Sunt enim limi-
tes treSf Primus, ne ita foelicitatem collocemus in sci-
entia, ut interim mortalitatis nostrae oblivio subrepat.
Secundus, ne sic utamur scientia ut anxietatem pariat,
non animi tranquillitatem. Tertius, ne putemus posse
nos per naturae contemplationem mysteria divina asse-
qui. Nam quantum ad primum, optime in eodem libro
alibi se Salomon explicat, Satis, inquit, perspexi sapien-
tiam tantum recedere a. stultitia, quantum lucem a tene-
bris. Sajjientis oculi in capite ejus, stultus in tenebris
oberrat ; sed simul didici moriendi necessitatem utrique
esse communem? De secundo certum est, nullam animi
anxietatem aut perturbationem oriri e scientia, nisi tan-
tum per accidens. Omnis enim scientia, et admiratio
(quae est semen scientiae), per se jucunda est ; cum au-
tem conclusiones inde deducuntur, quae oblique rebus
nostris applicatae vel inflrmos metus gignunt vel imrao-
dicas cupiditates, turn demum nascitur cruciatus ille et
1 1 Corinth, xiii. 1. 2 Coloss. ii. 8. 3 Ecclesiast. ii. 13, 14.
104 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
perturbatio mentis qua de loquimur ; tunc enim scien-
tia non est amplius lumen siccum (ut voluit Heraclitus
ille obscurus, Lumen siccum optima anima ]) sed fit lu-
men madidum, atque humoribus affectuum maceratum.
Tertia regula accuratiorem paulo disquisitionem postu-
lat, neque sicco pede prastereunda est. Si quis enim ex
rerum sensibilium et materiatarum intuitu tantum lu-
minis assequi speret quantum ad patefaciendam divinam
naturam aut voluntatem sufficiet, nee iste decipitur per
inaniam philosophiam. Etenim contemplatio creatura-
rum, quantum ad creaturas ipsas, producit scientiam ;
quantum ad Deum, admirationem tantum, quae est
quasi abrupta scientia. Ideoque scitissime dixit qui-
dam Platonicus ; 2 Sensus humanos solem referre, qui
quidem revelat terrestrem globum, eoelestem vero et Stellas
obsignat : sic sensus reserant naturalia, divina occlu-
dunt. Atque hinc evenit, nonnullos e doctiorum ma-
nipulo in haeresim lapsos esse, quum ceratis sensuum
alis innixi ad divina evolare contenderent. Nainque
eos qui autumant nimiam scientiam inclinare men tern
in atheismum, ignorantiamque secundarum causarum
pietati erga primam obstetricari, libenter compellarem
Jobi quaestione, An oporteat mentiri pro Deo, et ejus
gratia dolum loqui conveniat, ut ipsi gratijicemur ? 3 Li-
quet enim Deum nihil operari ordinario in natura nisi
per secundas causas, cujus diversum credi si vellent,
impostura mera esset, quasi in gratiam Dei, et nihil
aliud quam authori veritatis immundam mendaci lio-
stiam immolare. Quin potius certissimum est, atque
l avyij ^rjprj ipvxv ooQututtj kotu tov 'HpunXeiTov eolkev. — Plutarch
"De Esu Carnium," 1. Plutarch alludes to the gnome in his tract De Au-
diendis Poetis, in a passage not unlike the text.
*2 Philo Judaeus: "Quod somnia mittantur a Deo."
8 Job xiii. 7.
LIBER PRIMUS. 105
experientia comprobatum, leves gustus in philosophia
movere fortasse ad atheismum, sed pleniores haustus ad
religionem reducere.1 Namque in limine philosophise,
cum secundae causae tanquam sensibus proximae inge-
rant se menti humanae, mensque ipsa in illis hae-
reat atque commoretur, oblivio primae causae obrepere
possit ; sin quis ulterius pergat, causarumque de-
pendentiam, seriem, et eoncatenationem, atque opera
Providentiae intueatur, tunc secundum poetarum my-
thologiam facile credet summum naturalis catenae an-
nulum pedi solii Jovis affigi.2 Ut semel dicam, nemo
male applicatae sobrietatis moderationisque famam cap-
tans posse nos nimium progredi in libris sive scriptura-
rum sive creaturarum, theologia aut philosophia, existi-
met : quinimo excitent se homines, et infinitos profectus
audacter urgeant utrobique et persequantur ; caventes
tantum ne scientia utantur ad tumorem, non ad chari-
tatem ; ad ostentationem, non ad usum ; et rursus,
ne distinctas illas theologiae philosophiaeque doctrinas,
earumque latices, imperite misceant ac confundant.
Accedamus nunc ad opprobria quibus literas asper-
gunt politici. Ilia ejusmodi sunt : Artes emollire
animos, militarique gloriae ineptos reddere ; turn in
politicis quoque corrumpere ingenia, quae vel nimis
curiosa efficiunt ex varietate lectionis, vel nimis per-
1 This thought occurs several times in Bacon's writings. Leibnitz, with
the large spirit of whose philosophy it is altogether in accordance, has
quoted it at least thrice ; thus for instance in his Confessio Naturce contra
Atheistas, he remarks : u Divini ingenii vir Franciscus Baconus de Veru-
lamio recte dixit philosophiam obiter libatam a Deo abducere, penitus
haustam reducere ad eundem.,,
2 Bacon alludes to the philosophical applications which have been made
of the passage in the Iliad (G. 19.), in which Zeus boasts of his superiority
to the other gods. Of these the earliest instance is to be found in the
Thecetetus.
106 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tinacia ex rigore regularum, vel minis tumida ex mag-
nitudine exemplorum, vel nimis extravagantia ex dis-
similitudine exemplorum ; quin saltern utcunque aver-
tere et alienare aminos a negotiis et actione, otii ac
secessus amorem instillantes ; dein rebusj)ublicis indu-
cere discipline relaxationem, dum unusquisque promp-
tior est ad disputandum quam ad obtemperandum.
Unde Cato Censorius, cum primis mortalium sapiens,
ubi juventus Romana ad Carneadem philosophum, qui
venerat Romam legatus, dulcedine atque maj estate
eloquentiae ejus capta undique conflueret, frequent!
senatu author fuit ut expeditis negotiis primo quo-
que tempore dimitterent hominem ; ne civium animos
inficeret et fascinaret, et necopinantibus morum con-
suetudinumque patriarum mutationem induceret.1 Hoc
etiam permovit Virgilium (dum studia sua patriae exis-
timationi posthaberet) ut artes politicas a literariis se-
gregaret, illas Romania vendicans, has Gra^cis relin-
quens, in versibus illis decantatis,
Tu regere imperio populo?, Romane, memento:
Hil* tibi erunt artes.'2
Videmus etiam Anytum Socratis accusatorem pro
crimine ei objecisse, quod vi et varietate sermon um
ac disputationum suarum authoritatem et reverentiam
legum consuetudinumque patriarum apud adolescentes
imminueret ; quodque artem profiteretur perniciosam
et periculo plenam, qua quis instructus deteriorem
causam meliorem faceret, veritatemque ipsam eloquen-
tia3 apparatu obrueret.3
Verum hae criminationes, ceteraeque ejusdem farinae,
potius personatam gravitatem prae se ferunt quam veri-
i See Plutarch in Cato, c. 22. 2 ^Eneid, vi. 852.
3 Apologia Socratis, p. 23. et seq.
LIBER PRIMUS. 107
tatis candorem. Testatur enim experientia, sicut unos
atque eosdem homines, sic una eademque tempora, et
rerum bellicarum et optimarum artium gloria floruisse.
Viros quod attinet, exemplo sit nobile par imperato-
rum, Alexander Magnus et Julius Caesar Dictator,
alter Aristotelis in philosopliia discipulus, alter Cice-
ronis in dicendo rivalis. Aut si quis requirat potius
literatos qui in claros imperatores evaserunt quam
imperatores qui imigniter docti fuerunt, praesto est
Epaminondas Thebanus, aut Xenophon Atheniensis ;
quorum ille primus fuit qui fregit potentiam Sparta-
norum, hie autem primus qui stravit viam ad ever-
sionem monarchiae Persarum. Istud vero armorum
literarumque quasi conjugium clarius adhuc in tern-
poribus quam in personis elucescit, quanto nimirum
sseculum homine objectum grandius est. Ipsa quippe
eademque tempora apud JEgyptios, Assyrios, Persas,
Graecos, Romanosque, quae propter bellicam virtutem
maxime celebrantur, etiam et literis plurimum fuerunt
nobilitata ; adeo ut gravissimi authores philosophique,
et clarissimi duces atque imperatores, eodem sasculo
vixerint. Nee sane aliter fieri potest, quandoquidem
ut in homine vigor corporis animique simul fere ma-
turescunt, nisi quod ille hunc paulo antevertat; sic
in rebuspublicis, militaris gloria literataque (quarum
ilia corpori respondet, haec animo) aut coeva sunt, aut
se proxime consequuntur.
Jam vero, eruditionem politicis impedimento esse po-
tius quam adjumento, nil minus probabile. Fatemur
omnes temerarium quiddam esse empiricis medicis cor-
pus et valetudinis curam tradere, qui solent pauca quae-
dam medicamenta quae illis videntur panchresta ven-
ditare, quorum fiducia nihil non audent tentare ; cum
108 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tamcn neque causas morborum, neque aegrotorum habi-
tus, neque symptomatum pericula, neque veram sanan-
di metliodum calleant. Videmus pariter errare eos, qui
ad eausas et lites suas expediendas adhibent leguleios
in practiea potius quam in libris juris versatos, quibus
os facile oblinitur, si quid novum aut extra experientiae
suae calles tritos occurrat : consimiliter non potest non
esse periculosissimum, quoties sum ma rerum empiricis
consiliariis praecipue mandatur. E contra, vix exem-
plum adduci possit reipublicse infoeliciter administrate,
ad clavum sedentibus viris eruditis. Quamvis enira in
more sit politicis literatos Pedantiorum nomine elevare,
Historia tamen veritatis magistra in plurimis fidem fa-
cit, pupillares principes adultis longe praestitisse (non
obstante aetatis incommodo) ea ipsa de causa quam po-
litici sugillant, quod scilicet tunc temporis a paedagogis
administration sit imperium. Quis ignorat per decan-
tatum illud quinquennium Neronis onus rerum incu-
buisse Senecae paedagogo ? Quin et Gordianus Junior
decennium laudis Misitheo paedagogo debuit. Neque
infoelicius imperium gessit Alexander Severus cluin mi-
nor fuit, quo tempore omnia procurabant mulieres, sed
ex consilio praeceptorum. Imo, convertamus oculos ad
regimen Pontificium, ac nominatim Pii Quinti vel Sixti
Quinti nostro saeculo, qui sub initiis suis habiti sunt pro
fraterculis rerum imperitis;1 reperiemusque acta papa-
rum ejus generis magis esse solere memorabilia quam
eorum qui in negotiis civilibus et principum aulis enu-
1 The former of these Popes was a Dominican, the latter a Franciscan
friar. The most remarkable event of the Pontificate of Pius V. was the
battle of Lepanto in 1571, in which his fleet was engaged in conjunction
with those of Venice and of Spain. Sixtus V. was the founder of the Vati-
can library. Compare Gibbon's phrase: "The genius of Sixtus the Fifth
burst from the gloom of a Franciscan cloister." — Decline and Fall, c. 76.
LIBER PRIMUS. 109
triti ad papatum ascenderint. Quamvis enim qui in
Uteris vitam maxime traduxerunt minus sollertes sint
atque versatiles in occasionibus prensandis atque ac-
commodandis rebus, quo spectant ea quae ab Italis
Ragioni di Stato dicuntur (quorum nomen ipsum aver-
satus est Pius Quintus, solitus dicere Esse mera malo-
rum hominum commenta, quce opponerentur religioni et
virtutibus moralibus) : l in eo tamen abunde fit compen-
sate, quod per tutum planumque iter religionis, justi-
tiae, honestatis, virtutumque moralium, prompte atque
expedite incedant ; quam viam qui constanter tenue-
rint, illis alteris remediis non magis indigebunt quam
corpus sanum medicina. Porro autem curriculum vitae
in uno homine suppeditare non potest exemplorum co-
piam ad regendos eventus vitae, etiam in uno homine.
Sicut enim interdum fit, ut nepos vel pronepos avum
vel proavum fnagis referat quam patrem ; eodem modo
haud raro evenit, ut negotia praesentia magis quadrent
cum exemplis vetustioribus quam cum recentioribus.
Postremo, unius ingenium tan turn cedit amplitudini
literarum, quantum privati reditus serario.
Quod si detur, depravationes illas et impedimenta
quae a politicis imputantur Uteris aliquid virium habere
et veritatis, attamen simul monendum, eruditionem in
singulis plus remedii quam mali afferre. Esto enim,
literae tacita quadam vi animum reddunt incertum at-
que perplexum ; at certe liquido praecipiunt quomodo
cogitationes sint expediendas, et quousque sit delibe-
randum, quando demum statuendum ; imo ostendunt
quomodo res interim absque periculo trahi possint et
suspendi. Esto etiam, animos efficiunt magis perti-
naces et difficiles ; at simul docent quae res demon-
1 See his life by Catena.
110 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
strationibus, quie conjecturis innituntur ; neque minus
distinctionum et exceptionum usum quum canonum et
principiorurn constantiam propommt. Esto rursus, se-
ducunt et detorquent atlimos exemplorum vel impari-
tate vel dissiinilitudine ; nescio ; sed satis novi eas tarn
circumstantiarum efficacias quam comparationum er-
rores et application am cautiones explicare ; adeo ut in
universum magis corrigant animos quam corrumpant.
Haec autem remedia insinuant undequaque lifcerae, mag-
na vi et varietate exemplorum. Perpendat quis erro-
res dementis Septimi, a Guicciardino, qui ei fuit quasi
domesticus, tarn luculenter depictos ; l aut vacillationes
Ciceronis, in Epistolis ad Atticum maim propria ad
vivum resectas ; 2 omnino inconstantiam et crebras con-
ciliorum mutationes vitabit. Inspiciat errores Phoci-
onis, pervicaeiam exhorrebit. Fabulam Ixionis legat,
et nimias spes et hujusmodi fumos ac nebtolas dispellet.
Intueatur Catonem Secundum, neque unquam migra-
bit ad Antipodas et contraria pra^senti sa^culo vestigia
fio;et.
Jam qui putant literas desidise arnicas esse otiique et
secessus dulcedine perfundere animum, mirum praesta-
bunt, si quae assuefaciunt mentem perpetua) agitationi,
socordiae patronas ostendant ; cum contra vere affirmari
possit, inter omnia hominum genera nullum negotia
amare propter ipsa negotia, pra3ter literatum. Alii
1 Guicciardini's character of Clement VII. will be found in the sixteenth
book of his history, ch. 5. I transcribe the part which relates to the " in-
constantia" of which Bacon speaks. " E nel deliberarsi e nell' eseguire
quel die pure avesse deliberato, ogni piccolo rispetto che di nuovo se gli
scoprisse, ogni leggiere impedimento che ?e gli attraversasse, pare\a ba-
stante a farlo ritornare in quella confusione nella quale ero stato innanzi
deliberasse," &c.
2 The seventh letter of the sixteenth book may be particularly referred to
in illustration of the remark in the text.
LIBER PRIMUS. Ill
enim res et negotia diligunt qua3stus gratia, ut con-
ductitii opus propter mercedem. Alii honoris ergo ;
etenim dum res gerunt, vivunt in oculis hominum, ex-
istimationique suae inserviunt alioqui evaniturae. Alii
propter potentiam et fortunae praerogativam, ut amicos
remunerare, inimicos ulcisci possint. Alii ut faculta-
tem aliquam suam quam adamant exerceant, ac sibi
ipsis hoc nomine saepius gratulentur et arrideant. Alii
denique, ut alios suos fines consequantur. Adeo ut
quod de gloriosis dici solet, eorum fortituclinem sitam
esse in spectantium oculis, sic hujusmodi hominum dili-
gentia et strenuitas hoc videtur agere, aut ut alii plau-
dant aut ut ipsi intra se gestiant. Soli literati negotiis
et occupationibus delectantur, tanquam actionibus na-
turae consentaneis, et non minus salubrious animo quam
exercitatio est corpori, ipsam rem non emolumentum
intuentes ; ita ut omnium minime sint defatigabiles, si
modo res sit hujusmodi ut animum pro dignitate ejus
impleat et detineat. Quod si reperiantur interdum
nonnulli in legendo strenui, in agendo cessatores ; non
hoc a Uteris ortum habet, sed ab imbecillitate et mol-
licie quadam corporis animive ; quales notat Seneca,
Quidam, inquit, tarn sunt umbratiles, nt putent in tur-
bido esse quicquid in luce est.1 Usuvenire poterit for-
tasse, ut hujusmodi ingenii sibi conscii se dent Uteris ;
eruditio autem ipsa hujusmodi ingenia minime indit aut
progignit. Quod si quis illud nihilominus mordicus
teneat, literas nimium absumere temporis, quod alias
rectius impendi possit ; aio, neminem adeo distringi
negotiis, quin habeat sua otii intervalla, donee agendi
1 " Quidam adeo in latebras refugerunt ut putent in turbido esse quicquid
in luce est." — Seneca, Ep. 3. It is perhaps worthy of remark that Ba-
con's inaccurate quotation is adopted at second hand in the Taller.
112 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
vices atque aestus refluant, nisi aut admodum hebes
sit in expediendis negotiis, aut parum cum dignitate
ambitiosus in negotiis cujuscunque generis captandis.
Restat igitur quaerendum, qua in re et quomodo has
subsecivas horas collocare oporteat ; studiis an volup-
tatibus, genio an ingenio, indulgendum ? Sicut recte
respondit Demosthenes iEschini, homini voluptatibus
dedito, qui cum per contumeliam objecisset Orationes
ejus lucernarn olere; Pol, inquit, multam interest inter
ea quce ego ac tu ad lucernarn faeimus.1 Quare neuti-
quam metuendum ne literae eliminent negotia ; quin
potius vindicant animum ab otio et voluptate, quae
alias sensim ad utriusque damnum, et negotiorum et
literarrim, subintrare solent.
Dein, quod oggerunt, literas reverentiam legum at-
que imperii convellere ; calumnia mera est, nee pro-
babiliter ad criminandum inducta. Nam qui coecarn
obedientiam fortius obligare contenderit quam officiwn
oculatum una opera asserat coecum manu ductum cer-
tius incedere quam qui luce et oculis utitur. Imo citra
omnem controversiam artes emolliunt mores, teneros
reddunt, sequaces, cereos, et ad mandata imperii due-
tiles ; ignorantia contra, contumaces, refractarios, sedi-
tiosos : quod ex historia clarissime patet, quandoquidem
tempora maxime indocta, inculta, barbara, tumultibus,
seditionibus, mutationibusque maxime obnoxia fuerint.
De Catonis Censoris judicio hoc dictum esto, meri-
tissimas eum blasphemiae in literas luisse poenas, cum
septuagenario major quasi repuerascens Graecam lin-
guam cupidissime addisceret ; 2 ex quo liquet, priorem
1 Plutarch in Demosth. [According to Plutarch it was Pvtheas who
made the taunt. — J. S.]
2 V. Cicero Ac. Quaest. ii. c. 2.
LIBER PRIMUS. 113
illam censuram Graecag literaturae ex affectata potius
gravitate quam quod ita penitus sentiret fluxisse. Ad
Virgilii vero carmina quod attinet, utcunque illi libitum
fuerit universo munclo insultare, Romanis asserendo ar-
tes imperandi, caeteras tanquam populares aliis relin-
quendo ; in hoc tamen manifesto tenetur, Romanos
nunquam imperii fastigium conscendisse, donee ad ar-
tium culmen simul pervenissent. Namque duobus pri-
mis Caesaribus, viris imperandi peritissimis, contempo-
ranei erant optimus poeta ille ipse Virgilius Maro,
optimus historicus Titus Livius, optimus antiquarius
Marcus Varro, optimus aut optimo proximus orator
Marcus Cicero ; principes certe, ex omni memoria, in
sua quique facultate. Postremo, quantum ad Socratis
accusationem, id dico tantum ; recordemur temporum,
quibus intentata est ; nimiruin sub Triginta Tyrannis,
mortalium omnium crudelissimis, sceleratissimis, im-
perioque indignissimis ; qui rerum et temporum orbis
postquam circumactus esset, Socrates ille (flagitiosus
scilicet) heroibus annum eratus est, et memoria ejus
omnibus tarn divinis quam humanis honoribus cumu-
lata ; quin disputationes ejus, tanquam corruptrices
morum prius habitse, pro praesentissimis mentis morum-
que antidotis ab omni posteritate celebrant ur. Atque
haec sufSciant ad respondendum politicis, qui supercili-
osa severitate aut fucata gravitate ausi sunt literas in-
cessere contumeliis ; quae tamen confutatio improesen-
tiarum, nisi quod nesciamus an ad posteros permanaturi
sint labores nostri, minus necessaria videatur ; cum
aspectus et favor duorum literatissimorum principum,
ElizabethaB reginae et Majestatis tuae, tanquam Castoris
et Pollucis, lucidorum syderum^ tantum apud nos in
i Hor. Car. i. 3. 2.
VOL. IT. 8
114 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Britannia Uteris amorem reverentiamque conciliave-
rint.
Nunc ad tertium vituperationum genus pervenimus,
quod a literatis ipsis in literas redundat, altiusque ca>
teris solet haerere. Eae vel a fortuna, vel a moribus,
vel a studiis ipsorum originem ducunt. Quarum pri-
ma extra putestatem ipsorum est, secunda extra rem,
at tertia sola proprie in disquisitionem venire videatur.
Quia tamen non tarn de vero rerum pondere quam de
vulgi aestimatione sermo instituendus est, haud abs re
fuerit etiam de alteris duabus pauca quaedam innuere.
Quapropter dignitatis imminutiones et quasi deho-
nestamenta, quae a literatorum fortuna literis imponun-
tur, sumuntur aut a paupertate et inopia ipsorum, aut
a vitae gen ere obscuro et umbratili, aut ab occupatio-
num in quibus versantur subjecto non admodum nobili.
Quantum ad paupertatem pertinet, quodque fre-
quenter usuveniat ut literati inopes sint, et tenui ple-
rumque origine, neque tarn propere ditescant ac alii qui
truaestui solum inhiant ; consultum foret hunc locum,
de laude paupertatis, Fratribus Mendicantibus (pace
eorum dixerim) exornandum tradere ; quibus Machi-
avellus non parum tribuebat, cum diceret, jamdudum
actum esset de regno sacerdotum^ nisi reverentia erga
fratres ac monachos ejjiscoporum luxum et excess um com-
pensasset.1 Pariter dicat quis, foelicitatem et magnifl-
centiam principum et nobilium jam olim recidere po-
tuisse in barbariem et sordes, nisi deberent literatis istis
pauperibus civilis vita3 culturam et decus. Sed missis
his laudum aucupiis, notatu dignum est quam sacra at-
1 See his Discorsi, iii. c. 1. The passage in the text is one of those to
which Mersenne takes exception. It savours in his opinion of a wish to
depreciate the hierarchy. See his La Verite des Sciences.
LIBER PRIMUS. 115
que veneranda res, per aliquot apud Romanos secula,
paupertas ipsa habita fuerit ; quae tamen respublica
nihil trahebat ex paradoxis. Sic enim prsefatur T.
Livius : Aid me amor negotli suscepti fallit, aut nulla
unquam respublica nee major nee sanetior nee bonis ex-
emplis ditior fuit, nee in quam tarn serai avaritia luzu-
ria que immigraverint, nee ubi tantus ae tarn din pauper-
tati ae parcimonioe honos fuerit.1 Quinetiam postquam
Roma jam degenerasset, legimus, cum Caesar Dictator
collapsam rempublicam instauraturum se profiteretur,
quendam ex amicis ejus prompsisse sententiam, nihil
tarn expeditum esse ad id quod ageret, quam si divitia-
rum honos quoque modo tolleretur. Verwm (inquit)
hcec et omnia mala pariter cum honore pecunice desinent,
si neque magistratus neque alia vulgo cupienda venalia
erunt? Denique, quemadmodum vere dictum est ru-
borem esse eolorem virtutis,s licet quandoque oriatur ex
culpa ; ita recte statuas paupertatem esse virtutis for-
tunam, quam vis interdum a luxu et in curia accersatur.
Salomon is certe haec est sen ten ti a, Qui festinat ad divi-
tias, non erit insons ; 4 et pragceptum, Veritatem erne et
noli vendere, similiter scientiam et prudentiam : 5 quasi
aequum judicet, opes impendendas ut doctrina paretur,
non doctrinam eo vertendam ut opes congerantur.
Quid attinet dicere de vita ilia privata et obscura,
quam literatis objiciunt ? Adeo tritum thema est at-
que ab omnibus jactatum, otium et secessum (modo
absint desidia et luxus) praeponere vitae forensi et occu-
1 In praefatione.
2 Oratio prima ad C. Caesarem de republica ordinandi. This discourse
and that which follows it have been ascribed to Sallust, but apparently
without sufficient reason.
8 See Diogen. Laert. in Diog. c. 54.
4 Proverbs, xxviii. 20.
6 Proverbs, xxiii. 23.
116 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
patse, propter securitatem, libertatem, dulcedinem, dig-
nitatem, aut saltern ab indignitatibus immunitatem, ut
nemo tractet hone locum quin bene tractet : ita huma-
nis conceptibus in exprimendo et eonsensibus in appro-
bando consonat. Hoc tan turn adjiciam, eruditos laten-
tes in rebuspublicis, et sub oculis hominum minima
degentes, similes esse imaginibus Cassii et Bruti, de
quibus in elatione Juniae non gestatis, cum aliae pluri-
mae ducerentur, Tacitus, JEo ipso (inquit) prcefidgebant,
quod non visebantur.1
De occupationum quae literatis committuntur vilitate
illud occurrit, quod demandetur iisdem puerorum ac
juniorum institutio, cujus aetatis contemptus in magi-
stros ipsos redundat. Caeterum quarn injusta sit haec
obtrectatio, si non ex vulgi opinione sed ex sano judicio
res perpendatur, inde licet sestimare, quod diligentiores
sint omnes in imbuenda testa recenti quam veteri ; ma-
gisque solliciti sint qualem admoveant terram teneraB
plantae quam adultae ; unde liquet, praecipuam curam
circa rerum et corporum initia versari. Rabbin is, si
placet, porrige aurem ; Juvenes vestri vis tones videbunt,
et senes somniabunt somnia ; 2 ex hoc textu colligunt,
juventutem esse aetatem digniorem ; quanto nimirum
revelatio accedat clarior per visiones quam per somnia.
Illud vero notatu omnino dignum, quod licet paedagogi,
velut simiae tyrannidis, seen as sint ludibria, et tempo-
rum incuria in delectu ipsorum veluti obdormierit ;
vetus tamen querela sit, inde usque ab optimis et
1 " Sed praefulgebant Cassius atque Brutus, eo ipso quod effigies eorum
non visebantur." — Ann. iii. sub. calcem.
2 Joel, ii. 28. " Notanda autem hie orationis concinnitas, et poetae in
jungendis verbis delectus, quod senibus somnia tribuat, qua3 debiliori ietati
magis conveniunt, juvenibus visiones utpote vividioribus ingeniis ad con-
cipienda phantasmata promptioribus." — Tychsen, quoted in Rosenmuller's
Schol. in Vet. Test, ad loc.
LIBER PRIMUS. 117
prudentissimis saeculis deducta, respublicas circa leges
qtddem nimiura satagere, circa educationem indiligen-
tes esse. Quae nobilissima pars priscae discipline re-
vocata est aliquatenus quasi postliminio in Jesuitarum
collegiis ; quorum cum intueor industriam solertiam-
que tarn in doctrina excolenda quam in moribus in-
formandis, illud occurrit Agesilai de Pharnabazo, Talis
cum sis, utinam noster esses.1 Atque hactenus de op-
probriis e literatorum fortuna et conditione desumptis.
Quod ad literatorum mores ; res est ista potius ad
personas quam ad studia spectans. Reperiuntur pro-
culdubio inter eos, quemadmodurn in omnibus vitae
ordinibus et generibus, tarn mali quam boni ; neque
propterea non verum est (quod asseritur) abire studia
in mores;2 atque literas, nisi incidant in ingenia ad-
modum depravata, corrigere prorsus naturam et rau-
tare in melius.
Veruntamen diligenter milii atque ingenue rem aesti-
manti nullum occurrit dedecus Uteris ex literatorum
moribus, quatenus sunt literati, adhaerens ; nisi forte
hoc vitio vertatur (cujus Demosthenes, Cicero, Cato
Secundus, Seneca, pluresque alii insimulantur) quod
cum plerumque tempora de quibus legunt illis in quibus
vivunt, et quae praecipiuntur illis quae aguntur, meliora
sint, ultra quam par est contendant morum corruptelas
ad praeceptorum et dogmatum honestatem retrahere, et
priscas severitatis mores temporibus dissolutis impo-
nere ; de quo tamen abunde e propriis fontibus admo-
1 Plutarch in Agesil. c. 12. This commendation did not escape the dili-
gence of Gomez, who, in his Eloyia Socletatis Jesu (Antwerp, 1667), has
quoted it in the section of his work in which he brings forward the testi-
monies which have been borne by heretics to the merits of the society. V.
p. 448.
2 " Sive abeunt studia in mores." — Ov. Epist. xv. 83.
118 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
neri possunt. Solon enim interrogatus, an optimas
civibus suis dedisset leges ? Optimas, inquit, ex Mis
quas ipsi voluissent accipere} Ita Plato, videns corrup-
tiores suorum civium mores quam ut ipse ferre pos-
set, ab omni publico munere abstinuit, dicens ; Sic cum
patriot agendum esse, ut cum parentibus ; hoc est, suasu,
non violentia ; obtestando, non contestando? Atque hoc
ipsum cavet ille, qui a consiliis Caesari ; Non, inquit,
ad vetera instituta revocans, quce jampridem corruptis
moribus ludibrio sunt? Cicero etiam hujus erroris ar-
guit Catonem secundum, Attico suo scribens ; Cato
optime sentit, sed nocet interdum reipublicce : loquitur
enim tanquam in republica Platonis, non tanquam in
fcece Romuli.^ Idem Cicero molli interpretatione ex-
cusat pbilosophorum dicta et decreta duriora : Isti, in-
quit, ipsi prceceptores et magistri videntur fines officiorum
paido longius quam natura vellet protulisse, ut cum ad
ultimum animo contendissemus, ibi tarnen ubi oportet con-
sisteremus.5 Ipsemet tamen potuit dicere, Monitis sum
minor ipse meis : 6 quippe qui in eundem lapidem ipse,
licet non tarn graviter, impegerit.
Aliud quod eruditis non immerito fortasse objicitur
vitium hujusmodi est, quod honori aut emolumento
patriarum suarum aut dominorum proprias fortunas aut
pra3sidia postposuerint. Sic enim Demosthenes Athe-
1 Plutarch in Solone, c. 15.
2 Platonis Epistoll. G. But Bacon probably took the story from Cicero,
Ad Familiar es, i. 9.
8 Oratio prima de republ. ordinand.
4 " Cato optimo animo utens et summfi fide, nocet interdum reipublicse.
Dicit enim tanquam in Platonis rzoTiirda, non tanquam in faece Romuli, sen-
tentiam." — Ad Attic, ii. 1. 8.
5 Pro Murama, c. 31. But Bacon's quotation is not quite accurate.
["Etenim isti ipsi mihi videntur vestri pnvceptores et virtutis magistri
fines officiorum," &c. The rest as in the text. — J. S.]
6 Ovid, Ars Amat. ii. 548.
LIBER PRIMUS. 119
niensibus suis, Mea, in quit, consilia, si recte attendatis,
non sunt ejus generis per quce ego inter vos magnus, vos
inter Grrceeos despectui sitis ; sed talia, ut mihi scepenu-
mero ea haud tutum sit dare, vobis autem semper utile
amplecti.1 Haud aliter Seneca, postquam quinquen-
nium illud Neronis aeternae eruditorum magistrorum
consecrasset gloriae, dominum suum omnibus jam fla-
gitiis inquinatissimum libere atque fidenter monere non
destitit, magno suo periculo, ac postremo praecipitio.
Neque aliter potest se habere res ; siquidem humanam
mentem doctrina imbuit vero sensu fragilitatis suae, in-
stabilitatis fortunae, dignitatis animae et muneris sui ;
quarum rerum memores nullo modo sibi persuadere
possunt fortunae propriae amplitudinem, tanquam pra>
cipuum sibi bonorum finem, statui posse. Quare sic
vivunt tanquam rationem reddituri Deo, et dominis
post Deum, sive regibus sive rebuspublicis, hac for-
mula, Ecce tibi lucrefeci,2 non autem ilia, JEcce mihi
lucrefeei. At politicorum turba, quorum mentes in
doctrina officiorum et in contemplatione boni univer-
salis non sunt institutae et confirmatcB, omnia ad se
referunt ; gerentes se pro centro mundi, ac si omnes
lineae in se suisque fortunis debeant concurrere ; de
reipublicae navi, licet tempestatibus jactata, neutiquam
solliciti, modo ipsis in scapha rerum suarum receptus
detur et effugium. At contra, qui officiorum pondera
et philautiae limites didicerunt, munia sua stationesque,
licet cum periculo, tuentur. Quod si forte incolumes
permaneant in seditionibus et rerum mutationibus, non
id artibus aut versatili ingenio, sed reverentiae quam
probitas etiam ab hostibus extorquet, tribuendum. Cae-
terum quod attinet ad fidei constantiam et officiorum
1 De Chersonese 2 g. Matthew, xxv. 20.
120 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
religionem, quas certe animis hominum inserit eruditio,
utcunque eae quandoque a fortuna mulctentur, aut ex
male-sanis politicorum principiis condemnentur, tamen
palam scilicet apud omnes laudem referent, ut in hac
re longa defensione non sit opus.
Aliud vitium Jiteratis familiare (quod facilius excu-
sari potest quam negari) illud : x nimirum, quod non
facile se applicent et accommodent erga personas qui-
buscum negotiantur aut vivunt : qui defectus e duabus
oritur causis. Prima est, animi ipsius magnitudo, prop-
ter quam segre se demittere possunt ad observantiam
unius alicujus hominis. Amantis verba sunt, non sa-
pientis, satis magnum alter alteri theatrum sumus? Ne-
que tamen inficias ibo, ilium qui aciem animi, instar
oculi, non possit aeque contrahere ac dilatare insigni
facultate ad res gerendas esse orbatum. Secnnda vero
causa est probitas morum et simplicitas ; quae tamen
delectum judicii, non defectum, in illis arguit. Veri
enim et legitimi observantiam erga aliquam personam
limites non ultra porrigunt se quam ita nosse illius
mores ut absque offensione cum eo versari, eumque
consilio si opus sit juvare, nobisque interim ipsis in om-
nibus cavere possimus ; verum alienos affectus rimari,
eo fine ut ilium inflectas, verses, et ad libitum cir-
cumagas, hominis est parum candidi, sed potius astuti
et bifidi ; id quod in amicitia vitiosum fuerit, erga
principes etiam inofficiosum. Mos enim Orientis, quo
nefas habetur oculos in reges defigere, ritu quid em bar-
barus est, sed significatione bonus;3 neque enim sub-
1 I have inserted the colon after illud, there being no stop in the original.
Possibly an est has dropped out. The corresponding passage in the Ad-
vancement of Learning stands thus, — u Another fault is, that they
fail," &c.— ./. S.
2 This sentiment is ascribed to Epicurus by Seneca, Ep. vii.
8 Bacon probably refers to the relation of some modern traveller. Even
LIBER PRIMUS. 121
ditos decet corda regum suorum, quae Sacrae Scripturae
inscrutabilia docent, curiosius rimari.
Superest etiamnum aliud vitium (quocum banc par-
tem concludam) literatis saepius imputatum ; videlicet
quod in rebus exiguis et externis (vultu, gestu, incessu,
sermonibus quotidianis, et hujusmodi) deficiant in ob-
servando decoro ; unde homines imperiti ex istis mi-
nutis leviculisque erroribus quanti sint in rebus ma-
joribus tractandis conjecturam capiunt. Verum fallit
eos plerumque hujusmodi judicium ; imo sciant respon-
sum sibi esse a Themistocle, qui cum rogatus esset ut
fidibus caneret, arroganter satis ipse de se sed ad prae-
sens institutum perquam apposite respondit ; Se quidem
fiditim rudem esse, sed quo pacto oppidum parvum in
civitatern rnagnam evadere posset satis nosse.1 Et sunt
* proculdubio multi politicarum artium apprime gnari,
quibus tamen in communi vita et quotidianis reculis
nihil imperitius. Quinetiam hujusmodi sugillatores
amandancli sunt ad Platonis elogium de praeceptore
suo Socrate, quern baud absimilem dixit pharmaeopo-
larum pyxidibus, quae exterius inducebantur simiis,
ululis, saty risque ; intus vero pretiosos liquores et no-
bilia medicamenta recondita habebant : fatendo scilicet,
quod ad vulgi captum et famam popularem prae se fer-
ret nonnulla levia atque etiam deformia, cum tamen
animi interiora summis tarn facultatibus quam virtutibus
essent rep] eta.2 Atque de moribus literatorum haec
hactenus.
in Herodotus however we find a similar custom mentioned. He ascribes
its introduction to Deioces. V. Herod, i. 99.
i Pint, in Them. 2.
2 Bacon doubtless refers to the Symposium, p. 215. Yet of the passage
in question he has scarcely given the import. Alcibiades likens Socrates
not to the " pyxides pharmacopolarum," but to images of Sileni. Wats, it
122 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Interim rnonere placet, nos nihil minus agere quam
ut patrocinemur quibusdam professorum institutis ab-
jectis et sordidis, quibus et seipsos et literas dehonesta-
runt ; quales erant apud Romanos, sasculis posteriori-
bus, philosophi quidam in familiis divitum, mensarum-
que eorum assecte, quos baud absurde dicas barbatos
parasitos. Cujus generis quendam lepide describit Lu-
cianus, quern matrona nobilis catulum suum Melitamm
in rheda gestare voluit ; quod cum ille officiose sed
indecenter faceret, pusio subsannans, Vereo?*, inquit, ne
philosojjhus noster e Stoico fiat Cynicus} Ante omnia
Aero, nihil tarn offecit literarum dignitati quam crassa
et turpis adulatio, ad quam multi, neque hi indoeti, et
calamos et ingenia submisere, Hecubam in Helenarn,
Faustinam in Lucretiam (ut ait Du-Bartas) transfor-
mantes.2 Neque vero nimis laudo morem ilium recep-
may be remarked, has in his version introduced the name of Alcibiades into
the text without any authority for doing so. [Bacon was thinking no
doubt of the free version of the passage, half comment half paraphrase,
with which Rabelais opens his address to his readers. " Silenes estoyent
jadiz petites boytes, telles que voyons de present es boutiques des apothe-
caires, painctes au dessus de figures joyeuses et frivoles," &c. — ./. S.~\
1 Lucian's De mercede conductis. It would more accord with the origi-
nal to read catelhm suam Mtlitceum.
8 Tous ces doctes espri\s dont la voix flatteresse,
Change Hecube en Helene, et Faustine en Lucresse,
Qui d'un nain, d'un batard, d'un archerot sans yeux,
Font, non un dieutelet, ains le maistre des dieux, &c.
Du-Baktas, Second jour de la Semaine.
Du-Bartas, Montaigne, and Rabelais are I think the only French writers
whom Bacon quotes, though he perhaps alludes in one passage to the cele-
brated jurist D'Argentre and seems to have read Charron. Du-Bartas'fl
writings were held in great esteem by King James. He is quoted in " The
trew Law of free Monarchies" and in "A declaration against Vorstius/'
and is in both places termed the divine poet; a designation which perhaps
refers merely to the nature of his subject. In the third book of the Basi-
licon Doron he is particularly recommended to Prince Henry's studies.
Cardinal du Perron's criticism on Du-Bartas is amusing; that instead of
LIBER PRIMUS. 123
turn libros patronis imncupandi ; cum libri, praesertim
qui hoc nomine dignandi, in veritatis tantum et rationis
clientelam se dare debeant. Melius veteres, qui non
aliis quam amicis atque aequalibus scripta sua dicare
solebant, aut etiam nomina ejusmodi amicorum tracti-
bus suis imponere ; quod si forte regibus aut magnati-
bus opus nuncuparent, turn demum hoc factum est cum
argumentum libri personae tali conveniret. Haec au-
tem, et similia, reprehensionem potius merentur quam
defensionem.
Neque hoc dico, quasi literatos culpem, si ad beatos
et potentes viros quandoque se applicent ; recte enim
Diogenes1 cuidam cum irrisione roganti, Qui fieret quod
philosophi divites sectarentur, non divites philosophos ?
respondit, non sine morsu, Hoc ideo fieri, quod philosophi
quibus rebus indigeant probe intelligant, divites non item.
Huic affine est illud Aristippi, cui nescio quid petenti
cum non attenderet Dionysius, ille adorantis more
abjecit se ad pedes ejus, qui turn demum auscultans
petitioni annuit ; sed paulo post quidam dignitatis phi-
losophiae assertor increpuit Aristippum, quod demit-
tendo se ad pedes tyranni pro tantilla re philosophiam
ipsam contumelia affecisset ; cui ille suam id culpam
non fuisse respondit, sed Dionysii, qui aures gestaret
in pedibus.2 Quin prudens ille, non pusillanimis, habi-
tus est, qui in disputatione quadam cum Hadriano
Caesare vinci se passus est, excusans factum, Quod
cequum esset ei cedere qui triginta imperaret legionibus?
calling the sun the King of Lights, he would prefer to call him the Duke
of Candles.
1 Not Diogenes, but Aristippus. See Diog. Laert. in Aristip. c. 69.
Wats has without authority corrected this error in his translation.
2 Diog. Laert. in Arist. c. 79.
8 This story is told of Favorinus by Spartianus, in Hadriani vita.
124 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Atque propterea lion sunt damnandi viri docti, ubi
cum res postulat aliquid de gravitate sua remittant,
sive imperante necessitate sive impetrante occasione ;
quod quamvis humile videatur atque servile primo in-
tuitu, tamen verius rem aestimanti, censebuntur non
person ae sed tempori ipsi servire.
Pergamus nunc ad errores atque inania, quae in
studiis ipsis virorum doctorum interveniunt, iisque se
immiscent ; id quod praecipue et proprie spectat ad
praesens argumentum. Qua in re, non est instituti
nostri erroribus ipsis patrocinari, sed per eorum cen-
suram et secretionem excutere quod sanum et solidum
est, atque a calumnia vindicare. Videmus enim in more
pragsertim apud invidos esse, propter ea quse depra-
vata sunt, etiam ea quae impolluta et in statu suo man-
serunt sugillare ; quemadmodum etlmici in primitiva
Ecclesia Christianos haereticorum vitiis aspergere sole-
bant. Neque tamen consilium est mihi examen ali-
quod accuratius instituere de erroribus et impedimentis
literarum, quae interiora et a captu vulgi remotiora ;
sed de illis tan turn verba facere, quae cadunt sub eom-
muni et populari observatione et nota, aut saltern ab
ea non longe recedunt.
Quare tria praecipue deprehendo vana et inania in
Uteris, quae ansas praecipue praebuerunt ad obtrectan-
dum. Eas enim res pro vanis ducimus, quae aut falsae
sunt aut frivolas ; in quibus scilicet aut Veritas deficit
aut usus : illos etiam homines vanos et leves existima-
mus, qui aut ad falsa creduli aut in rebus exigui usus
curiosi. Curiositas autem aut in rebus ipsis versatur
aut in verbis ; quando nimirum aut in rebus inanibus
opera insumitur, aut circa verborum delicias nimium
insudatur. Quocirca non certae magis experientiae
LIBER PRIMUS. 125
quam rectse etiam rationi consonum videtur, ut tres
ponantur doctrinarum intemperies. Prima est doc-
trina fantastica, secunda doctrina litigiosa, tertia doc-
trina fucata et mollis ; vel sic, vanae imaginationes,
vanse altercationes, vanse affeetationes. Ac quidem
ordiar ab ultima.
Intemperies ista, in luxurie quadam orationis sita,
(licet olim per vices in pretio habita fuerit) circa Lu-
theri tempora miris modis invaluit. In causa praeeipue
fuit, quod fervor et efficacia concionum tunc temporis
ad populum demulcendum et alliciendum maxime vi-
gebat ; ilia autem populare genus orationis poscebant.
Accedebat odium et contemptus illis temporibus ortus
erga scholasticos, qui stilo et scribendi genere uteban-
tur valde diverso, verba licenter admodum cudentes
nova et horrida, de orationis ornatu et elegantia parum
solliciti, dummodo circuitionem evitarent et sensus ac
conceptus suos acute exprimerent ; atque hinc factum
est, ut paulo postea major apud plurimos coeperit haberi
verborum cura quam rerum ; plerisque magis comptam
phrasim, teretem periodum, clausularum rhythmos, tro-
porum stellulas, quam pondus rerum, rationum nervos,
inventionis acumen, ant judicii limam affectantibus.
Turn demum floruit Osorii Lusitani l episcopi luxu-
rians et diluta oratio. Tunc Sturmius 2 in Cicerone
Oratore et Hermoa;ene Rhetore infinitam et anxiam
operam consumpsit. Tunc Carrus et Aschamus apud
1 Osorius, bishop of Sylves in Algarve, died in 1580. One of his prin-
cipal works is his De rebus gestis Emanuelis, 1574, in twelve books. It
contains an account of the Portuguese discoveries and conquests which took
place in the reign of Emanuel the Great (1495—1521).
2 John Sturmius, who has been styled the German Cicero, was born in
1507, and died in 1589. He was a professor at Paris and at Strasbourg,
and has left, among other works, some notes on Hermogenes.
126 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
nos prelection ibus et scriptis suis Cieeronem et De-
mostlienem usque ad coelum evehentes, juvenes ad
politum hoc et florens doctrinae genus invitarunt.
Tunc Erasmus arripuit ansam introducendi ridiculam
illam Echo, Decern avinos consumpsi in legendo Cice-
rone ; cui Echo respondit, one, asine.1 Scholasticorum
vero doctrina despectui prorsus haberi coepit, tanquam
aspera et barbara. Denique, ut semel dieam, praecipua
illorum temporum inclinatio et studium potius ad co-
piam quam ad pondus deflexit.
Hie itaque cernere est primam literarum intem-
periem, cum (ut dixirnus) verbis studetur non rebus ;
cujus etsi e citimis tantum temporibus protulerim ex-
empla, tamen secundum majus et minus et olim placu-
erunt ejus generis ineptia?, et deinceps placebunt. Jam
vero fieri non potest, quin hoc ipsum multum faciat ad
doctrine existimationem minuendam et elevandam,
etiam apud vulgus imperitum; cum videant doctorum
scripta tanquam primam literam diplomatis, quae quam-
vis variis calami ductibus et flosculis variegata sit, litera
tamen est unica. Ac mihi sane videtur perapposita
hujusce vanitatis adumbratio et quasi emblema, Pygma-
lionis ilia insania ; quid enim aliud sunt verba quam
imagines rerum, ut nisi rationum vigore animata sint,
adamare ilia idem sit ac statuam deperire ?
Neque tamen temere damnandum est, si quis philoso-
phise obscura et aspera, verborum splendore illustret
et expoliat. Hujus enim rei magna adsunt exempla
in Xenophonte, Cicerone, Seneca, Plutarcho, ipsoque
etiam P la tone. Nee minor est utilitas. Quam vis
1 " ' Decern jam annos aetatem trivi in Cicerone.' Echo c ove .' "—Erasm.
Colloq. A little farther on Erasmus makes Ciceronianus suggest the echo
uvovg.
LIBER PRIMUS. 127
enim diligentem veri cognitionem atque acre studium
philosophic res hoec nonnihil impediat, quoniam pra>
propere mentem consopit, atque ulterioris disquisitio-
nis sitim et ardorem restinguit ; si quis tamen doetri-
nam ad usus civiles adhibeat (sermocinandi videlicet,
consulendi, suadendi, argumentandi, et similium), om-
nia quaa cupiat praeparata et adornata in hujusmodi
authoribus reperiet. Veruntamen hujusce rei exces-
sus adeo juste contemnitur, ut quemadmodum Hercu-
les, cum videret in templo statuam Adonidis (Veneris
deliciarum) indignabundus dixit, Nil sacri es;1 ita
omnes Herculei literarum pugiles, id est, laboriosi at-
que constantes indagatores veritatis, hujusmodi delicias
et lauticias, tanquam nil divini spirantes, facile spre-
verint.
Paulo sanius est aliud styli genus (neque tamen
ipsum omnino vanitatis expers), quod copise illi et
luxuriae orationis tempore fere succedit. Illud totum
in eo est, ut verba sint aculeata, sententige concisaa,
oratio denique potius versa quam fusa ; quo fit, ut
omnia per hujusmodi artificium magis ingeniosa vide*
antur quam revera sint. Tale invenitur in Seneca
effusius, in Tacito et Plinio Secundo moderatius ; at-
que nostri temporis auribus coepit esse non ita pridem
accommodatum. Verum hoc ipsum mediocribus in-
geniis gratum esse solet (adeo ut dignitatem quandam
literis conciliet) ; attamen a judiciis magis limatis me-
rito fastiditur, et poni possit pro intemperie quadam
doctrinae, cum sit verborum etiam et eorum concinni-
tatis aucupium quoddam. Atque ha3C de prima litera-
rum intemperie dicta sunt.
1 See the scholiast on Theocritus, v. 2. But Bacon probably took the
story from the Adagia of Erasmus.
128 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Sequitur ea intemperies in rebus ipsis, quam posui-
mus mediam, et litigiosce subtilitatis nomine designavi-
mus. Estque ilia, de qua modo diximus, aliquanto
deterior. Ut enim rerum dignitas verborum cultui
praecellit ; sic e contrario, odiosior est vanitas in rebus
quam in verbis. Qua in re increpatio ilia Paulina non
magis ad suam aetatem referri, quam ad sequentia tem-
pora deduci potest ; neque theologian! tantum, sed
etiam omnes scientias respicere videtur : Devita pro-
fanas voeum 7iovitates, et opjiositiones falsi nominu
scientice.1 His enim verbis, duo signa indiciaque sci-
ential suspectae atque ementitae proponit. Primum
est, vocum novitas et insolentia ; alterum, rigor dog-
matum ; qui necessario oppositionem, et dein alterca-
tiones quaestionesque inducit. Certe quemadmodum
complura corpora naturalia, dum valent integra, cor-
rumpuntur saepius et abeunt in vermes ; eodem modo
sana et solida rerum cognitio saepenumero putrescit,
et solvitur in subtiles, vanas, insalubres, et (si ita loqui
licet) vermiculatas quaestiones ; quae motu quodam et
vivacitate nonnulla praeditae videntur, sed putidaB sunt
et nullius usus. Hoc genus doctrinas minus sanaB, et
seipsam corrumpentis, invaluit prgecipue apud multos
ex scholasticis, qui summo otio abundantes, atque in-
genio acres, lectione autem impares (quippe quorum
mentes conclusae essent in paucorum authorum, pra?-
cipue Aristotelis dictatoris sui, scriptis, non minus quam
corpora ipsorum in coenobiorum cellis), historiam vero
et naturae et temporis maxima ex parte ignorantes, ex
non magno materiae stamine, sed maxima spiritus, quasi
radii, agitatione, operosissimas illas telas quae in libris
eorum exstant confecerunt. Etenim mens humana,
1 1 Tim. vi. 20.
LIBER PRIMUS. 129
si agat in materiam (naturam rerum et opera Dei con-
templando), pro modo materiae operatur atque ab eadem
determinatur ; sin ipsa in se vertatur (tanquam aranea
texens telam),1 turn demum interminata est, et parit
certe telas quasdam doctrinse tenuitate fili operisque
admirabiles, sed quoad usum frivolas et inanes.
Hsec inutilis subtil itas, sive curiositas, duplex est ;
et spectatur aut in materia ipsa, qualis est inanis spe-
culatio sive con trover si a ; cujus generis reperiuntur et
in theologia, et in philosophia, haud paucae ; aut in
modo et methodo tractandi. Hsec apud scholasticos
fere talis erat : super unaquaque re proposita forma-
bant objectiones, deinde objectionum illarum solutio-
nes; quae solutiones ut plurimum distinctiones tantum
erant ; cum tamen scientiarum omnium robur, instar
fascis illius senis, non in singulis bacillis sed in om-
nibus vinculo conjunctis consistat. Etenim symmetria
scientise, singulis scilicet partibus se invicem sustinen-
tibus, est et esse debet vera atque expedita ratio refel-
lendi objectiones minorum gentium. Contra, si singula
1 In Bacon's Promus, a manuscript collection of sentences, formula?, &c.
[for a particular account of which see the Literary Works], we find the
following: " Ex se fingit velut araneus." Bacon had doubtless taken this
from Erasmus, by whom it is given as a proverb. V. Erasm. Adag. iv.
4. 43. Erasmus again derived it from Plutarch, De Osiride. Plutarch
applies the comparison to poets and orators. Neither in his use of it, nor
in Erasmus's remarks, noryet in our text, is there anything to countenance
the interpretation which M. Cousin has given of Bacon's meaning, namely
that he intended to throw discredit on the study of psychology. He seems
to have been led to this interpretation by the word materiam, taking it as if
in antithesis to soul or spirit; whereas it means nothing more than the
object, to irpoKeifiivov, on which the mind works. Surely Bacon might
have defended himself by saying that he had explained " materia " in the
figurative sense in which he used it, as equivalent to " natura rerum et
opera Dei," and by inquiring whether the object of psychological researches
were not included among the works of God. In the Novum Organum we
find more than one example of what M. Cousin would doubtless recognise
as an attempt at experimental psychology.
VOL. II. 9
130 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
axiomata tanquam baculos fascis seorsim extrahas, facile
erit ea infirmare, et pro libito aut flectere aut frangere.
Ut quod de Seneca dictum erat, Verborum mimitiis
rerum frangit pondera,1 vere de scholastieis usurpari
possit, Q ucestionum minutiis scientiarum frangunt robur.
Numnon in aula spatiosa consultius foret unum accen-
dere cereum, aut lychnuchum suspendere variis lumini-
bus instructum, quo omnia simul perlustrentur, quam
in singulos angulos quaquaversus exiguain circumferre
lucernam ? Atqui non absimilis est eorum ratio, qui
non tain veritatem perspicuis argumentis, authoritati-
bus, comparationibus, exemplis illustrare nituntur ; quam
in hoc solum incumbunt ut minutos quosque scrupulos
eximant, et captiunculas expediant, et dubitationes
solvant ; hoc pacto qua3stionem ex quaestione gignentes,
quemadmodum fit in superiori similitudine, ut lucerna
in unum aliquem locum delata alios circumquaque
destituat et obscuret. Adeo ut Scyllae fabula ad vi-
vum exprimat hoc genus philosophise ; cujus os et pec-
tus virginem formosam praeferebant, infra vero fuisse
aiunt
Candida succinctam latrantibus inguina monstris.2
Sic generalia quaedam apud scholasticos invenias, quae
1 " Si rerum pondera minutissimis sententiis non fregisset, consensu
potius eruditorum quam puerorum amore comprobaretur." — Quintil. x.
c. 1.
The method of the schoolmen is correctly described in the text. Gen-
erally each quaestio or inquiry begins with a statement of the different
points which are to be elucidated. To each of these is allotted a separate
articulus. One or more reasons are alleged in favour of the opinion which
the author means to reject. Some objection, generally founded on a quo-
tation from some conclusive authority, is then stated against it, and then
the author gives his own opinion in what is called the Conclusio, and pro-
ceeds to refute one by one the arguments he has adduced on the other side.
It is impossible not to recognise in this method of procedure the influence
of a system of oral disputation.
2 ^Eneid, vi. 75.
LIBER PRIMUS. 131
pulchra sunt dictu, et non perperam inventa ; ubi
autem ventum fuerit ad distinctiones decisionesque,
pro foecundo utero ad vitas humanae commoda, in por-
tentosas et latrantes quaestiones desinunt. Itaque mi-
nime minim, si hoc genus doctrinae etiam apud vulgus
hominum contemptui obnoxium fuerit, qui fere solent
veritatem propter controversias circa earn motas asper-
nari, atque existimare eos enure omnes qui nunquam
inter se conveniant ; cumque videant doctos homines
inter se digladiari de rebus nullius momenti, facile illud
Dionysii Syracusani arripiunt, Verba ista sunt senum
otiosorum.1 Nihilominus certissimum est, si modo scho-
lastici ad inexplebilem sitim veritatis et continuam agi-
tationem ingenii varietatem et multiplicitatem lectionis
et contemplationum adjunxissent, insignia profecto illi
exstitissent lumina, omnesque artes et scientias mirifice
provexissent. Hactenus de secunda literarum intem-
perie.
Ad tertiam quod attinet, quae ad falsitatem et men-
dacium spectat ; una haec omnium turpissima est, quippe
quae ipsam naturam animamque destruit scientiae, quae
nihil aliud est quam veritatis imago. Nam Veritas
essendi et Veritas cognoscendi idem sunt ; nee plus a
se invicem differunt, quam radius directus et reflexus.2
i See Nov. Org. i. 71.
2 We may illustrate this passage from the writings of S. Thomas Aqui-
nas. " Res inteliecta ad intellectum aliquem potest habere ordinem vel per
se vel per accidens. Per se quidem habet ordinem ad intellectum a quo
dependet secundum suum esse, per accidens autem ad intellectum a quo
cognoscibilis est Unde unaquaeque res dicitur vera absolute
secundum ordinem ad intellectum a quo dependet. . . . Res naturales di-
cuntur esse verae secundum quod assequuntur similitudinem specierum quae
sunt in mente divina. . . . Sic ergo Veritas principaliter est in intellectu,
secundario vero in rebus secundum quod comparantur ad intellectum ut
ad principium." Thus the Veritas essendi is as it were the direct beam
derived from the divine mind on outward thing*. S. Thomas goes on to
recognise the truth of the opinion that " Veritas intellectus nostri a re
132 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Hoc vitium itaque duplex vel potius duplicatum est, im-
postura et credulitas ; haec decipitur, ilia decipit ; quae
licet videantur discrepantis naturae, alteraque a callidi-
tate quadam, altera a simplicitate profecta, plerumque
tamen coeunt. Ut enim in carmine habetur,
Percontatorem fugito, nam garrulus idem est;1
innuendo, qui curiosus est eundem esse et futilem ;
pariter fit, ut qui facile credat idem libenter decipiat.
Quemadmodum quoque fieri videmus in fama et ru-
moribus, ut qui cito iisdem fidem habeat, pari facili-
tate eos auxerit. Quod Tacitus prudenter innuit his
verbis, Fingunt simul creduntque ; 2 adeo finitimae sunt
voluntas fallendi et facilitas credendi.
Haec credendi recipiendique omnia (licet levi au-
thoritate munita) facilitas, duorum generum est, pro
ratione subjectae materiae ; aut enim creditur narra-
tioni sive facto (ut loquuntur Jurisconsulti), aut dog-
mati. In priori genere videmus quanto dignitatis de-
trimento hie error affecerit ex Ecclesiasticis Historiis
nonnullas ; quae nimis faciles se praebuerunt in pro-
dendis transcribendisque miraculis, a Martyribus, Ere-
mitis, Anachoretis, et aliis Sanctis viris, atque ab eorum
reliquiis, sepulchris, sacellis, imaginibus, editis. Eodem
causatur;" and we thus see how the Veritas cognoscendi may be spoken
of as radius reflexus, returned to the mind from the outward object, which
had derived its own essential truth from the source of all truth. The pas-
sages I have quoted occur in the Summa Theologice of S. Thomas, 1. q.
16. a. 1.
i Hor. Ep. i. 18. 69.
2 Annals, v. 10. : where he says that upon the report of the approach of
Drusus Germanicus, " alliciebantur ignari fama nominis et promptis Grae-
corum animis ad nova et mira; quippe lapsum custodia pergeread paternos
exercitus, iEgyptum aut Syriam invasurum, iingebant simul credebant-
que." Compare also Hist. i. 51. : " Sed plurima ad fingendum credendum-
que materies in ipsis castris." — J. S.
LIBER PRIMUS. 133
modo in naturali historia videmus multa temere ac
parum cum delectu aut judicio recepta et descripta ;
ut liquet ex scriptis Plinii, Cardani, Alberti, et pluri-
morum ex Arabibus, quae com men tit iis et fabulosis
narrationibus passim scatent ; iisque non solum incertis
et neutiquam probata, sed perspicue falsis et mani-
festo convictis ; ingenti philosophise naturalis dedecore,
apud homines graves et sobrios. In quo sane eluces-
cit Aristotelis sapientia et integritas, qui cum diligen-
tem scripserit atque accuratam historiam Animalium,
tarn parce ficta aut fabulosa admiscuerit ; quin potius
auditiones admirandas, quas memoratu dignas judi-
cavit, in unum commentariolum l conjecit ; prudenter
perpendens, perspicue vera (quag, tanquam basis expe-
rientiae solida, philosophise et scientiis substerni pos-
sint) haud temere esse cum rebus suspectae fidei
miscenda ; et rursus etiam rara atque insolita, quae
plerisque incredibilia videntur, non omnino esse sup-
primenda, neque memoriae posterorum deneganda.
At ilia altera credulitas, quae non historiae aut nar-
rationibus sed artibus et opinionibus tribuitur, duplex
est ; aut cum artibus ipsis, aut cum authoribus in arte,
nimium credimus. Artes ipsae, quae plus habent ex
phantasia et fide quam ex ratione et demonstrationi-
bus, sunt praecipue tres ; Astrologia, Naturalis Magia,
et Alchymia : quarum tamen fines non sunt ignobiles.
Profitetur enim Astrologia superiorum in inferiora
influxum et dominatum recludere. Magia sibi propo-
nit naturalem philosophiam a varietate speculationum
ad magnitudinem operum revocare. Chymica in se
suscipit partes rerum heterogeneas, quae in corporibus
naturalibus latent et implicantur, separare et extrahere ;
1 The Be Mirabilibus Auscultationibus ; which is however not Aristotle's.
134 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
corporaque ipsa inquinata depurare, impedita liberare,
immatura perficere. Sed via3 atque rationes quae ducere
putantur ad hos fines, tarn in theoria illarum artium
quam in praxi, erroris et nugarum plenae sunt. Neque
adeo traditio ipsarum ut plurimum Candida est, sed
artificiis et latebris munita. Chymicae tamen hoc
certe debetur, quod vere comparari possit agricolae
apud iEsopum, qui e vita exiturus dixit filiis, Se illis
vim magnam auri in vinea, nee satis meminisse quo loco,
defossam reliquisse ; qui cum vineam diligenter ligoni-
bus ubique invertissent, aurum quidem repererunt nul-
lum ; sed tamen vindemiam insequentis anni, propter
fossiomm circa radices vitium, tulerunt longe uberri-
mam. Sic strenui ill i Chymistarum labores et moli-
mina circa aurum conficiendum baud paucis nobilibus
inventis et experiments, turn ad reserandam naturam
turn ad usus vita3 apprime idoneis, quasi facem ac-
cenderunt.
Ilia autem credulitas, quae certos scientiarum autho-
res dictatoria quadam potestate munivit ut edicant,1
non senatoria ut consulant, ingens damnum scientiis
intulit ; tanquam praecipua causa, quae tantopere illas
afflixit et depressit, ut absque insigni aliquo augmento
exangues jacerent. Hinc nempe factum est, ut in
artibus mechanicis primi inventores pauca excogitave-
rint, tempus reliqua suppleverit et perfecerit ; at in sci-
entiis primi authores longissime penetraverint, tempus
plurima detriverit et corruperit. Sic videmus Tor-
mentariam, Nauticam, Typographicam, sub initiis im-
perfectas et propemodum informes fuisse et exercenti-
1 Bacon is not to be understood as using the word edicere in its technical
signification. The "jus edicendi " was by no means the privilege of a dic-
tator. It belonged to consuls, praetors, aediles, and other magistrates.
LIBER PRIMUS. 135
bus onerosas, temporis vero progressu expolitas et ao
commodas. At contra philosophise et scientiae Aristo-
telis, Platonis, Democriti, Hippocratis, Euclidis, Ar-
chimedis, in ipsis illis authoribus viguerunt, tractu
temporis degenerarunt potius et non minimum splendo-
ris amiserunt; cujus rei non est alia ratio, quarn quod
in artibus mechanieis ingenia multorum in unum coi-
erunt, in artibus et scientiis liberalibus ingenia multo-
rum sub uno succubuerunt ; quern tamen ipsum saepe-
numero sequaces sui potius depravarunt quam illu-
strarunt. Ut enim aqua non ascendet altius quam
caput fontis a quo promanat, ita doctrina ab Aristo-
tele deducta supra doctrinam Aristotelis nunquam as-
surget.1 Ideoque etsi non displiceat regula, Oportet
discentem credere ; 2 buic tamen conjungendum est,
Oportet jam edocturn judicio suo uti. Discipuli enim
debent magistris temporariam solum fidem, judiciique
suspensionem, donee penitus imbiberint artes ; non au-
tem plenam libertatis ejurationem, perpetuamque in-
genii servitutem. Quare, ut absolvam hanc partem,
hoc tantum adjiciam ; magnis authoribus suus sic con-
stet honos, ut authori authorum et veritatis parenti,
Tempori, non derogetur.
Explicavimus tandem tres doctrinse intemperies, sive
morbos ; praeter quos nonnulli sunt, non tarn morbi
confirmati quam vitiosi humores ; qui tamen non adeo
occulti sunt aut latentes, quin in multorum sensum et
reprehensionem incurrant, ideoque neutiquam praeter-
mittendi.
1 Happy as this image is, it is perhaps less so than that of Descartes with
reference to the same subject. He compares the servile followers of Aris-
totle to " le l'ierre qui ne tend point a monter plus haut que les arbres qui
le soutiennent, et meme souvent qui redescend apres qu'il est parvenu jus-
ques a leur faite." — De h Methode, i. 202. of Cousin's edition.
2 Arist. De Sophist. Reprehens. ii.
136 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Horum primus est immodicum studium duorum ex-
tremorum, Antiquitatis et Novitatis ; qua in re Tem-
] oris filiae male patrissant. Ut enim Tempus prolem
devorat, sic haec se invicem ; dum Antiquitas novis in-
videat augmentis, et Novitas non sit contenta recentia
adjicere, nisi Vetera prorsus eliminet et rejiciat. Certe
consilium Prophetae vera in hac re norma est : State
super vias antiquas, et videte quoenam sit via recta et
bona, et ambulate in ea.1 Antiquitas earn meretur
reverentiam, ut homines aliquamdiu gradum sistere et
supra earn stare debeant, atque undequaque circumspi-
cere quae sit via optima ; quum autem de via bene con-
stiterit, tunc demum non restitandum, sed alacriter
progrediendum. Sane, ut verum dicamus, Antiquitas
sceeuli juventus mundi? Nostra profecto sunt antiqua
1 Jerem. vi. 16.
2 This remark is not, I think, given by Bacon as a quotation, and it is
probable that he did not derive it from any earlier writer. But in the
works of several of the scientific reformers we find similar reflexions. Of
writers earlier than Bacon or contemporary with him, we may refer to Gil-
bert, to Galileo, to the Apologia pro Galileo of Campanella, and particu-
larly to the Cena di Centre of Giordano Bruno. The following passage
from the last-named writer, in which he appears to have anticipated Bacon,
has been referred to by Dr. Whewell in the Philosophy of the Induclire Sci-
ences. " Sia come la si vuole," says one of the interlocutors in Bruno's
dialogue, M io non voglio discostar mi dal parer degli antichi, perche dice
il saggio, Ne l'antiquita e la sapienza." To which another replies : "E
soggiunge ' In molti anni la prudenza.' Se voi intendeste bene qualche
dite, vedreste che dal vostro fondamento s'inferisce il contrario di quel che
pensate. Voglio dire che noi siamo piu vecchi ed abbiamo piu lunga eta,
che i nostri predecessori." — Cena di Cenere, i. p. 132. of Wagner's edition
of G. Bruno.
The idea that the early nges were the world's youth is to be found in the
second book of Esdras, or is at any rate directly suggested by an expres-
sion which occurs there: " Seculum perdidit juventutem suam, et tempora
appropinquant senescere.'' — 2 Esdras, xiv. 10. The same idea occurs in
Casmann's Probltmata Marina, which was published in 1546. "Si
antiquiorum dignitas ex tempore major videtur, id nostros qui hodie docent
posteriores unice commendabit, nam tempus doctius et pru-
dentius evadit ex continuo progressu, ut senescens judicio sit acriore, soli-
diore, et maturiore."
LIBER PRIMUS. 137
tempora, cum mundus jam senuerit ; non ea, quae com-
putantur ordine retrogrado initium sumendo a saeculo
nostro.
Alius error e priori oriundus, est suspicio quaedam et
diffidentia, quaB nihil nunc posse inveniri autumat, quo
mundus tarn diu carere potuit ; ac si ilia objectio con-
veniret erga tempus, qua Lucianus impetit Jovem cae-
terosque ethnicorum deos. Miratur enim, cur tot olim
genuerint liberos, nullos autem suo sceculo ? interrogatque
jocans, ecquid septuagenarii jam essent, aut lege Papia
contra senum nuptias lata constricti ? 1 Sic videntur
homines subvereri, ne Tempus effoetum jam factum
sit et ad generationem ineptum. Quin potius le vitas
hotninum atque inconstantia hinc optime perspici po-
test, qui donee res aliqua perfecta sit, earn mirantur
fieri posse ; postquam facta semel est, iterum mirantur
earn jampridem factam non fuisse. Ita Alexandri ex-
peditio in Asiam habita est initio pro vasto et arduo
admodum negotio ; quam tamen postea placuit Livio
in tantum elevare ut diceret de Alexandro, Nil aliud
quam bene ausus est vana contemnere? Idem Columbo
evenit, circa occidentalem navigationem.3 Sed in re-
1 This remark, however much in the manner of Lucian, is not his, but
Seneca's. It has been preserved to us by Lactantius, who quotes it in his
work De falsa Religione, i. c. 16. Every one remembers the " adeo senu-
erunt Jupiter et Mars?" of Juvenal. Seneca however refers to Jupiter
only.
2 Liv. ix. 17.
3 The story of Columbus's egg is one of those popular anecdotes which
no refutation can get rid of. It was first told by Benzoni, and then greatly
embellished by Theodore de Bry, and is in reality only a reproduction of a
story perhaps not more authentic told of Brunellesco, the architect, who
erected the dome of the cathedral at Florence. See Humboldt in his Exa-
men Critique de V Histoire de Geographie, &c, vol. iv. p. 152. Bacon is
however quite right in saying that after his success Columbus's discovery
was depreciated. " I was seven years at your court, and for seven years I
was told that my plan was an absurdity," writes Columbus in 1503 to Fer-
138 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
bus intelleetualibus hoc fit multo frequentius, uti videre
est in plerisque propositionibus apud Euclidem, quae
antequam demonstrentur mirae videntur, et quibus quis
non facile assenserit ; post demonstrationem autem fac-
tam, arripit eas mens per retractionem 1 quandam (ut
loquuntur Jureconsulti), tanquam ante perspectas et
cognitas.
Alius error superiori affinis, est eorum qui omnium
sectarum atque liseresium veterum, postquam excussae
fuissent et ventilatae, optimam semper obtinuisse post-
habitis aliis existimant. Itaque putant, si quis de in-
tegro institueret inquisitionem et examen, non posset
non incidere in aliquas ex rejectis opinionibus, et post
rejection em amissis et obliteratis ; quasi vero multitu-
do, aut etiam sapientes multitudinis deliniendae gratia,
non illud saspe probarint quod populare magis atque
leve sit, quam quod solidum atque alte radices agens.
Tempus siquidem simile est fluvio, qui levia atque in-
flata ad nos devehit, solida autem et pondus habentia
submergit.
Alius error a reliquis diversus, est praematura atque
proterva reductio doctrinarum in artes et methodos ;
quod cum fit, plerunque scientia aut parum aut nihil
proficit. Nimirum ut ephebi, postquam membra et
lineamenta corporis ipsorum perfecte efFormata sunt,
vix amplius crescunt ; sic scientia, quamdiu in aphoris-
mos et observationes spargitur, crescere potest et exur-
gere ; sed methodis semel circumscripta et conclusa,
dinand and Isabella; "and now the very tailors ask leave to go to discover
new countries." " A quantos se fablo de mi empresa todos a una dijeron
que era burla, a^ora fasta los sastres suplican por descubrir." Humboldt,
1. c. vol. iii. p. 236.
1 We ought doubtless to read retroactionem, but as the meaning is obvi-
ous I have not thought it necessary to introduce the change into the text.
LIBER PRIMUS. 139
expoliri forsan et illustrari aut ad usus human os edolari
potest, non autem porro mole augeri.
Alius error succedens ipsi quern postremo notavimus,
est quod post singulas scientias et artes suas in classes
distributas, mox a plerisque universal! rerum cognitioni
et Philosophise Primae renunciatur ; quod quidem pro-
fectui doctrinarum inimicissimum est. Prospectationes
fiunt e turribus aut locis praealtis, et impossibile est ut
quis exploret remotiores interioresque sciential alicujus
partes, si stet super piano ejusdem scientiae, neque alti-
oris scientiae veluti speculam conscendat.
Alius error fluit ex nimia reverentia et quasi adora-
tione intellectus humani ; unde homines abduxere se a
contemplatione naturae atque ab experientia, in propriis
meditationibus et ingenii commentis susque deque volu-
tantes. Caeterum praeclaros hos opinatores et (si ita
loqui licet) Intellectualistas, qui tamen pro maxime
sublimibus et divinis philosophis haberi solent, recte
Heraclitus perstrinxit ; Homines, inquit, qucerunt veri-
tatem in microcosmis suis, non in mundo majori.x Re-
spuunt enim quasi abecedarium naturae, primumque in
operibus divinis tirocinium ; quod si non facerent, potu-
issent fortasse gradatim et sensim, post literas simplices
et deinceps syllabas, ad textum et volumen ipsum crea-
turarum expedite legendum ascendere. At illi contra
jugi mentis agitatione urgent et tanquam invocant
suos Genios, ut vaticinentur eis edantque oracula, qui-
bus merito et suaviter decipiuntur.
Alius error huic posteriori finitimus est, quod homi-
nes saepius imbuant et inficiant meditationes et doctri-
nas suas opinionibus quibusdam et conceptibus propriis,
quos potissimum in admiratione habent, aut artibus
1 See Nov. Org. i. § 42.
140 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quibus maxime addicti et consecrati sunt ; caetera om-
nia illis deliciis inficientes et quasi intingentes, licet fuco
admodum fallaci. Sic suse philosophiae immiscuit Plato
theologiam, Aristoteles logicam, secunda schola Plato-
nis (Proclus scilicet et reliqui) mathematicas. Istas
enim artes solebant illi tanquam filiolos suos primoge-
nitos suaviari. At Chymici e paucis experiments ad
foculum et fornacem novam philosophiam excuderunt.
Et Gilbertus, popularis noster, philosophiam aliam ex
magnete elicuit.1 Sic Cicero, cum varias opiniones de
natura animae recensens, tandem in musicum incidisset,
qui animam esse harmoniam statuebat, facete dixit ;
Hie ah arte sua non recessit? Sed de hoc genus erro-
ribus apposite et prudenter ait Aristoteles, Qui respi-
eiunt ad pauca, de facili pronuneiant?
Alius error est impatientia dubitandi, et coeca festi-
natio decernendi absque debita et adulta suspensione
judicii. Nam bivium contemplations non est dissimile
bivio actionis a veteribus saepius memorato ; cujus al-
1 Of the writings of William Gilbert of Colchester, thus slightingly
spoken of, Galileo has left this judgment: " Io sommamente laudo ammiro
& invidio questo autore per essergli caduto in mente concetto tanto stupen-
do circa cosa maneggiata di infiniti ingegni sublimi, ne da alcuno avver-
tita; panni anco digno di grandissima laude per le molte nuove & vere
osservazioni fatte da lui in vergogna di tanti autori mendaci & vani, che
scrivono non sol quel che sanno ma tutto quello che senton dire dal volgo
sciocco senza cercare di assicurarsene con esperienza, forse per non dimi-
nuire i lor libri. Quello che avrei desiderato nel Gilberti e, che fusse stato
un poco maggior matematico, & in particolare ben fondato nella geometria,
la pratica della quale 1' avrebbe reso men risoluto nell' accettare per con-
cludenti dimostrazioni quelle ragioni eh1 ei produce per vere cause delle
vere conclusioni da se osservate." — Dialoyi del massimi Sistemi.
Compare for the opinion of modern scientific writers, Dr. Whewell's His-
tory of the Inductive Sciences.
The "concetto tanto stupendo" here mentioned refers to Gilbert's notion
of the magnetic polarity of the globe.
2 " Hie ab artificio suo non recessit." — Tusc. QucesL i. c. 10.
8 De Generatione et Corrupt, i. 2.
LIBER PRIMUS. 141
tera via initio plana et facilis erat fine autem impervia ;
altera ingredienti aspera erat et confragosa, ubi paulo
processeris expedita et aequabilis. Haud secus in con-
templationibus, si quis a certis ordiatur, in dubia desi-
net ; sin a dubiis incipiat eaque aliquandiu patienter
toleret, in certis exitum reperiet.
Similis error se ostendit in modo tradendi doctrinam,
qui nt plurimum est imperiosus et magistralis, non in-
genuus et liberalis ; ita demum compositus, ut potius
fidem imperet quam examini subjiciatur. Non nega-
verim in summariis libellis ad praxim destinatis banc
formulam scribendi retineri posse, verum in justis trac-
tatibus de scientiis utrumque extremum vitandum cen-
seo, tarn Velleii Epicurei, nil tarn metuentis quam ne
dubitare de re aliqua videretur,1 quam Socratis et Aca-
demiae omnia in dubio relinquentium. Candori potius
studendum, resque majore aut minore contentione tra-
dendas, prout rationum momentis parcius aut plenius
sint probatae.
Alii errores sunt in scopis quos homines prsefigunt
sibi, et in quos conatus suos et labores dirigunt. Cum
enim diligentiores literarum Coryphaei ad id collimare
debeant praecipue, ut arti quam profitentur aliquid pras-
clarum adjiciant ; hi contra in secundis tantummodo
consistere sat habent ; vel subtilis interprets, vel anta-
gonistae vehementis et nervosi, vel methodici abbrevia-
toris, nomen ambientes ; unde reditus et vectigalia
scientiarum augeri possunt, patrimonium et fundus
minime.
Omnium autem gravissimus error in deviatione ab
ultimo doctrinarum fine consistit. Appetunt enim ho-
mines scientiam, alii ex insita curiositate et irrequieta ;
1 Cicero, De Nat. Deor. i. c. 8. [Compare Nov. Org. i. 67.]
142 DE AUGxMENTIS SCIENTIARUM
alii animi causa et delectationis ; alii existimationis gra-
tia ; alii contentionis ergo, atque ut in disserendo supe-
riores sint ; plerique propter lucrum et victum ; paucis-
simi ut donum rationis divinitus datum in usus humani
generis impendant. Plane, quasi in doctrina quserere-
tur lectulus, in quo tumultuans ingenium et aestuans
requie.sceret ; aut xystus sive porticus, in quo animus
deambularet liber aut vagus ; aut turris alta et edita,
de qua mens ambitiosa et superba despectaret ; aut arx
et propugnaculum ad contentiones et praelia ; aut offi-
cina ad qusestum et mercatum ; et non potius locuples
armarium et gazophylacium, ad opificis rerum omnium
gloriam et vitae liumange subsidium. Hoc enim illud
est, quod revera doctrinam atque artes condecoraret et
attolleret, si contemplatio et actio arctiore quam adhuc
vinculo copularentur. Quae certe conjunctio talis foret,
qualis est supremorum cluorum planetarum syzygia,
cum Saturnus, quietis et contemplationis dux, cum
Jove, duce societatis agendique, conspiret.1 Quan-
quam cum de praxi atque actione loquor, nullo modo
ad doctrinam professoriam et lucrosam innuo. Neque
enim me fugit, quantopere hoc ipsum progressionem
doctrinae et amplificationem moretur ; perinde quidem
ut aureum malum ante oculos Atalantae projectum,
quod ut tollat dum flectit se, cursus interea impeditur ;
Declinat cursus, aurumque volubile tollit.2
Neque rursus mihi in animo est, quod de Socrate dic-
1 This conjunction cannot however take place without in some measure
affecting the good influences of Jupiter. So at least we are told by astro-
logical writers. "Saturnus conjunctus Jovi bona decernit in Saturni sig-
nificatis, verum minuuntur significata beneficia Jovis." — Argolo, Parv.
Ptolem. p. 47.
2 Ovid, Metam. x. 667.
LIBER PRIMUS. 143
turn erat, Philosophiam devocare de eoelo, ut tantianmodo
versaretur in terris ; l hoc est, Physieam seponi, ut Mo-
ralis Pliilosophia et Politica celebraretur sola ; sed quem-
admodum coelum et terra simul conspirant et consen-
tiunt ad hominum tuendam vitam atqne juvandam, ita
sane hie finis esse debet utriusque Philosophise, lit re-
jectis vanis speculationibus et quidquid inane ac sterile
est, conservetur quidquid solidum est ac fructuosum ;
ut hoc pacto Scientia non sit tanquam scortum, ad vo-
luptatem, aut tanquam ancilla, ad quaestum ; sed tan-
quam sponsa, ad generationem, fructum, atque solatium
honestum.
Jam explicasse videor et quasi dissectione quadam
aperuisse vitiosos illos humores, aut saltern eorum pra>
cipuos, qui non solum obstitere profectui literarum,
verum etiam culpandis iisdem ansam dedere. Quod
quidem si nimis ad vivum fecerim, meminisse oportet,
Fidelia vulnera amantis, sed dolosa oscula malignantis?
Utcunque, hoc certe mihi videor assecutus, ut merear
fidem in sequenti praeconio, cum superiori censura tarn
libere egerim. Neque tamen in animo est mihi pane-
gyricum literarum scribere, aut hymnum Musis prae-
cinere, licet forsitan diu jam sit ex quo sacra earum
rite celebrata sint ; sed consilium est absque pigmentis
et hyperbolis verum doctrinaB contra alias res pondus
excipere et perpendere, verumque ejus valorem et pre-
tium ex testimoniis divinis atque humanis exquirere.
Primo igitur quaeramus dignitatem scientiae in arche-
typo, sive exemplari : 3 id est, in attributis atque actis
1 Cicero, Tusc. v. c. 4.
2 Proverbs, xxvii. 6.
8 In illustration of this word we may refer to Philo-Judaeus, who in the
commencement of his tract De Opificio Mundi, expounds the first five
verses of Genesis, on the assumption that they relate, not to any material
144 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Dei, quaterms revelantur homini, et sobrie indagari pos-
sunt. Qua in re non competit appellatio Doctrinae,
cum omnis doctrina sit scientia acquisita ; nulla autem
cognitio in Deo acquisita est, sed originalis. Itaque
aliud quaerendum est nomen, Sapientia scilicet, ut Sa-
crae Scripturae earn indigitant.
Sic autem se res habet : In operibus creationis dupli-
cem virtutis divinae emanationem videmus, quarum una
ad potentiam refertur, altera ad sapientiam.1 Ilia prae-
cipue cernitur in creanda mole materiae, haec in pul-
chritudine formae disponenda.2 Hoc posito notandum
est, nihil in creationis historia obstare, quin fuerit con-
fusa ilia coeli terraeque massa et materia unico temporis
momento creata ; cui tamen disponendae digerendaeque
sex dies fuerunt attributi : adeo signanter Deus opera
potential ac sapientiae discriminavit. Cui accedit, quod
de materiae creatione memoriae proditum non sit dixisse
Deum, Fiat coelum et terra, sicut de sequentibus operi-
bus dictum est ; sed nude atque actualiter, Deus creavit
coelum et terrain : 3 ita ut materia videatur tanquam
manu facta, formae vero introductio stilum habeat legis
aut decreti.4
creation, but to the formation in the divine mind of the archetype or exem-
plar of the visible universe.
1 The first of these is by the schoolmen ascribed more especially to the
first, and the second to the second person of the Trinity.
2 It is to be hoped that M. Joseph de Maistre, who in his work entitled
Examen de la Philosophie de Bacon has charged him with asserting the
eternity of matter, was not acquainted with this passage. It would have
been well for M. Joseph de Maistre1 s reputation, if the Examen, which was
published after his death, had been suppressed. It is disfigured by pas-
sionate unfairness, and in many passages by ignorance almost incredible.
3 Gen. i. 1.
4 It seems that materia and forma are here taken in antithesis to each
other; on which it is to be remarked that on the principles of the philos-
ophy to which this antithesis belongs, the existence of matter could not
precede in order of time the M introductio formae; " for we cannot have ens
LIBER PRIMUS. 145
Pergamus a Deo ad Angelos, quorum natura digna-
tione est Deo proxima. Videmus in ordinibus Ange-
lorum (quatenus fides adhibenda Coelesti illi Hierar-
chic, quae Dionysii Areopagitae nomine evulgatur1)
primum locum obtinere Seraphim, Angelos scilicet
amoris ; secundum Cherubim, Angelos illuminationis ;
tertium autem locum et sequentes Thronis, Principa-
tibus, caeterisque Angelis potentiae et ministerii con-
cedi ; ut ex hoc ipso ordine ac distributione clarum sit,
Angelos scientiae et illuminationis Angelis imperii et
potentiae praeponi.
A Spiritibus et Intelligentiis ad formas sensibiles
et materiatas descendentes, legimus primam forma-
rum creatarum fuisse Lucem ; quae in naturalibus et
corporeis, Scientiae in spiritualibus atque incorporeis
responded2
Sic in distributione dierum, videmus diem qua re-
quievit Deus et con tempi atus est opera sua benedictam
fuisse supra omnes dies quibus creata est et disposita
fabrica universi.
Post creationem absolutam legimus Hominem collo-
cari in Paradiso, ut illic operaretur ; quod quidem opus
aliud esse non poterat quam quale pertinet ad contem-
actu sine actu. If the order of time be taken account of, we must say that
the formation in question was not the introduction of substantial form, but
that of the order and beauty of the universe. And thus S. Thomas, Sum.
Theol i. q. 66. a. 1.
1 De C&ksti Hierarchid, cc. 6. 7. This work, in the genuineness of which
no one probably now believes, exercised great influence on the medieval
development of the doctrine of the nature and faculties of angels. Another
work ascribed to the same author, namely the De Divinis Nominibus, has
been commented by S. Thomas Aquinas.
2 Whether the first created light were material or spiritual was a much
discussed question. S. Augustine is decidedly inclined to the opinion of its
being spiritual, which was apparently suggested by the circumstance that
no mention is made in the first chapter of Genesis of the creation of angels.
For on this view the primitive light was in reality the angelic nature.
VOL. ii. 10
146 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
plandum ; hoc est, cujus finis non ad nccessitatem ali-
quam, sed ad delectationem et activitatem sine molestia,
referri possit. Cum enim tunc temporis nulla potuerit
esse creaturae reluctatio, nullus sudor vultus, necessario
sequitur actiones humanas ad voluptatem et contempla-
tionem, non ad laborem aut opus, comparatas i'uisse.
Rursus, prima? hominis actiones, quas in Paradiso ex-
ercuit, duas summarias scientia? partes complexae sunt.
Ha? erant, inspectio creaturarum, et impositio noini-
num. Nam scientia ilia qua? lapsum introduxit (quod
et ante monuimus) non erat naturalis scientia circa
ereaturas, sed moralis scientia de Bono et Malo ; ex
hac suppositione, quod Dei mandata aut vetita non es-
sent principia Boni et Mali, sed quod alias haberent ilia
origines ; quorum cognitionem affectavit homo, scilicet
ut totaliter a Deo deficeret, et sibi ipsi suoque arbitrio
prorsus inniteretur.1
Veniamus ad ea quae statim post lapsum contigere.
Videmus (ut innumera sunt Sacrarum Scripturarum
mysteria, salva semper veritate historica et literali)
imaginem duarum vitarum, contemplative nimiruin et
activa?, in personis Abelis et Caini, inque eorum insti-
tutis et primitivis vivendi rationibus delineatam ; quo-
rum alter pastor erat (qui propter otium et quietum
liberumque coeli aspectuin typus est vita? theories),
alter agricola (laboribus scilicet fatigatus, et aspectu in
terrain defixus). Ubi cernere est, favorem electionem-
que divinam ad pastorem accessisse, non ad agricolam.2
1 " Primus homo peccavit principaliter appetendo similitudinem Dei
quantum ad scientiam boni et mali, sicut serpens ei suggessit, ut scilicet
per virtutem propriae natunc determinaret sibi quid esset bonum et quid
malum ad agendum." — SL Thomas, Sum. Theol. Sec. Secund. q. 163. a 2.
2 By Philo-Judaeus, whom Bacon has more than once quoted, Cain is
taken as the type of the frame of mind which leads us to refer to ourselves
LIBER PRIMUS. 147
Sic ante Diluvium, Sacri Fasti, inter paucissima quaa
de eo saeculo memorantur, dignati sunt memoriae pro-
dere inventores musicae atque operum metallicorum.
Sequenti saeculo post Diluvium, gravissima poena qua
Deus humanam superbiam ultus est fuit confusio lin-
guarum, qua doctrinae liberum commercium et litera-
rum ad invicem communicatio maxime interclusa est.
Descendamus ad Mosem legislatorem et primum Dei
notarium, quern Scripturae ornant hoc elogio, quod gna-
rus et peritus esset omnis doctrince JEgyptiorum} Quae
quidem gens inter vetustissimas mundi scholas numera-
tur. Sic enim Plato inducit ^Egyptium sacerdotem di-
centem Soloni : Vos Grceci semper pueri estis, nullam
vel scientiam antiquitatis vel antiquitatem scientice ha-
bentes.2 Perlustremus Caeremonialem Legem Mosis,
reperiemusque (praeter Christi praefigurationem, di-
stinctionem populi Dei a gentibus, exercitium obedi-
ential, aliosque ejusdem legis usus sacros) nonnullos
doctissimorum Rabbinorum baud inutilem circa earn
navasse operam, ut sedulo eruerent, quandoque natu-
ralem, quandoque moralem sensum caeremoniarum et
rituum. Exempli gratia : ubi de lepra dicitur, Si efflo-
ruerit disc urr ens lepra, homo mundus erit et non reel tide-
tur : sin caro viva in eo erit, immunditice condemnabitur,
et ad sacerdotis arbitrium separabitur? Ex hac lege col-
the origin of our thoughts and energies, — Abel of that which refers all
things to God. See also Augustin, Civ. Dei, xv. 1. From this view the
transition to that of the text is easy. The generally recognised types of
the active and contemplative ways of life are, I think, Rachel and Leah in
the Old Testament, Mary and Martha in the new. See S, Augustine, De
Consens. Evangelist, i , for what is said of Leah and Rachel, and S. Thomas
Aquinas, Sum. Theol. 2da 2dae q. 179. a. 2.
1 Acts, vii. 22.
2 Timaeus, p. 22. b. [See Nov. Org. i. 71.]
3 Levit. xiii. 12.
148 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ligit unus eorum axioma in natura : Putredinem pe-
stilentiorem esse ante quam post maturitatem. Alius
morale documentum elicit : Homines flagitiis undique
coopertos minus corrumpere publicos mores, quam medi-
ocriter ex parte tantum malos : adeo ut ex hoc et simili-
bus locis ejus legis, praeter sensum theologicum, hand
pauca ad philosophiam spectantia spargi videantur.
Si quis etiam eximium ilium Jobi librum diligenter
evolverit, plenum eum et tanquam gravidum naturalis
philosophise mysteriis deprehendet.1 Exempli gratia ;
circa cosmographiam et rotunditatem terrae illo loco,
Qui extendit aquilonem super vacuum, et appendit ter-
ram super nihilum ; 2 ubi pensilis terra, polus arcticus,
et coeli convexitas in extimis, haud obscure insinuantur.
Rursus circa astronomiam et asterismos, illis verbis :
Spiritus ejus ornavit coelos, et obstetrieante manu ejus
eductus est coluber tortuosusfi Et alio loco : Nunquid
conjungere valebis micantes Stellas Pleiadas, aut gyrum
Arcturi poteris dissipare ? 4 ubi immota configuratio
stellarum fixarum, paribus intervallis semper inter se
distantium, elegantissime describitur. Item alio loco :
Qui facit Arcturum, et Oriona, et Hyadas, et interiora
Austri;b ubi iterum innuit depressionem antarctici poli,
eamque designat nomine interiorum Austri, quia austra-
les stellae nostro hemisphserio non cernuntur. Circa
generationem animalium : Annon sicut lac mulsisti me,
et sicut caseum coagulasti me ? 6 &c. Circa rem metal-
licam : Habet argentum venarum suarum principia, et
1 A similar view of the book of Job will be found in Giordano Bruno,
See his works, i 174. of Wagner's edition.
2 Job, xxvi. 7.
3 Job, xxvi. 13.
4 Job, xxxviii. 31; where however the English version is different.
5 Job, ix. 9. In our version the Hyades are replaced by the Pleiades.
6 Job, x. 10.
LIBER PRIMUS. 149
auro locus est in quo conflatur, ferrum de terra tollitur,
et lapis solutus colore in ces vertitur:1 et sequentia in
eodem capite.
Pariter et in persona regis Salorponis videmus do-
num sapientiae, turn in petitione ipsius turn in conces-
sione divina, omnibus terrenae et temporalis foelicitatis
bonis praelatum; virtute cujus doni et concessionis Salo-
mon egregie instructus, non solum scripsit insignes illas
parabolas sive aphorismos de divina atque morali phi-?
losophia, verum etiam composuit naturalem historian!
omnium vegetabilium, a cedro super montem usque ad
museum super murum 2 (qui nihil est aliud quam rudi-
mentum plantae, putredinis et herbae medium), omni-
umque etiam quae respirant et moventur. Imo idem
rex Salomon, quamvis excelluerit opibus, magnificentia
aedificiorum, classe, famuli tio, nominis celebritate, et
reliquis quae ad gloriam pertinent, nihil tamen ex ista
gloriae segete sibi ipsi decerpit aut assumit, praeter decus
inquirendi et inveniendi veritatem. Sic enim diserte
ait : Gloria Dei est celare verbum, et gloria regis investi-
gare sermonem? Ac si Divina Majestas innoxio illo et
benevolo puerorum ludo delectaretur, qui ideo se ab-
scondunt ut inveniantur ; quasique etiam nihil esset
honorificentius regibus, quam Dei collusores esse in
eodem ludo ; praesertim cum tot ingeniis imperent,
tantasque opes praesto habeant, quibus omnis secreti
investigatio absolvi possit.
Nee vero aliter haec dispensavit Deus, postquam Sal-
vator noster in mundum venisset. Ille enim prius po-
tentiam ostendit suam in profliganda ignorantia, ubi
cum doctoribus et sacerdotibus dissereret in Templo,
quam in subjuganda natura tot et tantis editis mi-
1 Job, xxviii. 1, 2. 2 1 Kings, iv. 33. 8 Proverbs, xxv. 2.
150 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
raculis. Adventus quoque Spiritus Sancti praecipue
adumbratus atque expressus fuit in similitudine ac dono
linguarum, quae sunt duntaxat vehicala scientice.
Ita in seligendis illis instruments quae adhibuit Deus
ad fidem disseminandam, initio homines evocavit plane
indoctos et illiterates, praterquam quod Spiritus Sancti
afflatu instruct] fuissent ; quo evidentius virtutem suam
immediatam et divinam declararet, omnemque hu-
manam sapientiam deprimeret. Quamprimum autem
consilium suum in liac parte perimpletum esset, mox
in proxima successione temporum, divinam veritatem
suam aliis doctrinis veluti pedissequis comitatam in
mundum immisit. Itaque D. Pauli calamus (qui inter
Apostolos solus literatus fuit1), in Scripturis Novi Te-
stamenti praecipue a Deo adhibitus est.
Sic et novimus complures ex antiquis episcopis et
patribus egregie fuisse in omni ethnicorum eruditione
versatos. Adeo ut Edictum Juliani, quo cautum est
ne Christiani ad scholas et gymnasia mitterentur,2 per-
niciosior machina ad expugnandam fidem Christianam,
quam cruentae superiorum imperatorum persecutiones
habitum fuerit. Neque Gregorii Primi, episcopi Ro-
mani, (caetera viri egregii) aemulatio et invidentia, qui
1 It has been thought however that St. James must have been acquainted
with astronomy. This opinion is founded on the phrase rendered in the
English version "variableness or shadow of turning ;" his meaning being,
it is said, that neither parallax nor the alternate approach to and receding
from the solstice affects the Sun of Suns, whose aspect is the same at all
places and throughout all time. Certainly if no astronomical allusion be
intended, it is curious to see how easily the expressions used admit of this
interpretation.
2 See Ammianus Marcellinus, xxii. c. 10. and xxv. c. 6., and compare
Gibbon, who points out that the edict only forbids Christian professors to
teach. S. Augustine relating what he had been told by Simplicianus
makes the latter say, "Imperatoris Juliani temporibus lege data prohibiti
sunt Christiani docere literaturam et oratoriam." — Confess viii. 5.
LIBER PRIMUS. 151
ethnicorum authorum et antiquitatum memoriam ob-
literare studebat,1 in bonam partem etiam apud viros
pios accepta est. Quinimo sola Christiana Ecclesia, in-
ter inundationes Scytharum a plagis septentrionalibus
et Saracenorum ab orientalibus, pretiosas gentilis eru-
ditionis reliquias, jamjam funditus perituras, sinu et
gremio suo conservavit. Nuper etiam intueri licet
Jesuitas, qui (partim studio proprio, partim ex asmula-
tione adversariorum, literis strenue incubuerunt) quan-
tum subsidii viriumque Roman ae Sedi reparandae et
stabiliendaa attulerint.
Quare, ut absolvam banc partem, duo sunt praecipua
officia et ministeria, praeter ornatum et illustrationem,
quaj Fidei Religionique humaniores literas persolvunt.
Unum, quod efficacia sint incitamenta ad divinam glo-
riam exaltandam et celebrandam ; sicut enim Psalmi et
aliaa Scripturae crebro nos invitant ad contemplationem
praedieationemque magnificorum et admirabilium ope-
rum Dei, ita si tantum in eorum specie externa sicut sen-
sibus nostris se exhibent haareremus, eandem faceremus
injuriam Majestati Divinae, ac si de opulentia et copia
nobilissimi gemmarii ex iis quae palam exponuntur in
pergula judicaremus. Alterum, quod singulare reme-
dium antidotumque exhibeat Philosophia contra infide-
litatem et errores. Nam Salvator noster inquit: Erratis
nescientes Scripturas et jjotentiam Dei.2 Ubi duos li-
bros, ne in errores incidamus, proponit nobis evolven-
1 See with respect to this charge the references collected in Dunlop's His-
tory of Roman Literature (1823), ii. 510. It is strangely transferred by Mr.
Disraeli in the Curiosities of Literature to Gregory VII. Mersenne, ubi
supra, objects to Bacon's not giving the title of Saint to Gregory. This
would not be worth mentioning if it did not show how little he could find
to criticise.
2 Matt. xxii. 29.
152 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
dos ; primo volumen Scripturarum, quae voluntatem
Dei, dein volumen Creaturarum, quae potentiam reve-
lant: quorum posterior veluti clavis est prions, non
solum intellectum nostrum aperiens ad genuinam Scrip-
turarum mentem ex generalibus regulis rationis et legi-
bus sermonis expromendam ; sed porro etiam praecipue
fidem nostram reserans, ut in seriam ingrediamur
Omnipotentiae Divinae meditationem, cujus characteres
maxime insculpti ejus operibus et incisi sunt. Tan turn
de Divinis testimoniis ac judiciis, pro vera dignitate et
pretio doctrinae, dictum sit.
Quantum ad Humana testimonia et argumenta, tarn
latus aperitur campus, ut in tractatu hoc brevi et presso
delectum potius adhibere deceat quam copiam. Primo
itaque summus apud ethnicos honoris gradus fuit, divi-
nam venerationem cultamque consequi ; (quod quidem
Christianis est tanquam fructus vetitus ; nunc vero
loquimur separatim de judiciis humanis). Itaque (ut
ccepimus dicere) apud ethnicos ille quern Graeci Apo-
theosin, Latini Relationem inter Divos vocarunt, supre-
mus honor fuit, qui homini ab homine tribui posset ;
praesertim ubi non ex decreto aut edicto aliquo imperii
(ut Caesaribus apud Romanos), sed ex opinione homi-
num et fide interna ultro deferretur. Cujus honoris
tarn excelsi gradus quidam erat, et terminus medius.
Quippe supra humanos honores, hero'ici numerabantur
et divini ; in quorum distributione hunc ordinem tenu-
ere veteres. Rerumpublicarum conditores, legislatores,
tyrannicidae, patres patriae, quique in rebus civil ibus
optime meruerunt, insigniti sunt titulo Heroum tan-
tum, aut Semideorum ; quales fuere Theseus, Minos,
Romulus, ceterique. Ex altera parte inventores et
authores novarum artium, quique vitam humanam no-
LIBER PRIMUS. 153
vis commodis et accessionibus dotarunt, semper con-
secrati sunt inter Deos ipsos Majores ; quod Cereri,
Baccho, Mercurio, Apollini, et aliis contigit. Quod
certe jure et sano cum judicio factum est. Nam prio-
rum benemerita intra unius aetatis aut nationis limites
fere coercentur ; nee absimilia sunt imbribus tempesti-
vis et benignis, qui quamvis frugiferi sint atque opta-
biles, tamen pro ilia tempestate tantum qua decidunt,
atque pro amplitudine tractus terrae quam irrigant,
utiles sunt ; posteriorum vero beneficia, ut ipsius solis
et coelestium munera, temporibus perpetua, locis infi-
nita sunt. Ilia rursus cum contentione et perturbatione
ut plurimum conjuncta sunt ; haec habent verum cha-
racterem Divinae Praesentiae, veniuntque in aura leni,1
absque tumultu aut strepitu.
Neque sane doctrinae meritum in civilibus et in re-
primendis incommodis quae homo homini infert, mul-
tum cedit illi alteri in sublevandis humanis necessi-
tatibus quae ab ipsa natura imponuntur. Atque hoc
genus meriti optime adumbratum fuit sub ilia ficta
narratione de theatro Orphei ; ubi singulae bestiae aves-
que congregatae sunt, quae appetituum suorum innato-
rum immemores, praedae, ludi, pugnae, amice placideque
una stetere, citharae concentu et suavitate captae; cujus
sonus ubi aut cessaret aut majori sonitu obrueretur,
omnes illico animantes ad ingenium redibant. Qua
in fabula eleganter describuntur ingenia et mores ho-
minum, qui variis et indomitis cupidi tatibus agitantur,
lucri, libidinis, vindictae ; qui tamen quamdiu aures
praebent praeceptis et suasionibus religionis, legum,
1 "Post ignem sibilus aurae lenis." — 1 Kings, xix. 12. I quote from the
Vulgate, as the English version, "a still small voice," presents a different
image.
154 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
magistrorum, in libris, sermonibus, et concionibus elo-
quenter et suaviter modulantibus, tamdiu pacem co-
lunt et societatem ; sin ista sileant aut sedition es et
tumultus obstrepant, omnia dissiliunt et in anarchiam
atque confusionem relabuntur.
Sed enim hoc clarius cernitur, cum reges ipsi aut
magnates aut praefecti eruditione praediti sint. Utut
enim suis addictus nimium partibus videatur, qui dixit,1
Turn demum resjniblicas fore felices, cum aut philosopJd
regnant., aut reges philosophantur ; hoc tamen experien-
tia notum est, sub eruditis principibus et custodibus
reipublicae saecula niaxime foelicia fuisse. Quamvis
enim reges ipsi suos habeant errores et vitia, affectibus
scilicet et pravis consuetudinibus pro more caeterorum
hominum obnoxii ; tamen doctrinarum si accedat lu-
men, anticipatae quaedam notiones religionis, prudentiae,
honestatis, retinent eos, et ab omni praecipiti et imme-
dicabili excessu et errore refraenant ; aurem semper
vellentes, etiam cum consiliarii et domestici silent.
Quin senatores ipsi et consiliarii qui Uteris exculti sunt,
solidioribus innituntur principiis quam qui ab experien-
tia tantum edocti sunt ; illis ex longinquo prospicienti-
bus pericula et mature propulsantibus, cum isti tantum
ex propinquo et cominus sapiant, nihil videntes nisi
quod imminet, et tunc demum agilitate ingenii sui se
in ipso periculorum articulo expedire et eripere posse
confidentes.
Qu^e foelicitas temporum sub eruditis principibus (ut
semper brevitati studeam, adhibens non nisi lectissima
quaeque exempla et maxime illustria) praecipue cerni-
tur eo in saeculo, quod a morte Domitiani imperatoris
usque ad imperium Commodi defluxit ; successionem
1 Plato in the fifth book of the Republic.
LIBER PRIMUS. 155
sex principum eruclitorum, aut certe eruditioni impense
faventium, complectente ; omnium que (si temporalia
bona spectemus) quae unquam vidit Roma, totius orbis
tunc epitome, longe florentissimo. Id quod Domitiano,
pridie ejus diei quo interfectus est, in somnis praemon-
stratum erat ; quippe qui videre visus est caput aureum
sibi pone cervicem enatum esse ; x quod sane vaticinium
aureis illis subsequentibus saeculis adimpletum est ; de
quibus sigillatim sed brevissime verba faciam.
Nerva vir doctus fait, Apollonii illius Pythagorei
familiaris et quasi discipulus, qui etiam fere expiravit
in versu illo Homeri,
Telis, Phoebe, tuis lacrymas ulciscere nostras.2
Trajanus non ipse quidem doctus, sed doctrinae admi-
rator et erga literatos munificus, bibliothecarum insti-
tutor, et in cujus aula (licet imperatoris bellicosi) pro-
fessores et paedagogos gratiosissimos fuisse memoriae
proditum est. Adrianus curiosissimus mortalium, et
inexplebilis omnis varietatis et secreti investigator.3
Antoninus subtilis et quasi scholasticus, unde etiam
Cymini Sector^ vocatus est. Ex Divis Fratribus au-
tem, Lucius Commodits molliori literarum genere erudi-
tus ; Marcus etiam cognomine ipso philosoplms. Hi
principes, ut doctissimi, ita et optimi fuerunt. Nerva
clementissimus imperator, quique, si nihil aliud, orbi
Trajanum dedit. Trajanus, omnium qui imperarunt,
1 Suetonius in Domitiano, sub finem ; who however speaks only of a
golden excrescence.
2 Iliad, i. 42. See Dio Cassius, or rather Xiphilinus in Nerva.
8 Besides which he has left some well known Latin verses, and in the
Greek Anthology one or two pieces are ascribed to him, so that he must at
least have had the reputation of being a Greek poet.
4 Kv{iivo7rpioT7]C.. Xiph. in Anton. Pio.
156 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
et belli et pacis artibus maxime florens ; idem imperii
fines longissime protulit ; idem vim dominationis mo-
destissime cohibuit ; maximorum etiam exstructor ope-
rum, unde a Constantino Parietaria1 per invidiam vo-
catus est, propter nomen ejus tot parietibus incisum.
Adrianus temporis ipsius aemulus ; injurias enim et
ruinas temporis, in quoquo genere, cura et munificen-
tia sua reparavit. Antoninus (ut etiam appellatus est)
vir maxime Pius, nativa quadam et insita bonitate om-
nibus ordinibus gratus, cujusque regnum (licet baud
breve) omnis calamitatis expers. Lucius Commodus
fratri quidem bonitate cedens, reliquos imperatores plu-
rimos superans. Marcus, vir ad exemplar virtutis com-
positus, cuique seurra 2 ille in Convivio Deorum nihil
habuit quod objiceret, praeter patientiam erga mores
uxoris. In liac itaque continua sex principum serie
videre cuivis liceat foelicissimos fructus doctrinae in
imperio collocatae, in maxima orbis terrarum tabula
depictos.
Jam vero doctrina non in civilia tantum atque artes
pacis influxum habet, sed et in militari virtute exercet
vim suam ac potentiam ; ut clare perspicitur in exem-
plis Alexandri Magni et Caesaris dictatoris ; quorum
antea obiter meminimus, nunc vero ea paulo fasius
retractabimus. Horum virtutes militares et res in bello
gestas supervacaneum esset notare aut recensere, cum
in eo genere mundi miracula exstiterint ; sed de amore
ipsorum et studio erga literas, necnon in iisdem excel-
lentia propria, non alienum erit si pauca subjungamus.
Educatus fuit Alexander edoctusque ab Aristotele
(philosopho certe magno), qui nonnullos e libris suis
1 Aurelius Victor, Epist. c. 41.
2 Silenus; v. the Ccesars of Julian.
LIBER PRIMUS. 157
philosophicis ei nuncupavit. A latere illius nunquam
discedebat Callisthenes aliique pereruditi viri, qui castra
sequebantur, et perpetui erant omnium ejus itinerum et
expeditionum comites. Quo autem pretio literas ha-
buerit, haud pauca liquido demonstrant ; veluti invidia
qua dignam censuit Achillis fortunam, quod gestarum
rerum laudumque suarum Homerum praeconem inve-
nerat ; judicium de pretiosa Darii arcula inter reliqua
spolia reperta, de qua cum quaestio moveretur quidnam
potissimum dignum esset quod in ea asservaretur, ipse,
cum alii alia dicerent, pro Homeri operibus sententiam
tulit ; 1 epistola objurgatoria ad Aristotelem missa, post-
quam libros Physicorum edidisset, in qua expostulat
quod philosophise mysteria evulgasset ; simulque rescri-
bit malle se omnibus doctrina et cognitione quam po-
tentia ac imperio praecellere.2 Sunt et alia quae hue
spectant. Ipse vero quam egregie animum excoluisset
doctrina, in omnibus ejus dictis et responsis apparet, vel
potius refulget, eruditione plenissimis ; in quibus, licet
numero pauca sint quae adhuc supersint, singularum
scientiarum vestigia alte impressa reperias.
In Moralibus, observetur primo Alexandri apophtheg-
ma circa Diogenem, et adverte (si placet) si forte non
unarn ex gravissimis quaestionibus Moralis Philosophiae
constituat : Utrum qui fruitur externis bonis felicior sit,
an qui contemnit? Cum enim Diogenem cerneret tarn
parvo contentum, conversus ad circumstantes, qui ejus
conditionem subsannabant, Nisi essem, inquit, Alex-
ander, optarem esse Diogenes. At Seneca in hac com-
paratione Diogenem praetulit, cum diceret, Plus erat
quod Diogenes nollet accipere, quam quod Alexander
posset dare?
1 Pliny, vii. 19. 2 Plutarch in Alex. c. 7. 8 Seneca, De Benef. v. c. 4.
158 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
In Naturalibus, observetur illud quod crebro usurpa-
bat, In duabus se rebus mortalitatem suam maxime per-
cipere, somno et Kbidine:1 quod sane dictum ex intima
Naturali Philosophia depromptum est, non tarn Alex-
andrum quam Aristotelem ant Democritum sapiens ;
cum tarn indigentia quam redundantia naturae, per ilia
duo designata, mortis sint tanquam arrhabones.
In Poeticis, observetur dictum illud, quum sanguine
e vulneribus ejus effluente, accerseret unura ex adula-
toribus qui ei divinitatem tribuere solebat, Specta, in-
quit, hominis iste sanguis est, non talis liquor qualem
dixit Homerus Veneris e manu manasse, vulnerata a
Diomede ; hoc dicto et poetas et assentatores suos et
seipsum ridens.2
In Dialecticis, accipe reprehension em illam argutia-
rum dialecticarum circa rejicienda et retorquenda ar-
gumenta, in dicto suo quo perstrinxit Cassandrum de-
latores patris sui Antipatri repellentem. Cum enim
Alexander forte dixisset, Nunquid putas hos homines
tarn longum iter suscepturos fuisse, nisi justam doloris
causam habuissent ? respondit Cassander, Imo hoc ip-
sum animos eis dedit, quod sperabant longinquitatem vice
obstituram quo minus calumnia proderetur. Huge, in-
quit rex, strophas Aristotelis, rem pro et contra detor-
quentes? Attamen hac ipsa quam in alio carpebat
arte, cum res postularet, in commodum suum uti probe
noverat. Ita enim accidit, ut Callisthenes (quem odio
clam habebat, quod nova3 ejus inter Divos relationi re-
1 Plutarch, " Quomodo amicus discernendus," &c.
2 Plutarch in Alexand., or in his tract on Alexander's fortunes. Rous-
seau tells a story of a Piedmontese nobleman, who happening while at
table to cut his hand, remarked jestingly to those about him, " Messieurs,
viola du sang Pelasge."
3 Plut. in Alexand. c. 74.
LIBER PRIMUS. 159
fragaretur) in quodam convivio rogatus esset ab una
discumbentibus, ut oblectationis gratia (cum esset vir
eloquentissimus) thema aliquod pro arbitrio sibi su-
meret, de quo subito diceret ; ille autem annuens, et
laudes gentis Macedonicae eligens, mirifico cum omni-
um applausu disseruit. At neutiquam hoc delectatus
Alexander subjecit, In bona causa facile est cuilibet esse
ehquenti; quia verte, inquit, stilum, et quid contra nos
possis audiamus. Callistlienes negotium in se recepit,
idque tarn acerbe tamque aculeate praestitit, ut Alex-
ander interpellans diceret, Etiam mains animus, ceque
ac bona causa, indit eloquentiam.1
In Rhetoricis, ad quae tropi et ornamenta pertinent,
ecce tibi elegantissinmm metaphorae usum, qua Antipa-
trum imperiosum et tyrannicum praesidem perstrinxit.
Cum enim amicus quidam Antipatri laadaret eum co-
ram Alexandro, quod tarn moderatus esset, neque in
Persicum (prout alii pragfecti) luxum, usumque pur-
puras, veteri Macedonian amictu exuto, degeneraret, At
intus, inquit Alexander, Antipater est totus purpureas ■*?
Etiam et ilia metaphora insignis : cum Parmenio ad
eum accederet in campis Arbellae, eique ingentem ho-
stium exercitum monstraret, qui oculis subjacens noctu
propter infinitum numerum ignium veluti alterum flr-
1 Plut. in Alexand. c. 53.
'2 Plut. Apophthegms. Antipater was not praised for keeping to the Mace-
donian dress, but generally for the severity of his way of life. Bacon was
probably misled by Erasmus, who took the story from Plutarch without
rightly understanding it. Alexander compared Antipater to a Xevnonapvtyoc
(or white-striped) garment, which on the inside, the nap'vtyr] or clavus being
an external appendage, showed no trace of white, but was purple through-
out. Erasmus confounded levaoirapixboc with Tievkoc and apparently sup-
posed the remark to refer to Antipater's dress. In the Advancement of
Learning and in the Apophthegms Bacon speaks of the u Macedonian habit
of black." See Erasm. Apophth. book iv. 17.
160 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
•
mamentum stellatum repraesentabat, ideoque consuleret
ut nocturno pra3lio illos invaderet, Nolo, inquit Alex-
ander, suffurari victoriam.1
In Politicis, attende gravissimam illam et prudentis-
simam distinctionem, (quam omnis posteritas amplexa
est,) qua duos ex praecipuis ejus amicis, Hephaestionem
et Craterum, discrevit, quum diceret alter urn Alexan-
drum amare, alterum amare regent ; 2 dissimilitudinem
maximi ponderis etiam inter fidelissimos regum servos
constituens, quod alii magis doniinorum suorum per-
sonas vero affect u prosequantur, alii potius moveantur
officio erga principatum ipsum. Spectetur etiam quam
eximie redargueret errorem, principum consiliariis fa-
miliarem, qui plerumque consilia pro modulo sui animi
et fortunae, non dominorum, suggerunt. Cum enim
Darius mannas Alexandro offerret conditiones, Parme-
nio, Ego, inquit, si essem Alexander, acciperem. Sub-
jecit Alexander, Et ego equidem, si essem Parmenio?
Postremo, excutiatur acre illud atque actum responsum
ad amicos interrogantes, quid sibi reservaret cum tot et
tanta donaret? Spent,4 inquit : quippe qui probe sciret,
subdue tis rationibus, spem veram esse sortem et tan-
quam haereditatem ad magna aspirantium. Haec Julii
Caesaris sors, cum proficiscens in Galliam universas
opes profusis largitionibus exhausisset. Haec etiam sors
Henrici Ducis Guisii, nobilissimi principis licet nimi-
i Plut. in Alex. c. 31.
2 Ut supra, c. 47.
8 Ut supra, c. 29.
4 Plut. in Alexand. c. 15., or De Alexandri Fortuna, p. 342. According
to Plutarch. Alexander had only one friend, namely Perdiccas, disinterested
enough to ask the question. In the Apophthegms the inaccuracy of the
text is avoided, but Parmenio is substituted for Perdiccas. Tdf eAnidat,
in Alexander's reply is rather "that which I hope for" than " hope," —
" mes espe>ances," not "Tespoir " in the abstract.
LIBER PRIMUS. 161
um ambitiosi, de quo illud increbuit, 1? venerator em eum
fuisse unum omnium Gallorum maximum, eo quod omnes
opes in no minibus haberet, atque patrimonium unwersum
in obligationes convertisset.1 Caeterum admiratio liujus
principis, dum eum mihi non ut Alexandrum Magnum
sed ut Aristotelis discipulum propono, longius fortasse
me provexit.
Quantum ad Julium Caesarem, non est opus ut de
prasstantia eruditionis ejus, aut ex educatione aut ex fa-
miliaribus aut ex responsis ejus conjecturam faeiamus.
Haec siquidem eminet in ejus scriptis et libris, quorum
alii exstant, alii infoeliciter desiderantur. Primo enim,
hodie in manibus habetur insimiis ilia bellorum suorum
historia, cui nomen et titulum Commentariorum dnn-
taxat praefixit ; in quo omnes posteri solidum rerum
pondus, et viva tam actionum quam personarujn simu-
lachra, cum castissima puritate sermonis narrationisque
perspicuitate eximia conjuncta, admirantur ; quas qui-
dem dotes non a natura infusas fuisse sed a praeceptis
institutisque doctrinae acquisitas, testatur liber ejus de
Analogia? qui nihil aliud erat quam grammatiealis
quaadam philosophia ; in quo sedulo dedit operam ut
vox ad Placitum redderetur vox ad Licitum ; et eon-
suetudo quoquo modo loquendi ad congruitatem revo-
caretur emendate loquendi ; et verba, quae sunt rerum
imagines, rebus ipsis convenirent, non vulgi prorsus ar-
bitrium sequerentur.
1 It was said of him and Henry HI. that the one was " Re nell' affetto,"
and the other u nell' effetto." If his brother had inherited his popularity
he might probably have been both.
2 The intention of this work of Caesar was probably to determine uncer-
tain points of language by the analogy of cases which were free from doubt.
In the Ovigines of Isidorus, i. c. 27., we find an account of what gramma-
rians mean by analogy. The truth is, that though Bacon speaks of the
work in question as if he were familiar with its contents, very little is
known about them. [Compare vi. 1. in the 6th paragraph.]
VOL. II. 11
162 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Ita etiam, veluti monumentum doctrinae non minus
quam potentiae, emendatam ejus edicto habemus com-
putationem anni ; quae diserte testatur aeque eum glo-
riae sibi duxisse siderum in coelis leges pernosse, ac
hominibus in terris leges dedisse.
Ex libro quoque, cui titulum praeposuit Anti-Cato,1
facile constat eum tanto studio accensum ad victoriam
ingenii, quanto belli et armorum, obtinendam ; certa-
men calami turn suscipientem contra maximum eo tem-
pore pugilem, Ciceronem oratorem.
Rursus, in libro Apophthegmatum quae collegit, vi-
demus honorificentius sibi putasse si seipsum tanquam
in tabellas aut codicillos mutaret, in quos prudentia
aliorum dicta graviaque referrentur, quam si dicta sua
propria velut oracula sacrarentur, sicut inepti principes
nonnulli, adulatione corrupti, sibi fieri gestiunt. At-
tain en si recensere vellem pleraque ejus dicta (ut feci
in Alexandro), sunt ea certe hujusmodi, qualia notat
Salomon, Verba sapienturn sunt tanquam aculei, et tan-
quam clavi in altum defixi.2 Itaque tria hie tantum
proponam, non tarn elegantia quam vi et efficacia mi-
rabilia.
Primo igitur, magister sit oportet loquendi, qui unico
verbo seditionem in exercitu comprimere potuit. Sic
autem se res habuit. Romanis mos fuit, dum exer-
citum duces alloquerentur, Milites uti eos appellarent ;
cum magistratus populum, Quirites. Tumultuabantur
milites Caesaris, ac missionem seditiose flagitabant; non
quod hoc ipsi cuperent, sed ut hoc postulato Caesarem
ad alias conditiones adigerent. Ille immotus atque
inconcussus, silentio facto, sic exorsus est; Ego, Qui-
1 Plut. in Jul. Caes. c. 54. ; and Aulus Gellius, xiii. c. "9.
2 Eccles. xii. 11.
LIBER PRIMUS. 163
rites; quo verbo eos jam dimissos significabat. Eo
perculsi milites, et plane obstupefacti, concionantem
deinceps perpetuo obturbabant, et postulato illo mis-
sionis posthabito, contra obnixe petebant ut Militum
appellatio eis restitueretur.1
Secundum fuit hujusmodi. Regis nomen Caesar
summe affectabat. Itaque subornati sunt nonnulli, qui
praetereuntem populari acclamatione Regem salutarent.
Ille sentiens acclamationem tenuem fuisse ac raram,
negotium joco transmisit, ac si erratum esset in cog-
nomine, Non Rex sum, inquit, sed Ocesar? Dictum
sane hujusmodi, ut si diligenter excutiatur, vigor ejus
et pondus vix exprimi possit. Primum enim recusa-
tionem nominis prae se ferebat, sed neutiquam seriam.
Deinde ingentem quandam confidentiam et magnani-
mitatem monstrabat ; ac si Caesaris appellatio illustrior
titulus esset quam Regis ; quod haud secus evenit, et
usque in hodiernum diem obtinuit. Sed quod illius
maxime intererat, hoc dictum summo artificio finem
suum urgebat. Hoc enim innuebat S. P. Q. R. de
re levi, hoc est nomine tantum (nam potestatem regiam
jampridem habebat), secum contendere ; ac tali no-
mine, quale complures etiam ex familiis obscuris gere-
bant; nam cognomen Regis multis Romanorum gen-
tilitium erat, quemadmodum et nos simile quiddam
nostro idiomate habemus.
Ultimum quod hoc loco repetere placet, tale fuit.
Cum Caesar post bellum initum Romam occupasset,
atque sanctius aerarium reclusisset, ut pecunias ibi con-
1 Suetonius in Julio, c. 70., and conf. Appian De Bellis Civilibus, ii.
c. 93.
2 Suetonius, ub. sup. c. 79. App. ii. c. 108. The anecdote reminds one
of the title Rey Gomez, which was given to Philip the Second's favourite
Ruy Gomez de Silva.
164 D£ AUGMENTIS SCIENTIARUM
gestas in usus belli tolleret, restitit Metellus, utpote
tunc temporis Tribunus ; cui Caesar, Si perstes, inquit,
mortuus es. Dein reprimens se paulum, subjecit ; Ado-
lescens, durius est mihi hoc dicere quam facere : 1 dic-
tum tarn mirifice ex terrore et dementia conflatum, ut
nihil supra.
Verum ut Caesarem mittamus, perspicuum est eum
probe sibi conscium suae eximiae eruditionis fuisse ; ut
liquet ex eo, quod demirantibus nonnullis Lucii Syllae
consilium in deponenda dictatura, civilians dixit ; Sylla
nescivit litems, dictare non potuit?
Nunc autem tempus videtur imponendi finem huic
dissertationi de arcta conjunctione militaris virtutis et
literariae (quid enim in hoc genere post Alexandrum
et Caesarem afferri potest ?) nisi quod moveor unius
alterius exempli dignitate et insolentia, eo quod tarn
subito transient a ludibrio ad miraculum. Est autem
Xenophontis philosopM, qui e Socratis ludo profectus
est in Asiam cum Cyro Juniore, in expeditione contra
regem Artaxerxem. Hie Xenophon eo tempore pera-
dolescens fait, et nunquam aciem aut castra viderat,
neque tunc praefecturam aliquam in exercitu gerebat,
sed tantum sponte ob amicitiam Proxeni proficisceba-
tur. Aderat forte fortuna, cum Falinus a Magno Rege
legatus ad Graecos veniret, postquam Cyrus in acie oc-
cubuisset, Graeci autem (manipulus tantummodo homi-
num) duce orbati, in medio provinciarum Persiae, a
patria sua plurimorum milliarium intervallis et flumi-
nibus maximis atque altissimis interclusi essent. Le-
gatio hue spectabat, ut positis armis atque deditis se
regiae clementiae submitterent. Cui legationi antequam
publice responsum esset, complures ex exercitu fami-
i Plut. in Jul. c. 35. 2 Sueton. in Jul. c. 77.
LIBER PRIMUS. 165
liariter cum Falino colloquebantur, inter quos Xeno-
phon ita forte locutus est : Imo, inquit, Fali?ie, hcec duo
tantum nobis jam supersunt, arma et virtus; si igitur
arma dedamus, cui usui (obsecro*) nobis erit virtus? At
Falinus subridens, Ni fallor (inquit) Atheniensis es
(adolescens) et philosophic incumbis, atque bellula sunt
quce dicis ; sed valde erras, si virtutem vestram regiis
copiis parem esse arbitreris.1 Ecce ludibrium ; sequitur
miraculum. Novitius iste ex scliola, et philosophus,
postquam omnes duces et praefecti proditione interempti
essent, decern millia peditum Babylone in Graeciam re-
duxit per medias Regis provincias, omnibus ejus copiis
frustra obnitentibus ; quo facto stuporem injecit omni-
bus, Graecis autem ab eo tempore ingentes addidit ani-
mos et spiritus ad Persarum regnum invadendum $t
subvertendum. Quod et mox cogitavit sane et desig-
navit Jason Thessalus ; tentavit et inchoavit Agesilaus
Spartanus ; perfecit demum Alexander Macedo, omnes
literati istius praevii egregio facinore incitati.
Pergamus ab imperatoria militarique virtute ad mo-
ral em, et earn quae est hominum privatorum. Primo,
certissimum est illud poetae,
Scilicet ingenuas didicisse fideliter artes
Emollit mores, nee sinit esse feros.2
Eruditio siquidem humanas mentes feritate atque bar-
1 The story here referred to is told in the Anabasis, ii. 1. 12. But it
seems clear that the remark to which Phalynus replies is incorrectly as-
cribed to Xenophon. Schneider replaces his name by that of Theopom-
pus. Xenophon who then held no command in the Greek army could
scarcely have been present at the conference between Phalynus and the
generals, and the next sentence of his narrative implies that he only knew
by report what had passed there.
2 Ovid, Ex. Pont. ii. 9. 47; but not quite accurately quoted. It has not
perhaps been remarked that Ovid seems to have taken this gnome from
166 DE AUGMENTIS SCIEXTIARUM
barie exuit. Veruntamen opus est, ut accentus sit in
voce ilia Fideliter. Nam tumultuaria cognitio flectit
potius in contrarium. Eruditio, inquam, levitatem,
temeritatem, atque insolentiam tollit ; dum omnia peri-
cula et ambigua simul cum re ipsa suggerit, rationum
et argumentorum pondera in utramque partem librat,
prima quaeque quaB se offerunt animo eique arrident pro
suspectis habet, iterque omne tanquam explorato inire
docet. Eadem admirationem rerum vanam et nimiam
evellit, radicem ipsam omnis infirmi consilii : quippe
admiramur res, vel quia novae sunt, vel quia magnae.
Quantum ad novitatem, nemo est qui literas et rerum
contemplationem penitus imbiberit, quin illud cordi
impressum liabeat, Nil novi super terrain.1 Neque
enim puparum ludum quisquam magnopere mirabitur,
qui pone aulaea caput inserens organa quibus moven-
tur et filamenta cernit. Quantum ad magnitudinem,
quemadmodum Alexander Magnus ingentibus praeliis
et victoriis in Asia assuetus, cum interdum acciperet e
Graecia literas de expeditionibus et dimicationibus qui-
busdam illic factis, qua3 plerunque propter pontem ali-
quem aut castellum, aut ad summum pro expugnatione
oppidi alicujus, suscipiebantur, dicere solebat, Videri
sibi nuncium allatum de ranarum et murium pugna, de
qua Homer us:2 sic certe, qui universitatem rerum ejus-
que fabricam intueatur, illi terrae globus, cum homini-
bus superstantibus, (si divinitatem animarum seponas)
Theophrastus: donel yelp r) Traideia, ml tovto ndvTet; bpoTioyovot, qfiepovv
tu£ ipvxu£, atycupovoa to drjptCjdec nal ayvufiov. Theophrastus, in the
additions to Stobaeus, first published by Gaisford (p. 419. of his edition of
the Florileglum.)
1 " There is no new thing under the sun." — Eccles. i. 9.
2 It was of an engagement between Antipater and Agis that Alexander
spoke as a fLvofiax'ta. It took place just after the battle of Arbe.a. Plut.
in Agesil. c. 15.
LIBER PRIMUS. 167
baud majus quidpiam videbitur quam colliculus formica-
rum ; quarum aliae cum granis, alias cum ovis suis, aliae
vacuae, omnes hinc inde circa exiguum pulvisculi acer-
vum reptant et cursitant.1 Porro eruditio aufert, aut
saltern minuit, timorem mortis atque adversae fortunae,
quo nihil magis virtutibus moribusque officere solet. Si
enim animus cujuspiam contemplatione mortalitatis et
rerum naturae corruptibilis imbutus fuerit et intinctus,
juxta cum Epicteto sentiet ; qui, cum pridie exiens
mulierculam ob fractam ollam plorantem cerneret, pos-
tridie etiam exiens aliam mortuum filium deflentem
conspiceret, dixit : Heri vidi fragilem frangi, hodie vidi
mortalem mori.2 Quare optime et valde sapienter Vir-
gilius cognitionem causarum cum metus omnis profliga-
tione copulavit, tanquam concomitantia ;
Foelix qui potuit rerum cognoscere causas,
Quique metus omnes et inexorabile fatum
Subjecit pedibus, strepitumque Acherontis avari.3
Nimis longum esset singula percurrere remedia, qua3
singulis animi morbis doctrina suppeditat ; aliquando
vitiosos humores expurgans, nonnunquam obstructio-
ns aperiens, alias concoctionem juvans, alias appjeti-
tum excitans, non raro vulnera ejus et ulcera sanans, et
similia. Quare concludam cum hoc, quod videtur ra-
tionem habere totius ; ita nimirum animum doctrinam
disponere et flectere, ut nunquam protinus acquiescat
et tanquam congeletur in defectibus suis, quin incitet se
semper progressumque spiret. Nescit illiteratus quid
luFormicarum iste discursus est in angusto laborantium." — Seneca,
Qucest. Nat. i. in prsef.
2 See Epictetus's Enchiridion, chapters 8. and 33. for the idea which is
here presented, I know not on what authority, in a dramatic form. It was
probably familiar to the minds of the later Stoics. Compare Plutarch,
Consol. ad Apoll.
3 Georgics, ii. 490.
168 DE AUGMENTIS SC1ENTIARUM
sit in se descendere ant secum inire rationes, aut quam
sua vis vita sit quae indies sentit se fieri meliorem ; * si
qua forte virtute praeditus sit, earn venditabit scilicet, et
ubique spectandam exponet, eaque utetur forsitan com-
mode, quam tarn en excolere et augere negligit. Rur-
sus, si quo vitio laborat, artem atque industriam illud
celandi atque occultandi, minime autem corrigendi,
adhibebit ; tanquam mains messor, qui perpetuo deme-
tit, falcem autem nunquam exacuit. Literatus contra
non tan turn utitur animo virtutesque exercet, sed con-
tinuo emendat se et in virtutem proficit. Imo, ut in
summa dicam, pro certo est veritatem et bonitatem
distingui tantum sicut sigillum et impressionem ; nam
Veritas bonitatem signat ; et contra, vitiorum ac per-
turbationum procellae ex erroris et falsitatis nubibus
erumpunt.2
A virtute transeamus ad potentiam et imperium ; et
dispiciamus, si uspiam inveniatur tanta potentia et reg-
num, quanto eruditio hominis naturam investit et coro-
nat. Videmus dignitatem imperandi sequi dignitatem
1 [In the Advancement of Learning this sentence is given in Latin, as if
it were a quotation: "Suavissima vita indies sentire se fieri meliorem."
In the Promus it is given in a form slightly different: " Suavissima vita in-
dies meliorem fieri.'1] Dante alludes to this gnome, —
" E come, per sentir piii dilettanza,
Bene operando 1' uom, di giorno in giorno
S' accorge che la sua virtute avanza," &c. Parad. xviii. 58.
It comes originally from the Memorabilia : [though not in so sententious
a shape, nai \ir\v tovto ye olada brt oi (lev oldfievot (irjdev ev npuTTELv
ovk evypaivovraL, oi 6e yyov/uevoL na?Mg irpoxupdv kavrolc rj yeupyiav rj
vaviikripiav rj akV o, n uv rvyxavomv epya^o/ievoc ljc ev npaTTOVTec
eixbpaivovTai ; diet ovv airb rravrov tovtcjv roaavrnv rjdovrjv eivat oar/v
and tov eavrov te qyElc&ai &e\t'lg) yEVEodac, nal 6i7iovc ufiEcvovc ktug-
$ai\ 'Eyti Toivvv diaT£?itj ravra vofii&v. — Xen. Mem. i. 6.]
2 [The original edition has erumperunt: a misprint which is corrected in
Rawley's edition, 1638.] See on the relation between Veritas and bonitas,
S. Thomas, Sum. Theolog. i. q. 16.
LIBER PRIMUS. 169
ejus cui imperatur. Imperium in belluas et pecora,
quale bubulcorum aut opilionum, res vilis; imperium in
pueros, quale ludimagistrorum, minus honorificum ; im-
perium in mancipia potius dedecori est quam honori ;
rieque multo praestantius est imperium tyrannorum in
populum servilem atque animis et generosa indole exu-
tum. Unde hoc semper manavit judicium, honores in
liberis monarchiis aut rebuspublicis suaviores esse quam
sub tyrannis, quia imperium honorificum magis supra
volentes est, quam supra invitos et coactos. Ideoque
Virgil ius, cum ex intimo artificio inter humanos ho-
nores longe vellet optimos expromere, quos Augusto
Caesari assignaret, in haec ipsa verba loquitur ;
Victorque volentes
Fer populos dat jura, viamque affectat Olympo.1
Ast imperium scientiae longe Celsius est quam imperium
in voluntatem, licet liberam et non astrictam. Ilia
enim rationi, fidei, et intellectui ipsi dominatur, qui
est altissima pars animi et voluntatem ipsam regit.
Etenim nulla proculdubio terrena est potestas quae in
spiritibus hominum et animalibus, eorumque cogita-
tionibus et phantasiis, assensu quoque et fide, thronum
et quasi cathedram suam erigit et collocat, praeter doc-
trinam et scientiam. Ac idcirco videmus detestabilem
illam et immensam delectation em, qua haeresiarchae,
falsi prophetae, et impostores magni perfunduntur et
rapiuntur, postquam senserint in fide et conscientiis
hominum coepisse se regnare : tan tarn certe, ut qui
earn semel degustaverit nullis fere persecutionibus aut
tormentis adigi possit ut hoc regno se abdicet. Sicut
autem hoc illud est, quod in Apocalypsi dicitur abyssus
sive profunda Saihance ; 2 ita e contrario Justus et legiti-
1 Georg. iv. 561. 2 Rev. ii. 24.
170 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
mus in animos hominum dominatus, veritatis ipsa evi-
dentia ac common datione dulcissima stabilitus, sane
quam proxime ad potestatis divinae similitudinem ac-
cedit.
Quod ad fortunas et lionores spectat, munificentia
doctrinae non sic regna integra et respublicas locuple-
tat et ditat, ut non hominum etiam privatorum for-
tunas et opes amplificet et evehat. Vetus enim ob-
servatio est, Homerum pluribus suppeditasse victum
quam Syllam, Caesarem, aut Augustum ; licet tot con-
giaria, tot donativa, tot agrorum assignationes largiti
sint. Certe difficile dictu est, arma an literae plurium
fortunas constituerint. Quin si de summa potestate
loquamur, videmus, si arma aut jus haereditatis Reg-
num contulerunt, at literarum sorti saepius cessit Sa-
cerdotium, quod regni semper fuit rivale.1
Rursus, si delectationem jucunditatemque scientiae
intuearis, multum sane ilia voluptates alias omnes
exuperat. Quid enim? Num forte affectuum volup-
tates tanto intervallo oblectamenta sensuum excedent,
quanto voti assecutio foelix cantiunculam aut coenam ;
et non pari gradatione intellectus voluptates eas quae
sunt affectuum transcendent ? In caeteris oblectationi-
bus satietas est finitima, et postquam paulo invetera-
verint, flos ipsarum et venustas marcescit ; quo doce-
mur, non illas liquidas revera voluptates ac sinceras
fuisse, sed umbras tantum et fallacias voluptatum, non
tarn qualitate sua quam novitate jucundas. Unde et
voluptarii saepius fiunt monaclii, et ambitiosorum prin-
cipum senectus tristior fere est et melancholia obsessa.
Scientiae autem non est satietas, verum et fruendi et
1 Campanella says somewhere: "To Japhet belong law and empire;
Shem has the priesthood; Ham is the tyrant and the slave." I regret
that I cannot give a precise reference to this striking remark.
LIBER PRIMUS. 171
appetendi perpetua et subinde recurrens vicissitudo ;
ut necesse sit hujus delectationis bonum simplex esse,
non ex accidente, aut cum fraude. Neque ilia volup-
tas, quam depingit Lucretius, ultimum in animo locum
sortitur,
Suave mari magno, turbantibus sequora ventis, &C.1
Suave est spectaculum (inquit) stantem aut ambulantem
in littore, navem intueri tempestate in mari jactatam :
suave itidem ex edita turri duas cernere acies concursantes
in planitie ; at nil dulcius est homini, quam mens per
doctrinam in arce veritatis eollocata, unde aliorum errores
et labores dispicere possit.
Denique, ut mittamus yulgaria ilia argumenta, quod
per doctrinam scilicet homo homini in eo prcestet, in quo
ipse brutis ; quod ope doctrinae ascendat homo intel-
lectu usque ad coelos, quo corpore non potest ; et alia
similia ; cum eo concludamus bono hanc dissertationem
de literarum excellentia, ad quod humana natura ante
omnia aspirat, hoc est, immortalitate et aeternitate.
Hue enim spectant procreatio sobolis, nobilitatio fa-
milise, aedificia, fundationes, monumenta, fama, ac de-
nique humanorum votorum summa. Atqui videmus
monumenta ingenii et eruditionis quanto diutius durent
quam ea quae opere et manu facta sunt. Ann on Ho-
meri carmina viginti quinque annorum centurias, et
supra, absque unius syllabae aut literas jactura dura-
verunt? Quo spatio innumera palatia, templa, cas-
tella, urbes, collapsa sunt aut diruta. Picturae ac sta-
tuas Cyri, Alexandri, Caesaris, imo regum et principum
multo recentiorum, nullo jam sunt modo parabiles ;
archetypa enim ipsa jamdudum confecta vetustate pe-
rierunt, exempla autem indies primigenia similitudine
i De Nat. Rer. ii. 1.
172 DE AUGMKNTIS SCIENTIARUM
mulctantur. At ingeniorum imagines perpetuo in-
tegrae manent in libris, nullis temporum injuriis ob-
noxiae, utpote quae jugem renovationem recipere pos-
sunt ; quanquarn nee imagines dici proprie possint,
quia perpetuo generant quodammodo, seminaque sua
in animos hominum spargunt, atque aetatibus sub-
sequentibus infinitas actiones opinionesque suscitant et
progignunt. Quod si navis inventum res existimata
tarn nobilis et admirabilis fuerit, quae opes mercesque
liinc inde transportat, regiones locis disjunctissimas
participatione fructuum et commodorum consociat ;
quanto recti us literae celebrari debent, quae, tanquam
naves sulcantes oeeanum temporis, remotissima saecula
ingeniorum et inventorum commercio et societate copu-
lant? Porro videmus nonnullos philosophorum qui
maxime immersi erant sensibus minimeque divini, at-
que immortalitatem animse praefracte negabant ; hoc
tamen vi veritatis adactos concessisse, quoscunque mo-
tus et actus anima humana absque corporis organo
praestare possit, eos etiam post mortem permanere pro-
babile esse ; quales nimirum erant intellectus, minime
autem affectuum motus. Adeo scilicet scientia im-
mortalis visa est res illis, atque incorruptibilis.1 Nos
1 The doctrine of the soul's immortality here referred to is that which
was attributed to Aristotle and his followers, who are here contrasted with
the Platonists, as being more " immersed in the senses." What Aristotle's
opinion as to the immortality of the soul really was, is a question which
when his philosophy began to be studied independently of the scholastic
theology attracted great attention. I may refer particularly to the cele-
brated work of Pomponatius. In common with others who in his day pro-
fessed themselves followers of the genuine Aristotelian philosophy, he ob-
tained, perhaps not undeservedly, the reputation of holding irreligious opin-
ions on this and on other questions. It is well known that about the same
time a school of Platonists was formed, whose opinions, so far at least as
related to natural religion, were favourably contrasted with those of the
Aristotelians. Beside Pomponatius, the Qucest. Peripat. of Caesalpinus,
ii. c. 8., mav be referred to.
LIBER PRIMUS. 173
autem quibus divina revelatio illuxit, conculcantes haec
rudimenta atqne offucias sensuum, novimus non solum
mentem, sed et affectus perpurgatos, neque animam
tan turn, sed etiam corpus ad immortalitatem assump-
tum iri suo tempore. Sed enim meminerint homines,
et nunc et alias ubi opus fuit, me in probationibus de
dignitate scientiae inde ab initio sejunxisse testimonia
divina ab humanis; quam methodum constanter retinui,
separatim utrunque explicans.
Quamvis vero haec ita sint, nequaquam tamen hoc
mihi sumo, neque me consequi posse confido, ut ulla
causae hujus pro doctrina peroratione aut actione judicia
rescindam, vel JEsopici galli, qui granum hordei gem-
mae praetulit ; vel Midce, qui cum arbiter factus esset
inter Apollinem Musarum, et Panem ovium praesidem,
opulentiae palmam detulit ; vel Paridis, qui spreta sapi-
entia ac potentia primas voluptati et amori dedit ; vel
Agrippince, eligentis, Oecidat matrem modo imperet,1
imperium licet cum conditione detestanda praeoptantis ;
vel Ulyssis, qui vetulam prcetulit immortalitati, typi
certe eorum qui con su eta optimis praeponunt ; pluri-
maque ejusmodi judicia popularia. Hsec enim
antiquum obtinebunt : verum et illud etiam
manebit, cui innixa est semper doctrina
tanquam firmissimo fundamento,
quodque nunquam labefactari
poterit, Justificata est Sa-
pientia a filiis suis.2
1 " Oecidat dum imperet." — Tac. Ann. xiv. 9.
2 S. Matt. xi. 10.
FRANCISCI BARONIS DE VERULAMIO,
VICE-COMITIS SANCTI ALBANI,
DE DIGNITATE ET AUGMENTIS
SCIENTIARUM,
LIBER SECUNDUS.
AD REGEM SUUM.i
Consentaneum videri possit, tametsi non raro secus
eveniat, (Rex optime) ut qui sobole numerosa aucti
sunt, quique immortalitatem suam in posteris ipsorum
quasi prospectant, prae caeteris mortalibus sint solliciti
de statu futurorum temporum ; utpote quibus satis in-
telligunt charissima ilia sua tandem debere pignora
transmitti. Elizabetha regina, propter vitam coelibem,
hospes potius in mundo quam incola fuit ; sua quidem
tempora ornavit, et in multis beavit. Enimvero tuae
Majestati (cui Deus pro benignitate sua dedit tot sus-
cipere liberos, dignos certe qui te perpetuent, cujusque
aetas vigens et thorus foecundus adhuc plures pollice-
tur) 2 usquequaque convenit non modo tuum (quod
facis) saeculum irradiare, verum etiam ad ilia curas
tuas extendere quaB memoria omnis alat quaeque ipsa
1 Here the first part of the Instauratio Magna, the Partitioned ScieMia-
rum, properly begins; the twelve following pages being the preface. — J. S.
2 This passage, being translated from the Advancement of Learning, must
be considered of course as written in 1605. — J. S.
LIBER SECUNDUS. 175
intueatur aeternitas. Inter ea autem (nisi studium
meum erga literas me fallit) nil dignius est aut no-
bilius quam si dotetur orbis terrarum Augmentis Scien-
tiarum solidis et fructuosis. Quousque enim tandem
pauculos aliquos scriptores statuemus nobis tanquam
Columnas Herculis, ne plus ultra in doctrinis progre-
diamur ; cum habeamus Majestatem tuam instar lucidi
et benigni syderis, quod nos inter navigandum conducat
et fortunet ?
Ut igitur ad rem redeamus : Recolamus jam et no-
biscum perpendamus quid principes viri aliique hue
usque ad literarum amplificationem attulerint, quid
praetermiserint ? Hoc autem presse et distincte ex-
cutiamus sermone quodam activo et masculo, nusquam
digrediendo, nil amplificando. Ponatur igitur illud
(quod quivis concedat) opera quaeque maxima et diffi-
cillima vel praemiorum amplitudine, vel consiliorum
prudentia et sanitate, vel laborum conjunctione supe-
rari ; quorum primum conatum extimulat, secundum
ambages et errores tollit, tertium mortalium fragilitati
succurrit. At inter haBC tria merito primas tenet con-
silii prudentia et sanitas ; hoc est, monstratio et de-
lineatio viae rectae et proclivis ad rem quae proponit
peragendam : Claudus enim (quod dici solet) in via
antevertit cursorem extra viarn. Et Salomon, perap-
posite ad hanc rem ; Ferrum si retusum fuerit, viribus
utendurn majoribus ; quod vero super omnia prctvalet est
sapuntia} Quibus verbis innuit, medii prudentem
electionem efficacius conducere ad rem, quam virium
aut intentionem aut accumulationem. Haec ut dicam
illud impellit, quod (salvo semper eorum honore qui
de Uteris quomodocunque meruerunt) perspicio atque
i Eccles. x. 10.
176 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
animadverto opera eorum atque acta pleraque ad mag-
nificentiam potius et nominis sui memoriam quam ad
scientiarum ipsarum profectum et augmenta spectasse,
et Hteratorum potius numerum auxisse quam artibus
ipsis multum incrementi attulisse.
Actiones autem et opera quae ad literas amplifican-
das pertinent circa tria versantur objecta : circa litera-
runi Sedes ; circa Libros ; et circa Personas erudito-
rum. Quemadmodum enim aqua, sive ex eoelesti rore
descendens sive ex fontibus scaturiens, facile dispergitur
et disperditur, nisi colligatur in aliqua receptacula, ubi
per unionem et congregationem se sustentare et fovere
possit, (quern in finern excogitavit solertia humana
aquaeductus, cisternas, stagna; eaque etiam variis or-
namentis condecoravit, quae magnificentiae et dignitati
non minus quam usui et necessitati deserviant,) simi-
liter liquor iste sciential pretiosissimus, sive a divina
inspiratione destillet sive e sensibus exiliat, mox periret
omnis atque evanesceret, nisi conservaretur in libris,
traditionibus, colloquiis ; ac praecipue in locis certis
his rebus destinatis, quales sunt Academiae, Collegia,
Schola3 ; ubi et permanentes habeat sedes, et crescendi
insuper et se congregandi copiam et facultatem.
Ac primo, opera quae ad Musarum Sedes spectant
quatuor numerantur ; Edificiorum structura, Proven-
tuum dotatio, Privilegiorum concessio, Disciplina3 lex
et institutio ; quae omnia ad secessum .et otium (ut
plurimum) conferunt, et ad vacationem a curis et mo-
lestiis : qualia sunt quae ad alvearia constituenda in
usum mellis requirit Virgilius ;
Principio sedes apibus statioque petenda,
Quo neque sit ventis aditus, &C.1
1 Georg. iv. 8.
LIBER SECUNDUS. 177
At opera circa libros duo sunt praecipua : primum
bibliothecae, in quibus, tanquam mausolaeis, priscorum
sanctorum reliquiae, virtutis plenae, conditae sunt ; se-
cundo, novae editiones authorum, emendatioribus im-
pressionibus, fidelioribus versionibus, utilioribus cora-
mentariis, annotationibus magis diligentibus, et hujus-
modi famulitio, instructae et ornatae.
Porro opera quae literatorum hominum personas re-
spiciunt (praeterquam quod ipsi ornandi sint et pro-
mo vendi) sunt etiam duo : remuneratio et designatio
Lectorum in artibus jamdudum inventis et cognitis ;
et remuneratio ac designatio Scriptorum circa eas doc-
trinae partes quae non satis hactenus excultae aut ela-
boratae sunt,
Haec summatim opera sunt et acta, in quibus incly-
torum principum aliorumque illustrium virorum pro-
merita erga rem literariam claruerunt. De particulari
alicujus commemoratione qui de literis bene meruit
cogitanti, occurrit illud Ciceronis, quod eum post redi-
tum suum ad gratias promiscue agendas impulit ; Diffi-
cile non aliquem, ingratum quenquam prceterire.1 Potius
(ex Scripturarum consilio) spatium intueamur quod
adhuc restat in stadio decurrendum, quam oculos re-
flectamus ad ea quae a tergo jampridem reliquimus.
Primum igitur, inter tot totius Europae collegia prae-
clarissime fundata, omnia ilia certis professionibus de-
stinata esse demiror, nulla liberis atque universalibus
artium et scientiarum studiis dedicata. Nam si quis
judicet doctrinam omnem referendam esse ad usum et
actionem, recte sapit ; veruntamen facile est isto modo
prolabi in errorem ilium quern fabula perantiqua per-
1 " Difficile est non aliquem, nefas quenquam praeterire." — Cicero, Post
Red. c. 12.
VOL. II. 12
178 DE AUGMENTTS SCIENTIARUM
stringit ; in qua eaetera corporis membra litem ventri-
culo intenderunt, quod neque motum praeberet ut artus,
neque sensum ut caput ; quamvis interea alimentum
coctum atque confectum ventriculus ille in reliquum
corpus divideret. Plane eodem modo, qui in philoso-
pliia ac eontemplationibus universalibus positum omne
studiurn inane atque ignavum arbitratur, non animad-
vertit singulis professionibus et artibus exinde succum et
robur suppeditari. Atque certe persuasum habeo, hanc
ipsam haud minimam causam fuisse cur foelicior doc-
trinae progressus hue usque retardatus sit ; quod opera
liisce fundamentalibus scientiis navata sit tantum in
transitu, neque baustus pleniores inde epoti. Nam si
arborem solito fructuosiorem fieri cupias, de ramis me-
dicandis frustra cogitaveris ; terra ipsa circa radicem
subio-enda et gleba laetior admovenda, aut nihil egeris.
Neque rursus silentio praetermittendum est, hanc col-
legiorum et societatum in usum tantummodo doctrinae
professorial dedicationem non solum scientiarum incre-
mentis inimicam fuisse, sed etiam in regnorum et re-
rumpublicarum detrimentum cessisse. Hinc enim fieri
solet ut principes, delectum habituri ministrorum qui
rebus civilibus tractandis sint idonei, ejusmodi homi-
num miram solitudinem circa se reperiant ; propterea
quod non habeatur educatio aliqua collegiata in hos
usus destinata, ubi scilicet homines a natura ad hoc
facti et comparati, (praeter artes alias) historiae, lin-
guis modernis, libris et tractatibus politicis, pra^cipue
incumbant ; ut inde ad civilia munera magis habiles et
instructi accedant.
Quoniam vero fundatores collegiorum plantant, pra3-
lectionum vero rigant ; sequitur jam ordine, ut dicam
quid in publicis lectionibus desideretur. Nimirum im-
LIBER SECUNDUS. 179
probo vel maxlme tenuitatem stipendiorum, praelectori-
bus sive artium sive professionum (praesertim apud nos)
assignatam. Interest enim inprimis progressus in scien-
tiis, ut lectores in unoquoque genere ex optimis instruc-
tissimisque eligantur ; utpote quorum opera non in
usum transitorium, sed ad sufficiendam sobolem scien-
tial in saecula adhibeatur. Id fieri nequit, nisi prsemia
et conditiones tales constituantur quibus eminentissimus
quisque in ea arte plane contentus esse possit ; ut illi
deraum grave non sit in eodem munere immori, neque
practicam cogitet. Quocirca scientiae ut floreant, mili-
taris lex servanda Davidis ; ut cequa esset pars descen-
dentis ad prcelium et manentis ad sarcinas ; 1 sarcinis
male aliter prospectum erit. Sic lectores in scientiis
sunt tanquam conservatores et custodes totius literarii
apparatus unde praxis et militia deinceps scientiarum
instruatur; proinde aequum est ut merces ipsorum lucra
practicorum exaequare possit. Aliter si patribus scien-
tiarum praemia non constituantur satis ampla et lucu-
lenta, eveniet illud,
Et patrum invalidi referent jejunia nati.2
Defectum nunc notabo alium, in quo alchymista
quispiam in auxilium advocandus foret ; cum id genus
hominum studiosis authores sint, ut libros vend ant,
fornaces exstruant, Minervam ac Musas (tanquam
virgines steriles) deserant, ac Vulcano se applicent.
Fatendum est enimvero tarn ad penetralia contempla-
tionis quam ad operativae fructum in nonnullis scien-
1 1 Sam. xxx. 24. Similarly it was provided by the laws of Alfonso
the Wise, in accordance with earlier usage, that no division of spoil should
be made until those in pursuit of the enemy had returned to the camp.
See the Siete Partidas, ii. 26. 1.
2 Georg. iii. 128.
180 DE AUGMENTIS SCIENTIAKUM
tiis (praesertim Naturali Philosophia et Medicina) baud
unica subsidia e libris petenda esse. Qua in re neuti-
quam omnino cessavit munificentia hominum ; quippe
videmus non libros magis quam sphaeras, globos, astro-
labia, mappas, et alia similia, ut adminicula quaedam
astronomiae et cosmographiae comparari et studio prae-
beri. Videmus etiam loea nonnulla, Medicinae studio
dicata, hortos habere pro simplicium cujusque generis
inspectione et notitia ; nee usu mortuorum corporum
ad observationes anatomicas destitui. Caeterum haec
ad pauca spectant. In genere, pro certo habeatur,
magnos in rebus naturae abditis eruendis et reseran-
dis progressus vix fieri posse, nisi ad experimenta, sive
Vulcani sive Daedali (fornacis scilicet aut machinae)
vel cujuscunque alterius generis, sumptus abunde sup-
peditentur. Ideoque sicut principum secretariis et
emissariis conceditur exhibere rationes expensarum pro
diligentiis suis in explorando et eruendo res novas et
arcana civilia ; similiter et exploratoribus ac specula-
toribus Naturae satisfaciendum de expensis suis ; alias
de quamplurimis scitu dignissimis nunquam fiemus cer-
tiores. Si enim Alexander magnam vim pecuniae sup-
peditavit Aristoteli, qua conduceret venatores, aucupes,
piscatores, et alios, quo instructior accederet ad conscri-
bendam historiam Animalium ; certe majus quiddam
debetur iis, qui non in saltibus naturae pererrant, sed
in labyrinthis artium viam sibi aperiunt.
Defectus etiamnum alius nobis observandus (magni
certe momenti), neglectus quidam est, in academiarum
rectoribus, consultationis ; in regibus sive superioribus,
visitationis ; in hunc finem, ut diligenter consideretur
et perpendatur, utrum praelectiones, disputationes, alia-
que exercitia scholastica antiquitus instituta et ad no-
LIBER SECUNDUS. 181
stra usque tempora i^sitata, continuare fuerit ex usu, vel
potius antiquare, aliaque meliora substituere. Etenim
inter Majestatis tuae canones prudentissimos ilium re-
perio ; In omni vel consuetudine vel exemplo, tempora
spectanda sunt quando primum res ccepta ; in quibus si
vel eonfusio regnaverit vel inscitia, derogat illud in primis
authoritati rerum, atque omnia reddit suspeeta. Quam-
obrem, quandoquiclem academiarum instituta plerun-
que originem traxerint a temporibus hisce nostris haud
paulo obscurioribus et indoctioribus, eo magis conve-
nit ut examini denuo subjiciantur. Exemplum in hoc
genere unum aut alterum proponam in rebus quae max-
ime obviae videntur et familiares. Pro more receptum
est (licet, uti mihi videtur, perperam) ut literarum
studiosi Logicam et Rhetoricam praepropere nimis ad-
discant, artes sane provectioribus magis convenientes
quam pueris et tyronibus. Etenim hae duag, si vere
res perpendatur, sunt ex artibus gravissimis ; cum sint
Artes Artium, altera ad judicium, altera ad ornatum.
Quinetiam regulam et normam continent, res et mate-
riam subjectam vel disponendi vel illustrandi. Ideoque
id agere, ut mentes rerum ignarae et rudes, (quaeque
nondum id collegerunt quod a Cicerone Sylva 1 vel
Supellex 2 appellatur, id est materiem et copiam re-
rum,) initium ab istis scientiis sumant, (ac si quis
discere vellet ponderare vel metiri vel ornare venturn,)
haud aliud profecto parit, quam ut harum artium virtus
et facultas (quae permagnae sunt et latissime diffusae)
fere contemptae jaceant ; atque vel in puerilia sophis-
mata afFectationesque ridiculas degeneraverint, vel sal-
tern existimatione sua haud parum mulctatae sint.
Quinetiam praematura et intempestiva ad has artes ■
i De Orator, iii. 26. 2 Orator, c. 24.
182 DE AUGMENTS SCI EN TU RUM
accessio dilutam earum atque jejunam traditionem ac
tractationem necessario secum traxit, qualis nimirum
captui puerorum adaptetur. Alteram exemplum (quod
adclucam) erroris, qui in academiis jamdiu inveteravit,
ejusmodi est ; quod scilicet inventionis atque memoriae
in exercitiis scholasticis fieri solet nimio plus noxium
divortium. Illic siquidem orationes pleraeque aut om-
nino praemeditatae sunt, adeo ut conceptis verbis pro-
ferantur et inventioni nihil relinquatur ; aut plane ex-
temporariae, ut perparum relinquatur memoriae ; (cum
in vita communi et praxi rarus sit alterutrius istorum
usus seorsim, sed potius mixturae ipsorum ; id est nota-
rum sive commentariorum, atque dictionis subitae ;) ita
ut hoc pacto exercitia ad praxim baud sint aceommo-
data, nee imago respondeat vitae. Ulud autem in ex-
ercitiis perpetuo tenendum est; ut omnia (quam fieri
potest) maxime repraesentent ea, quae in vita agi so-
lent; alioqui motus et facultates mentis pervertent, non
praeparabunt. Hujus autem rei Veritas non obscure
cernitur, cum academici ad praxim suarum profes-
sionum vel alia civilis vitae munia se accingant ; quod
cum faciunt, hunc de quo loquimur defectum ipsi in se
cito deprehendunt ; sed citius etiamnum alii. Caeterum
banc partem, de institutorum academicorum emenda-
tione, clausula ilia (ex Caesaris quadam ad Oppium et
Balbum epistola desumpta) concludam : Hoc quemad-
modum fieri possit, nonnulla mihi in mentem veniunt, et
multa reperiri possunt ; de Us rebus rogo vos, ut cogita-
tionem suscipiatis}
1 Cic. Ep. ad Att. ix. 8. One of the earliest tracts on the subject of uni-
versity reform is doubtless that which Peter Ramus (see his Scholce. Basil.
1569, p. 1063.) addressed to Charles the Ninth. It relates chiefly to the
expenses arising from fees, &c, to the neglect of the civil law which had
LIBER SECUNDUS. 183
Alter defectus quern observo, altius paulo quam
praecedens ascendit. Quemadmodum enim doctrina-
rum progressio haud parum in prudenti regimine et
institutione academiarum singularum consistit; ita mag-
nus ad hoc cumulus accedere possit, si academiae uni-
versae per totam Europam sparsae arctiorem conjunc-
tionem et necessitudinem contraherent. Sunt enim,
uti videmus, multi ordines et sodalitia, quae licet regnis
et spatiis longinquis disjuncta sint, tamen societatem et
tanquam fraternitatem inter se in emit et colunt ; acleo
ut liabeant praefectos (alios Provinciales, alios Gene-
rales) quibus omnes parent. Et certe, quemadmodum
natura creat fraternitatem in familiis ; artes mechanicae
contraliunt fraternitatem in sodalitiis; unctio divina su-
perinducit fraternitatem in regibus et episcopis ; vota
et reguke conciliant fraternitatem in ordinibus ; eodem
modo fieri non potest, quin intercedat fraternitas illu-
stris et generosa inter homines per doctrinas et illumi-
nationes, quandoquidem Deus ipse Pater Luminum l
nuncupetur.
Postremo illud queror (de quo superius nonnihil pras-
misi) quod vel nunquam, vel raro admodum, publica
aliqua extiterit designatio virorum idoneorum, qui vel
scriberent vel inquisitionem instituerent de illis sci-
entiarum partibus in quibus satis adhuc non fuerit
elaboratum. Cui rei illud inserviet quam maxime, si
tanquam lustrum condatur doctrinarum ; et census ex-
cipiatur, quae ex illis locupletes sint et majorem in rao-
dum auctae, quae autem inopes et destitutae. Opinio
enim copiae inter causas inopiae est ; atque multitudo
always been coldly regarded at Paris, and to the trifling manner in which
the scholastic disputations were conducted,
i S. James, i. 17.
184 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
librorum luxuriae potius quam penuriae indicium quod-
dam prae se fert. Quae tamen redundantia (si quis
recte judicet) neutiquam delendis antehac scriptis li-
bris, sed novis melioribus edendis, tolli debet ; qui ejus
generis sint ut, tanquam serpens Mosis, serpentes Mago-
rum devorent.1
Horum quos enumeravimus omnium defectuum re-
media, praeter illius postremi ; quinetiam ejusdem po-
stremi, quoad partem ejus activam, quae spectat ad
designationem scribentium ; opera sunt vere basilica ;
erga quae privati alicujus conatus et industria fere sic
se habeat ut Mercurius in bivio ; qui digitum potest in
viam intendere, pedem inferre non potest. At specu-
lativa ilia pars, quae ad examen doctrinarum (quid
nimirum in singulis desideretur) pertinet, etiam indu-
strial hominis privati patet. Milu igitur in animo est
perambulationem doctrinarum et lustrationem gene-
ralem et fidelem aggredi, praecipue cum inquisitione
sedula et accurata quaenam earum partes neglectaa in-
cultaeque jaceant, hominum industria nondum subactae
et ad usum conversae ; ut hujusmodi delineatio et regi-
stratio et publicis designationibus et privatorum spon-
taneis laboribus facem accendat. In quo nihilominus
consilium est hoc tempore, omissiones duntaxat et
Desiderata notare ; non autem errores et infoelicitates
redarguere. Aliud enim est inculta loca indicare, aliud
culturae modum corrigere.
Quam quidem ad rem cum me comparo et accingor,
non sum nescius quantum opus moveam, quamque dif-
ficilem provinciam sustineam ; etiam quam sint vires
minime voluntati pares. Attamen magnam in spem
venio, si ardentior meus erga literas amor me longius
1 Not the serpent of Moses, but Aaron's. Ex. vii. 12.
LIBER SECUNDUS. 185
provexerit, usurum me excusatione affectus ; quia non
simul cuiquam conceditur amare et sapere.1 Nescius
equidein non sum eandem judicii libertatem aliis relin-
quendam, quam ipse usurpaverim. Equidem libenter
aeque acceperim ab aliis ac impertiverim humanitatis
illud officium, nam qui erranti comiter monstrat viam?
&c. Prospicio etiam animo complura ex illis quae tan-
quam omissa et desiderata in registrum hoc nostrum
referre visum fuerit, in diversas censuras incursura ;
alia scilicet quod sint dudum peracta, et jam extent ;
alia quod curiositatem sapiant, et fructum promittant
perexilem ; alia quod nimis ardua existant, et fere im-
possibilia quae ab hominibus absolvantur. Ad priora
duo quod attinet, res ipsae pro se causam agent. Circa
postremum de impossibilitate ita statuo : ea omnia possi-
bilia et praestabilia censenda, quae ab aliquibus perfici
possint, licet non a quibusvis ; et quae a multis con-
junctim, licet non ab uno ; et quae in successione saecu-
lorum, licet non eodem aevo ; et denique quae publica
cura et sumptu, licet non opibus et industria singu-
lorum. Si quis tamen sit, qui malit Salomonis illud
usurpare, Dicit piger, Leo est in via ;3 quam illud Vir-
gilii, Possunt, quia posse videntur ; 4 satis mihi erit si
labores mei inter vota tantum sive optata melioris notae
habeantur. Sicut enim haud omnino rei imperitum
esse oportet, qui quaestionem apposite instituat ; ita
nee sensus inops videatur, qui haudquaquam absurda
optaverit.5
1 M Amare et sapere vix Deo conceditur." — Senecce Proverbla.
2 Ennius ap. Aul. Gell. xii. 4.
8 Prov. xxvi. 13.
4 ^En. v. 231.
6 It may be convenient in this place to warn the reader that although in
editing this treatise I have followed the text of the original edition as ex-
186 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
CAPUT I.
Partitio universalis Doctrince Hurnance in Historiam,
Poesim, Philosophiam ; secundum tres Intellectus
facilitates, Memoriam, Phantasiam, Rationem :
quodque eadem partitio competed etiam Theologicis.
Partitio Doctrinae Humanae ea est verissima, quae
sumitur ex triplici facultate Animas Rationalis, quae
doctrinae secies est. Historia ad Memoriam refertur ;
Poesis ad Phantasiam; Philosophia ad Rationem. Per
Poesim autem hoc loco intelligimus non aliud quam
historiam confictam, sive fabulas. Carmen enim stili
quidam character est, atque ad artificia orationis per-
tinet ; de quo suo loco.
actly as I could, and altered no word without notice except in case of errors
obviously accidental, I have nevertheless not attempted to preserve the
original typographical arrangement; which is not to be regarded as Ba-
con's own. The task of carrying the book through the press appears to
have been left to Dr. Rawley, whose taste (or that of the printer whom he
employed) has betrayed him into so prodigal a use of the limited resources
at his disposal for marking emphasis and regulating punctuation, that the
marks have lost all their significance. Such is the profusion of commas,
colons, and semicolons, that the larger divisions are confounded with the
smaller; so many words are emphasized by italics that all distinctions of
emphnsis disappear. It is true, no doubt, that the habit of writing with a
view to circulation in manuscript (which admits of a much greater variety
of modifications and can be made much more expressive to the eye than
printing) encouraged in those days a style of composition which depended
in some degree for perspicuity on helps of this kind. And if, according to the
practice of the best modern writers, who generally contrive that the structure
of each sentence shall make the emphasis fall inevitably upon the emphatic
word, I had dispensed with italics altogether, the meaning would probably,
in some places, have been rendered obscure or even ambiguous. I have
therefore endeavoured to make a compromise between the former and the
present practice, distinguishing many of the words which are italicised in
the original only by capital initials, removing the distinction altogether
from many others, and reserving the italics for those which seem meant to
be conspicuous; — and for quotations, which are so distinguished in all the
writings of that period, whether printed or manuscript. — J. S.
LIBER SECUNDUS. 187
Historia proprie individuorum est, qua3 circumscri-
buntur loco et tempore. Etsi enim Historia Naturalis
circa species versari videatur, tamen hoc fit ob promi-
scuam rerum naturalium (in plurimis) sub una specie
similitudinem ; ut si unam noris omnes noris. Sicubi
autem individua reperiantur, quae aut unica sunt in sua
specie, veluti sol et luna ; aut a specie insigniter deflec-
tunt, ut monstra ; non minus recte constituitur narratio
de illis in Historia Naturali, quam de hominibus singu-
laribus in Historia Civili. Haec autem omnia ad Me-
moriam spectant.
Poesis, eo sensu quo dictum est, etiam individuorum
est, confictorum ad similitudinem illorum quse in hi-
storia vera memorantur ; ita tamen ut modum saepius
excedat, et quae in rerum natura nunquam conventura
aut eventura fuissent ad libitum componat et introdu-
cat ; quemadmodum facit et Pictoria. Quod quidem
Phantasice opus est.
Philosophia individua dimittit, neque impressiones
primas individuorum sed notiones ab illis abstractas
complectitur ; atque in iis componendis et dividendis
ex lege naturae et rerum ipsarum evidentia versatur.
Atque hoc prorsus ofncium est atque opificium Pa-
tionis.
Haec autem ita se habere, si quis intellectualium
origines petat, facile cernet. Individua sola sensum
percellant, qui intellectus janua est. Individuorum
eorum imagines, sive impressiones a sensu exceptat;,
figuntur in memoria, atque abeunt in earn a principio
tanquam integrae, eodem quo occurrunt modo. Eas
postea recolit et ruminat anima humana ; quas deinceps
aut simpliciter recenset ; aut lusu quodam imitatur ;
aut componendo et dividendo digerit. Itaque liquido
188 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
constat ex tribus his fontibus, Memorice, Phantasice^ et
Rationis, esse tres illas emanationes Historice, Poeseos,
et Philosophice ; nee alias aut plures esse posse. Ete-
nim historiam et experientiam pro eadem re habemus,
quemadmodum etiam philosophiam et scientias.
Neque alia censemus ad Theologica partitione opus
esse. Differunt certe informationes oraculi et sensus,
et re et modo insinuandi ; sed spiritus humanus unus
est, ejusque arculae et cellae eaedem. Fit itaque ac si
diversi liquores, atque per diversa infundibula, in unum
atque idem vas recipiantur. Quare et Theologia aut
ex Historia Sacra constat ; aut ex Parabolis, quae instar
divinae Poeseos sunt ; aut ex Prseceptis et Dogmatibus,
tanquam perenni quadam Philosophia. Quod enim ad
earn partem pertinet quae redundare videtur, Prophe-
tiam videlicet ; ea Historiae genus est : quandoquidem
Historia Divina ea polleat supra Humanam praeroga-
tiva, ut narratio factum praecedere non minus quam
sequi possit.
CAPUT II.
Partitio Historice in Naturalem et Civilem, Ecclesiastica
et Literaria sub Civili comprehensa. Partitio Histo-
rice Naturalis in Historiam Generationum, Praeter-
Generationum, et Artium.
Historia aut Naturalis est, aut Civilis.1 In Natu-
rali, naturae res gestae et facinora memorantur ; in
1 In the Advancement of Learning, Bacon had given a quadripartite divis-
ion of history, — natural, civil, ecclesiastical, and literary. The third and
fourth he now includes in the second.
LIBER SECUNDUS. 189
Civili, hominum. Elucent proculdubio Divina in utris-
que, sed magis in Civilibus ; ut etiam propriam historiae
speciem constituant, quam Sacram aut Ecclesiasticam
appellare consuevimus. Nobis vero etiam ea videtur
Literarum et Artium dignitas, ut iis historia propria
seorsim attribui debeat ; quam sub Historia Civili
(quemadmodum et Ecclesiasticam) comprehendi in-
telligimus.
Partitionem Historice Naturalis moliemur ex statu et
conditione ipsius Naturae, quae in triplici statu posita
invenitur, et tanquam regimen trinum subit. Aut
enim libera est natura et cursu consueto se explicans,
ut in coelis, animalibus, plantis, et universo naturae ap-
paratu ; aut a pravitatibus et insolentiis materiae con-
tumacis et ab impedimentorum violentia de statu suo
detruditur, ut in monstris ; aut denique ab arte et opera
humana constringitur et fingitur, et tanquam novatur,
ut in artificialibus. Sit itaque partitio Historiae Natu-
ralis in Historiam Grenerationum, Prceter- Grenerationum,
et Artium; quam postremam etiam Mechanicam et
Experimentalem appellare consuevimus. Harum prima
Libertatem Naturce tractat ; secunda Errores ; tertia
Vinculo,. Libenter autem Historiam Artium, ut Hi-
storiae Naturalis speciem constituimus ; quia inveteravit
prorsus opinio, ac si aliud quippiam esset ars a natura,
artificialia a naturalibus ; unde illud malum, quod ple-
rique Historiae Naturalis scriptores perfunctos se pu-
tent, si historiam animalium aut plantarum aut minera-
lium confecerint, omissis artium mechanicarum experi-
mentis.1 Sed et illabitur etiam animis hominum aliud
1 The antithesis of nature and art is a celebrated doctrine in the peripa-
tetic philosophy. Natural things are distinguished from artificial, inasmuch
as they have, what the latter are without, an intrinsic principle of forma-
190 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
subtilius malum ; nempe, ut ars censeatur solummodo
tanquam additamentum quoddam naturae, cujus scilicet
ea sit vis ut naturam (sane) vel inchoatam perficere,
vel in deterius vergentem emendare, vel impeditam K-
berare ; minime vero penitus vertere, transmutare, aut
in imis concutere possit. Quod ipsum rebus humanis
praeproperam desperationem intulit. At contra, illud
animis hominum penitus insidere debuerat ; artificialia
a naturalibus non Forma aut Essentia, sed Efficiente
solummodo, differre : homini quippe in naturam nullius
rei potestatem esse praeterquam motus, ut scilicet cor-
pora naturalia aut admoveat aut amoveat ; ubi igitur
datur admotio corporum naturalium aut remotio, con-
jungendo (ut vocant) activa passivis, omnia potest
homo ; ubi non datur, nihil. Neque interest, si res
ponantur in ordine ad aliquem effectum, utrum hoc fiat
per hominem vel absque homine. Aurum aliquando
excoquitur igne, aliquando in arenulis purum invenitur,
ministrante sibi ipsi Natura. Iris similiter fit ex nube
roscida in sublimi ; fit etiam per aspersionem aquae, hie
apud nos. Itaque Natura omnia regit ; subordinantur
autem ilia tria, cursus Naturce ; exspatiatio Naturce ;
et ars, sive additus rebus homo ; ideoque in Historia
Naturali tria ilia comprehendi par est, quod etiam C.
Plinius magna ex parte fecit ; qui Historiam Natu-
ralem solus pro dignitate complexus est,1 sed com-
tion. Thus Aristotle says : rj yap Texvrj apxv nal to eldog rov yevo/LLevov,
aA/i' kv erepcj, 7/ 6e Tfjg (pvcecoc Kcvrjaig kv clvtg), atf irepag ovaa tyvaeug
tt]Q exovotjg to eldog hepyela. — Be Gen. Anim. ii. c. 1.
The views which Bacon here expresses as to nature and art recur repeat-
edly in his writings.
1 Of Pliny's Natural History Humboldt has remarked that it is a book
11 dem an Reichthum des Inhalts kein anderes Werk des Alterthum's gleich
kommt." — Kosmos, ii. 23. Sir T. Brown observes that there is scarcely
any vulgar error which is not to be found in it.
LIBER SECUNDUS. 191
plexam minime ut decuit, imo potius inclignis modis,
tractavit.
Harum prima habetur mediocriter exculta ; sequentes
duae ita tenuiter et inntiliter tractantur, ut in Desidera-
torum classe reponendae sint. Neque enim reperias satis
instructam et locupletem collectionem operum naturae
eorum, quae a cursu ordinario generationum, produc-
tionum, et motuum aberrariint et deflexerunt; sive sint
ilia foetus certarum regionum aut locorum singulares ;
sive temporum eventus insoliti ; sive casuum (ut ait
ille) ingenia ; sive proprietatum abditarum effectus ;
sive monodica 1 naturae in sua specie. Non negaverim
inveniri libros nimio plures, fabulosis experimentis,
commentitiis secretis, et frivolis imposturis, ad volupta-
tem et novitatem refertos ; caeterum narrationem gra-
vem et severam de heteroclitis et mirabilibus naturae,
diligenter examinatam ac fideliter descriptam, non, in-
quam, invenio ; praesertim cum debita rejection e et
publica tanquam proscriptione mendaciorum et fabula-
rum quae invaluerunt. Nam ut res se nunc habet, si
forte mendacia aliqua circa res naturales obtinuerint et
celebrata sint (sive quod tantum possit reverentia anti-
quitatis, sive quod ilia denuo examini subjicere sit mo-
lestum, sive quod mirifica scilicet ornamenta putantur
orationis, propter similitudines et comparationes 2) nun-
quarn postea exterminantur aut retractantur.
1 Monadica. See Nov. Org. i. 45.
2 In Gilbert's work De Magnate we find an amusing complaint of the
same kind. " Celebris semper fama magnetis et succini, doctorum com-
memorationibus; Magnetem atque etiam succinum invoeant philosophi
nonnulli, cum in arcanis plurimis illustrandis caligant sensus nee progredi
ratio potest. Theologi etiam curiosi mysteria divina ultra human um sen-
sum posita per magnetem et succinum illustrant, at vani metaphysici cum
inutilia phantasmata fundunt, docentque, magnetem habent tanquam Del-
192 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Finis hujusmodi operis, quod exemplo suo decoravit
Aristoteles,1 nil minus est quam ut curiosis et inanibus
ingeniis gratificetur, sicut faciunt mirabilarii et prodigi-
astri ; verum duas ob causas, utramque seriam et gra-
vem : imam, ut axiomatum corrigatur iniquitas, quae
plerumque in exemplis tritis et vulgatis fundamentum
habent ; alteram, quod a miraculis naturae ad miracula
artis expeditus sit transitus et pervius. Neque enim
huic rei plus inest negotii, praeterquam ut naturae vesti-
gia persequaris sagaciter, cum ipsa sponte aberret ; ut
hoc pacto postea, cum tibi libuerit, earn eodem loci de-
ducere et compellere possis. Neque vero prseceperim
ut ex historia ista mirabilium superstitiosae narrationes
de maleficiis, fascinationibus, incantationibus, somniis,
divinationibus, et similibus, prorsus excludantur, ubi
de facto et re gesta liquido constet. Nondum enim
innotuit quibus in rebus, et quousque, effectus super-
stitioni attributi ex causis naturalibus participent. Ide-
oque licet hujusmodi artium usum et praxim merito
damnandum2 censeamus, tarnen a speculatione et con-
sideratione ipsarum (si strenue excutiantur) notitiam
haud inutilem consequemur, non solum ad delicta in
hoc genere reorum rite dijudicanda, sed etiam ad na-
turae secreta ulterius rimanda. Neque certe haesitan-
dum de ingressu et penetratione intra hujusmodi antra
et recessus, si quis sibi unicam veritatis inquisitionem
phicum gladium, exemplura semper ad omnia accommodandum." — De
Magnete, ii. 2.
It is worthy of remark that in the account Gilbert has given of the mag-
netical speculations of earlier writers, almost the only person of whose
opinion he speaks with respect is S. Thomas Aquinas, among whose opus-
cula will be found one on the magnet.
1 It is generally admitted that the De Miris Auscultationibus is not Aris-
totle's.
2 So in the original. — J. S.
LIBER SECUNDUS. 193
proponat ; quod et Majestas tua exemplo proprio con-
firmavit. Tu enim duobus illis clarissimis et acutissimis
religionis ac naturalis philosophise oculis, tales umbras
prudenter ac perspicaciter perlustrasti ; ut te Soli simil-
limum probaveris, qui polluta loca ingreditur, nee ta-
men inquinatur.1 Oaeterum illud monuerim, narra-
tiones istas cum rebus superstitiosis conjunctas seorsum
componi, neque cum puris et sinceris naturalibus com-
misceri oportere. Quod vero ad narration es attinet
circa prodigia et miracula religionum, ilia certe aut
non utique vera sunt, aut nulla ex parte naturalia ;
ideoque ad Historiam Naturalem non pertinent.
Quantum ad Naturae Historiam Subactae et Factitiae,
quam Mechanicam appellare solemus ; invenio sane
collectiones quasdam de agricultura, etiam de artibus
compluribus mechanicis ; sed quod pessimum est in hoc
genere, semper negliguntur et rejiciuntur experimenta
in artibus singulis familiaria et vulgata ; quae tamen ad
interpretationem naturae aeque aut plus faciunt quam
minus trita. Nam labes quaed^m literis aspergi videa-
tur, si forte viri docti se submittant inquisitioni aut ob-
servationi rerum mechanicarum ; nisi fuerit earum,
quae pro arcanis artis aut pro rebus admodum raris aut
subtilibus reputentur. Quod tarn inanis ac supercili-
osae arrogantiae vitium merito irrisit Plato, quando
Hippiam sophistam jactabundum inducit cum Socrate
disputantem, sincero et solido veritatis investigatore ;
qui, cum de pulchritudine sermo institutus esset, pro
vago suo et soluto disputandi more, primum intulit ex-
emplum virginis pulchrae, dein equae pulchrae, postremo
1 The allusion is to King James's Dcemonologie, a work in three books,
consisting of dialogues between Philomathes and Epistemon; the latter
of whom represents the king's opinions on witchcraft.
VOL. II. 13
194 DE AUGMENTIS SCIEXTIARUM
olla3 fictilis pulchrse et affabre facta}. Hoc ultimo ex-
emplo Hippias commotus dixit, Stomacharer certe (nisi
humanitatis ratio me eo adigeret^) cam quoquam dispu-
tare, qui exempla tarn vilia et sordida allegaret. Cui
Socrates, Te quidem ita decet, cum tarn nitidis sis amic-
tus vestibus et pulchris calceis ; et alia, per ironiam.1
Enimvero illud pro certo asseri possit, grandia exempla
haud optimam aut tutissimam afferre informationem.
Id quod exprimitur non insulse in pervulgata ilia fabu-
la de philosopho,2 qui cum stellas sublatis oculis intue-
retur, incidit in aquam ; nam si oculos demisisset, stellas
illico in aqua videre potuisset ; verum suspiciens in coe-
lum, aquam in stellis videre non potuit. Eodem modo
saepe accidit ut res minute et humiles plus conferant
ad notitiam grandium, quam grandes ad notitiam minu-
tarum. Bene siquidem notavit Aristoteles, Cnjusque
rei naturam in portionibus ejus minimis optime cerni.
Quam ob causam reipublicre naturam perscrutatur pri-
nio in familia, et in simplicissimis combinationibus soci-
etatis, (mariti scilicet et uxoris, parentum et liberorum,
domini et servi,) quaa in quolibet tuguriolio occurrunt.3
Simili plane ratione natura hujusce magna? civitatis
(universitatis nimirum rerum) ejusque dispensatio, in
prima quaque symbolizatione et minimis rerum porti-
onibus investiganda est ; uti fieri videmus, quod secre-
tum illud naturae (habitum pro maximo) de verticitate
ferri, tactu magnetis exciti, ad polos, se conspiciendum
pra3buit non in vectibus ferreis, sed in acubus.
Ego vero, si quod sit mei pondus judicii, sic plane
statuo ; Historian Mechanical usum erga philosophiam
1 See the Hippias major. The remark however which Hippias makes
does not refer to what Socrates has said in his own character, but to what
he supposes an imaginan' interlocutor to say.
2 Thales. 3 Politica, i. 1. sub finem.
LIBER SECUNDUS. 195
naturalem esse maxime radicalem et fundamentalem.1
Talem intelligo philosophiam naturalem, qure non abeat
in fumos speculationum subtilium aut sublimium, sed
quae efficaciter operetur ad sublevanda vite humanae
incommoda. Neque enim ad praesens tantum juvabit,
nectendo et transferendo observationes unius artis in
usum aliarum, et inde novas commoditates eliciendo,
quod necesse est fieri cum experimenta diversarum ar-
tium in unius hominis observationem et consideratio-
nem venient; sed porro ad causas rerum indagandas et
artium axiomata deducenda lucidiorem facem accendet,
quam hactenus unquam affulsit. Quemadmodum enim
ingenium alicujus hand bene noris aut probaris, nisi
eum irritaveris ; neque Proteus se in varias rerum
fades vertere solitus est, nisi manicis arete compre-
hensus ; similiter etiam natura arte irritata et vexata
se clarius prodit, quam cum sibi libera permittitur.
Antequam vero hoc membrum Historiae Naturalis
(quod Mechanicum atque Experimentale vocamus)
dimittamus, illud abjiciendum ; corpus talis historise
non solum ex artibus ipsis mechanicis, verum et ex
operativa parte scientiarum liberalium, ac simul ex
practicis compluribus (quae in artem non coaluerunt),
confici debere ; ut nihil utile praetermittatur quod ad
informandum intellectum juvat. Atque haec est Hi-
storian Naturalis partitio prima.
1 Accordingly this was one of the first things which the Philosophical
College which afterwards became the Royal Society attempted to accom-
plish. Oldenburg writes to Spinoza in September 1661: " In collegio nostro
philosophico experimentis et observationibus faciendis gnaviter, quantum
per facultates licet, moramur, ratum habentes ex principiis mechanicis for-
mas et qualitates rerum optime posse explicari, et per motum, figuram, at-
que texturam et varias eorum complicationes omnia naturae efFecta produci,
nee opus esse ut ad formas inexplicabiles et qualitates occultas, ceu ignoran-
tiae asylum, recurramus."
196 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
CAPUT III.
Partitio Historice Natitralis secunda, ex Usu et Fine suo,
in Narrativam et Inductivam ; quodque Finis nobi-
lissimus Historice Naturalis sit, ut ministret et in
ordine sit ad condendam philosophiam ; quern Finem
intuetur Inductiva. Partitio Historice Greneratio-
num in Historiarn Coelestium ; Historiarn Meteo-
rorum ; Historiarn Globi Terrae et Maris ; Histo-
riarn Massarum sive Collegiorum Majorum ; et
Historiarn Specierum sive Collegiorum Minorum.1
Historta Naturalis, ut subjecto triplex (quemadmo-
dum diximus) ita usu duplex est. Adhibetur enim
aut propter Cognitionem Rerum ipsarum quae historiae
mandantur ; aut tanquam Materia Prima philosophiae.
Atque prior ilia, quae aut Narrationum jucunditate de-
lectat, aut Experimentorum usu juvat, atque hujusmodi
voluptatis aut fructus gratia quaesita est, longe inferioris
notae censenda, prae ea quae Inductionis verae et legiti-
mae silva sit atque supellex, et primam philosophiae
mammam prsebeat. Rursus itaque partiemur Histo-
riarn Naturalem in Narrativam et Inductivam. Hanc
autem posteriorem inter Desiderata ponimus. Neque
vero aciem mentis alicujus perstringant aut magna
antiquorum nomina, aut magna recentium volumina.
Satis enim scimus haberi Historiarn Naturalem mole
amplam, varietate gratam, diligentia saepius curiosam.
Attamen si quis ex ea fabulas et antiquitatem et au-
thorum citationes et inanes controversias, philologiam
denique et ornamenta, eximat (quae ad convivales ser-
mones, hominumque doctorum Noctes, potius quam ad
instituendam philosophiam sint accommodata), ad nil
1 This chapter is an addition to the Advancement of Learning.
LIBER SECUNDUS. 197
magni res recidet. Longe autem profecto abest ab ea
historia quam animo metimur. Primo enim desideran-
tur duag illae Historiae Naturalis partes (de quibus modo
diximus), Praeter-Generationum et Artium, in quibus
nos plurimum ponimus ; deinde, in tertia ilia (quae re-
liqua est) parte generali, nimirum de Generationibus,
uni tantum ex quinque partibus ejus satisfacit. Siqui-
dem historiae Generationum constituuntur partes sub-
ordinatae quinque. Prima Coelestium, quae phaenomena
ipsa sincera complectitur, atque separata a dogmatibus.
Secunda, Meteororum (annumerando etiam cometas) et
Hegionum, quas vocant, A'eris; neque enim de cometis,
meteoris ignitis, ventis, pluviis, tempestatibus, et reli-
quis invenitur aliqua historia, quae ullius sit pretii.
Tertia, Terrce et Maris (quatenus sunt Universi partes
integrales), montium, fluminum, aestuum, arenarum,
silvarum, insularum, denique figurae ipsius continen-
tium prout exporriguntur ; in his omnibus potius
naturalia inquirendo et observando, quam cosmogra-
phica. Quarta, de Massis Materice communibus, quas
Collegia Majora vocamus (vulgo JElementa dicuntur) ;
neque enim de igne, aere, aqua, terra, eorumque na-
turis, motibus, operibus, impressionibus, narrationes
reperiuntur qua3 corpus aliquod historiee justum eon-
stituant. Quinta et ultima, de Collectionibus Materice
exquisitis, quae a nobis Collegia Minora, vulgo Species,
appellantur.1 In hac autem postrema sola industria
1 It is to be observed that the "collegia majora," e. g. earth, are distin-
guished from " species," such as a rose or a horse, although logicallv speak-
ing each element may be defined by genus and differentia, as really as any
" species infima." In the present day we speak habitually of " different
species of earth," of " different kinds of air," and so on, and it is therefore
not easy for us to apprehend the notions implied in the text, and in other
passages of Bacon's writings, namely that the great elementary masses,
198 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
scriptorum enituit ; ita tamen, ut potius luxuriate sit
in superfluis (iconibus animalium aut plantarum, et
similibus intumescens), quam solidis et diligentibus
observationibus ditata, qua) ubique in Historia Naturali
subnecti debeant. Atque, ut verbo dieam, omnis quam
habemus Naturalis Historia, tarn inquisitione sua quam
conge rie, nullo modo in ordine ad eum quern dixi-
mus finem (condendae scilicet Philosophia)) aptata est.
Quare Historiam Inductivam desiderari pronunciamus.
Atque de Naturali Historia hactenus.
CAPUT IV.
Partitio Historice Civilis in Ecclesiasticam, Literariam,
et Qquce generis nomen retinef) Civilem : quodque
Historia Literaria desideretur. Ejus conjiciendce
prcecepta.
Historiam Civilem in tres species recte dividi puta-
mus : primo, Sacram, sive Ecclesiasticam ; deinde earn
quae generis nomen retinet, Civilem ; postremo, Litera-
rum et Artimn. Ordiemur autem ab ea specie, quam
air, water, &c, have no true specific character, and that they may in con-
sequence be placed in antithesis to the smaller and more subtly arranged
portions of matter, crystals, flowers, animals, &c., which possess a specific
form and character. In the first chapter of the third book we find the
question suggested, why in rerum naturfi there is not "tanta copia specifi-
cati quanta non specificati," that is, why bodies possessing a specific form
are not found in so great abundance as those which have merely a gen-
eral elementary form. To the specific form were ascribed those properties
of any body which did not result, or could not be supposed to result, from
the combination of the primary qualities of the elements of which that body
was composed; and these were commonly termed occult qualities. In these
notions we see the origin of such phrases as u specific virtues," "specific
action," and so on.
LIBER SECUNDUS. 199
postremo posuimus ; quia reliquae duae habentur, illam
autem inter Desiderata referre visum est. Ea est Hi-
storia Liter arum. Atque certe liistoria mundi, si hac
parte fuerit destituta, non absimilis censeri possit statu®
Polyphemi, eruto oculo ; cum ea pars imaginis desit,
quae ingenium et indolem personae maxime referat.
Hane licet desiderari statuamus, nos nihilominus mini-
me fugit in scientiis particularibus jureconsultorum,
mathematicorum, rhetorum, philosophorum, haberi le-
vem aliquam mentionem aut narrationes quasdam jeju-
nas de sectis, scholis, libris, authoribus,1 et successioni-
bus hujusmodi scientiarum ; inveniri etiam de rerum et
artium inventoribus tractatus aliquos exiles et infruc-
tuosos ; attamen justam atque universalem Literarum
Historiam mil lam adhuc editam asserimus. Ejus ita-
que et argumentum, et conficiendi modum, et usum
proponent u&.
Argumentum non aliud est, quam ut ex omni me-
moria repetatur, quae doctrinae et artes quibus mundi
aetatibus et regionibus floruerint. Earum antiquitates,
progressus, etiam peragrationes per diversas orbis partes
(migrant enim scientioe, non secus ac populi), rursus
declination es, obliviones, instaurationes commemoren-
tur. Observetur simul per singulas artes inventionis
occasio et origo ; tradendi mos et disciplina ; colendi et
exercendi ratio et instituta. Adjiciantur etiam seetae,
et contro\^ersiae maxime celebres quae homines doctos
tenuerunt ; calumniae quibus patuerunt ; laudes et lio-
nores quibus decoratae sunt. Notentur authores praeci-
pui, libri pracstantiores, scholae, successiones, academiae,
1 Auctoribm in the original; and frequently where the word occurs after-
wards. But I have adhered to the form used in the Novum Organum.
-J. S.
200 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
societates, collegia, ordines, denique omnia quae ad sta-
tum literarum spectant. Ante omnia etiam id agi
volumus (quod Civilis Historia3 decus est, et quasi ani-
nia), ut cum eventis causae copulentur ; videlicet ut
memorentur naturae regionum ac populorum ; indo-,
lesque apta et habilis, aut inepta et inhabilis ad dis-
ciplinas diversas ; accidentia temporum, qua3 scientiis
adversa fuerint aut propitia ; zeli et mixturae religi-
onum ; malitiae et favores legum ; virtutes denique
insignes, et effieacia quorundam virorum erga literas
promo vendas, et similia. At haec omnia ita tractari
praecipimus, ut non criticorum more in laude et censura
tempus teratur ; sed plane historice res ipsae narrentur,
judicium parcius interponatur.
De modo autem hujusmodi historiae conficiendae, illud
inprimis monemus ; ut materia et copia ejus non tan-
tum ab historiis et criticis petatur, verum etiam ut per
singulas annorum centurias, aut etiam minora inter-
valla, seriatim (ab ultima antiquitate facto principio)
libri praecipui qui per ea temporis spatia conscripti sunt
in consilium adhibeantur ; ut ex eorum non perlectione
(id enim infinitum quiddam esset) sed degustatione,
et observatione argumenti, stili, methodi, Genius illius
temporis Literarius veluti incantatione quadam a mor-
tuis evocetur.
Quod ad usum attinet, haec eo spectant ; non ut
honor literarum et pompa per tot circumfusas imagines
celebretur; nee quia, pro flagrantissimo quo literas pro-
sequimur amore, omnia quae ad earum statum quoquo
modo pertinent usque ad curiositatem inquirere et scire
et conservare avemus ; sed praecipue ob causam magis
seriam et gravem. Ea est (ut verbo dicamus) quo-
niam per talem qualem descripsimus narrationem, ad
LIBER SECUNDUS. 201
virorum doctorum in doctrinae usu et administratione
prudentiam et solertiam maximam accessionem fieri
posse existimamus ; et rerum intellectualium non mi-
nus quam civilium motus et perturbationes, vitiaque et
virtutes, notari posse ; et regimen inde optimum educi
et institui. Neque enim B. Augustini, aut B. Ambrosii
opera ad prudentiam episcopi aut theologi tantum fa-
cere posse putamus, quantum si Ecclesiastica Historia
diligenter inspiciatur et revolvatur. Quod et viris doc-
tis ex Historia Literarum obventurum non dubitamus.
Casum enim omnino recipit, et temeritati exponitur,
quod exemplis et memoria rerum non fulcitur. Atque
de Historia Literaria haec dicta sint.
CAPUT V.
De Dignitate et DiflScultate Historiae Civilis.1
Sequitur Historia Civilis specialis, cujus dignitas
atque authoritas inter scripta humana eminet. Hujus
enim fidei, exempla majorum, vicissitudines rerum, fun-
damenta prudentiaB civilis, hominum denique nomen et
fama commissa sunt. Ad dignitatem rei accedit diffi-
cultas non minor. Etenim animum in scribendo ad
praeterita retrahere et veluti antiquum facere, tempo-
rum motus, personarum characteres, consiliorum trepi-
dationes, actionum (tanquam aquarum) ductus, praetex-
tuum interiora, imperii arcana, cum diligentia scrutari,
cum fide et libertate referre, denique verborum lumine
1 There is nothing corresponding to this chapter in the Advancement of
Learning. — J. S.
202 DE AUGMEXTIS SCIENTIARUM
sub oculos ponere, magni utique laboris est et judicii ;
praesertim cum antiquiora quseque incerta, recentiora
periculo obnoxia reperiantur. Quamobrem et plurima
Historiam istam Civilem circumstant vitia ; dum pleri-
que narrationes quasdam inopes et plebeias, et plane
dedecora historiarum, conscribant ; alii particulares re-
lationes et commentariolos opera festinata et textu ina>
quali consarciant ; alii capita tantum rerum gestarum
percurrant ; alii contra, minima quaeque et ad summas
actionum nihil facientia persequantur ; nonnulli, nimia
erga ingenia propria indulgentia, plurima audacter con-
fingant ; ast alii non tarn ingeniorum suorum quam af-
fectuum imaginem rebus imprimant et addant, partium
suarum memores, rerum parum fideles testes ; quidam
politica, in quibus sibi complacent, ubique inculcent,
et diverticula ad ostentationem quserendo narrationem
rerum nimis leviter interrumpant ; alii in orationum
et concionum, aut etiam actorum ipsorum, prolixitate
parum cum judicio nimii sint ; adeo ut satis constet,
non inveniri inter scripta hominum rarius quicquam,
quam historiam legitimam et omnibus numeris suis
absolutam. Verum nos in praBsenti partitionem doc-
trinarum instituimus, ut omissa ; non censuram, ut
vitiosa, notentur. Nunc partitiones Historian Civilis
persequemur, easque diversorum generum. Minus
enim implicabuntur species si partitiones diversa? pro-
ponantur, quam si una partitio curiose per membra
deducatur.
LIBER SECUNDUS. 203
CAPUT VT.
Partitio prima Historice Civilis in Memorias, Anti-
qtiitates, et Historiam Justam.
Historia Civilis tripartita est, tribus pictnrarum
aut imaginum generibus non absimilis. Videmus
enim ex picturis et iinaginibns alias imperfectas, ut
quibus ultima man us non aceesserit ; alias perfectas ;
alias vero vetustate mutilatas et cleformatas. Histo-
riam similiter Civilem (quae imago rerum et tem-
porum quaedam est) in tres species, illis picturarum
congruas, partiemur ; Memorias scilicet ; Historiam
Justam ; et Antiquitates. Memorise sunt Historia in-
choata, aut prima et rudia historic lineamenta ; An-
tiquitates vero Historia deformata sunt, sive reliquiae
historiae, quae casu e naufragio temporum ereptae sunt.
Memorice, sive praeparationes ad historiam, duplicis
generis sunt ; quorum alterum Commentarios, alterum
Registra vocare placet. Commentarii nudam actio-
num et eventuum seriem ac connexionem proponunt,
praetermissis causis rerum et praetextibus, initiis quo-
que earundem et occasionibus, consiliis itidem et ora-
tionibus, et reliquo actionum apparatu. Talis enim
est propria Commentariorum natura, licet Caesari, per
modestiam quandam cum magnanimitate conjunctam,
praestantissimae inter eas quae exstant historiae Com-
mentariorum nomen indere placuerit. At Registra
duplicis naturae sunt. Complectuntur enim aut titulos
rerum et fersonarum in serie temporum, quales dicun-
tur Fasti et Chronologiae ; aut actorum solennitates,
cujus generis sunt principum edicta, senatuum decre-
ta, judiciorum processus, orationes publice habitae, epi-
204 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
stolae publice missae, et similia, absque narrationis con-
textu sive filo continue
Antiquitates, seu historiarum reliquiae, sunt (uti jam
diximus) tanquam tabulae naufragii ; cum deficiente
et fere submersa renim memoria, nihilominus homi-
nes industrii et sagaces, pertinaci quadam et scrupu-
losa diligentia, ex genealogiis, fastis, titulis, monu-
mentis, numismatibus, nominibus propriis et stilis,
verborum etymologiis, proverbiis, traditionibus, archi-
vis et instrumentis tarn publicis quam privatis, histo-
riarum fragmentis librorum neutiquam historicorum
locis dispersis ; ex his inquam omnibus, vel aliquibus,
nonnulla a temporis diluvio eripiunt et conservant.
Res sane operosa, sed mortalibus grata, et cum reve-
rentia quadam conjuncta ; ac digna certe quae, deletis
fabulosis nationum origin ibus, in locum hujusmodi
commentitiorum substituatur : sed tamen eo minus
habens authoritatis, quia paucorum licentiae subjicitur
quod paucis curae est.
In his Imperfectae Historiae generibus defectum ali-
quem non puto designandum, cum sint tanquam imper-
fecte mista ; ut defectus hujusmodi sit ex ipsa earum
natura. Ad Epitomas quod attinet (historiarum certe
teredines et tineas), eas exulare volumus ; quod etiam
cum plurimis qui maxime sani fuerunt judicii facimus ;
utpote quae complura nobilissimarum historiarum cor-
pora exederint et corroderint, atque in faeces inutiles
demum redegerint.1
1 Bacon often condemns, and not altogether unjustly, the use of epitomes.
The development of a liking for abridgments is certainly a remarkable
feature in the decline of Roman literature.
LIBER SECUNDUS. 205
CAPUT VII.
Partitio Historioe Justce in Chronica, Vitas, et Rela-
tiones ; earumque partium explicatio.
At Historia Justa trium est generum, pro ratione
objecti quod sibi proponit repraesentandum. Aut enim
portionem aliquant temporis repraesentat ; aut personam,
singularem memoria dignam ; aut actionem aliquam
sive rem gestam ex illustrioribus. Primum Chronica,
sive Annales, appellamus ; secundum Vitas ; tertium
Relationes. Inter quae, Chronica celebritate et nomine
excellere videntur ; Vitae autem fructu et exemplis ;
Relationes rursus sinceritate et veritate. Chronica
namque amplitudinem actionum publicarum, et per-
son arum facies externas et in publicum versas, propo-
nunt ; minora autem quae turn ad res turn ad personas
pertinent, omittunt et silentio involvunt. Cum vero
id artificii divini sit proprium ut maxima e minimis
suspendat, fit saepenumero ut hujusmodi historia, ma-
jora tantum persecuta, negotiorum pompam potius et
solennia quam eorum veros fomites et texturas sub-
tiliores ostendat ; quinetiam, etsi consilia ipsa addat
atque immisceat, tamen granditate gaudens, plus gra-
vitatis atque prudentias quam revera habent humanis
actionibus aspergat ; ut satira aliqua possit esse verior
humanae vitae tabula, quam nonnulla ex ejusmodi
historiis. Contra Vitae, si diligenter et cum judicio
perscribantur (neque enim de elogiis et hujusmodi
commemorationibus jejunis loquimur), quandoquidem
personam singularem pro subjecto sibi proponant, in
qua necesse est actiones non minus leves quam graves,
parvas quam grandes, privatas quam publicas, componi
206 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
et commisceri, sane ma^is vivas et fidas rerum narra-
tiones, et quas ad exemplum tutius et felicius trans-
ferre possis, exhibent. At Relationes actionum spe-
ciales (qualia sunt Bellum Peloponnesi, Expeditio
Cyri, Conjuratio Catilinae, et similia) omnino puriore
et magis sincere veritatis candore vestiri par est, quam
Historias Justas temporal!) ; quia argumentum in iis
deligi et sumi potest habile et definitum, atque ejus-
modi ut de eo notitia et certitude- bona et plena infor-
matio haberi possit : cum contra Historia Temporis
(praesertim quae aetate scriptoria multo antiquior sit)
necessario in memoria rerum saepius fatiscat, et veluti
spatia vacua contineat, quae ingenio et conjectura oc-
cupari et suppleri satis licenter consueverunt. Hoc
tamen ipsum, quod de Relationum sinceritate dicimus,
cum exceptione intelligendum est; nam fatendum certe
est (cum humana omnia ex parte laborent, et com-
moda cum incommodis fere perpetuo conjuncta sint)
hujusmodi Relationes, praesertim si sub ipsa rerum
gestarum tempora edantur, (cum saepius vel ad gra-
tiam vel ad invidiam scribantur,) omnium narratio-
num merito maxim e suspectas esse. Sed rursus huic
incommodo etiam illud connascitur remedium ; quod
illae ipsse Relationes, cum non ex una parte solum-
modo, sed pro factionibus et partium studiis ex utra-
que parte, semper fere edantur, viam hoc pacto quan-
dam veritati, tanquam inter extrema, aperiunt et
muniunt ; atque, postquam contentiones animorum
deferbuerint, historico bono et prudenti non pessima
historiae perfection's materia et sementis sunt.
Quod vero ad ea, quae in his tribus Historiae ge-
neribus desiderari videantur ; dubium certe non est,
quin plurimae historiae particulars (de talibus loqui-
LIBER SECUNDUS. 207
mur quae esse possint1 alicujus dignitatis, aut etiana
medioeritatis), cum maximo regnorum et rerumpubli-
carum quibus debentur honoris et nominis detrimento,
hucusque praetermissae sint ; quas notare perlongum
esset. Caeterum exterarum nationum historias exte-
rorum curse relinquens (ne forte sim in aliena republica
curiosus) non possum non apud Majestatem tuam con-
queri de Historiae Angliae, quae nunc habetur, vilitate
et indignitate, quatenus ad corpus ejus integrum ;
necnon Historiae Scotiae iniquitate et obliquitate, qua-
tenus ad authorem ejus recentissimum et uberrimum ; 2
reputans mecum honorificum admodum Majestati tuae
futurum, atque opus posteritati gratissimum, si quem-
adinodum insula haec Magnae Britanniae se nunc in
unam monarchiam coalitam ad sequentes aetates trans-
mittit, ita in una historia descripta a praeteritis saeculis
repeteretur ; eodem modo quo historian! decern tribu-
um regni Israelis et duarum tribuum regni Judae, tan-
quam gemellam, Sacra Pagina deducit. Quod si moles
hujusmodi historiae (magna certe et ardua) quominus
exacte et pro dignitate perscribatur, videatur obfutura,
ecce tibi memorabilem multo angustioris ternporis peri-
odum, quatenus ad Historian! Angliae ; nimirum ab
Unione Rosarum ad Unionem Regnorum ; spatium
ternporis quod meo quidem judicio majorem recipit
eventuum (quae 3 raro se ostendunt) varietatem, quam
in pari successionum numero uspiam in regno haeredi-
1 In the original, and also in the work as reprinted by Rawley in 1638,
the parenthesis ends at possint. But the construction seems to require that
it be extended to medioeritatis. — J. S.
2 Bacon alludes to Buchanan, of whom James speaks with much bitter-
ness in the Basilicon Boron. It has been said that Buchanan's mind was
failing when he wrote the concluding books of his history, in which Mary
Queen of Scots is so much vilified.
a So in the original. We ought probably to read eventorum. — J. S.
208 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tario deprehendere licet. Incipit enim ab adeptione
coronas mixta, partim armis, partim jure ; ingressum
siquidem ferrum aperuit, stabilimentum attulerunt nup-
tiae ; secuta igitur sunt tempora illis initiis consentanea ;
simillima fluctibus post magnam tempestatem tumores
et agitationes suas sed absque aliqua immani procella,
retinentibus ; atque gubernatoris prudentia, qui unus
inter antecessores reges consilio enituit, superatis.
Ordine proximus succedit rex, cujus actiones, licet
magis impetu quam consilio administratae, non leve
tamen in rebus Europae momentum attulerunt, eas
subinde librando et inclinando prout ipsae propende-
bant.1 Quo etiam regnante, coepit fieri ingens ilia
status ecclesiastici mutatio, qualis raro admodum prodit
in theatrum. Secutus est rex minor. Dein tenta-
mentum tyrannidis, licet illud brevissimum fuerit, in-
star febris ephemerae. Dein regnum feminae, extero
regi nuptae. Rursus regnum feminae solitariae et coeli-
bis. Haec omnia demum excepit eventus iste faustus
et gloriosus ; nimirum hujusce insulae Britanniae, a
toto orbe divisae, in se unio ; per quam vetus illud
oraculum Mneae redditum, quod requiem ei praemon-
strabat,
(Antiquam exquirite matrem)2
supra nobilissimas gentes Angliae et Scotiae, in nomine
illo Britannice, antiquoe suce matris, jam convenientes,
adimpletum sit ; in pignus et tesseram metae et exitus
errorum et peregrinationis jam reperti. Ita ut quem-
admodum corpora ponderosa jactata, antequam po-
1 " In vero ehe il serenissimo d' Anglia ha mostrato grandissimo animo
e ardire in far la guerra, e molta prudenza e magnanimita in trattar la
pace" — Rehzione di Marino Cavalli (1546), in Alberi's collection [ser. 1.
vol. i. p. 284.].
2 Virg. Mil. iii. 96.
LIBER SECUNDUS. 209
nant et consistant, trepidationes quasdam experiantur ;
eodem modo probabile videtur Divina Providentia fac-
tum esse, ut monarchia ista, priusquam in tua Majestate
regiaque tua sobole (in qua spero earn in perpetuum
fore stabilitam) consisteret et confirmata esset, has tarn
varias mutationes et vicissitudines, tanquam praeludia
stabilitatis suae, subiret.
De Vitis cogitantem, subit quaedam admiratio, tem-
pora ista nostra hand nosse bona sua ; cum tarn rara sit
commemoratio et conscriptio vitarum, eorum qui nos-
tro saeculo claruerunt. Etsi enim reges, et qui absolu-
tum principatum obtineant, pauci esse possint ; prin-
cipes etiam in republica libera (tot rebuspublicis in
monarchiam conversis) baud multi ; utcunque tamen
non defuerunt viri egregii (licet sub regibus) qui me-
liora merentur quam incertam et vagam memoriae suae
famam, aut elogia arida et jejuna. Etenim hac ex
parte inventum cujusdam ex poetis recentioribus, quo
antiquam fabulam locupletavit, non inelegans est. Fin-
git ille in extremitate fili Parcarum numisma quoddam
seu monile pendere, in quo defuncti nomen impressum
sit ; Tempus autem cultrum Atropi praestolari, et sta-
tim abscisso filo numismata eripere, eaque asportata
paulo post in fluvium Lethes ex gremio suo projicere ;
circa fluvium autem magnam avium vim volitare, qua?
numismata arripiunt, ac postquam in rostris ipsarum
paulisper eadem circumtulerint, paulo post per incu-
riam in fluvium decidere permittunt ; inter eas vero
cygnos reperiri nonnullos, qui si numisma aliquod
cum nomine prehenderint, illico ad templum quod-
dam illud deferre solebant, Immortalitati consecratum.1
1 The poet referred to is Ariosto; Orlando Furioso [at the close of the 34th
and beginning of the 35th books]. For this reference I am indebted to Mr.
VOL. II. 14
210 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Hujusmodi itaque cygni nostris temporibus fere de-
fecerunt. Quamvis autem plurimi hominum, curis
et studiis suis nimio plus quam corporibus mortales,
nominis sui memoriam veluti fumum aut auram de-
spiciant,
Animi nil raagnae laudis egentes;1
quorum scilicet philosophia et severitas ab ea radice
pullulat, Non prius laudes contempsimus, quam laudan-
da facere desivimus ;2 id tamen apud nos Salomonis
judicio non praejudicabit ; Memoria justi cum laudibus,
at impiorum nomen putreseet : 3 Altera perpetuo floret,
alterum aut in oblivionem protinus abit, aut in odorem
tetrum computrescit. Ac propterea in eo ipso stilo
vel loquendi formula, quae recte admodum recepta est
ut defunctis tribuatur {foelicis memorice, pice memorice,
bonce memorice) agnoscere videmur illud quod Cice-
ro (mutuatus id ipsum a Demosthene) protulit, Bo-
nam famam propriam esse possessionem defunctorum.*
Singer, Notes and Queries, vol. v. p. 232. He remarks that the Orlando
Furioso was then popular in the recent translation of Sir John Harrington.
It, would seem as if Bacon refers to the translation, which ascribes the
power of giving immortality to " Historians learned and Poets rare,"
whereas the original speaks only of poets,
i Virg. ^En. v. 751.
2 " Nam post quam desiimus facere laudanda, laudari quoque ineptum
putamus." — PUn. Ep. iii. 91.
3 Prov. x. 7.
4 The passage of Cicero to which Bacon alludes is, I apprehend, to be
found in the ninth Philippic: "Vita enim mortuorum in memoria vivorum
est posita." I have not met with the corresponding passage, if there is
one, in Demosthenes, and am inclined to believe that Bacon was thinking
of the following sentence in Wolf's translation of the Ad Demonicum of
Isocrates: "Mortem .... honeste oppetitam natura peculiare prtestantium
virorum munus esse voluit." [I should rather suppose that he alluded to
the opening of the Aoyoc 'E7UTa(j)ior (1389. 10) : eldvla yap [rj noTiie.] napa
role xprjoTolc avdpdci rac fiev ruv xpV^aT(j)V k-T7]G£lq nal tuv Kara rbv f3iov
rjdovuv anoXavoetr vnepeDpafxevac, ttjc. 6' aperrjc nal tC)V enaivov izdoav
tt]v emfivfLLav ovoav, ££ uv ram* uv avrolc fj,a2iara yivoiro Xoycjv, rovrotg
LIBER SECUNDUS. 211
Quam quidem possessionem non possum non notare
nostro aevo incultam ut plurimum et neglectam jacere.
Quantum ad Relationes, optandum esset prorsus ut
multo major circa eas adhiberetur diligentia. Quippe
vix incidit aliqua actio paulo illustrior, cui non intersit
calamus aliquis ex melioribus, qui earn excipere et de-
scribere possit. Quoniam autem is perpaucorum ho-
minum esse debet, qui historian! justam pro dignitate
conscribat (ut ex paucitate historicorum vel mediocri-
um satis liquet), idcirco si actiones particulares sub
tempus ipsum quo geruntur tolerabili aliquo scripto
memoriae mandarentur, sperandum esset exorituros
quandoque, qui historiam justam ope et auxilio ilia-
rum Tn}1 ationivm conscribere possent. Illse enim instar
seminarii esse possint, unde, cum usus foret, hortus
amplus et magnificus consereretur.
CAPUT VIII.1
Partitio Historice Temporum in Historiam Universa-
lem, et Particularem ; et utriusque commoda, et in-
commoda.
Historia Temporum aut Universalis est, aut Parti-
cularism Haec alicujus Regni, vel Reipublicce, vel Nati-
dyTjdrjGav delv avrovc 7i/j,av, Iv1 tjv (tivreg kuTrjcavTO evdotjiav avrrj
nal TeTeXevTTjuocnv avrolg aizodo^eirj. There are other points of
resemblance between the ninth Philippic and the Aoyog 'Emraipiog which
make it probable that Cicero had it in his eye, and the third form which
these two corresponding passages assume in Bacon seems to be the result
of an imperfect recollection of both. It represents the exact sentiment of
the Greek orator in the shape adopted by the Roman. —J. S.]
1 There is nothing corresponding to this chapter in the Advancement of
Learning. — J. S.
212 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
onis res gestas complectitur ; ilia Universi Orbis. Ne-
que enim defuerunt, qui Historiam Mundi etiam ab
origine scripsisse videri volunt ; farraginem rerum et
compendia narrationum pro historia exhibentes ; alii
sui temporis res per orbem terrarum memorabiles tan-
quam justa historia complecti posse confisi sunt; conatu
profecto magnanimo, atque fructu baud exiguo. Ne-
que enim res humanae ita imperiis aut regionibus divisae
sunt, ut non habeant multa connexa ; quare juvat certe
fata, alicui saeculo aut aetati destinata, veluti una tabula
contenta et descripta intueri. Fit etiam, ut plurima
scripta non contemnenda (qualia sunt eae de quibus
antea locuti sumus Relationes), alias forte peritura ne-
que prelum saepius passura, aut saltern capita ipsorum,
in liujusmodi Historiam Generalem recipiantur, atque
hoc pacto figantur et conserventur. Veruntamen, si
quis rem rectius perpendat, animadvertet tarn severas
esse Historic Justae leges, ut eas in tanta argument!
vastitate exercere vix liceat ; adeo ut minuatur potius
historiae majestas molis granditate, quam amplificetur.
Fiet enim, ut qui tarn varia undequaque persequitur, is
informationis religione paulatim remissa, et diligentia
sua, quae ad tot res extenditur, in singulis elangues-
cente, auras populares et rumores captet ; et ex relatio-
nibus non admodum authenticis, aut hujusmodi aliqua
levidensi materia, historiam conficiet. Quinetiam ne-
cesse ei erit (ne opus in immensum excrescat) plu-
rima relatu digna consulto praetermittere, atque ad
epitomarum rationes saepius delabi. Incumbit etiam
aliud periculum non parvum, at queutilitati illi Histo-
riae Universalis ex diametro oppositum ; quemadmo-
dum enim Universalis Historia narrationes aliquas,
quae alias forte fuissent periturae, conservat ; ita con-
LIBER SECUNDUS. 213
tra saepenumero narrationes alias satis fructuosas, quag
aliter victurae fuissent, propter grata mortalibus rerum
compendia perimit.
CAPUT IX.
Partitio alia Historice Temporurn, in Annales et Acta
Diurna.
Etiam Historia Temporum recte dividitur in An-
nales, et Diaria ; quae divisio, licet ex periodis tempo-
rum nomina sumat, tamen ad delectum rerum etiam
pertinet. Recte enim Cornelius Tacitus, cum in men-
tionem magnificentiae quarundam structurarum incidit,
statim subdit, ex dignitate populi Romani repertum esse
res illustres Annalibus, talia Diurnis urbis Actis man-
dare ;l applicando Annalibus res quae ad statum rei-
publicae pertinent, acta vero et accidentia leviora Dia-
riis. Meo utique judicio, valere conveniret disciplinam
quandam Haraldicam in disponendis non minus libro-
rum quam personarum dignitatibus. Sicut enim nihil
rebus civilibus magis detrahit, quam ordinum et gra-
duum confusio ; ita etiam authoritati historiae gravis
haud parum derogat, si admisceantur politicis res levi-
oris momenti ; quales sunt pompae et solennitates et
spectacula, et hujusmodi. Atque sane optandum esset
ut ilia ipsa distinctio in consuetudinem veniret. No-
stris vero temporibus, Diaria in navigationibus tantum
et expeditionibus bellicis in usu sunt. Apud antiquos
certe regum honori dabatur, ut acta palatii sui in Dia-
ria referrentur ; quod videmus factum fuisse sub Aha-
1 Tac. Ann. xiii. 31.
214 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
suero Persarum rege ; qui cum noctem ageret insom-
nem Diaria poposcit, ubi conjurationem Eunuchorum
recognovit.1 At in Alexandri Magni Diariis tarn pu-
silla continebantur, ut etiam si forte ad mensam dor-
miret in acta reponeretur.2 Neque enim sicut Annates
tantum gravia, ita Diaria tantum levia complexa sunt ;
sed omnia promiscue et cursim Diariis excipiebantur,
seu majoris seu minoris momenti.
CAPUT X.
Partitio secunda Historice Civilis, in Meram et Mixtam.
Postrema vero partitio Historiae Civilis ea sit ; ut
dividatur in Meram, et Mixtam. Mixturae celebres
duas ; altera ex Scientia Civili, altera praecipue ex Na-
turali. Introductum est enim ab aliquibus genus scri-
bendi, ut quis narrationes aliquas, non in serie historiaB
continuatas, sed ex delectu authoris excerptas conscri-
bat ; deinde easdem recolat et tanquam ruminet ; et
sumpta ab ipsis occasione, de rebus politicis disserat.3
Quod genus Historice Huminatce nos sane magnopere
probamus, modo hujusmodi scriptor hoc agat, et hoc se
agere confiteatur. Historiam autem Justam ex pro-
fesso scribenti politica ubique ingerere, atque per ilia
filum historiaB interrumpere, intempestivum quiddam et
molestum est. Licet enim Historia quaeque prudentior
1 Esther, vi. 1.
2 Plut. Symp. i. 6.
3 The most celebrated work of this kind is one with which Bacon was
familiar, — the Discorsi of Macchiavelli. of which the narrative part is de-
rived from Livy. Ammirati, who died in 1600, took Tacitus as his author.
His Discorsi never attained the celebrity of those of Macchiavelli.
LIBER SECUNDUS. 215
politicis praeceptis et monitis veluti impregnata sit, ta-
men scriptor ipse sibi obstetricari non debet.
Mixta etiam est Historia Cosmographica, idque mul-
tipliciter. Habet enim ex Historia Natural], regiones
i])sas, atque earum situs et fructus ; ex Historia Civili,
urbes, imperia, mores ; ex Mathematicis, climata et
configurationes coeli, quibus tractus mundi subjacent.
In quo genere Historiae sive scientiae, est quod saeculo
nostro gratulemur. Orbis enim terrarum factus est hac
nostra a3tate mirum in modum fenestratus atque patens.
Antiqui certe Zonas et Antipodas noverant,
(Nosque ubi primus equis Oriens afflavit anhelis,
Illic sera rubens accendit lumina Vesper),1
idque ipsum magis per demonstrationes quam per pere-
grinationes. Verum ut carina aliqua parva coelum ip-
sum aemularetur ; atque universum globum terrestrem,
magis etiam obliquo et flexuoso quam coelestia solent
itinere, circumiverit ; ea est nostri saeculi praerogativa ;
ita ut praesens aetas jure in symbolo suo usurpare possit
non tantum illud Plus ultra? ubi antiqui usurpabant
Non ultra ; atque insuper illud Imitabile fulmen ubi
antiqui Non imitabile fulmen,
Demens qui nimbos et non imitabile fulmen;3
verum et illud, quod omnem admirationem superat,
Imitabile coelum ; propter navigationes nostras, quibus
circa universum terrae ambitum, coelestium corporum
more, volvi et circumagi saepius concessum fuit.
1 Virg. Georg. i. 250.
2 " Plus ultra," which Bacon often quotes, was the motto adopted by the
emperor Charles V.
3 Virg. JEn. vi 590.
216 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Atque haec praeclara in re nautica atque orbe per-
lustranclo foelicitas, de ulterioribus etiam progressibus
et augmentis scientiarum spem magnam facere possit ;
praesertim cum divino videatur consilio esse decretum,
ut haec duo coaeva sint. Sic enim Daniel Propheta, de
novissimis temporibus verba faciens, praedicit, Plurimi
pertransibunt et augebitur scientia ; 1 quasi pertransitus
sive perlustratio mundi, atque multiplex augmentum
scientiarum, eidem sacculo destinarentur ; sicut magna
ex parte jam completum videmus ; quandoquidem tem-
pora nostra, duabus illis prioribus doctrinarum periodis
aut revolutionibus (alteri apud Graecos, alteri apud
Romanos) eruditione non multum cedant, eas vero in
aliquibus longe superent.
CAPUT XL
Partitio Historice Ecclesiastiece, in Ecclesiasticam spe-
cialem, Historiam ad Prophetias, et Historiam Ne-
meseos.
Historia Ecclesiastica in genere easdem fere cum
Historia Civili partitiones subit. Sunt enim Chronica
Ecclesiastica, sunt Vitae Patrum, sunt Relationes de
Synodis et reliquis ad Ecclesiam spectantibus. Proprio
vero nomine, recte dividitur in Historiam Ecclesiasticam
(generis nomine servato) et Historiam ad Prophetias,
et Historiam Nemescos sive Providential. Prima Ec-
clesiae Militantis tempora et statum diversum memorat ;
sive ilia fluctuet, ut Area in Diluvio ; sive itineretur,
ut Area in Eremo ; sive consistat, ut Area in Templo ;
1 Daniel, xii. 4.
LIBER SECUNDUS. 217
hoc est, Statum Ecclesiae in Persecutione, in Motu, et
in Pace. In hac parte defectum aliquem non invenio ;
quin supersunt in ilia complura potius quam desunt.
Illud sane optarem, ut massae tarn praegrandi virtus
quoque et sinceritas narrationum responderent.
Secunda pars, quae est Historia ad Prophetias, ex
duobus relativis constat, Prophetia ipsa et ejus Adim-
pletione. Quapropter tale esse debet hujus operis in-
stitutum, ut cum singulis ex Scripturis prophetiis, even-
tuum Veritas conjungatur ; idque per omnes mundi
aetates ; turn ad confirmationem fidei, turn ad instituen-
dam disciplinam quandam et peritiam in interpretatione
prophetiarum quae adhuc restant complendae. Attamen
in hac re admittenda est ilia latitudo, quae divinis vati-
ciniis propria est et familiaris ; ut adimpletiones eorum
fiant et continenter et punctualiter. Referunt enim
Authoris sui naturam, Cui unus dies tanquam mille
anni, et mille anni tanquam unus dies;1 atque licet
plenitudo et fastigium complementi eorum plerumque
alicui certae aetati vel etiam certo momento destinetur,
attamen habent interim gradus nonnullos et scalas com-
plementi per diversas mundi aetates. Hoc opus deside-
rari statuo ; verum tale est ut magna cum sapientia,
sobrietate, et reverentia tractandum sit, aut omnino
dimittendum.
Tertia pars, quae Historia Nemeseos est, sane in cala-
mos nonnullorum piorum virorum incidit, sed non sine
partium studio ; occupata est autem in observanda divi-
na ilia convenientia, quae nonnunquam intercedit inter
Dei voluntatem revelatam et secretam. Quamvis enim
tarn obscura sint consilia et judicia Dei, ut homini ani-
mali sint penitus inscrutabilia ; quinetiam saepius eorum
1 Psalm xc. 4. [and 2 Pet. iii. 8.]
218 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
oculis qui prospiciunt e tabernaculo se subducant; divi-
nae tatnen sapientiae visum aliquando per vices, ad suo-
rum confirmationem et confusionem eorum qui tan-
quam sine Deo sunt in mundo, ea, quasi majoribus
characteribus descripta, sic proponere conspicienda, ut
(sicuti loquitur Propheta) quivis etiam in cursu ea per-
legere possit;1 hoc est, ut homines mere sensuales et
voluptarii, qui judicia ilia divina praetervehi festinant
neque cogitationes suas in ea unquam defigunt, tamen
quamvis propere currant et aliud agant, ipsa agnoscere
cogantur. Talia sunt vindictae serae et inopinae ; salu-
tes subito affulgentes et insperatae ; consilia divina per
ambages rerum tortuosas et stupendas spiras tandem se
manifesto expedientia ; et similia ; quas valent non so-
lum ad consolandos animos fidelium, sed ad percellen-
das et convincendas conscientias improborum.
CAPUT XII.
De Appendicibus Historice ; quce circa Verba Hominum
{quemadmodwm Historia ipsa circa Facta) versan-
tur : Partitio earum, in Orationes, Epistolas, et
Apophthegmata.
At non Factorum solummodo humani generis, ve-
rum etiam Dictorum, memoria servari debet. Neque
1 Habakkuk, ii. 2. Bacon seems to have misunderstood the meaning of
the passage, the English translation of which is quite in accordance both
with the Vulgate and with the Septuagint version. The meaning may be
thus paraphrased: "Write so as that the message may be quickly read, in
order that the reader may run at once and without loss of time." The
idea of quick reading seems to have suggested that of a hasty and careless
reader.
In my copy of Acosta's sermons for Advent, which has Bacon's auto-
LIBER SECUNDUS. 219
tamen dubium quin Dicta ilia quandoque historiae ipsi
inserantur, quatenus ad res gestas perspicue et graviter
narrandas faciant et deserviant. Sed Dicta sive Verba
Humana proprie custodiunt libri Orationum, Epistola-
rum, et Apophthegmatum. Atque Orationes sane vi-
rorum prudentium, de negotiis et causis gravibus et
arduis habitae, turn ad rerum ipsarum notitiam turn ad
eloquentiam multum valent. Sed majora adhuc prae-
stantur auxilia ad instruendam prudentiam civilem ab
Epistolis, quae a viris magnis de negotiis seriis missae
sunt. Etenim ex Verbis Hominum nil sanius aut
praestantius, quam hujusmodi Epistolae. Habent enim
plus nativi sensus quam orationes, plus etiam maturi-
tatis quam colloquia subita. Eaedem quando continu-
antur secundum seriem temporum (ut fit in illis quae a
legatis, praefectis provinciarum, et aliis imperii ministris,
ad reges vel senatus vel alios superiores suos mittuntur,
aut vicissim ab imperantibus ad ministros), sunt certe
ad Historiam prae omnibus pretiosissima supellex. Ne-
que Apophthegmata ipsa ad delectationem et orn^tum
tantum prosunt, sed ad res gerendas etiam et nsus civi-
les. Sunt enim (ut aiebat ille) veluti secures aut mw-
crones verhorum^ qui rerum et negotiorum nodos acu-
mine quodam secant et penetrant. Occasiones autem
redeunt in orbem, et quod olim erat commodum rursus
adhiberi et prodesse potest ; sive quis ea tan quam sua
proferat, sive tanquam vetera. Neque certe de utilitate
graph on the fly-leaf, and for which I am indebted to the kindness of the
Rev. P. La Trobe, the following words are underlined: "Sed explanari
in tabulis visio prophetica jubetur, ut possit celeriter a legente percipi." —
Acostce Condones de Adventu, (Col. Agrip. 1609) p. 178. Bacon perhaps
connected celeriter with legente instead of with percipi, and was thus led
to suppose that the passage was to be understood in the way in which he
has taken it.
220 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ejus rei ad civilia dubitari potest, quam Caesar dictator
opera sua honestavit ; cujus liber utinam extaret, cum
ea qua3 usquam habentur in hoc genere nobis parum
cum delectu cono-esta videantur.
Atque haec dicta sint de Historia ; ea scilicet parte
doctrinae quae respondet uni ex Cellis sive Domiciliis
Intellectus, quae est Memoria.
CAPUT XIII.
De secundo Membro principali Doctrince, nempe Poesi.
Partitio Poeseos in Narrativam, Dramaticam, et
Parabolicam. Exempla Parabolicce tria propo-
nuntur.
Jam ad Poesim veniamus. Poesis est genus doc-
trinae, verbis plerunque astrictum, rebus solutum et
licentiosum ; itaque, ut initio diximus, ad Phantasiam
refertur, qua3 iniqua et illicita prorsus rerum conjugia
et divortia comminisci et machinari solet. Poesis
autem (ut supra innuimus) duplici accipitur sensu,
quatenus ad Verba, vel quatenus ad Res respiciat.
Priore sensu, Sermonis quidam Character est: Car-
men enim stili genus, et elocutionis formula quaedam,
nee ad res pertinet; nam et vera narratio carmine,
et ficta oratione soluta conscribi potest. Posteriore
vero sensu, constituimus earn ab initio Doctrinae
Membrum Principale, eamque juxta Historiam collo-
cavimus, cum nihil aliud sit quam Historiae Imitatio
ad Placitum. Nos igitur in partitionibus nostris veras
doctrinarum venas indagantes et persequentes, neque
consuetudini et divisionibus receptis (in multis) ce-
LIBER SECUNDUS. 221
dentes, Satiras et Elegias et Epigrammata et Odas
et hujusmodi ab instituto sermone removemus, atque
ad philosophiam et artes orationis rejicimus. Sub
nomine autem Poeseos de Historia ad Placitum con-
ficta tantummodo tractamus.
Partitio Poeseos verissima atque maxime ex pro-
prietate, praeter illas divisiones quae sunt ei cum Hi-
storia communes (sunt enim ficta Chronica, Vitae fictae,
fictae etiam Relationes), ea est, ut sit aut Narrativa,
aut Dramatiea, aut Parabolica. Narrativa prorsus
historiam imitatur, ut fere fallat, nisi quod res ex-
tollat saepius supra fidem. Dramatica est veluti hi-
storia spectabilis ; nam constituit imaginem rerum
tanquam praesentium, historia autem tanquam prae-
teritarum. Parabolica vero est historia cum typo,
quae intellectualia deducit ad sensum.
Atque de Poesi Narrativa, sive earn Heroicam ap-
pellare placet, (modo hoc intelligas de Materia, non
de Versu,) ea a fun dam en to prorsus nobili excitata
videtur, quod ad dignitatem humanae naturae inprimis
spectat. Cum enim mundus sensibilis sit anima ra-
tionali dignitate inferior, videtur Poesis hsec humanae
naturae largiri, quae historia denegat ; atque animo
umbris rerum utcunque satisfacere, cum solida haberi
non possint.1 Si quis enim rem acutius introspiciat,
firmum ex Poesi sumitur argumentum, magnitudinem
rerum magis illustrem, ordinem magis perfectum, et
varietatem magis pulchram, animse humanae compla-
cere, quam in natura ipsa, post lapsum, reperire ullo
modo possit. Quapropter, cum res gestae et eventus
qui verae historiae subjiciuntur non sint ejus amplitudi-
" I am sick of all
That dust has shown me; let me dwell in shadows." — Byron.
222 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
nis in qua anima humana sibi satisfaciat, praesto est
Poesis, quae facta magis heroica confingat ; cum hi-
storia vera successus rerum minime pro meritis virtu-
tum et scelerum narret, corrigit earn Poesis, et exitus
et fortunas secundum merita et ex lege Nemeseos
exhibet ; cum historia vera, obvia rerum satietate et
similitudine, animae humanae fastidio sit, reficit earn
Poesis, inexpectata et varia et vicissitudinum plena
canens. Adeo ut Poesis ista non solum ad delecta-
tionem, sed etiam ad animi magnitudinem et ad
mores conferat. Quare et merito etiam divinitatis
cujuspiam particeps videri possit; quia animum eri-
git et in sublime rapit, rerum simulacra ad animi
desideria accommodando, non animum rebus (quod
ratio facit et historia) submittendo. Atque his qui-
dem illecebris et congruitate qua animum humanum
demulcet, addito etiam consortio musices unde sua-
vius insinuari possit, aditum sibi patefecit, ut honori
fuerit etiam saeculis plane rudibus et apud nationes
barbaras, cum aliae doctrinae prorsus exclusae essent.
Dramatica autem Poesis, quae theatrum habet pro
mundo, usu eximia est, si sana foret. Non parva
enim esse posset theatri et disciplina et corruptela.
Atque corruptelarum in hoc genere abunde est ;
disciplina plane nostris temporibus est neglecta. At-
tamen licet in rebuspublicis modernis habeatur pro
re ludicra actio theatralis, nisi forte nimium trahat e
satira et mordeat ; tamen apud antiquos curae fuit,
ut animos hominum ad virtutem institueret. Quin-
etiam viris prudentibus, et magnis philosophis, veluti
animorum plectrum quoddam censebatur. Atque
sane verissimum est, et tanquam secretum quoddam
naturae, hominum animos cum congregati sint, magis
LIBER SECUNDUS. 223
quam cum soli sint, affectibus et impressionibus
patere.1
1 Tliere is nothing in the Advancement of Learning corresponding to this
paragraph.
It is a curious fact that these remarks on the character of the modern
drama were probably written, and were certainly first published, in the
same year which saw the first collection of Shakespeare's plays; of which,
though they had been filling the theatre for the last thirty years, I very
much doubt whether Bacon had ever heard. How little notice they at-
tracted in those days as works of literary pretension, may be inferred from
the extreme difficulty which modern editors have found in ascertaining the
dates, or even the order, of their production. Though numbers of contem-
porary news-letters, filled with literary and fashionable intelligence, have
been preserved, it is only in the Stationer's register and the accounts kept
by the Master of the Revels that we find any notices of the publication or
acting of Shakespeare's plays. In the long series of letters from John
Chamberlain to Dudley Carleton, scattered over the whole period from 1598
to 1623, — letters full of the news of the month; news of the court, the city,
the pulpit, and the bookseller's shop; in which court-masques are described
in minute detail, author, actors, plot, performance, reception and all; — we
look in vain for the name of Shakespeare or of any one of his plays. And
yet during that period Hamlet, Twelfth Nfght, Othello, Measure for Meas-
ure, the Merchant of Venice, Macbeth, Lear, the Tempest, the Winter's
Tale, Coriolanus, and several more, must have appeared as novelties. And
indeed that very letter without which we should hardly know that Shake-
speare was personally known to any one in the great world as a distin-
guished dramatic writer, — I mean Lord Southampton's letter in further-
ance of a petition from him and Burbage to the Lord Chancellor Ellesmere
— proves at the same time, if it be not a forgery, as it is now said to be,
how little was known about him by people of that quality. " This other "
(he writes, after describing him as his especial friend and the writer of some
of our best English plays,) hath to name William Shakespeare
Both are right famous in their qualities, though it longeth not of your lord-
ship's gravity and wisdom to resort unto the places where they were wont
to delight the public ear." This was in 1608; and yet only six years be-
fore, when Ellesmere received Elizabeth at Hare wood, Othello had been
acted there for her entertainment. Even now a writer otherwise unknown
hardly becomes known as the author of a successful play. "At present,"
said Mr. Rogers, "new plays seem hardly to be regarded as literature;
people may go to see them acted, but no one thinks of reading them. Dur-
ing the run of Paul Pry, I happened to be at a dinner-party, where every-
body was talking about it, — that is, about Liston's performance of the
hero. I asked first one person, then another, and then another, who was
the author of it? Not a man or woman in the company knew that it was
written by Poole! " — Recollections of the Table-talk of Samuel Rogers, p.
253. — /. S.
224 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
At Poesis Pardbolica inter reliquas eminet, et tan-
quam res sacra videtur et augusta ; cum praBsertim reli-
gio ipsa ejus opera plerumque utatur, et per earn com-
mercia divinorum cum humanis exerceat. Attamen et
haec quoque ingeniorum circa allegorias levitate et in-
dulgentia contaminata invenitur. Est autem usus am-
bigui, atque ad contraria adhibetur. Facit enim ad
involucrum ; facit etiam ad illustrationem. In hoc do-
cendi quaedam ratio ; in illo occultandi artificium quaeri
videtur. Haec autem docendi ratio, quae facit ad il-
lustrationem, antiquis saeculis plurimum adhibebatur.
Cum enim rationis humanae inventa et conclusiones
(etiam eae quae nunc tritae et vulgatae sunt) tunc tem-
poris novae et insuetae essent, vix illam subtilitatem
capiebant ingenia humana, nisi propius eae ad sensum
per hujusmodi simulachra et exempla deducerentur.
Quare omnia apud illos fabularum omnigenarum et
parabolarum et aenigmatum et similitudinum plena fue-
runt. Hinc tesserae Pythagorae, aenigmata Sphingis,
-S]sopi fabulae, et similia. Quinetiam apophthegmata
veterum Sapientum fere per similitudines rem demon-
strabant. Hinc Menenius Agrippa apud Romanos
(gentem eo saeculo minime literatam) seditionem fa-
bula repressit. Denique ut hieroglyphica literis, ita
parabolae argumentis erant antiquiores. Atque hodie
etiam, et semper, eximius est et fuit parabolarum vi-
gor ; cum nee argumenta tarn perspicua nee vera ex-
empla tarn apta esse possint.
Alter est usus Poeseos Parabolicas, priori quasi con-
trarius, qui facit (ut diximus) ad involucrum; earum
nempe rerum, quarum dignitas tanquam velo quodam
discreta esse mereatur ; hoc est, cum occulta et my-
steria Religionis, Politicae, et Philosophiae, fabulis et
I
LIBER SECUNDUS. 225
parabolis vestiuntur. Utrum vero fabulis veteribus
poetarum subsit aliquis sensus mysticus, dubitationem
nonnullam habet. Atque ipsi certe fatemur nos in earn
sententiani propendere, ut non paucis antiquorum poe-
tarum fabnlis mysterium infusum fuisse putemus.1 Ne-
que nos movet, quod ista pueris fere et grammaticis
relinquantur, et vilescantj ut de illis contemptim sen-
tentiani feramus ; quin contra cum plane constet scripta
ilia, qua) fabulas istas recitant, ex scriptis hominum post
Literas Sacras esse antiquissima, et longe his antiquio-
res fabulas ipsas, (etenim tanquam prius creditae et
receptee, non tanquam excogitatae ab illis scriptoribus,
referuntur) ; videntur esse in star tenuis cujusdam aurae,
quae ex traditionibus nationum magis antiquarum in
Graecorum fistulas inciderunt. Cum vero quae circa
harum parabolarum interpretationem adhuc tentata
sint, per homines scilicet imperitos nee ultra locos com-
munes doctos, nobis nullo modo satisfaciant ; Philoso-
phiam secundum Parabolas Antiquas inter Desiderata
referre visum est. Ejus autem operis exemplum unum
aut alterum subjungemus. Non quod res sit fortasse
tanti, sed ut institutum nostrum servemus. Id hu-
jusmodi est, ut de operibus illis quae inter Desiderata
ponimus (si quid sit paulo obscurius) perpetuo aut prae-
cepta ad opus illud instruendum, aut exempla propo-
namus ; ne quis forte existimet levem aliquam tantum
notionem de illis mentem nostram perstrinxisse, nosque
1 The hesitating manner in which Bacon here expresses himself shows
that he felt, what every one in modern times who has considered the sub-
ject must I think feel, how difficult it is to enter into the spirit of the an-
cient mythus. Its essence seems to consist in a half-conscious blending of
an idea with something that was accepted as a fact. See particularly on
this point Muller's Introduction to Mythology. The mythus degenerates
into allegory when the idea and the fact are conceived of as antitheti-
cal.
vol. ii. 15
226 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
region es sicut augures animo tantum metiri, neque eas
ingrediendi vias nosse. AHam aliquam partem in
Poesi desiderari non invenimus ; quin potius cum plan-
ta sit Poesis, quae veluti a terra luxuriante absque cer-
to semine germinaverit, supra cajteras doctrinas excre-
vit et diffusa est. Verum jam Exempla proponemus,
tria tantum numero ; unum e Naturalibus, e Politicis
unum, atque unum denique e Moralibus.
Exemplum primum Philosophice secundum Parabolas
antiquas, in Naturalibus. De Universo, secundum
fabulam Panis.
Antiqui generationem Panis in dubio relinquunt.
Alii enim eum a Mercurio genitum, alii longe alium
generationis modum ei tribuunt. Aiunt enim procos
universos eum Penelope rem habuisse, ex quo promi-
scuo concubitu Pana communem filium ortum esse.
Neque praetermittenda est tertia ilia generationis ex-
plicatio. Quidam enim prodiderunt eum Jovis et Hy-
breos (id est, Contumelise) filium fuisse. Utcunque
orto, Parcaa illi sorores fuisse perhibentur, quae in specu
subterraneo habitabant ; Pan autem morabatur sub dio.
Effigies Panis talis ab antiquitate describitur ; cornu-
tus, cornibus in acutum surgentibus, et usque ad coelum
fastigiatis ; corpore toto hispidus et villosus ; barba in
primis promissa ; figura biformis, humana quoad supe-
riora, sed semifera et in capraa pedes desinente. Gesta-
bat autem insignia potestatis, sinistra fistulam ex septem
calamis compactam, dextra pedum sive baculum supe-
rius curvum et inflexum. Induebatur chlamyde ex
pelle pardalis. Potestates ei et munera hujusmodi at-
tribuuntur, ut sit Deus venatorum, etiam pastorum,
LIBER SECUNDUS. 227
et in universum ruricolarum ; praeses item montium.
Erat etiam, proximus a Mercurio, nuncius Deorum.
Habebatur etiam dux et imperator Nympharum, quae
circa eum perpetuo choreas ducere et tripudiare sole-
bant : comitabantur et Satyri, et his seniores Sileni.
Habebat insuper potestatem terrores immittendi, prae-
sertim inanes et superstitiosos, qui et Panici vocati
sunt. Res gestae autem ejus non multae memorantur.
Illud praecipuum, quod Cupidinem provocavit ad luc-
tam, a quo etiam in certamine victus est. Etiam
Typhonem gigantem retibus implicavit et cohibuit.
Atque narrant insuper, cum Ceres moesta et ob raptam
Proserpinam indignata se abscondisset, atque Dii omnes
ad earn investigandam magnopere incubuissent et se
per varias vias dispertiti essent, Pani solummodo ex
felicitate quadam contigisse ut inter venandum earn in-
veniret et indicaret. Ausus est quoque cum Apolline
de victoria musices decertare, atque etiam Mida judice
praelatus est ; ob quod judicium Midas asininas aures
tulit, sed clam et secreto. Amores Panis nulli refe-
runtur, aut saltern admodum rari ; quod mirum, inter
turbam Deorum prorsus tarn profuse amatoriam, videri
possit. Illud solummodo ei datur, quod Echo adama-
ret, quae etiam uxor ejus est habita ; atque unam prae-
terea nympham, Syringam nomine ; in quam, propter
iram et vindictam Cupidinis (quern ad luctam provo-
care non reveritus esSet) incensus est. Etiam Lunam
quondam in altas silvas sevocasse dicitur. Neque etiam
prolem ullam suscepit (quod similiter mirum est, cum
Dii, praesertim masculi, prolifici admodum essent), nisi
quod ei attribuatur tanquam filia, muliercula quaedam
ancilla, Iambe nomine ; quae ridiculis narratiunculis
oblectare hospites solebat, ejusque proles ex conjuge
228 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Echo esse a nonnullis existimabatur. Parabola talis
esse videtur.
Pan (ut et nomen ipsum etiam sonat) Universum,
sive Universitatem Rerum, repraesentat et proponit.
De hujus origine duplex omnino sententia est, atque
adeo esse potest. Aut enim a Mercurio est, verbo scili-
cet divino (quod et Sacra) Literae extra controversiam
ponunt, et philosophi ipsi qui magis divini habiti sunt
viderunt), aut ex confusis rerum seminibus. Etenim
quidam e philosophis semina rerum etiam substantia
infinita statuerunt ; unde opinio de homoiomeris fluxit,
quam Anaxagoras aut invenit aut celebravit. Nonnulli
vero magis acute et sobrie censebant ad varietatem re-
rum expediendam sufficere, si semina substantia eadem,
figuris varia sed certis et definitis, essent ; et reliqua in
positura et complexu seminum ad invicem ponebant ; l
ex quo fonte opinio de Atomis emanavit, ad quam De-
mocritus se applicavit, cum Leucippus ejus author fuis-
set. At alii, licet unum rerum principium assererent
(aquam Thales, aerem Anaximenes, ignem Heracli-
tus), tamen illud ipsum principium actu unicum, po-
tentia2 varium et dispensabile posuerunt, ut in quo
rerum omnium semina laterent. Qui vero Materiam
omnino spoliatam, et informem, et ad Formas indiffe-
rentem introduxerunt, (ut Plato et Aristoteles) multo
etiam propius et propensius ad parabolas figuram acces-
serunt. Posuerunt enim Materiam tanquam publicam
1 To this opinion Bacon himself doubtless inclined, but he was not I
think a believer in any atomic theory ; that is to say, he seems to have
rejected the idea of a vacuum. Of Democritus however, so far as relates
to his physical theories, he always speaks with respect. Leibnitz has re-
marked that the view which Bacon here mentions, is common to all the
scientific reformers of the early part of the seventeenth century.
2 The antithesis of the actual and the potential is a fundamental doctrine
in the peripatetic philosophy.
LIBER SECUNDUS. 229
meretricem, Formas vero tanquam procos ; 1 adeo ut
omnes de rerum principiis opiniones hue redeant et ad
illam distributionem reducantur, ut mundus sit vel a
Mercurio, vel a Penelope et procis omnibus. Tertia
autem Generatio Panis ejusmodi est, ut videantur
Graeci aliquid de Hebraeis mysteriis vel per iEgyptios
internuncios, vel utcunque, inaudivisse. Pertinet enim
ad statum mundi non in meris natalibus suis, sed post
lapsum Adami, morti et corruptioni expositum et ob-
noxium factum. Ille enim status Dei et Peccati (sive
Contumeliae) proles fuit, ac manet. Fuit enim pecca-
tum Adami ex genere Contumeliae, cum Deo similis
fieri vellet. Itaque triplex ista narratio de Generatione
Panis etiam vera videri possit, si rite et rebus et tempo-
ribus distinguatur. Nam iste P#n (qualem eum nunc
intuemur et complectimur) ex Verbo Divino, mediante
confusa Materia (quae tamen ipsa Dei opus erat),
et subintrante Prcevaricatione et per earn corruptione,
ortum habet.
Naturae rerum Fata rerum sorores vere perhibentur
et ponuntur. Fata enim vocantur, ortus rerum, et du-
rationes, et interitus ; atque depressiones etiam, et emi-
nentiae, et labores, et felicitates, denique conditiones
quaecunque individui ; quae tamen nisi in individuo
nobili (utpote homine, aut urbe, aut gente) fere non
agnoscuntur. Atqui ad istas conditiones tarn varias
deducit individua ilia singula Pan, rerum scilicet na-
tura ; ut tanquam eadem sit res (quatenus ad indi-
vidua) catena Naturae, et filum Parcarum. Ad haec
insuper finxerunt antiqui Panem semper sub dio mo-
rari, sed Parcas sub specu ingenti subterraneo habitare,
atque inde maxima pernicitate ad homines subito ad-
1 See Arist. Physics, i. c. 9.
230 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
volare ; quia Natura atque Universi facies spectabilis
est et aperta, at Fata individuorum occulta et rapida.
Quod si Fatum accipiatur largius, ut omnem prorsus
eventum, non illustriores tantum denotet, tamen utique
et eo sensu optime convenit cum universitate rerum ;
cum ex ordine naturae nil tarn exiguum sit quod sine
causa fiat, et rursus nil tarn magnum ut non aliunde
pendeat ; adeo ut fabrica ipsa naturae suo sinu et gre-
mio omnem eventum et minimum et maximum com-
plectatur, et sup tempore certa lege prodat. Itaque nil
mirum, si Parcae ut Panis sorores introductae sint, et
certe legitimae. Nam Fortuna vulgi filia est, et levi-
oribus tantum philosophis placuit. Sane Epicurus non
solum profanum instituere sermonem, sed etiam desi-
pere videtur, cum dixit prcestare credere fabulam Deo-
rum quam Fatum asserere ; 1 ac si quicquam in Uni-
verso esse possit instar insulae, quod a rerum nexu
separetur. Verum Epicurus, philosophiam suam natu-
ralem (ut ex ipsius verbis patet) morali suae accommo-
dans et subjiciens, nullam opinionem admittere voluit
quae animum premeret et morderet, atque Euthymiam
illam (quam a Democrito acceperat) lacesseret aut tur-
baret. Itaque suavitati cogitationum indulgens potius
quam veritatis patiens, plane jugum jactavit, et tarn
Fati necessitatem quam Deorum metum repudiavit.
Verum de Parcarum germanitate cum Pane satis dic-
tum est.
1 See Diog. Laert. x. 134. The expressions of which Epicurus made use
are sufficiently striking, krcel KpelrTov tjv rw 7repi fteuv fiv^u naTaKo'kov$Eiv
7) rrj Tuv <J)VOik£)v elfiapfiEvy dovXevecv ; the reference being, as Menage,
following Gassendi, remarks, to the doctrines of the earlier physicists,
Democritus, &c.
For some remarks on the "fatis avolsa voluntas " of Epicurus, see Stew-
art's Dissertation on the Progress of Philosophy, note mm.
LIBER SECUNDUS. 231
Cornua autem mundo attribuuntur, ab imo latiora,
ad verticem acuta. Omnis enim rerum natura instar
pyramidis acuta est. Quippe individua, in quibus basis
naturae exporrigitur, infinita sunt ; ea colliguntur in
species, et ipsas multiplices ; species rursus insurgunt
in genera, atque haec quoque ascendendo in magis
generalia contrahuntur ; ut tandem natura tanquam
in unura coire videatur; quod figura ilia pyramidali
Cornuum Panis signiflcatur. Mirum vero minime
est, Panis cornua etiam coelum ferire ; cum excelsa
naturae, sive ideae universales, ad divina quodam modo
pertingant. Itaque et catena ilia Homeri decantata,
(causarum scilicet naturalium,) ad pedem solii Jovis
fixa memorabatur ; neque quisquam (ut videre est)
metaphysicam et quae in natura aeterna et immobilia
sunt tractavit, atque animum a'fluxu rerum paulisper
abduxit, qui non simul in Theologiam Naturalem in-
cident ; adeo paratus et propinquus est transitus a
vertice ilia pyramidis ad divina.
Corpus autem Naturee elegantissime et verissime de-
pingitur hirsuturn, propter rerum radios. Radii enim
sunt tanquam Naturae crines, sive villi ; atque omnia
fere vel magis vel minus radiosa sunt. Quod in fa-
cultate visus manifestissimum est ; nee minus in om-
ni virtute magnetica et operatione ad distans. Quid-
quid enim operatur ad distans, id etiam radios emittere
recte dici potest. Sed maxime omnium prominet Bar-
ha Panis, quia radii corporum coelestium, et prsecipue
Solis, maxime ex longinquo operantur et penetrant;
adeo ut superiora terrae, atque etiam interiora ad di-
stantiam nonnullam, plane verterint et subegerint, et
spiritu impleverint. Elegantior autem est figura de
Barba Panis, quod et Sol ipse, quando parte superi-
232 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ore ejus nube obvoluta radii inferius erumpunt, ad
aspectum barbatus cernitur.
Etiam corpus Naturae rectissime describitur biforme^
ob different iam corporum superiorum et inferiorum.
Ilia enim ob puleliritudinem et motus aequalitatem et
constantiam, necnon imperium in terram et terrestria,
merito sub humana figura repraesentantur ; cum na-
tura humana ordinis et dominationis particeps sit.
Haee autem ob perturbationem, et motus incomposi-
tos, et quod a coelestibus in plurimis regantur, bruti
animalis figura contenta esse possunt. Porro eadem
corporis biformis descriptio pertinet ad participationem
specierum. Nulla enim Naturae species simplex videri
potest, sed tanquam ex duobus participans et concreta.
Habet enim homo nonnihil ex bruto, brutum nonnihil
ex planta, planta nonnihil ex corpore inanimato, omnia-
que re vera biformia sunt, et ex specie superiore et infe-
riore compacta. Acutissima autem est allegoria de Pedi-
bus Caprce, propter ascensionem corporum terrestrium
versus regiones aeris et coeli, ubi etiam pensilia fiunt, et
inde dejiciuntur magis quam descendunt. Capra enim
animal scansorium est, eaque e rupibus pendere atque
in praecipitiis haerere amat ; similiter etiam res, licet
inferiori globo destinatae, faciunt ; idque miris modis,
ut in nubibus et meteoris manifestissimum est. Imo
non sine causa Gilbertus, qui de magnete laboriosis-
sime et secundum viam experimentalem conscripsit,
dubitationem injecit : numnon forte corpora gravia,
post longam a terra distantiam, motum versus infe-
riora paulatim exuant ? l
1 Gilbert was of opinion that the earth is a great magnet which attracts
all bodies near its surface, although phenomena of polarity are only de-
veloped in a few cases. To every magnet he ascribed au " orb of virtue "
LIBER SECUNDUS. 233
Insignia autem in manibus Panis ponuntur duplicia ;
alterum harmonice, alteram imperii. Fistula enim ex
septem calamis concentum rerum et harmoniam, sive
concordiam cum discordia mixtam (quae ex septem
stellarum errantium motu conficitur), evidenter osten-
dit. Neque enim alii, praeterquam septem planeta-
rum, inveniuntur in coelo errores sive expatiationes
manifesto, quae cum aequalitate stellarum fixarum
earumque perpetua et invariabili ad se invicem di-
stantia compositae et temperatae, turn constantiam spe-
cierum turn fluxum individuorum tueri et ciere pos-
sint. Si qui vero sint planetae minores, qui non
conspiciuntur ; si qua etiam mutatio in coelo major
(ut in cometis nonnullis superlunaribus) ; videntur
ilia profecto tanquam fistulae aut omnino mutae aut
ad tempus tantum streperae ; utpote quarum opera-
tions vel ad nos non perlabantur, vel harmoniam
illam septem fistularum Panis non diu interturbent.1
Pedum autem illud Imperii nobilis translatio est, prop-
ter vias naturae partim rectas, partim obliquas. Atque
Baculum illud, sive Virga, versus superiorem partem
praecipue curva est, quia omnia Providentiae Divinae
beyond which it exerts no influence whatever, and also a smaller " orb of
coition " such that the magnet cannot produce motion in any portion of
matter which lies beyond it. As a heavy body therefore approaches the
limit of the earth's orb of coition its downward tendency gradually dimin-
ishes. Imperfect as these views are they show how clearly Gilbert had
apprehended the general idea of attraction, and how little reason Voltaire
had for his assertion that Bacon " a devine' l'attraction." [See note on
Nov. Org. vol. i. p. 444.]
1 For dreams about the music of the spheres, see Robert Fludd's work
Utriusque Cosmi, majoris scilicet et minoris, metaphysics physica et technica
Historia, 1617. The third book of the first tractate is wholly Be Musicd
mundana, and is illustrated by an engraving of a bass viol, of which the di-
mensions extend through the solar system. Bacon was, not improbably,
acquainted with Fludd, who was one of the most learned of the cabalistic
philosophers.
234 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
opera in mundo fere per ambages et circuitus fiunt ;
ut aliud agi videri possit, aliud revera agatur: sicut
Josephi venditio in Egyptum, et similia. Quinetiam
in regimine humano omni prudentiore, qui ad guber-
nacula sedent, populo convenientia, per praetextus et
vias obliquas foelicius quae volunt quam ex directo,
superinducunt et insinuant. Etiam (quod mirum for-
tasse videri possit) in rebus mere naturalibus, citius
naturam fallas quam premas ; adeo quae ex directo
fiunt inepta sunt et seipsa impediunt ; cum contra
via obliqua et insinuans molliter fluat, et effectum
sortiatur. Vestis Pants et amiculum ingeniose ad-
modum ex pelle pardalis fuisse fingitur, propter ma-
culas ubique sparsas. Coelum enim stellis, maria in-
sulis, tellus floribus, consperguntur ; atque etiam res
particulares fere variegatae esse solent circa superfi-
ciem, quae veluti rei chlamys est.
Officium autem Panis nulla alia re tarn ad vivum
proponi atque explicari potuerit, quam quod Deus
Venatorum sit. Omnis enim naturalis actio, atque
adeo motus et progressio, nihil aliud quam Venatio
est. Nam et scientiae et artes opera sua venantur;
et consilia humana fines suos ; atque res naturales
omnes vel alimenta sua ut conserventur, vel volup-
tates et delicias suas ut perficiantur, venantur ; (omnis
siquidem venatio est aut praedae aut animi causa;)
idque modis peritis et sagacibus ;
Torva leaena lupum sequitur, lupus ipse capellam,
Florentem cytisum sequitur lasciva capella.1
Etiam Ruricolarum in genere Pan Deus est, quia
hujusmodi homines magis secundum naturam vivant,
cum in urbibus et aulis natura a cultu nimio corrum-
iVirg. Eel. ii. 63.
LIBER SECUNDUS. 235
patur ; ut illud poetae amatorium, verum propter hu-
jusmodi delicias etiam de natura sit,
Pars minima est ipsa puella sui.1
Montium autem inprimis Prceses dicitur Pan, quia in
montibus et locis editis Natura Rerum panditur, at que
oculis et contemplationi magis subjicitur. Quod alter
a Mercurio Deorum Nuncius sit Pan, ea allegoria plane
divina est ; cum, proxime post verbum Dei, ipsa mun-
di imago divinae potentiae et sapientiae praeconium sit.
Quod et poeta divinus cecinit, Cceli enarrant gloriam
Dei, atque opera manuum ejus indicat firmamentum?
At Pana oblectant Nymphce, Animae scilicet ; deli-
ciae enim mundi Animae viventium sunt. Hie autem
merito illarum imperator, cum ijlae naturam quaeque
suam tanquam ducem sequantur, et circa eum infinita
cum varietate, veluti singulae more patrio, saltent et
choreas ducant, motu neutiquam cessante. Itaque
acute quidam ex recentioribus facultates animae om-
nes ad Motuin reduxit, et nonnullorum ex antiquis
fastidium et praecipitationem notavit, qui memoriam
et phantasiam et rationem defixis praepropere oculis
intuentes et contemplantes, Vim Cogitativam, quae
primas tenet, praetermiserunt.3 Nam et qui meminit,
aut etiam reminiscitur, cogitat ; et qui imaginatur simi-
liter cogitat ; et qui ratiocinatur utique cogitat : deni-
que Anima, sive a sensu monita, sive sibi permissa,
sive in functionibus intellectus, sive affectuum et vo-
1 Ovid. Remed. Amor. 344.
2 Psalm xix. 1.
8 The writer referred to is A. Donius. See his De Natura Hominis, 1581,
the title of the twenty-first chapter of the second book of which is Omnes
Operadones Spiritus esse Motum et Sensum. For an account of this " motus "
see the sixteenth chapter of the second book. As might be supposed,
Donius is altogether a materialist.
236 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
luntatis, ad modulationem cogitationum saltat ; quae
est ilia Nymph arum tripudiatio. Una vero perpetuo
comitantur Satyri et Sileni, Senectus scilicet et Ju-
ventus. Omnium enim rerum est aetas quaedam hilaris
et motu gaudens, atque rursus aetas tarda et bibula ;
utriusque autem aetatis studia vere contemplanti for-
tasse ridicula et deformia videantur, instar Satyri
alicujus aut Sileni. De Panicis autem Terroribus
prudentissima doctrina proponitur. Natura enim re-
rum omnibus viventibus indidit metum et formidi-
nem, vitae atque essentiae suae conservatricem, ac mala
ingruentia vitantem et depellentem. Veruntamen ea-
dem Natura modum tenere nescia est, sed timoribus
salutaribus semper vanos et inanes admiscet; adeo ut
omnia, (si intus conspici darentur,) Panicis terroribus
plenissima sint ; prgesertim humana ; et maxime om-
nium apud vulgum, qui superstitione (quae vere nihil
aliud quam Panicus Terror est) in immensum laborat
et agitatur, praecipue temporibus duris et trepidis et
adversis. Neque superstitio ista tantummodo in vulgo
regnat, sed ab opinionibus vulgi etiam in sapientiores
aliquando insilit, ut divine Epicurus (si caetera quae
de Diis disseruit ad banc normam fuissent) locutus
sit ; Non Deos vulgi negare profanum, sed vulgi opinio-
nes Diis applicare profanum.1
Quod vero attinet ad audaciam Panis, et pugnam
per provocationem cum Cupidine ; id eo spectat, quia
materia non caret inclinatione et appetitu ad dissolu-
tionem mundi et recidivationem in illud Chaos anti-
quum, nisi praevalida rerum concordia (per Amorem
sive Cupidinem significata) malitia et impetus ejus
cohiberetur, et in ordinem compelletur.2 Itaque bono
1 Diogenes Laert. x. 123. 2 So in the original.
LIBER SECUNDUS. 237
admodum hominum et rerum fato fit (vel potius im-
mensa bonitate divina) ut Pan illud certamen adver-
sum experiatur, et victus abscedat. Eodem prorsus
pertinet et illud de Typhone in retibus implicato, quia
utcunque aliquando vasti et insoliti rerum tumores
sint (id quod Typhon sonat), sive intumescant maria,
sive intumescant nubes, sive intumescat terra, sive
alia, tamen rerum natura hujusmodi corporum exu-
berantias atque insolentias reti inextricabili implieat
et coercet, et veluti catena adamantina devincit.
Quod autem Inventio Cereris huic Deo attribuatur,
idque inter venationem ; reliquis autem Diis negetur,
licet sedulo quaerentibus et illud ipsum agentibus ; mo-
nitum habet rarum admodum et prudens : hoc scilicet,
ne rerum utilium ad vitarh et cultum inventio a phi-
losophiis abstractis, tanquam Diis' Majoribus, expecte-
tur, licet totis viribus in illud ipsum incumbant ; sed
tantummodo a Pane, id est experientia sagaci, et rerum
mundi notitia universali ; quae etiam casu quodam, ac
veluti inter venandum, in hujusmodi inventa incidere
solet. Utilissima enim quaeque inventa experientiae de-
bentur, et veluti donaria quaedam fuere casu in homines
sparsa.
Illud autem Musices certamen ejusque eventus salu-
tarem exhibet doctrinam, atque earn quae rationi et ju-
dicio humano gestienti et se efferenti sobrietatis vincula
injicere possit. Duplex enim videtur esse harmonia, et
quasi Musica ; altera sapientiae divinae, altera rationis
humanae. Judicio enim humano, ac veluti ' auribus
mortalium, administratio mundi et rerum et judicia di-
vina secretiora sonant aliquid durum et quasi absonum ;
quae inscitia licet asininis auribus merito insigniatur,
tamen et illae ipsae aures secreto non palam gestantur.
238 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Neque enim hujusce rei deformitas a vulgo conspicitur
aut notatur.
Postremo minime mirum est si nulli Amoves Pani
attribuantur, praeter Conjugium Echus. Mundus enim
se ipso, atque in se rebus omnibus, fruitur ; qui amat
autem frui vult ; neque in copia desiderio locus est.
Itaque mundi amores esse nulli possunt, nee potiundi
cupido (cum se ipse contentus sit), nisi fortasse amores
Sermonis. Ii sunt Nympha Echo, res non solida sed
vocalis ; aut si accuratiores sint, Syringa, quando scilicet
verba et voces numeris quibusdam, sive poeticis sive
oratoriis, et tanquam modulamine reguntur. Inter
sermones autem sive voces, excellenter ad conjugium
mundi sumitur sola Echo. Ea enim demum vera est
philosophia, quae mundi ipsius voces fidelissime reddit,
et veluti dictante mundo conseripta est ; et nihil aliud
est quam ejusdem simulachrum et reflexio ; neque ad-
dit quicquam de proprio, sed tantum iterat et resonat.
Nam quod Lunam Pan in altas silvas aliquando sevo-
casset, videtur pertinere ad congressum sensus cum
rebus coelestibus sive divinis. Nam alia est Endyrnio-
nis ratio, alia Pants. Ad Endymionem dormientem
sponte se demittit Luna ; siquidem ad intellectum sopi-
tum, et a sensibus abductum, quandoque sponte influ-
unt divina ; quod si accersantur et vocentur a sensu,
tanquam a Pane, turn vero non aliud lumen praebent
quam illud,
Quale sub incertam lunam, sub luce maligna,
Est iter in silvis.1
Ad mundi etiam sufficientiam et perfectionem pertinet,
quod prolem non edat. Ille enim per partes generat ;
per totum quomodo generare possit, cum corpus extra
1 Virg. Mx\. vi. 270. The first sub ought of course to be per.
LIBER SECUNDUS. 239
ipsum non sit ? Nam de muliercula ilia Idmbe, filia
Panis putativa, est sane ea adjectio quaedam ad fabu-
lam sapientissima. Per illam enim repraesentantur
eae, quae perpetuis temporibus passim vagantur atque
omnia implent, vaniloquae de rerum natura doctrinae,
reipsa infructuosae, genere quasi subdititiae, garruli-
tate vero interdum jucundae, interdum molestae et
importunae.
Exemplum alterum Philosophice, secundum Parabolas
antiquas, in Politicis. De Bello, secundum- fabulam
Persei.
Perseus, Orientalis cum fuisset, missus traditur a
Pallade ad obtruncandam Medusam; quae populis pluri-
mis ad Occidentem in extremis Iberiae partibus maxi-
mae calamitati fait. Monstrum enim hoc, alias crudele
et immane, etiam aspectu tarn dirum atque horrendum
fuit, ut eo solo homines in saxa verteret. Erat autem
e Gorgonibus una Medusa, ac sola inter eas mortalis,
cum reliquae passivae non essent. Perseus igitur, ad
tarn nobile facinus se comparans, arma ad dona a tribus
Diis mutuo accepit ; alas a Mercurio, talares scilicet
non axillares : a Plutone autem galeam ; scutum deni-
que a Pallade et speculum. Neque tamen (licet tanto
apparatu instructus) ad Medusam recta perrexit, sed
primum ad Graeas divertit. Eae sorores ex altera pa-
rente Gorgonibus erant. Atque Graeae istae canae etiam
a nativitate erant, et tanquam vetulae. Oculus autem
iis tantummodo et dens erat omnibus unicus ; quos,
prout exire foras quamque contigerat, vicissim gesta-
bant, reversae autem deponere solebant. Hunc itaque
oculum atque hunc dentem illse Perseo commodarunt.
Turn demum cum se abunde ad destinata perficienda
240 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
instructum judiearet, ad Medusam properavit impiger
et volans. Illam autem ofFendit dormientem, neque
tamen aspectui ejus (si forsan evigilaret) se committere
audebat, sed cervice reflexa et in speculum illud Pal-
ladis inspiciens, atque hoc modo ictus dirigens, caput
Medusae abscidit. Ex sanguine vero ejusdem in ter-
rain fuso statim Pegasus alatus emicuit. Caput autem
abscissum Perseus in scutum Palladis transtulit et inse-
ruit, cui etiamnum sua mansit vis, ut ad ejus intuitum
omnes ceu attoniti aut syderati obrigerent.
Fabula conficta videtur de belligerandi ratione et pru-
dentia. Atque primo omnis belli susceptio debet esse
tanquam missio a Pallade ; non a Venere certe (ut
bellum Trojanum fuit), aut alia levi ex causa ; quippe
cum in consiliis solidis decreta de bellis fundari opor-
teat. Deinde de genere belli eligendo tria proponit
fabula praecepta, sana admodum et gravia. Primum
est, ut de subjiigatione nationum finitimarum quis non
magnopere laboret. Neque enim eadem est patrimonii
et imperii amplificandi ratio. Nam in possessionibus
privatis vicinitas praediorum spectatur, sed in propagan-
do imperio occasio et belli conficiendi facilitas et fructus
loco vicinitatis esse debent. Itaque Perseus, licet Ori-
entals, tamen tarn longinquam expeditionem usque ad
extremum Occidentem minime detrectavit. Hujus rei
exemplum insigne est in belligerandi diversa ratione
patris et filii regum, Philippi et Alexandri. Ille enim
in finitimis bellis occupatus urbes paucas imperio adje-
cit, idque non sine maxima contentione et periculo ;
quippe qui et alias, et praecipue in praelio Chaeroneo, in
ultimum discrimen adductus fuit ; at Alexander, lon-
ginquam expeditionem bene ausus in Persas, nationes
infinitas subjugavit, magis itineribus quarn praeliis fati-
LIBER SECUNDUS. 241
gatus. Hoc ipsum adhuc clarius cernitur in pro-
pagatione imperii Romanorum, qui quo tempore ex
parte Occidentis vix ultra Liguriam armis penetra-
verant, eodem tempore Orientis provincias usque ad
montem Taurum armis et imperio complexi sunt. Et-
iam Carolus Octavus rex Galliae bellum Britannicum
(quod matrimonio1 tandem compositum est) non admo-
dum facile expertus, expeditionem illam Neapolitanam
longinquam admiranda quadam facilitate et felicitate
transegit. Habent certe hoc bella longinqua, ut cum
iis manus conseratur qui militiae et armis invasoris
minime sint assueti, quod in finitimis secus se habet.
Etiam et apparatus in hujusmodi expeditionibus solet
esse diligentior et instructior, et terror apud hostes ex
ipso ausu et fiducia major. Neque etiam fere possit
fieri in illis expeditionibus remotis, per hostes ad quos
tarn longo itinere pervenitur, diversio aliqua aut inva-
sio reciproca, quae in belligerandi ratione cum finitimis
saspius adhibetur. Caput autem rei est, quod in subju-
gandis finitimis occasionum delectus in angusto versa-
tur ; at si quis longinquiora non detrectet, poterit pro
arbitrio suo eo transferre bellum ubi aut clisciplina mili-
taris maxime est enervata, aut vires nationis plurimum
attritae et consumptae, aut dissidia civilia opportune
oborta, aut aliae hujusmodi commoditates se ostendant.
Secundum est, ut semper subsit causa belli justa et pia
et honorifica et favorabilis. Id enim alacritatem turn
militibus turn populis impensas conferentibiis addit, et
societates aperit et conciliat, et plurimas denique com-
moditates habet. Inter causas autem belli, admodum
favorabilis est ea quae ducit ad debellandas tyrannides,
1 In 1491 Charles the Eighth married Anne of Brittany, and thus put an
end to the war which Bacon here speaks of.
VOL. II. 16
242 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
sub quibus populus succumbit et prosternitur sine ani-
mis et vigore, tanquam sub Aspeetum Medusce ; quod
etiam Herculi divinitatem conciliavit. Romanis certe
magna religio fuit, strenue et impigre accurrere ad so-
eios tuendos, si quoquo modo oppressi fuissent. Etiam
bella ob vindictam justam fere semper foelieia fuerunt,
sicut bellum adversus Brutum et Cassium ad vindican-
dam mortem Caesaris ; Severi ad vindicandam mortem
Pertinacis ; Junii Bruti ad vindicandam mortem Lu-
cretiae. Denique quicunque bello calamitates hominum
et injurias aut levant aut vindieant, sub Perseo mili-
tant. Tertium, ut in omni bello suseipiendo vera sit
cestimatio virium ; atque recte perpendatur utrum bel-
lum sit tale quod confici et ad exitum perduci possit,
ne quis vastas et infinitas spes persequatur. Prudenter
enim Perseus inter Gorgonas (per quas bella repre-
sentantur) earn delegit quae in sua natura mortalis erat,
neque ad impossibilia animum adjecit. Atque de iis
quae in suseipiendo bello deliberationem subeunt, haec
praecipit fabula; reliqua ad belligerationem ipsam per-
tinent.
In bello maxime omnium prosunt ilia tria Dona
Deorum, adeo ut fortunam ipsam fere regant et tra-
hant. Accepit enim Perseus celeritatem a Mereurio,
occultationem consiliorum ab Oreo, et providentiam a
Pallade. Neque caret allegoria, eaque prudentissima,
quod ala3 illae celeritatis in rebus conficiendis (cum
celeritas in bello plurimum possit) talares non axil-
lares fuerint, atque pedibus non humeris additae ; quia
non tarn in primis belli aggressibus, quam in iis quae
sequuntur et primis subsidio sunt, celeritas requiritur.
Nullus enim error in bello magis frequens fuit, quam
quod prosecutiones et subsidiarii impetus initiorum ala-
LIBER SECUNDUS. 243
critati non respondeant. At galea Plutonis (quae ho-
mines .invisibles reddere solebat) manifesta parabola
est. Nam consiliorum occultatio, post celeritatem, max-
imi ad bellum est momenti. Cujus etiam celeritas
ipsa pars magna est. Celeritas enim consiliorum evul-
gationem praevertit. Ad galeam Plutonis spectant, ut
unus bello pra?sit cum mandatis liberis ; consultationes
enim cum multis habent aliquid potius ex cristis Martis,
quam ex galea Plutonis. Eodem spectant praetextus
varii, et designationes ancipites, et famae emissariae,
quae oculos hominum aut perstringunt aut avertunt,
atque vera consiliorum in obscuro ponunt. Etiam cau-
tiones diligentes et suspicaces de literis, de legatis, de
perfugis, et complura alia, galeam Plutonis ornant et re-
vinciunt. At non minus interest consilia hostium explo-
rare, quam sua occultare. Itaque galeae Plutonis ad-
jungendum est speculum Palladis, per quod hostium
vires, inopia, occulti fautores, dissidia et factiones, pro-
gressus, consilia cernantur. Quoniam vero tantum
fortuitorum suscipit bellum, ut nee in consiliis propriis
occultandis nee in hostium explorandis nee in celeritate
ipsa multum fiduciae ponendum sit, ideo ante omnia su-
mendum Palladis scutum, Providentice scilicet, ut quam
minimum Fortunae relinquatur. Hue pertinent, explo-
rato vias inire, castra diligenter munire (quod in militia
moderna in desuetudinem fere abiit, castra vero ins tar
urbis munitae Romanis ad adversos praelii eventus erant),
acies stabilis et ordinata, non nimium fidendo cohorti-
bus levis armaturae, aut etiam equitum turmis ; deni-
que, omnia quae ad solidam et sollicitam defensivam
spectant ; cum plus valeat utique in bellis scutum Pal-
ladis, quam gladius ipse Martis. Verum Perseo utcun-
que copiis aut animis instructo restat aliud quidpiam,
244 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
maximi per omnia momenti, antequam bellum incipia-
tur: nimirum, ut divertat ad G-rceas. Graeae autem
proditiones sunt, bellorum scilicet sorores, non germa-
nae illae quidem, sed generis nobilitate quasi impares.
Bella enim generosa, proditiones degeneres et turpes.
Earum descriptio elegans est, ut canoe a nativitate
sint et tanquam vetulce, propter perpetuas proditorum
curas et trepidationes. Earum autem vis, (antequam
in manifestam defectionem erumpant,) aut in oculo, aut
in dente est. Omnis enim factio, a statu quopiam alie-
nata et in proditionem propensa, et speculatur et mor-
det. Atque hujusmodi oculus et dens tanquam com-
munis est ; nam quicquid didicerunt et noverunt, fere
per manus ab una ad alteram transit et percurrit. Et
quod ad dentem attinet, uno quasi ore mordent, et ea-
dem scandala jactant; ut si unam audias, omnes audias.
Itaque Perseo sunt istae Graeae conciliandae atque in
auxilium adducendae, praesertim ut oculum et dentem
suum ei commodent ; oculum ad indicia, dentem ad
rumores serendos et invidiam conflandam et animos
hominum sollicitandos. Postquam vero omnia bene
sint ad bellum praeparate disposita, illud in primis cu-
randum, quod Perseus fecit, ut Medusa dormiens in-
veniatur. Prudens enim belli susceptor semper fere
hostem assequitur imparatum, et securitati propiorem.
Denique in ipsis belli actionibus atque insultibus, ille
intuitus in speculum Palladis adoperandus est. Plurimi
enim ante ipsa pericula res hostium acute et attente
introspicere possunt ; at in ipso periculi articulo aut
terrore offunduntur, aut pericula nimium praecipites et
a fronte spectant ; unde in ilia temere ruunt, vincendi
memores, vitandi obliti. At neutrum horum fieri de-
bet ; sed in speculum Palladis cervice rejlexa inspicien-
LIBER SECUNDUS. 245
dum, ut impetus recte dirigatur absque vel terrore vel
furore.
A bello perfecto et victoria sequuntur efFecta duo ;
Pegasi ilia generatio et exsuscitatio, quse satis evidenter
Famam denotat, quae per omnia volat, et victoriam
celebrat, et reliquias belli faciles et in votum cedentes
efficit. Secundum, gestatio capitis- Medusce in scuto ;
siquidem nullum praesidii genus huic ob praestantiam
comparari possit. Unicum enim facinus insigne et
memorabile, foeliciter gestum et perpetratum, omnes
hostium motus obrigescere facit, atque malevolentiam
ipsam stupidam reddit.
Exemplum tertium Philosophice secundum Parabolas an-
tiquas, in Moralibus. De Cupiditate, secundum
fabulam Dionysi.
N arrant Semelem Jovis pellicem, postquam jura-
mento eum inviolabili ad votum indefinitum obstrinxis-
set, petiisse ut ad amplexus suos accederet talis qualis
cum Junone consuesset. Itaque ilia ex conflagratione
periit. Infans autem quern in utero gestabat, a patre
exceptus, in femur ejus insutus est, donee menses foetui
destinatos compleret. Ex quo tamen onere Jupiter
interim nonnihil claudicabat. Itaque puer, quod Jo-
vem, dum in femore ejus portaretur, gravaret et pun-
geret, Dionysi nomen accepit. Postquam autem editus
esset, apud Proserpinam per aliquot annos nutritus est ;
cum vero adultus esset, ore fere muliebri conspicieba-
tur, nt sexus videretur tanquam ambigui. Etiam ex-
tinctus' et sepultus quondam erat ad tempus, et non ita
multo post revixit. Atque prima juventa vitis cultu.-
ram, atque adeo vini confectionem et usum, primus
246 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
invenit et edocuit ; ex quo Celebris factus et inclytus
orbem terrarum subjugavit, et ad ultimos Indorum
terminos perrexit. Curru autem vehebatur a tigri-
bus tracto ; circa eum subsultabant daemones deformes,
Cobali vocati, Acratus et alii. Quin et Musae comi-
tatui ejus se adjungebant. Uxorem autem sibi sumpsit
Ariadnem, a Theseo desertam et relic tarn. Arbor ei
sacra erat hedera. Etiam sacrorum et caeremoniarum
inventor et institutor habebatur ; ejus tamen generis,
quae et fanaticae erant et plena? corruptelarum, atque
insuper crudeles. Furores quoque immittendi pote-
statem habebat. Certe in orgyis ejus, a mulieribus
furore percitis duo viri insignes discerpti narrantur,
Pentheus et Orpheus ; ille dum arbore conscensa spec-
tator eorum qua? agerentur curiosus esse voluisset ; hie
cum lyram suaviter et perite pulsaret. Atque hujus
dei res gestae cum Jovis rebus fere confunduntur.
Fabula videtur ad Mores pertinere, ut vix quiequam
in philosophia morali melius inveniatur. Describitur
autem sub persona Bacehi natura Cupiditatis, sive af-
fectuum et perturbationum animi. Primum igitur,
quod ad natalia Cupiditatis attinet. Origo cupiditatis
omnis, licet nocentissimae, non alia est quam Bonum
Apparens. Sicut enim virtutis mater est Bonum Ex-
istens, similiter cupiditatis mater est Bonum Apparens.
Altera Jovis (sub cujus persona anima humana reprae-
sentatur) uxor legitima, altera pellex ; quae tamen
Junonis honores aemuletur, tanquam Semele. Conci-
pitur vero Cupiditas in voto illieito, prius temere con-
cesso quam rite intellecto et judicato. Atque postquam
effervescere coeperit, Mater ejus (natura scilicet et spe-
cies boni), ex nimio incendio destruitur et perit. Pro-
cessus autem Cupiditatis a conceptu suo talis est. Ilia
LIBER SECUNDUS. 247
ab animo humano (qui ejus est genitor) et nutricatur
et oecultatur, praecipue in inferiori parte ejus, tanquam
femore ; atque animum pungit et convellit et depri-
mit, adeo ut actiones et decreta ab ea impediantur et
claudicent. Quinetiam postquam consensu et tem-
pore confirmata est et in actus erumpit, ut jam quasi
menses compleverit et edita plane sit atque nata, primo
tamen ad tempus nonnullum apud Proserpinam edu-
catur, id est latebras qucerit, atque clandestina est, et
quasi subterranea ; donee remotis Pudoris et Metus
fraenis, et coalita audacia, aut virtutis alicujus praetex-
tum sumit aut infamiam ipsam contemnit. Atque illud
verissimum est, omnem affectum vehementiorem tan-
quam ambigui sexus esse. Habet enim impetum viri-
lem, impotentiam autem muliebrem. Etiam illud prae-
clare, Baeehum mortuum reviviscere. Videntur enim
affectus quandoque sopiti atque extincti ; sed nulla fides
habenda est iis, ne sepultis quidem ; siquidem praebita
materia et occasione, resurgunt.1
De Inventione Vitis parabola prudens est. Omnis
enim affectus ingeniosus est admodum et sagax, ad in-
vestigandum ea quae ipsum alant et foveant. Atqui
ante omnia quae hominibus innotuere, vinum ad per-
turbationes cujuscunque generis excitandas et inflam-
mandas potentissimum est et maxime efficax ; atque est
Cupiditatibus in genere instar fomitis communis. Ele-
gantissime autem ponitur Affectus, sive Cupiditas, pro-
vinciarum subjugator et expeditionis infinitae susceptor.
1 Yet Rochefoucauld has said "II est impossible d'aimer une seconde fois
ce qu'on a v entablement cesse d'aimer.11 — Reflexions Morales, 294. [The
two observations are not, I think, incompatible with one another. Bacon
speaks of the appetite rather than the sentiment; and Rochefoucauld does
not say that a man cannot love again that which he thinks he has ceased to
love. — J. 8.]
248 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Nunquam enim partis acquiescit, sed appetitu infinito
neque satiabili ad ulteriora tendit, et novis semper in-
hiat. Etiam tigres apud AfFectus stabulant, et ad cur-
rum eorum subinde jugantur. Postquam enim AfFectus
airulis esse coeperit, non pedestris, sed victor rationis et
quasi triumpbator factus sit, in omnes qui adversantur
aut se opponunt crudelis est et indomitus ac immitis.
Facetum autem est, quod circa currum Bacchi subsul-
tant illi dcemones deformes et ridiculi. Omnis enim
afFectus vehementior progignit motus in oculis et ore
ipso et gestu indecoros et inconditos, subsultorios et
deformes ; adeo ut qui sibi ipsi fortasse in aliquo afFectu
(veluti ira, arrogantia, amore) videatur magnificus et
tumidus, aliis tamen appareat turpis et ridiculus. Con-
spiciuntur autem in Cupiditatis comitatu Musce. Ne-
que enim reperitur ullus fere afFectus tarn pravus et
vilis, cui non blandiatur aliqua doctrina. Hac enim in
re ingeniorum indulgentia et procacitas Musarum raa-
jestatem in immensum minuit; ut cum duces vitae et
signiferi esse debeant, sint non raro cupiditatum pedis-
sequae et oblectatrices.
Inprimis vero nobilis est ilia allegoria, Bacchum
amoves suos in earn efFudisse, quae ab alio reUcta erat
et fastidita. Certissimum enim est, afFectus id petere
atque ambire, quod experientia jampridem repudiavit.
Atque norint omnes, qui afFectibus suis servientes et in-
dulgentes pretium potiundi in immensum augent (sive
honores appetant, sive amores, sive gloriam, sive sci-
entiam, sive alia quascunque) se res relietas petere, et a
compluribus per omnia fere saecula post experimentum
dimissas et repudiatas. Neque mysterio caret, quod
hedera Baccho sacra fuerit. Hoc enim duplici modo
convenit ; primum quod hedera hyeme virescat ; deinde
LIBER SECUNDUS. 249
quod circa tot res (arbores, parietes, sedificia) serpat ac
circumfundatur et se attollat. Quod ad primum enim
attinet, omnis cupiditas per renitentiam et vetitum et
tanquam antiperistasin l (veluti per frigora brumae lie-
dera) virescit, ac vigorem acquirit. Secundo, affectus
aliquis in humana anima praedominans omnes ejus ac-
tiones et decreta tanquam hedera circumsepit ; neque
fere quicquam purum invenias, cui ilia claviculas suas
non imprimat. Neque mirum est, si superstitiosi ritus
Baccho attribuantur ; cum omnis fere malesanus affec-
tus in pravis religionibus luxurietur, adeo ut haeretico-
rum colluvies bacchanalia ethnicorum superarit ; quo-
rum etiam superstitiones non minus cruentae quam
turpes extiterunt. Neque itidem mirum est, si furores
a Baccho immitti putentur ; cum et omnis affectus in
excessu suo veluti furor brevis sit, et si vehementius
obsideat et incumbat, in insania saepius terminetur.
Mud autem de Peniheo et Orpheo inter Orgya Bacchi
laceratis, evidentem parabolam habet ; cum affectus
quisque praevalidus erga duas res sit asperrimus atque
infensissimus ; quarum altera est inquisitio in eum curi-
osa, altera admonitio salutaris et libera. Neque auxilio
fuerit, si ilia inquisitio fiat tantum contemplationis aut
spectandi gratia, tanquam arbore conscensa, absque
omni aninii malignitate ; neque rursus, si admonitio
ilia multa cum suavitate et dexteritate adhibeatur ; ve-
rum utcunque non tolerant Orgya aut Pentheum aut
Orpheum. Postremo, ilia confusio personarum Jovis et
Bacchi ad parabolam recte traduci potest ; quandoqui-
dem res gestae nobiles et clarae, atque merita insignia et
gloriosa, interdum a Virtute et recta ratione et magna-
nimitate, interdum autem a latente affectu et occulta
1 See infra, p. 255.
250 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM, LIB. SEC.
cupiditate (utcunque famae et laudis celebritate utraque
res pariter gaudeat) proveniant ; ut non facile sit di-
stinguere facta Dionysi a factis Jbvis.1
Verum in theatro nimis diu moramur ; transeamus
ad palatium animi ; cujus liinina majori cum venera-
tion e et cura ingredi convenit.
1 It seems not improbable that Bacon was led to consider the ancient
mythology from the point of view which he has illustrated both here and
in the Wisdom of the Ancients, by an author with many of whose writings
he was familiar. Plutarch's treatise De hide et Osiride is very much in
the same manner.
FRAMSCI BARONIS DE VERULAMIO.
VICE-COMITIS SANCTI ALBANI,
DE DIGNITATE ET AUGMENTIS
SCIENTIARUM,
LIBER TERTIUS.
AD RE GEM SUUM.
CAPUT I
Partitio Scientice in Theologiam, et Philosophiam.
Partitio Philosophise in Doctrinas tres ; de Nu-
mine, de Natura, de Homine. Constitutio Philoso-
phiae Primae, ut Matris Communis omnium.
Historia omnis (Rex optime) humi incedit, et du-
cis potius officio quam lucis perfungitur ; Poesis autem
doctrinag tanquam somnium : res dulcis, et varia, et
volens videri aliquid in se habere divini ; quod etiam
somnia vendicant. Verum jam tempus est mihi ut
evigilem, et me humo attollam, Philosophice et Scienti-
arum liquidum aethera secans.
Scientia aquarum similis est. Aquarum aliae de-
scendunt coelitus, aliae emanant e terra. Etiam Sci-
entiarum primaria partitio sumenda est ex fontibus
suis. Horum alii in alto siti sunt, alii hie infra.
Omnis enim scientia duplicem sortitur informationem.
252 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Una inspiratur divinitus, altera oritur a sensu. Nam
quantum ad illam quae docendo infunditur scientiam,
cumulativa ea est, non originalis ; sicut etiam fit in
aquis, quae praeter fontes primarios ex aliis rivulis in
se receptis augescunt. Partiemur igitur scientiam in
Theologiam, et Philosophiam. Theologiam hie intelli-
gimus Inspiratam sive Sacram ; non Naturalem, de qua
paulo post dicturi sumus. At illam (Inspiratam nimi-
rum) ad ultimum locum reservabimus, ut cum ea ser-
mones nostros claudamus ; cum sit portus et sabbatum
humanarum contemplationum omnium.
Philosophiae autem objectum triplex, Deus, Natura,
Homo ; et triplex itidem Radius rerum ; Natura enim
percutit intellectum radio directo ; Deus autem, propter
medium inyequale (creaturas scilicet), radio refraeto ;
Homo vero, sibi ipsi monstratus et -exhibitus, radio re-
flexo.1 Convenit igitur partiri Philosophiam in doctri-
nas tres; Doctrinam de Numine, Doctrinam de Natura,
Doctrinam de Homine. Quoniam autem partitiones
scientiarum non sunt lineis diversis similes, quae coeunt
1 The parallel which naturally suggests itself between light and knowl-
edge has by several writers been traced in the modifications of which light
is susceptible. Thus Roger Bacon, at the close of his Perspectiva, likens
vision by direct light to divine knowledge, by refracted light to angelic
knowledge, and by reflected light to human; and again to man's knowl-
edge in the state of glory "facie ad faciem," to his knowledge in the inter-
mediate state, and to that which he has in this present life; " et haec est
recte per reflexionem, secundum quod dicit apostolus, Videmus nunc per
speculum in senigmate." And in this life also vision is triple: "scilicet
recta in perfectis, fracta in imperfectis ; et in malis et in negligentibus man-
data Dei, est etiam per reflexionem " — an assertion in support of which he
quotes S. James, i. 23. and 24. But all these illustrations differ from that
in the text, inasmuch as they relate to the different kinds of knowledge
which appertain to different orders and states of being, and not to the dif-
ferences which arise from the nature of the object. For a nearer parallel,
at least with respect to the radius reflexus, see Plutarch Be Cuiiositate,
c. 3.
LIBER TERTIUS. 253
ad unura angulum ; sed potius ramis arborum, qui con-
junguntur in uno trunco (qui etiam truncus ad spa-
tium nonnullum integer est et continuus, antequam se
partiatur in ramos) ; idcirco postulat res, ut priusquam
prions partitionis membra persequamur, constituatur
una Scientia Universalis, quae sit mater reliquarum,
et habeatur in progressu doctrinarum tanquam portio
viae communis antequam viae se separent et disjungant.
Hanc Scientiam Philosophic^ Primce, sive etiam Sapi-
entice (quae olim rerum divinarum atque humanarum.
scientia definiebatur), nomine insignimus. Huic au-
tem scientiae nulla alia opponitur ; cum ab aliis scientiis
potius limitibus intra quos continetur quam rebus et
subjecto differat ; fastigia scilicet rerum tantummodo
tractans. Hanc ipsam utrum inter Desiderata repo-
nere oporteat, haesito ; sed arbitror tamen poni debere.
Equidem invenio farraginem quandam et massam in-
conditam doctrinae ex Theologia Naturali, ex Logica,
ex partibus quibusdam Physicae (veluti de Principiis et
de Aniina) compositam et congestam ; et sublimitate
quadam sermonis, hominum qui seipsos admirari amant,
tanquam in vertice scientiarum collocatam. Nos vero
misso fastu id tantum volumus, ut designetur aliqua
scientia, quae sit receptaculum Axiomatum quae par-
ticularium scientiarum non sint propria, sed pluribus
earum in commune competant.1
Plurima autem id genus Axiomata esse nemo arn-
bigat. Exempli gratia, Si incequalibus cequalia addas,
omnia erunt incequalia, regula est ex Mathematicis.
Eadem et in Ethicis obtinet, quatenus ad justitiam
1 It is to principles of this kind that the title of Axioms is given by Aris-
totle. Bacon's first instance resembles that which Aristotle gives in the
Anal. Post. i. 8. But most of his other instances are of a different char-
acter.
254 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
distributivam ; siquidem in justitia Commutativa, lit
paria imparibus tribuantur ratio aequitatis postulat ; at
in distributiva, nisi imparia imparibus praestentur, in-
iquitas fuerit maxima.1 Quce in eodem tertio conveniunt,
et inter se conveniunt, regula est itidem ex Mathema-
ticis ; verum simul tarn potens in Logica, ut syllogismi
sit fundamentum. Natura se potissimum prodit in
minimis,2 regula est in Physicis tarn valida, ut etiam
Democriti atomos produxerit ; veruntamen earn recte
adhibuit Aristoteles in Politicis, qui contemplationem
reipnblicse orditur a familia. Omnia mutantur, nil in-
terit? regula itidem in Physicis, hoc modo prolata ;
Quantum Naturce nee minuitur nee augetur. Eadem
competit Theologiae Naturali, sic variata ; Omnipotentice
sunt opera, Aliquid ex nihilo facere, et Aliquid in nihi-
lum redigere ; quod etiam Scriptura testatur, Didici
quod omnia opera quce fecit Deus perseverent in perpe-
tuum ; non possumus eis quicquam adder e, nee auferret
Interitus rei arcetur per reductionem ejus ad principia,
regula est in Physicis ; eadem valet in Politicis (ut
recte notavit Machiavellus), cum ilia quae interitum re-
rumpublicarum maxime prohibent nihil aliud fere sint
quam reformatio earum et reductio ad antiquos mores.5
Putredo serpens magis contagiosa est quam matura,6
regula est in Physicis ; eadem insignis etiam in Mora-
libus ; cum homines profligatissimi et maxime facinorosi
minus corruptelae inferant publicis moribus quam qui
aliquid videntur habere sanitatis et virtutis, et ex parte
tantum mali sunt. Quod conservativum est Format ma-
1 See for the difference between distributive and commutative justice,
the Nicomachean £lhics, v. cc. 3, 4, 5.
2 This passage has been already quoted, Book II. c. 2.
8 Ovid. Metam. xv. 165. 4 Ecclesiast. iii. 14.
6 Macchiav. Discorsi, iii. § 1. 6 Vide supra, p. 148.
LIBER TERTIUS. 255
joris, id activitate potentius} regula est in Physicis ;
etenim, ut non abscindatur ipse rerum nexus, nee detur
(ut loquuntur) vacuum, facit ad eonservandam fabri-
cam universi ; ut vero gravia congregentur ad massam
terne, facit ad eonservandam tantum regionem denso-
rum. Itaque prior motus posteriorem domat. Eadem
tenet in Politicis ; nam quae faciunt ad eonservandam
ipsam politiam in sua natura validiora sunt quam quae
ad bene esse particularium in republica membrorum
conducunt. Similiter eadem locum habet in Theolo-
gia ; etenim in theologicis virtu tibus, Charitas, quae est
virtus maxime communicativa, prae reliquis omnibus
eminet. Augetur vis agentis per antiperistasin contra-
rii? regula est in Physicis. Eadem mira praestat in
Politicis ; cum omnis factio ex contraria ingruente ve-
hementer irritetur. Tonus discors in concordem actu-
tum desinens concentum commendat, regula est Musicae.
Eadem in Ethicis et Affectibus obtinet. Tropus ille
Musicus, a clausula aut cadentia (quam vocant), cum
jamjam adesse videatur, placide elabendi, convenit cum
tropo Rhetorico expectationem eludendi. Fidium sonus
tremulus eandem affert auribus voluptatem, quam lu-
men, aquae aut gemmae insiliens, oculis ;
splendet tremulo sub lumine pontus.3
Organa sensuum cum organis reflexionurn conveniunt ;
hoc in Perspectiva locum habet ; oculus enim similis
1 This dictum is, I think, Bacon's own ; at least I have not met with it.
2 The doctrine of Antiperistasis, that is of the increase of intensity of
one of two contraries by the juxtaposition of the other, is applied by Aris-
totle, Meteor, i. c. 13., in the case of heat and cold, to explain the forma-
tion of hail. It is formally and generally stated in Averroes's commentary
on this passage. See also Arist. Probl. ii. 16., and Plutarch's Qucest. Na-
turales.
3 Virg. Mn. vii. 9.
256 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
speculo,1 sive aquis ; et in Acoustica ; instrumentum
enim auditus obici intra cavernam simile. Haec pauca
enumerasse sufficiet ad exempla. Quinimo Magia Per-
sarum (quae in tantum est celebrata) in eo potissimum
versabatur, ut architecturas et fabricas rerum natura-
lium et civilium symbolizantes notaret.2 Neque haec
omnia quae diximus, et alia hujus generis, similitudines
merae sunt (quales hominibus fortasse parum perspica-
cibus videri possint), sed plane una eademque naturae
vestigia aut signacula, diversis materiis et subjectis
1 That the word speculum is here used for "a glass" appears from the
corresponding passage in the Advancement of Learning. This use of the
word, though certainly uncommon, is sanctioned by the authority of C
Agrippa, who, distinguishing lenses from mirrors, calls the former "specula
perspicua." See his celebrated work, De incerlitudine et vanitate scienti-
arum, with which Bacon seems, though he has spoken with undeserved
contempt of its author, to have been familiar. The phrase used by S.
Paul, " we see through a glass,'1 is in the Vulgate " videmus per speculum,"
but it is at least doubtful whether in both versions it was not intended to
suggest the idea of vision by reflected light; so that the authority of the
English translators cannot be cited in support of Bacon's use of the word
" speculum;" though on the other hand there are commentators who affirm
that the word used in the original {eaoirrpov) means what in Latin is de-
noted by " speculare," in which case the vision 6C eaonrpov is of course by
transmitted light.
2 The system of Zoroaster, with which we are but imperfectly acquainted,
was at one time the subject of almost as many idle fancies as the philos-
oph}T of Hermes Trismegistus. The first idea of the connexion between
the Persian magic and the art of government was suggested by the circum-
stance mentioned in the Alcibiades of Plato — that the princes of Persia
were by the same persons instructed in politics and in magic. Thus the
elder Mirandula observes, M Utriusque (Zoroastris et Zamolxidis) magia
quid sit, Platonem si per contemur, respondebit in Alcibiade, Zoroastris
magiam non esse aliud quam divinam scientiam, qua filios Persarum regum
erudiebant, ut ad exemplar, mundanae reipublicae suam ipsi regere rempub-
licam edocerentur." — Johannis Plci Mirandulaz Apologia. (But compare
J. F. Mirandula for an account of his uncle's change of opinion on this
subject. Vide his De Rerum Prcenotione, vii- c. 2.)
The reference to Plato in the passage I have quoted is rather an unscru-
pulous one, as Plato gives no information as to the nature of the Persian
magic.
LIBER TERTIUS. 257
impressa. Atque haec res adhuc sedulo tractata non
est. Invenias fortasse in scriptis quae ab ingeniis celsi-
oribus promanarunt hujusmodi Axiomata raro et spar-
sim inserta ex usu argumenti quod tractant ; corpus
vero aliquod talium Axiomatum quae vim habeant quan-
dam primitivam et summariam ad scientias, nemo com-
posuit ; cum tamen sit res ejusmodi, quae insigniter
naturam imam faciat ; quod Philosophice Primce munus
esse autumant.
Est et alia liujus 'Philosophiae Primae pars, quae si
ad vocabula respicias, vetus est ; si ad rem quam de-
sign amus, nova. Est autem inquisitio de conditionibus
adventitiis Entium (quas Trans cendentes dicere possu-
mus), Pauco, Multo ; Simili, Diverse* ; Possibili, Im-
possibili ; etiam Ente, et 'Non Ente ; atque ejusmodi.
Quandoquidem enim ista sub Physica proprie non
cadant, dissertatio autem Dialectica circa ea magis ad
argumentandi rationes quam ad rerum existentiam sit
accommodata, consentaneum omnino est ut haec con-
templatio (in qua non parum est dignitatis et utilitatis)
haud deseratur prorsus, sed in scientiarum partitionibus
nonnullum saltern inveniat locum. Veruntamen hoc
intelligimus fieri debere longe alio, quam quo tractari
solet, modo. Exempli gratia ; nemo, qui de Multo
et Pauco verba fecit, hoc egit ut causa reddatur cur
alia in natura tarn numerosa et ampla sint et esse pos-
sint, alia tarn rara et modica ; nam certe fieri non po-
test, ut in rerum natura tanta sit copia auri quanta
ferri ; tanta rosae quanta graminis ; tanta specificati
quanta non-specificati.1 Similiter nemo qui de Simili
et Diverso disseruit, satis explicavit cur quasi perpetuo
inter species diversas interponantur participia quaedam,
1 Vide supra, note, p. 197.
vol. ii. 17
258 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quae sunt speciei ambiguae ; veluti muscus, inter pu-
tredinem et plantam ; pisces qui haerent et loco non
moventur, inter plantam et animal ; sorices et mures,
et alia nonnulla, inter animalia ex putredine et ex se-
mine prognata ; l vespertiliones, inter aves et quadru-
pedes ; pisces volantes (qui jam notissimi sunt), inter
aves et pisces ; phocse, inter pisces et quadrupedes ;
et alia hujusmodi. Neque rursus causam indagavit
quispiam, cur cum similia similibus gaudeant, ferrum
ferrum non traliat, quod magnes facit ; neque aurum
ipsum aurum, licet argentum vivum alliciat. Circa
haec, et similia, in disceptatione de Trans cendentibus illis
altum est silentium ; orationis enim apices, non rerum
subtilitates, secuti sunt homines. Quamobrem horum
Transcendentium, sive conditionum Entium adventitial
rum, inquisitionem veram et solidam, secundum na-
turae non sermonis leges, Philosophiam Primam reci-
pere volumus. Atque de Philosophia prima (sive de
Sophia) quam inter Desiderata haud immerito retuli-
mus, ha3c dicta sint.
1 It is exceedingly difficult to ascertain what animals were generally
supposed to be produced by equivocal generation. In a note on a passage
in the Novum Oryanuni (ii. -41.) I have collected some contradictory opin-
ions on this question. That mice are mentioned as intermediate between
the classes of animals which can and cannot be equivocally generated, is
perhaps connected with Aristotle's having affirmed that by licking salt
they breed without impregnation. This however does not affect the truth
of the remark in the text; but it is worth while to notice that the aber-
rant types, as they are called, of any class often appear to connect that
class with more than one other. E. g. the Monotremata and especially
the Ornithorhynchus connect the Mammalia with Reptiles as well as with
Birds.
LIBER TERTIUS. 259
CAPUT IT.
De Theologia Naturali ; et Doctrina de Angelis et
Spiritibus, quce ejusdem est Appendix.
Collocata igitur sua in sede Communi Scientia-
rum Parente, instar Berecynthiae tanta gaudentis coe-
lesti sobole,
Omnes coelicolas, omnes supera alta tenentes; x
revertamur ad partitionem ill am trium Philosophia-
rum, Divinae, Naturalis, et Humanae. Nam Theologia
Naturalis, Philosophia etiam Divina recte appellatur.
Diffinitur autem liaec, ut sit talis scientia, seu potius
scientiae scintilla, qualis de Deo haberi potest per
lumen naturae et con tern plationem rerum creatarum ;
et ratione objecti, sane divina, ratione informationis,
naturalis censeri potest. Hujus scientiae limites ita
vere simiantur, ut ad atheismum confutandum et con-
vincendum, et ad legem naturae informanclam, se exten-
dant; ad religion em autem astruendam non proferantur.
Quamobrem nee Deus unquam edidit miraculum quo
converteretur atheus ; quia poterat ipso naturae lumine
ad notitiam Dei perduci ; verum miracula ad conver-
tendos idololatras 2 et superstitiosos designata sunt, qui
numen agnoverunt sed in cultu ejus aberrarunt ; quo-
niam non sufficit lumen naturae Dei voluntati decla-
randae, aut cultui ejus legitimo proclendo. Sicut enim
opificis potentiam et peritiam ostendunt opera ejus,
imaginem autem minime ; sic opera Dei conditoris
omnipotentiam et sapientiam ostendunt, imaginem ejus
haudquaquam depingunt. Atque hac in re ethnico-
rum opinio a sacra veritate recedit. Illi siquidem
1 Virg. JEn. vi. 788. 2 Jdolatras in the original. — /. S.
260 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
mundum imaginem Dei statuebant, hominem mundi.
At Sacra3 Literae haud tali honore mundum dignantur,
ut Dei uspiam imago dicatur, sed solummodo opus
manuum ejus ; hominem vero imaginem Dei imme-
diate substituunt. Quocirca, quod sit Deus, quod
rerum habenas tractet, quod summe potens, quod sa-
piens et prsescius, quod bonus, quod remunerator, quod
vindex, quod adorandus, etiam ex operibus ejus de-
monstrari et evinci potest ; et admirabilia complura
secreta circa attributa ejus, et multo magis circa regi-
men et dispensationem super universum, etiam sobrie
ex iisdem elici et manifestari queunt ; estque istud
argumentum a nonnullis utiliter pertractatum.1 Ve-
rum ex intuitu rerum natural ium atque humanae ra-
tionis principiis, de fidei mysteriis vel ratiocinari vel
etiam suadere vehementius, aut rursus ea curiosius
introspicere et ventilare et de modo mysterii inquirere,
haud tutuin meo judicio fuerit. Da Fidei quce Fidei
sunt. Nam vel ethnici, in illustri ilia et divina de
aurea catena fabula hoc ipsum concedunt, quod Jovem
de ccelo ad terras deducere nee homines potuerunt nee
Dii; e contrario, quod Jupiter pertrahere eos potuerit e
terra ad coelum.2 Quare frustra sudaverit, qui coelestia
religionis arcana nostras rationi adaptare conabitur.
Decebit potius mentes nostras ad coelestis veritatis
thronum adorandum attollere. In hac igitur parte
Theologiae Naturalis, tantum abest ut defectum ali-
quem observem, ut excessum potius reperiam ; ad
quern subnotandum paulum sum digressus, propter
maxima incommoda et pericula quag ex eo turn reli-
1 This passage, and others to the same effect, show how far Bacon was
from wishing to do away with natural theology, however much he was
disposed to complain of the abusive employment of final causes.
2 Vide supra, p. 105.
LIBER TERTIUS. 261
gioni turn philosophise impendent ; utpote qui et re-
ligionem haereticam procudet, et philosophiam phan-
tasticam et superstitiosam.
Secus est quod ad Angelorum et Spirituum naturam
attinet, quae nee inscrutabilis est nee interdicta ; ad
quam etiam, ex affinitate quam habet cum anima hu-
mana, aditus magna ex parte est patefactus. Praecipit
certe Sacra Scriptura, Nemo vos decipiat in sublimitate
sermonum, et religione Angelorum, ingerens se in ea
quce non novit.1 Attamen si hoc monitum diligenter
perpendas, duo duntaxat in eo vetita reperies ; ado-
rationem scilicet, qualis Deo debetur, angelorum ; et
fanaticas de iis opiniones, vel ultra creaturae sortem
eos efferentes, vel ampliorem de iis cognitionem quam
quis revera adeptus sit venditantes. Casterum sobria
circa illos inquisitio, quae vel per rerum corporearum
scalam ad eorum naturam pernoscendam ascendat, vel
in anima humana veluti in speculo earn intueatur,
neutiquam prohibetur. Idem de Spiritibus statuen-
dum Immundis, qui a statu suo deciderunt.2 Con-
1 Coloss. ii. 4. and 18.
2 The theory of angels and that of fallen spirits form a large and not
very profitable chapter in every scholastic Summa Theologian The dog-
matic basis of these speculations consists chiefly of spiritualising interpre-
tations (sanctioned by the Fathers and especially by S. Augustin) of cer-
tain texts of Scripture and of the supposed visions of Dionysius the
Areopagite. The theory of the angelic nature (both in its first and in its
fallen state) which the ingenuity of the schoolmen elaborated from these
data, is a most remarkable instance of metaphysical creation; being no less
than a determination of the conditions of thought and volition which ex-
ist among intelligences of a higher order than our own. That all such
determinations are utterly unsatisfactory, both from the want of data and
from the inherent and insurmountable difficulty of the problem to be solved,
is not however to be denied.
I am not concerned to defend what the schoolmen have said upon the
subject; but I may be allowed to mention in connexion with it an instance
of the flippant ignorance with which they are often spoken of. It is said
in the history of Martinus Scriblerus that they discussed the question
262 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
sortium cum iis atque usus operae eorum illicitus est ;
multo magis qualiscunque cultus vel veneratio. At
contemplatio et cognitio illorum naturae, potestatis,
illusionum, non solum ex locis Scripturae Sacra?, sed
ex ratione aut experientia, haud postrema pars est
sapientiae spiritualis. Sic certe Apostolus, Stratage-
matum ejus non ignari sumus.1 Ac non minus Dae-
monum naturam investiorare in TlieoWia Natural i
conceditur, quam venenorum in Physica, aut vitiorum
in Etliica. Hanc autem scientiae partem de Angelis
et Daemonibus inter Desiderata numerare non licet,
quippe quae ab haud paucis sit tentata. ^Equius esset,
ut scriptorum in hoc genere pars haud parva aut
vanitatis aut superstitionis aut subtilitatis inutilis ar-
guantur.
CAPUT III.
Partitio Natnralis Philosophies, in Speculativam et
Operativam : quodque illoe duce et in intentione trac-
tantis, et in corpore tractatus, segregari debeant.
Missa igitur Theologia Naturali (cui inquisitionem
de Spiritibus, ut Appendicem attribuimus) accedamus
whether angels know things best in the morning. The assertion is of course
founded on an absurd mistake of the meaning of the inquiry, " utrum
mntutina cognitio potior sit quam vespertina." The doctrine of matuti-
nal and vespertinal cognition the schoolmen derive from S. Augustin, and
though neither its subtilty nor the eloquence with which it is expressed
can prevent its being censured as an unauthorised speculation, yet no wise
man will think it a matter to be jested with. I may refer with respect to
it to Buonaventura's commentary on the second book of the Sentences of
Peter Lombard: Distinctio 4: Qucestio 2. The " conclusio " is, '" Angelua
bonus habet cum matutina vespertinam quoque cognitionem, quae non
temporis sed dignitatis inter se habent ordinem."
i 2 Corinth, ii. 11.
LIBER TERTIUS. - 263
ad secunclam partem ; videlicet illam de Natura, sive
Philosophiam Naturalem. Optime Democritus, Scien-
tiam de Natura in profundis mineris sive puteis latere
demersam} Non male Chymici, Vulcanum alteram
naturam esse; quinetiam id celeriter perficere, quod
natura per ambages et temporis moras solet? Quidni
igitur Philosophiam in duas partes secemus, Fodinam
et Fornacem ; et duo constituamus Philosophorum
munera, Operarios in Mineris et Fabros ? Sane ut-
cunque videamur haBC per lusum loqui, tamen hujus
generis partitionem utilissimam esse censemus, cum
proponetur vocabulis familiaribus et scholasticis ; hoc
est, ut dividatur doctrina de Natura in Inquisitionem
Causarum et Productionem Effectuum ; Speculativam
et Operativam. Altera naturae viscera perscrutatur ;
altera naturam veluti super incudem efformat. Neque
me fugit quam arcto copulentur vinculo Causae et Ef-
fectus, ut explicationem eorum aliquatenus conjungi
sit necesse. Attamen quandoquidem omnis solida et
fructuosa Naturalis Philosophia duplicem adhibeat sca-
lam, eamque diversam ; Ascensoriam et Descensoriam ;
ab Experientia ad Axiomata, et ab Axiomatibus ad nova
Inventa ; consultissimum judico, ut has duae partes,
Speculativa et Operativa, et in intentione tractantis
et in corpore tractatus separentur.
1 See Diogen. Laert. in Pyrrho, c. 72
2 For a parallel between the Vulcanus Elementatus, who is nearly equiv-
alent to the vis formatrix of nature, and the Vulcanus ignis, see Para-
celsus's tract entitled Meteororum, c. 4.
264 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
CAPUT IV.
Partitio Doctrince Speculativce de Natura, in Physi-
cam Specialem, et Metaphysicam ; quorum Physica
Causam Efficientem et Materiam, Metaphysica Cau-
sam Finalem et Formam inquirit. Partitio Phy-
sicce in Doctrinas de Principiis Rerum, De Fabrica
Rerum sive de Mundo, et de Varietate Rerum.
Partitio Physicce de Varietate Rerum in Doctrinam
de Concretis et Doctrinam de Abstractis. Partitio
Doctrinae de Concretis rejicitur ad easdem Partitio-
nes, quas suscipit Ilistoria JVaturalis. Partitio Doc-
trinae de Abstractis in Doctrinam de Schematismis
Materiae, et Doctrinam de Motibus. Appendices
duce Physicoe Speculativce, Problemata Naturalia,
Placita Antiquorum Philosophorum. Partitio Me-
taphysicce in Doctrinam de Formis, et Doctrinam de
Causis Finalibus.
Naturalis Philosophiae partem, qu^e Speculativa
est et theoretica, in Physicam Specialem et Metaphysi-
cam dividere placet. Atque in hac partitione atten-
dant homines nos vocabulum Metaphysicce usurpare
sensu a recepto et vulgato discrepanti. Hie autem
locus admonendi videtur de nostro, in genere, circa
usum vocabulorum instituto. Id hujusmodi est, ut
tarn in praemisso vocabulo Metaphysicce quam in aliis
ubi conceptus et notiones nostrae novae sunt et a re-
ceptis recedunt, maxima certe cum religion e antiqua
vocabula retineamus. Cum enim futurum speremus
ut ordo ipse et dilucida rerum explicatio, quam sub-
jungere conamur, nos a prava vocabulorum quibus
utimur intelligentia liberent, in caeteris omnino ave-
LIBER TERTIUS. 265
mus (quatenus sine vjeritatis ac scientiarum dispendio
fieri possit) vel minimum ab antiquorum aut opinio
nibus aut loquendi more deflectere. Qua in re Ari-
stotelis confidentiam proinde subit mirari, qui impetu
quodam percitus contradietionis et bellum universae
antiquitati indicens, non solum nova artium vocabula
pro libitu cudendi licentiam usurpavit, sed etiam pri-
scam omnem sapientiam extinguere et delere annisus
est. Adeo ut neque nominet uspiam authores anti-
quos, neque dogmatum eorum mentionem ullam faciat,
nisi quo aut homines perstringeret aut placita redar-
gueret. Sane si famam nomini suo ac sequacium
turbam affectaverit, hoc rationibus suis in primis ac-
commodatum. Siquidem in veritate philosophica as-
serenda et recipienda, idem contingit quod in veritate
divina ; Veni in nomine Patris, nee recipitis me ; si quis
venerit in nomine suo, eum recipietis.1 Sed ex hoc coele-
sti aphorismo, si quern prsecipue designaverit spectemus,
(nempe Antichristum, omnium saeculorum impostorem
maximum,) colligere licet istud ipsum, Venire in no-
mine suo, nulla antiquitatis aut (si ita loqui licet)
paternitatis habita ratione, rem mali ominis esse ad
veritatem ; utcunque earn saepenumero comitetur ilia
fortuna, Earn recipietis. Caeterum de viro tarn eximio
certe et ob acumen ingenii mirabili, Aristotele, credi-
derim facile banc ambitionem eum a discipulo suo
accepisse, quern fortasse aemulatus est ; ut si ille om-
nes nationes, hie omnes opiniones subigeret, et mo-
narchiam quandam in contemplationibus sibi conderet.
Quanquam fieri possit, ut apud aliquos tetricos et
linguae acerbae simili cum discipulo suo titulo insig-
niretur,
1 S. John, v. 43.
266 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Felix terrarum r>m?do, non utile mundo
Editua exemplum: x
eodem modo,
Felix doctrine pnedo, &c.
Nobis vero ex altera parte (quibus, quantum ealamo
valemus, inter Vetera et nova in Uteris foedus et com-
mereium contrahere cordi est) decretum manet, anti-
quitatem comitari usque ad aras, atque vocabula an-
tiqua retinere, quanquam sensum eorum et detinitiones
ssepius immutemus ; secundum moderatum ilium et
laudatum in civilibus novandi modum, quo, rerum
statu novato, verborum tamen solennia durent ; quod
notat Tacitus ; Eadem magistratuum vocabula?
Redeamus igitur ad acceptionem vocabuli Metaphy-
sicce, nostro sensu. Patet ex iis qua3 supra disseru-
imus, disjungere nos Philosophiam. Primam a Meta-
physica, qua? hactenus pro re eadem habitie sunt.
Illam Communem Scientiarum Parentem, banc Na-
turalis Philosophic Portionem })osuimus. Atqui Philo-
sopbiae Primae, communia et promiscua Scientiarum
Axiomata assignavimus. Etiam Relativas et Adven-
titias Entium Conditiones (quas Transcendentes no-
1 This is a curious misquotation from Lucan. The original is —
" Illic Pelhei proles vesana tyranni,
Felix praedo, j:icet, terrarum vindice fito
Raptus ; sacratis totuni spargenda per orbem
Membra viri posuere adytis. Fortuna pepercit
Manibus, et regni duravit ad ultima fatmn
Nam sibi libertas unquam si redderet orbem
Ludibrio servatus erat — non utile mundo
Editus exemplum, terras tot posse sub uno
Esse viro." Lucan. x. 21.
It is obvious that terrarum in the first line does not depend on pnedo, but
on fato ; so that Bacon has changed not only the order of the words, but
also the construction.
2 Tac. Ann. i. 3. We see from this passage, how little Bacon had of
the spirit of an iconoclast.
LIBER TERTIUS. 267
minavimus), Multum, Paucum ; Idem, Diversum ;
Possibile, Impossible ; et hoc genus reliqua, eidem
attribuimus : id solummodo cavendo, ut physice, non
logice traetentur. At inquisitionem de Deo, Uno,
Bono, Angelis, Spiritibus, ad Theologiam Naturalem
retulimus. Merito igitur quaeri possit quid tandem
sit quod Metaphysics relinquatur ? Certe ultra Na-
turam nihil ; sed ipsius Naturae pars multo praestan-
tissima. Atque profecto, citra veritatis dispendium,
hue usque de veterum sententia respondere liceat,
Physicam ea tractare quae penitus in materia mersa
sunt et mobilia, Metaphysicam abstracta magis et con-
stantia. Rarsus, Physicam in natura supponere ex-
istentiam tan turn et mo turn et naturalem necessitatem ;
at Metaphysicam etiam mentem et ideam. Nam hue
forte redit ea quam dicemus res. Verum nos earn,
missa sermonis sublimitate, perspicue et familiariter
proponemus. Partiti sumus Naturalem Philosophiam
in Causarum Inquisitionem et Productionem Effec-
tuum. Inquisitionem Causarum in Theoricam con-
jecimus. Earn in Physicam et Metaphysicam partiti
sumus. Ergo necesse est, ut vera differentia harum
sumatur ex natura causarum quas inquirunt. Itaque
absque aliqua obscuritate aut circuitione, Physiea est
quae inquirit de Efficiente et Materia ; Metaphydca quae
de Forma et Fine}
1 The classification of causes here referred to is Aristotle's. In the first
book of the Mttuphysics he has applied it, with singular felicity, to the
history of philosophical speculation. In order to apprehend its nature, it
is necessary to take the word cause in a wider signification than is ordi-
narily done.
The efficient cause is that which acts — the material cause that which is
acted on; as when the fire melts wax, the former is the efficient, the latter
the material cause of the effect produced. The formal cause is that which
in the case of any object determines it to be that which it is, and is thus
268 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Physica igitur Causarum vaga et incerta et pro
modo subject! mobilia complectitur ; Causarum con-
stantiam nou assequitur.
Limus ut hie durescit, et haec ut cera liquescit,
Uno eodemque igne.1
Ignis duritiei causa, sed in limo ; ignis colliquationis
causa, sed in cera. Partiemur autem Pbysicam in
doctrinas tres. Natura enim aut collecta in unura, aut
fusa et sparsa est. Colligitur vero in unum Natura,
aut propter communia rerum omnium principia, aut
propter unicam integralem universi fabricam. Itaque
hasc Unio Naturae duas peperit Physieae partes : unam
de Principiis Rerum, alteram de Fabrica Universi sive
de Mundo, quas etiam Doctrinas de Stmimis appellare
consuevimus. Tertia doctrina (quae de natura sparsa
sive fusa tractat) omnimodam rerum varietatem et
summas minores exhibet. Ex bis igitur patet tres
omnino reperiri doctrinas pbysicas, de . Principiis Re-
rum, de Mundo sive de Fabrica Rerum, et de Natura
multiplici sive sparsa ; quae postrema (ut diximus)
omnimodam rerum varietatem continet, estque veluti
glossa prima aut parapbrasis circa naturae interpreta-
tionem. Harum trium partium desideratur totaliter
nulla ; caeterum quam vere tractentur, non est hie
diffiniendi locus.
the cause of its various properties ; it is thus the " ratio essentise," the " Tioyog
T7]£ ovaiag." The final cause is that for the sake of which any effect takes
place, whether the agent is or is not intelligent; semper enim intenditur
finis, non autem semper cognoscitur. These four kinds of causes may be
divided into two classes, extrinsic and intrinsic; the efficient and final be-
longing to the first class, the material and formal to the second. It is ob-
vious that these distinctions involve the postulate of what has been called
the theory of physical influence, that is, that one substance really acts on
another, and must at least be modified if we adopt any such theory on this
subject as that of Leibnitz or of Herbart.
i Virg. Eel. viii. 80.
LIBER TERTIUS. 269
At Physicam 1 Sparsam, sive de Varietate Rerum,
rursus in duas partes dividemus ; Physicam de Con-
cretise et Physicam de Abstractis ; sive Physicam de
Creaturis et Physicam de Naturis. Altera (ut logicis
vocabulis utamur) inquirit de substantiis, cum omni
varietate suorum accidentium ; altera de accidentibus,
per omnem varietatem substantiarum. Veluti, si inqui-
ratur de leone aut quercu, ilia complura diversa acci-
dentia suffulciunt : contra, si inquiratur de calore
aut gravitate, ilia plurimis distinctis substantiis insunt.
Cum vero omnis Physica sita sit in medio inter Histo-
riam Naturalem et Metaphysicam, prior pars (si recte
advertas) Historiae Naturali propior est : posterior
Metaphysicae. Physica autem Concreta eandem subit
divisionem, quam Historia Naturalis ; ut sit vel circa
Coelestia, vel circa Meteor a, vel circa Glob urn Terras et
Maris, vel circa Collegia Majora quae Elementa vocant,
vel circa Collegia Minora sive Species ; etiam circa
Procter- generationes, et circa Mechanica. Etenim in
hisce omnibus Historia Naturalis factum ipsum per-
scrutatur et refert, at Physica itidem causas : sed intel-
lige hoc de causis jluxis, Materia scilicet et Efficients
Inter hasce Physicae portiones manca prorsus et imper-
fecta est ea, quae inquirit de Coelestibus, cum tamen
propter nobilitatem subjecti praecipuae hominibus curae
esse deberet. Etenim Astronomia fundata est in phae-
nomenis non male ; sed humilis est, et minime etiam
solida : at Astrologia in plurimis etiam fundamento
caret. Certe Astronomia talem offert humano intel-
lectui victimam qualem Prometheus olim, cum fraudem
Jovi fecit. Adduxit ille, loco bovis veri, pellem bovis,
1 All that follows, as far as the end of the paragraph in p. 283., is an ad-
dition to the Advancement of Learning. — J. S.
270 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
grandis. et pulchri, stramine et foliis et viminibus suf-
farcinatam. Exhibet similiter et Astronomia exteriora
coelestiuin (astrorum dicimus numerum, si turn, motus,
periodos) tanquam pellem coeli, pulchram, et in syste-
mata fabre coneinnatam ; at viscera desnnt, (Rationes
nempe Physicae,) ex quibus (Hypothesibus Astronomi-
cis adjunctis) eruatur tlieoria, non quae phaenomenis
tantum satisfaciat (cujus generis complures ingeniose
eonfingi possent), sed quae substantiam et motum et
influxum coelestium, prout revera sunt, proponat. Ex-
plosa enim fere jampridem sunt ilia, Raptus Primi Mo-
bilise et Soliditas Cali, (stellis in orbibus suis tanquam
clavis in laquearibus infixis). Nee multo melius asse-
ritur, quod sint diversi Poll Zodiaci et Mundi ; quod sit
Secundum Mobile renitentiae in adversum Primi Mobilis
raptus ; quod omnia in coelo ferantur per circidos per*
fectos ; quod sint eccentriei et epicycli, quibus motuum
in circulis perfeetis constantia servetur ; quod a Luna
in superius nulla sit mutatio aut violentia ; et hujusmo-
di. Atque harum suppositionum absurditas in Motum
Terrae Diurnum (quod nobis constat falsissimum esse)
homines impegit. At vix quisquam est, qui inquisivit
causas physicas turn de substantia coelestium tarn stellari
quam interstellari ; turn de celeritate et tarditate corpo-
rum coelestium ad invicem ; turn de incitatione motus
diver sa in eodem plan eta ; turn de motuum consecutione
ab Oriente in Occidentem, aut e contra ; deque pro-
gressionibus, stationibus, et retro gradationibus ; turn de
motuum sublatione et casu per apogaea et perigaea ; turn
de motuum obliquatione, vel per spiras se versus tropicos
texendo et retexendo, vel per sinuationes quas Dra-
cones l vocant ; turn de polis rotationum, cur magis in
1 The word Draco is mostly used with reference to the Moon's orbit, and
LIBER TERTIUS. 271
tali parte coeli siti sint quam in alia ; turn cle alligatione
quorundam planetarum ad distantiam certam a sole :
hujus (inqnam) generis inquisitio vix tentata est, sed
in mathematicis tantum observationibns et demonstra-
tionibus insudatnr. Ea? autem ostendunt qnomodo haec
omnia ingeniose concinnari et extricari possint, non
quoinodo vere in natura snbsistere ; et motus tantum
apparentes, et machinam ipsorum fictitiam et ad placi-
tum dispositam, non causas ipsas et veritatem rerum
indicant.1 Quocirea non male Astronomia (qualis
denotes the two zones included between it and the ecliptic; the nodes being
respectively the Caput and Cauda Draconis. The symbols which are still
used both for the nodes of the moon's orbit and for those of other orbits
seem derived from this use of the word Draco.
1 It is difficult to know what mode of investigation Bacon here intends
to recommend. The problem of astronomy necessarily is, before any in-
vestigation as to the causes of the motions of the heavenly bodies can be
undertaken, to determine what those motions really are. The distinction
between real motions and apparent motions must be recognised before any
progress can be made. And this distinction is not between a fact and a
theory in the common acceptation of the words, but between a right theory
and a wrong one. Bacon complains that the physical causes of the occa-
sional immobility and regression of the planets have not been inquired into:
but in this complaint is involved the theoretic assumption that the planets
really are stationary and really do regress. This assumption is made in
order to account for their appearing to us to change the direction of their
motion. It is the obvious explanation, but nevertheless a wrong one; and
if the phenomena in question are not physical phenomena but optical, to
what purpose is it to attempt to assign physical causes for them? And so
in the other cases which he mentions. The value of any hypothesis for the
explanation of the phenomena of course depends on its simplicity and its
completeness, and the attempt to reduce all the celestial motions to per-
fect circles was at the time at which it was made a great step in advance;
though the idea of circular motion was unduly retained when it was found
to be producing not simplicity but complication. But consciously or un-
consciously the mind is always introducing principles of arrangement (ideas
or hypotheses) among the objects of its attention, and the error of the pas-
sage in the text is in effect the common one of assuming that the form of
hypothesis with which the mind happens to be familiar is on that account
an absolute fact. It is well to remark, as the Newtonian philosophy is
often spoken of as the great result of Bacon's methods, that none of New-
272 DE AUGMENTIS SC1ENTIARUM
nunc habetur) inter Artes Matliematicas, non sine dig-
nitatis suae dispendio, numeratur ; cum debeat potius (si
proprias partes tueri velit) constitui Physicae pars quasi
nobilissima. Quicunque enim Superlunarium et Sub-
lunarium conficta divortia contempserit, et Materice
Appetitus et Passiones maxime Caiholicas (quae in
utroque globo validae sunt, et universitatem rerum
transverberant) bene perspexerit, is ex illis quae apud
nos cernuntur luculentam capiet de Rebus Coelestibus
informationem, et ab iis e contra quae in coelo fiunt
baud pauca de Motibus Inferioribus (qui nunc latent)
perdiscet ; non tantum quatenus hi ab illis regantur,
sed quatenus habeant passiones communes.1 Quam-
obrem hanc partem Astronomiae, quae Physica est,
desiderari statuimus. Earn Astronomiam Vivarn nomi-
nabimus, ad differentiam bovis illius Promethei suffarci-
nati, et solummodo figura tenus bovis.
At Astrologia multa superstitione referta est, ut vix
aliquid sanum in ea reperiatur. Attamen earn potius
expurgandam, quam prorsus abjiciendam esse cense-
mus. Quod si quis banc scientiam non in ratione
aut contemplationibus physicis, sed in caeca experientia
et complurium saeculorum observatione fundatam esse
contendat, ideoque ratlonum physicarum examen reji-
ton's astronomical discoveries could have been made, if astronomers had
not continued to render themselves liable to Bacon's censure.
1 This prediction has been fulfilled by the history of physical astronomy,
and the information gained respecting the " motus inferiores " may be di-
vided into two parts, " quatenus hi ab illis regantur" and " quatenus habe-
ant passiones communes." To the first belong the theoiy of the tides and
those of precession and nutation, to the second that of the earth's figure,
which depends on the law of universal gravitation, and which therefore
may be said to be a result of our knowledge of celestial phenomena. The
way in which what takes place in one part of the solar system is, so to
speak, reflected in others, is one of the most interesting subjects in physical
astronomy.
LIBER TERTIUS. 273
ciat (quod jactabant Chaldaei), is eadem opera et augu-
ria revocet, et aruspicinam et exta et omnigenas fabulas
deglutiat ; nam et haec omnia ut diutinae experientiae
et per manus traditae disciplinae dictamina fuisse assere-
bantur. Nos vero et ut Physicae portionem Astrolo-
giam recipimus, et non plus ei quam ratio et rerum
evidentia concedit tribuimus ; demptis superstitionibus
et commentis. Ut vero rem paulo attentius introspi-
ciamus : Primo quam inane illud commentum, quod
singuli planetae vicissim per horas regnent, ut spatio vi-
ginti quatuor horarum regna sua ter repetant, praeter
horas tres supernumerarias ! Attamen hoc commen-
tum nobis divisionem hebdomadae (rem tarn antiquam
et tarn late receptam) peperit ; ut ex alternatione di-
erum manifestissime patet ; cum in principio diei se-
quentis regnet semper planeta, a planeta prioris diei
quartus ; propter tres illas horas quas diximus supernu-
merarias.1 Secundo, pro commento vano rejicere non
dubitamus doctrinam de Thematibus Coeli ad puncta
temporis certa, cum distributwne domorum ; ipsas scili-
cet Astrologiae delicias, quae bacchanalia quaedam in
coelestibus exercuerunt. Nee satis mirari possumus
viros quosdam egregios, et in Astrologia principes, tarn
levi ad ista astruenda argumento innixos esse ; aiunt
enim, quando illud prodat experientia ipsa, solstitia,
1 This explanation of the origin of the names of the days of the week is
given by Dio Cassius, xxxvii. c. 21. He also gives another which is free
from an objection which has been alleged against the first; namely that
the names are older than the division of the day into twenty-four hours.
It is that the successive days were assigned to the respective planets which
are fourth in order from each other, from some notion of analogy in the di-
vine harmony to a musical progression by fourths. Joseph Scaliger, as
quoted by Selden, deduces the order of progression from the properties of a
heptagon inscribed in a circle. See on this subject a very learned essay by
Archdeacon Hare in the first volume of the Philological Museum.
VOL. II. 18
274 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
aequinoctia, novilunia, plenilunia, et hujusmodi stella-
rum revolutiones majores manifesto et insigniter ope-
rari super corpora naturalia ; necesse esse ut positurae
stellarum magis exactae et subtiliores effectus quoque
magis exquisitos et occultiores producant. Illi vero
seponere primo debuerant operationes Solis per calorem
manifestum ; et similiter Lunae vim quandam magneti-
cam super incrementa aestuum semimenstrua ; (nam
fluxus et refluxus maris quotidianus alia res est ;) his
vero sepositis, reliquas planetarum vires super natura-
lia (quatenus experientia comprobantur) tenues admo-
dum et infirmas et quasi latitantes reperient, etiam in
revolutionibus majoribus. Quare contrario prorsus
modo concludere debuerant ; nimirum cum revolutio-
nes illae majores tarn parum possint, exactas illas et
minutas positurarum differentias nihil omnino virium
obtinere. Tertio, Fatalia ilia, quod hora nativitatis
aut conceptionis fortunam foetus regat, hora incoepti-
onis fortunam incoepti, hora quaestionis fortunam rei
inquisitae, atque (ut verbo dicamus) doctrinas de 71a-
tivitatibus, electionibus, et qucestionibus, et istiusmodi
levitates, maxima ex parte nihil certi aut solidi habere,
et rationibus physicis plane redargui et evinci judica-
mus. Illud igitur magis attinet dicere, quid tandem
in Astrologicis retineamus aut probemus ? atque in iis
quae probamus, quid desideremus ? Nam hujus po-
stremae rei gratia (nempe ejus quod desideratur^) ser-
monem hunc instituimus, cum alias censuris (ut saepe
diximus) non vacemus. Atque inter recepta certe
doctrinam de Revolutionibus plus sanitatis quam reli-
qua habere censemus. Verum id optimum factu foret,
si regulas quasdam praescribamus, ad quarum trutinam
et normam Astrologica examinentur ; ut utilia retine-
LIBER TERTIUS. 275
antur, rejiciantur inania. Prima ea sit, de qua jam
ante monuimus Revolutiones majores retineantur, vale-
ant minores horoscoporum et domoram.1 Illae instar
tormentorum grandium ictus suos a longinquo jacere
queant, hae tanquam arcus minores spatia evadere et
vires deferre non possunt. Secunda est ; Operatio coe-
lestium in corpora omnigena non valet, sed tantum in
teneriora, qualia sunt humores, aer, et spiritus ; atque
hie tamen excipimus operationes caloris solis et coele-
stium, qui et ad metalla et ad plurima subterranea
proculdubio penetrat. Tertia est ; Omnis operatio coe-
lestium potius ad massas rerum extenditur, quam ad
individua ; oblique tamen pervenit etiam ad in di vidua
nonnulla : ilia scilicet, quas ex individuis ejusdem spe-
ciei sunt maxime passibilia, et tanquam cera mollior ;
veluti cum constitutio aeris pestilens corpora minus
resistentia occupat, magis resistentia praeterit. Quarta
est praecedenti non dissiirilis ; Omnis operatio coele-
stium non in puncta temporum aut angustias minutas,
sed in spatia majora, dejiuit et dominatur. Itaque prae-
dictiones de temperaturis anni verge esse possint ; de
diebus singulis, pro vanis merito habentur. Postrema
est (quae etiam prudentioribus astrologis semper pla-
cuit) quod nulla insit astris fatalis neeessitas ; sed quod
1 The heavens are in astrology divided into twelve compartments or
houses, by means of six great circles which pass through the north and
south points of the horizon, and divide the ecliptic into twelve equal por-
tions. One of these circles coincides with the horizon, and the point of
the ecliptic through which it passes at the moment of the nativity of the
person whose destiny is to be ascertained, or of the commencement of the
event whose fortunes are to be predicted, is called the horoscope. These
divisions are spoken of by Sextus Empiricus, who with Julius Firmicus is
our earliest authority on the subject of astrology. He seems rather to give
the name of houses to definite signs of the Zodiac than to the divisions of
which we have been speaking; a sense in which the term is also used by
later writers.
276 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
inclinent ea potius quam cogant.1 Addimus et ilhul
(in quo in partes Astrologiae, si fuerit emendata, non
obscure venire videbimur) nimirum quod nobis pro
certo constet, Coelestia in se habere alios quosdam in-
fluxus praeter Calorem et Lumen ; qui tamen ipsi se-
cundum regulas illas quas jam posuimus, et non ali-
ter, valent. Verum illi in intima Physica latent, et
longiorem dissertationem postulant. Visum est igitur
nobis (his quae diximus rite perpensis) inter Deside-
rata reponere Astrologiam his principiis nostris con-
sentaneam ; atque sicut Astronomiam quae physicis
rationibus nitatur, Astronomiam Vivam nominavimus ;
ita et Astrologiam quae per easdem regitur, Astrologi-
am Sanam appellare placet. Circa quam recte con-
ficiendam licet ea quae diximus non parum profutura
sint, pauca tamen addemus more nostro, quae liquido
proponent et ex quibus sit coagmentanda, et ad quae
adhibenda. Primo in Astrologiam Sanam recipiatur
doctrina de commixtionibus radiorum, conjunctionibus
scilicet et oppositionibus, et reliquis syzygiis sive aspec-
tibus planetarum inter se. Planetarum autem per signa
zodiaci pertransitum et loeationem sub iisdem signis etiam
huic parti, de commixtionibus radiorum, assignamus.
Locatio enim planetae sub signo est conjunctio quaedam
ejusdem cum stellis signi. Quinetiam sicut conjunctio-
nes, ita et oppositiones et reliquae syzygice planetarum
erga Stellas signorum notandae sunt, quod adhuc plene
factum non est. At commixtiones radiorum stellarum
fixarum ad invicem utiles quidem sunt ad contemplatio-
nem de fabrica mundi, et regionum subjacentium na-
tura; ad praedictiones minime, quia semper eodem modo
se habent. Secundo, recipiantur accessiones singulorum
1 This gnome is commonly quoted from Ptolemy.
LIBER TERTIUS. 277
planetarum propius ad perpendiculum, aut recessiones ab
ipso, secundum region um climata. Habent enim pla-
netas singuli non minus quam Sol, suas aestates, suas
hyemes ; in quibus fortius aut infirmius radios jaciant,
propter rationem perpendiculi. Etenim nobis dubium
non est, quin Luna posita in Leone fortius operetur
super corpora naturalia apud nos, quam posita in Pisci-
bus. Non quod Luna sub Leone ad cor respiciat, sub
Piscibus ad pedes (sicut fabulantur) ; sed propter ele-
vationem versus perpendiculum et approximationem ad
stellas majores, eadem prorsus ratione qua et Sol.1 Ter-
tio, recipiantur apogcea et perigcea planetarum, cum
debita disquisitione, ad quae pertineat planetce vigor in
seipso, ad quae vicinitas ad nos. Planeta enim in apo-
gaeo, sive exaltatione sua, magis alacer est ; in perigaeo
autem, sive casu suo, magis communicat. Quarto, re-
cipiantur (ut summatim dicamus) omnia reliqua acci-
dentia motus planetarum ; quales singulorum in itinere
suo accelerationes, retardationes, progressus, stationes,
retrogradationes ; quales distantioe a Sole, combustiones,
augmenta et diminutiones luminis, eclipses, et si quae sint
alia. Etenim faciunt haec omnia, ut planetarum radii
vel fortius vel debilius, diversis denique modis et virtu-
tibus, operentur. Atque quatuor ista ad radiationes
stellarum spectant. Quinto, recipiantur quae naturas
stellarum, sive erraticarum sive fixarum, in propria sua
essentia et activitate reserare et detegere ullo modo que-
ant ; qualis magnitudo ; qualis color et aspectus ; qualis
scintillatio et vibratio luminis ; qualis situs versus polos
aut cequinoctiurn ; quales asterismi; quae aliis stellis ma-
gis immixtce, quae magis solitarice ; quae superior es, quae
1 The reason which Bacon rejects seems to be nearly as conclusive as
that which he admits.
278 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
inferior es ; quae ex fixis intra vias Solis et planetarum
(Zodiacum scilicet), quae extra; quis ex planetis velo-
eior, quis tardior ; quis moveatur in ecliptica, quis per-
vagetur in latitudine ; quis possit esse retrogradus, quis
minime; quis patiatur omnimodam distantiam a Sole,
quis alligetur ; quis moveatur celerius in apogceo, quis
in perigceo ; denique anomalia Martis, expatiatio Vene-
ris, et labor es sive passiones admirandae, quae non semel
et in Sole et in Venere deprehensae sunt,1 et si quae
sint alia. Postremo, recipiantur etiam ex traditione,
naturoe et inclinatio?ies planetarum particulares, atque
etiam stellarum fixarum ; quae, quandoquidem magno
consensu tradantur, non leviter (praeterquam ubi cum
physicis rationibus plane discordant) rejiciendae sunt.
Atque ex talibus observationibus coagmentatur Astro-
logia Sana; et secundum eas tantum Schemata Coeli
et componere et interpretari oportet.
Adhibetur autem Astrologia Sana ad prcedictiones
fi den this, ad electiones cautius, ad utraque autem intra
terminos debitos. Praedictiones fieri possint de Come-
tis futuris, qui (ut nostra fert conjectura) praenunci-
ari possunt, et de omni genere meteororum, de diluviis,
siccitatibus, ardoribus, eonglaciationibus, terrce motibus,
irruptionibus aquarum, eruptionibus ignium, ventis et
pluviis majoribus, anni variis tempestatibus, pestilentiis,
morbis grassantibus, ubertate et caritate frugurn, bellis,
seditionibus, sectis, transmigrationibus populorum, deni-
que de omnibus rerum vel naturalium vel civilium mo-
tibus aut innovationibus majoribus. Ad magis autem
specialia, et forte singularia, praedictiones istae (licet
minore certitudine) deduci possint, si repertis primo
1 See the Descriptio Globi Intellectualis, for some account of these pas-
siones.
LIBER TERTIUS. 279
hujusmodi temporum inclinationibus generalibus, acri
judicio vel physico vel politico applicentur illis specie-
bus aut individuis quae hujusmodi accidentibus maxime
sint obnoxia ; veluti si quis ex praecognitione tempe-
statum anni, eas reperiet (exempli gratia) magis oleis
quam vitibus, magis phthisicis quam hepaticis, magis
incolis collium quam vallium, magis monachis quam
aulicis (propter victus rationem diversam) propitias
aut perniciosas ; aut si quis ex cognitione influxus
quern coelestia habent super spiritus humanos, reperiat
eum talem esse ut magis populis quam regibus, magis
viris doctis et curiosis quam animosis et militaribus,
magis voluptariis quam negotiosis aut politicis, faveat
aut adversetur. Hujusmodi autem innumera sunt ;
sed (quemadmodum diximus) non tantum cognitionem
illam generalem quae sumitur ex astris (quae sunt agen-
tia) verum etiam particularem subjectorum (quae sunt
passiva) requirunt. Neque Electiones prorsus rejiciendae
sunt ; sed parcius illis quam Praedictionibus fidendum.
Videmus enim in plantationibus et seminationibus et in-
sitionibus, aetatum lunae observationes non esse res om-
nino frivolas. Sunt et multa ejus generis. Verum et
Electiones istae, etiam magis quam Praedictiones, per
nostras regulas cohibendae sunt. Atque illud semper
attendendum ; valere Electiones in illis tantum casibus,
ubi et virtus coelestium talis sit quae non subito transeat,
et actio inferiorum similiter talis quae non statim absol-
vatur ; quemadmodum fit in illis exemplis quae memo-
ravimus. Nam nee incrementa lunae subito transi-
guntur, nee incrementa plantarum. Punctualitas vero
temporis omnino repudianda. Inveniuntur autem et
talia complura (quod quis minus putet) in Electionibus
circa civilia. Quod si quis nos compellat eo nomine,
280 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quod ex quibus ista Astrologia emendata elici possit, et
rursus ad quae utiliter adhiberi, aliquid monstravimus ;
quis vero sit eliciendi modus neutiquam docuimus ; ille
minus a?quus fuerit, cum artem ipsam (cujus debitores
non sumus) a nobis exigat. Hoc tamen circa illud
ipsum quod petit monebimus ; quatuor tantum esse mo-
dos, quibus ad hanc scientiam via sternatur. Primo,
per experimenta futura ; dein, per experimenta prcete-
rita ; rursus, per traditiones ; ultimo, per rationes phy-
sicas. Atque quod ad experimenta futura, quid attinet
dicere ? cum ilia saeculis compluribus ad eorum copiam
comparandam indigeant, ut de iisdem cogitationem sus-
cipere frustra fuerit. Quod vero ad experimenta prae-
terita ; ea certe in manu hominum sunt ; licet res sit
laboriosa, et multi otii. Possint enim astrologi, (si
sibi non desint,) omnes casus majores (veluti inunda-
tiones, pestilentias, praelia, seditiones, mortes regum, si
placet, et similia,) ex historiae fide depromere; et situm
ccelestium, non secundum thematum subtilitatem sed
juxta regulas eas revolutionum quae a nobis adumbratae
sunt, qualis fuerit sub iisdem temporibus, intueri ; ut
ubi manifestus fuerit eventuum consensus et conspi-
ratio, ibi prcedictionis norma probabilis constituatur.
Quatenus ad traditiones ; eas ita ventilare oportet, ut
quae cum rationibus physicis manifesto pugnent e medio
tollantur ; quae vero cum iis bene consentiant etiam
authoritate sua valeant. Quantum denique ad physicas
rationes ; illae maxime huic inquisitioni accommodatae
sunt, quae de catholicis materia appetitibus et passioni-
bus, et de motibus corporum simplicibus et genuinis in-
quirunt. His enim alis ad ccelestia ista materiata ascen-
ditur tutissime. Atque de Astrologia Sana hactenus.
Insaniie autem Astrologicae (praeter ea quae a prin-
LIBER TERTIUS. 281
cipio notavimus commenta) alia quaedam portio superest
non praetermittenda ; quae tamen ab Astrologia secludi
solet, et in Magiam quam vocant Coelestem transferri.
Ea nacta est mirum commentum ingenii humani, ni-
mirum ut benevolus aliquis situs astrorum in sigil'is aut
signaculis (puta metalli, aut gemmae alicujus ad inten-
tionem propriae) excipiatur, quae horae ejus foelicitatem
alias praetervolaturam detineant, et quasi volatilem
figant. Quemadmodum graviter ille conqueritur, de
tarn nobili apud antiquos arte jampridem amissa ;
Annul us infuso non vivit mirus Olympo,
Non magis ingentes humili sub lumine Phoebos
Fert Gemma, aut celso divulsas cardine Lunas.1
Certe reliquias Sanctorum, earumque virtutes, recepit
Ecclesia Romana ; (neque enim in divinis et immateri-
atis fluxus temporis obest;) verum ut condantur reliquiae
cceli, quo hora quae recessit et tanquam mortua est revi-
viscat et continuetur, mera est superstitio. Missa igitur
haec faciamus, nisi forte Musae aniculae jam factae sint.
Physicam Abstractam in duas partes rectissime dividi
posse statuimus ; doctrinam de Schematismis Materice,
et doctrinam de Ajjpetitibus et Motibus. Utrosque cur-
sim enumerabimus, unde verae Physicae de Abstractis
adumbratio quaedam deduci possit. Schematismi Ma-
teriae sunt, Densum, Rarum ; Grave, Leve ; Calidum,
1 1 have not been able to discover whence these lines are taken. The
notion they refer to gave rise to the word " Talisman," which seems to be
a modification of the Greek word rsleGfia, used like OTOLxdufia in the sense
of a configuration of the heavenly bodies. See Salmasius De Annis Cli-
macteiicis, and compare Von Hammer on Talismans, in the Mines de V Ori-
ent. For this last reference I am indebted to the kindness of Mr. Scott, of
Trinity College, Cambridge. See also Heyne, Opuscula, vol. 6., and the
work to which he refers, namely the Speculum Lapidum of Camillus Leo-
nardus, book 3rd. Some other references will be found in Le Roux de
Lincy Livre des Legendes.
282 DE AUGMENTIS SC1ENTIARUM
Frigidum ; Tangible, Pneumaticum ; Volatile, Fixum ;
Deter minatuin, Fluidum ; Humidum, Siccum ; Pingue,
Crudum ; Durum, Molle ; Fragile, Tensile ; Porosum,
Unitum; Spirituosum, Jejunum; Simplex, Compositum;
Absolutum, imperfecte Mistum ; Fibrosum atque veno-
sum, Simplicis positurce sive JEquum; Similar e, Dissi-
milare; Specificatum, non Specificatum; Organicum, Di-
or ganicum ; Animatum, Inanimatum ; neque ultra rem
extendimus. Sensibile enim et Disensibile, Rationale et
Drationale, ad doctrinam de Homine rejicimus. Appe-
tituum vero et Motuum duo genera sunt. Sunt enim
vel Motus Simplices, in quibus radix omnium natura-
lium actionum continetur, pro ratione tamen Schema-
tismorum Materia3 ; vel Motus Compositi sive producti,
a quibus ultimis recepta philosophia (quae parum de
corpore naturae stringit) auspieatur. Debent autem
haberi hujusmodi Motus Compositi (quales sunt gene-
ratio, corruptio, et reliqui) pro pensis quibusdam aut
Summis Motuum Simplicium, potius quam pro motibus
primitivis. Motus Simplices sunt Motus Antitypice,
quern vulgo motum ne fiat penetratio dimensionum vo-
cant ; Motus Nexus, quern motum ex fuga vacui appel-
lant ; Motus Dibertatis, ne detur eompressio aut extensio
praeternaturalis ; Motus in Sphceram novam, sive ad ra-
refactionem et condensationem ; Motus Nexus secundi,
sive ne detur solutio continuitatis ; Motus Congrega-
tions Majoris, sive ad massas connaturalium suorum,
qui vulgo dicitur Motus Naturalis ; Motus Congrega-
tions Minoris, qui vulgo dicitur Sympathise et Antipa-
thic ; Motus Disponens, sive ut partes bene collocentur
in toto ; Motus Assimilationis, sive multiplications na-
turae suae super aliud ; Motus Excitationis, ubi agens
nobilius motum in alio latentem et sopitum excitat ;
LIBER TERTIUS. 283
Motus Sigilli sive Impressionism operatio scilicet absque
communicatione substantiae ; Motus Regius, sive colii-
bitio reliquorum motuum a motu praedominante ; Motus
absque termino, sive rotatio spontanea ; Motus Trepida-
tionis, sive Systoles et Diastoles, corporum scilicet quae
locantur inter commoda et incommoda ; postremo De-
cubitus, sive Exhorrmtia Motus, quae etiam plurimarum
rerum est causativa. Hujusmodi sunt Motus Simplices,
qui ex penetralibus naturae vere prodeunt ; quique com-
plicate continuati, alternati, fraenati, repetiti, et multis
modis aggregati, 3Iotus illos compositos, sive Summas
Motuum quae receptae sunt, aut illis similes constituunt.
Summce Motuum sunt decantati illi motus, Greneratio,
Corruptio ; Augmentatio, Diminutio ; Alter utio, etLatio;
etiam Mixtio, Separatio ; Versio. Supersunt tantum
tanquam Appendices Physicae, Mensura? Motuum; quid
possit Quantum, sive Dosis Naturce? Quid possit Di-
stantia, id quod Orbis Virtutis sive Activitatis * non
male vocatur ? Quid possint Incitatio et Tarditas ?
Quid brevis aut longa Mora ? Quid Vis aut Hebetudo
rei ? Quid Stimulus Peristaseos ? Atque hae sunt
Physicce verce de Abstractis partes genuinae. Etenim
in Schematismis Materiae, in Motibus Simplicibus, in
Summis sive Aggregationibus Motuum, et in Mensuris
Motuum, Physica de Abstractis absolvitur. Nam Mo-
tum voluntarium in animalibus; Motum qui fit in actioni-
bus sensuum; Motum phantasioe, appetitus, et voluntatis;
Motum mentis, decreti, et intellectualium ; ad proprias
doctrinas amandamus. Illud tamen iterato monemus,
universa liaec quae diximus in Physica non ulterius trac-
tari, quam ut inquirantur Materia et Efficiens ipsorum :
retractantur enim in Metaphysica, quoad Formas et
Fines.
1 The allusion is to Gilbert. See note at p. 232.
284 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Physicae subjungemus Appendices insignes duas, quae
non tam ad materiam quam ad modum inquisitionis
spectant ; Problemata Naturalia, et Placita Antiquorum
Philosophorum. Prior Naturce multiplicis, sive Sparsce,
appendix est ; secunda Naturce unitce, sive Summarum.
Utraque ad solertem Dubitationem pertinet, quae sci-
ential pars est non contemnenda. Nam Problemata par-
tiadures dubitationes complectuntur ; Placita generales;
circa Principia et Fabricam. Problematum exemplum
nobile est in libris Aristotelis : quod genus operis me-
ruit certe, non solum ut posterorum laudibus celebrare-
tur, verum etiam et eorum laboribus continuaretur ;
cum Dubitationes indies oriantur novae. Attamen in
hac re adhibenda est cautio, magni utique momenti.
Dubiorum commemoratio et propositio duplicem in se
habet fructum : unum, quod Philosophiam muniat con-
tra errores ; quando id quod non plane liquet non ju-
dicatur aut asseritur (ne error errorem gigneret), sed
suspenditur de eo judicium, et non fit positivum ; al-
terum, quod Dubitationes, in codicillos relatae, totidem
spongiae sunt, quae incrementa scientiae perpetuo ad se
sugant et alliciant ; unde fit ut ilia quae, nisi praecessis-
sent Dubitationes, leviter et sicco pede transmissa fuis-
sent, Dubitationum admonitu attente et studiose obser-
ventur. Verum hae duae utilitates vix unum compensant
incommodum quod, nisi sedulo prohibeatur, se ingeret :
nimirum quod Dubitatio, si semel admittatur tanquam
justa et fiat quasi authentica, statim defensores in
utramque partem suscitabit, qui etiam posteris eandem
licentiam dubitandi transmittant ; adeo ut homines in-
genia sua intendant et applicent ad hoc, ut alatur po-
tius Dubitatio quam terminetur ant solvatur. Cujus
quidem rei exempla et in jurisperitis et in academicis
LIBER TERTIUS. 285
ubique occurrunt, quibus moris est ut Dubitationem
semel admissam perpetuam esse velint, nee minus dubi-
tandi quam asserendi auctoramenta amplectantur : cum
tamen ille demum sit ingenii usus legitimus, qui ex
dubiis certa faciat, non qui certa in dubium vocet.
Quare Kalendariwm Dubitationurn, sive Problematum in
natura, et desiderari assero et suscipi probo ; modo cu-
rae sit, ut aucta scientia indies (quod fiet proculdubio,
si nos audiant homines) quae clare discussae sint Dubi-
tationes ex Albo deleantur. Huic Kalendario aliud
addi cuperem, non minus utile : cum enim in omni in-
quisitione inveniantur haec tria ; perspicue Vera, Dubia,
perspicue Falsa; utilissimum foret Kalendario Dubi-
orum Kalendarium Falsitatum et errorum populariurn,
vel in historia naturali vel in dogmatibus grassantium,
adjungere ; ne illae amplius scientiis molestae sint.
Quod ad Placita Antiquorum Philosophorum, qualia
fuerunt Pythagorae, Philolai, Xenophanis, Anaxagorae,
Parmenidis, Leucippi, Democriti, aliorum, (quae ho-
mines contemptim pereurrere solent,) non abs re fuerit
paulo modestius in ea oculos conjicere. Etsi enim Ari-
stoteles, more Ottomanorum, regnare se haud tuto posse
putaret, nisi fratres suos omnes contrucidasset ; l tamen
1 Bacon, it is probable, alludes particularly to a memorable and then
recent instance of this practice. Mahomet III., on becoming Sultan in
1595, put to death nineteen of his brothers and ten or twelve women sup-
posed to be with child by his father. Pope, perhaps unconsciously, has
imitated Bacon. In the character of Addison, he speaks of him as one
who could
" Bear, like the Turk, no brother near the throne."
It is worthy of remark that the practice in question was established as a
fundamental law of the state by Mahomet the Second. I quote his words
from the French edition of Von Hammer's History of the Ottoman Empire.
" La plupart des l^gistes ont declare' que ces de mes illustres tils ou petits-
fils qui monteront au trone pourront faire ex^cuter leurs freres afin d'as-
286 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
iis, qui non regnum aut magisterium sed veritatis inqui-
sitionem atque illustrationem sibi proponunt, non potest
non videri res utilis diversas diversorum circa rerum
naturas opiniones sub uno aspectu intueri. Neque
tamen subest spes, quod Veritas aliqua purior ex illis
aut similibus theoriis speranda ullo modo sit. Quem-
admodum enim eadem phenomena, iidem calculi, et
Ptolemaei principiis astronomicis et Copernici compe-
tunt ; ita experientia ista vulgaris qua utimur, atque
obvia rerum facies, pluribus diversis theoriis se appli-
care potest ; ubi ad rectam veritatis indagationem longe
alia severitate opus fuerit. Eleganter enim Aristoteles ;
Infantes primo balbutientes quasvis mulieres appellare
matres ; post autem propriam matrern discernere ; l sic
certe puerilis experientia omnem Philosophiam appel-
labit matrem ; adulta vero matrem veram internoscet.
Interea juvabit Philosophias discrepantes, veluti diver-
sas Naturce glossas (quarum una fortasse uno loco, alia
alio est emendatior), perlegere. Optarim igitur ex
Vitis Antiquorum Philosophorum, ex fasciculo Plutar-
chi de Placitis eorum, ex citationibus Platonis, ex con-
futationibus Aristotelis, ex sparsa mentione quae habetur
in aliis libris, tarn ecclesiasticis quam ethnicis, (Lac-
tantio, Philone, Philostrato, et reliquis,) opus confici
cum diligentia et judicio de Antiquis Philosophiis. Tale
enim opus nondum extare video. Attamen hie moneo,
ut hoc fiat distincte, ita ut singulse Philosophise seor-
sum componantur et continuentur ; non per titulos et
surer le repos du monde — ils devront agir en consequence." — DHistoire
de V Empire Ottoman, iii. p. 302.
A little further on Von Hammer remarks that " la l^galite du meurtre
est consacre'e non seulement pour les freres du Sultan mes encore pour ses
neveux et ses petits-fils."
1 Physic, i. c. 1.
LIBER TERTIUS. 287
fasciculos (quod Plutarchus fecit) excipiantur. Quae-
vis enim Philosophia integra seipsam sustentat, atque
dogmata ejus sibi mutuo et lumen et robur adjiciunt ;
quod si distrahantur, peregrinum quiddam et durum
sonant. Certe quando apud Taciturn lego facta Nero-
nis aut Claudii, circumstantiis temporum, personarum,
et occasionum vestita, nil video quod a probabilitate
prorsus abhorreat ; cum vero eadem lego in Suetonio
Tranquillo, per capita et communes locos, minimeque
in serie temporis repraesentata, portenta qusedam vi-
dentur et plane incredibilia. Neque absimilis est ratio
Philosophise, quando proponitur integra, et quando in
frusta concisa et dissecta. Neque vero ex hoc Placi-
tontm Philosophic Kalendario nuperas theorias et dog-
mata excludo ; sicut illam Theophrasti Paracelsi, elo-
quenter in corpus quoddam et harmoniam philosophise
redactam a Severino Dano ; 1 aut Telesii Consenting
qui Parmenidis philosophiam instaurans arma Peripa-
teticorum in illos ipsos vertit ; aut Patricii Veneti, qui
Platonicorum fumos sublimavit ; aut Gilberti popularis
nostri, qui Philolai dogmata reposuit ; aut alterius cu-
1 Severinus was a Danish physician. He died in the year 1602, leaving
several works on medical and philosophical subjects, in which he followed
the opinions of Paracelsus. I am only acquainted with his Idea Medicince
Philosophical, which there is reason to think Bacon had read. His writings
are in point of style much superior to those of Paracelsus, who was however
unquestionably a man of far more original genius.
Telesius's principal work is his De Rerum Natura [the first two books
of which were published in 1565, and the whole in 1586]. Bacon derived
more ideas from him than from any other of the "novelists," as he has
somewhere called the philosophical innovators, and has written a separate
treatise on three systems of philosophy, of which his is one. See the fifth
volume of this edition.
Patricius attempted to amalgamate the Platonic and Aristotelian philoso-
phies. His principal work entitled Nova de Universis Philosophia was
published in 1591. It is not of much interest, but I shall have occasion
to refer to it in connexion with Bacon's De jluxu et refiuxu maris.
288 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
juscunque, si modo dignus sit. Horum vero (quoniam
volumina integra extant) summse tantum inde confi-
ciendae, et cum ceteris conjungendae. Atque de Phy-
sica cum Appendicibus haec dicta shit.
Quantum ad Metaphysicam, assignavimus jam ei in-
quisitionem Causarum Formalium et Finalium ; quae
assignatio, quatenus ad Formas, incassum facta videa-
tur. Invaluit siquidem opinio atque inveteravit Re-
rum Formas essentiales, seu veras differentias, nulla hu-
mana inveniri diligentia posse. Quae opinio interim
nobis elargitur atque concedit, inventionem Formarum
ex omnibus scientiae partibus dignissimam esse quae
investigetur, si modo fieri possit ut reperiantur. Ad
inventionis possibilitatem vero quod attinet, sunt certe
ignavi regionum exploratores, qui ubi nil nisi coelum
et pontum vident, terras ultra esse prorsus negant.
At manifestum est, Platonem, virum sublimis ingenii
(quique veluti ex rupe excelsa omnia circumspiciebat1),
in sua de Ideis doctrina Formas esse verum scientice
objectum vidisse ; utcunque sententiae hujus verissimae
fructum amiserit, Formas penitus a Materia abstractas,
non in Materia determinatas, contemplando et pren-
sando ; unde factum est, ut ad speculationes theologicas
diverteret, quod omnem naturalem suam philosophiam
infecit et polluit. Quod si diligenter, serio, et sincere
ad actionem et usum oculos convertamus, non difficile
erit disquirere et notitiam assequi quae sint illae Formae,
quarum cognitio res humanas miris modis locupletare
et beare possit. Subs tan tiarum enim Formae (uno
Homine excepto,2 de quo Scriptura, Formavit hominem
1 Compare the phrase used by S. Augustine in speaking of the Plato-
nists: "de silvestri cacumine videre patriam pacis, et iter ad earn non in-
venire." — Confess, vii. 21.
2 Those who deny the cognoscibility of Forms admit of one exception,
LIBER TERTIUS. 289
de limo terrce, et spiravit infaciem ejus spiraculum vitce}
non ut de ceteris speciebus, Producant aquce, produced
terra2), species inquam creaturarum, (prout nunc per
compositionem et transplantationem inveniuntur mul-
tiplicate,) ita perplexe sunt et complicate ut aut om-
nino de lis inquirere frustra sit, aut inquisitio earum,
qualis esse potest, seponi ad tempus, et postquam Forme
simplicioris nature rite explorate sint et invente, turn
demum institui debeat. Quemadmodum enim nee facile
esset, nee ullo modo utile, Formam soni investigare ejus
qui verbum aliquod constituat ; cum verba compositione
et transpositione literarum sint infinita ; at soni qui li-
teram aliquam simplicem exprimat Formam inquirere
(quali scilicet collisione, quali instrumentorum vocis ap-
plicatione, constituatur) comprehensibile est, imo facile ;
(que tamen Forme literarum cognite ad Formas verbo-
rum illico nos deducent : 3 ) eadem prorsus ratione For-
mam inquirendo leonis, quercus, auri, imo etiam aquce
aut aeris, operam quis luserit : Formam vero inquirere
Densi, Pari ; Calidi, Frigidi ; Gravis, Levis ; Tan-
gibilis, Pneumatici ; Volatilis, Fixi ; et similium tarn
Schematismorum quam Motuum, quos in Physica trac-
tanda magna ex parte enumeravimus (et Formas Primce
it being a received article of faith, to deny which is by the Clementine con-
stitutions declared a heresy, that the rational soul is the substantial form
of man; and it is to be observed that Bacon guards himself against being
supposed to overlook this exception, in admitting that substantial forms
are so "perplexed and complicated " as to be, for the present at least, hope-
less subjects of inquiry,
i Gen. ii. 7.
2 Gen. i. 20. 24.
3 There can be, I think, no doubt that the passage in the Philebus (p. 17.
et infra of Stephens) in which Plato speaks of the analysis of sounds into
their constituent elements, and which is a "locus classicus" with reference
to his method of induction, is here alluded to. See the General Preface,
vol. i. p. 69.
VOL. ii. 19
290 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Classis appellare consuevimus1), quique (veluti literae
alphabeti) numero baud ita multi sunt, et tamen Es-
sentias et Formas omnium substantiarum conficiunt et
sustinent ; 2 hoc est, inquam, illud ipsum quod cona-
mur ; quodque earn partem Metaphysicae de qua nunc
inquirimus constituit et diffinit. Neque haec officiunt,
quominus Physica easdem naturas consideret quoque
(ut dictum est), sed tan turn quoad causas fluxas.
Exempli gratia, si de causa inquiratur Albedinis in
nive vel spuma ; recte redditur, quod sit subtilis inter-
mixtio aeris cum aqua. Haec autem, longe abest, ut
sit Forma Albedinis, cum aer etiam pulveri vitri aut
crystalli intermixtus albedinem similiter procreet, non
minus quam si admisceatur aquae ; verum Causa Ef-
jiciens ilia tantum est, quae nihil aliud quam vehiculum
est Formae.3 At in Metaphysica si fiat inquisitio,
hujusmodi quidpiam reperies ; corpora duo diaphana
intermixta, portionibus eorum opticis simplici ordine
sive aequaliter collocatis, constituere Albedinem. Hanc
Metaphysicae partem desiderari reperio. Nee mirum ;
quia illo inquirendi modo qui hue usque in usum
1 So in the original. The sense seems to require {et quorum formas For-
mas Prima} Classis appellare consuevimus). See infra p. 293. — J. S.
2 It clearly appears from this passage that Bacon's doctrine was that the
forms of all substances might be determined by combining the results of a
limited number of investigations of the forms of schematisms and motions,
or as he elsewhere calls them of simple natures. (See Novum Organum,
ii. 5.) For the phrase " Forrme primse classis," see infra p. 293. The diffi-
culty of effecting this combination might be insuperable; he did not pro-
fess to be able to decide a priori that it was not so ; but at any rate it would
be only a synthetical difficulty and would not present itself until his anal-
ysis of nature was completed and the forms of her constituent elements
determined. Of the possibility of attaining these two ends — namely (1.)
an analysis of nature resulting in the formation of a complete list of " na-
turae simplices," and (2.) the determination of their forms — he seems
never to have doubted.
3 See Nov. Org. vol. i. p. 403.
LIBER TERTIUS. 291
venit, nunquam in saeculum comparebunt Rerum For-
mce. Radix autem mali hujus, ut et omnium, ea est ;
quod homines et propere nimis, et nimis longe, ab ex-
perientia et rebus particularibus cogitationes suas divel-
lere et abstrahere consueverunt, et suis meditationibus
et argumentationibus se totos dedere.
Usus autem hujus partis Metaphysicse, quam Desi-
deratis annumero, duas ob causas vel maxime excellit.
Prima est, quod scientiarum omnium officium sit et
propria virtus, ut experiential ambages et itinera longa
(quantum veritatis ratio permittit) abbrevient ; ac pro-
inde remedium veteri querimoniae afferant, de Vita brevi
et Arte longa} Ulud vero optime praestatur, Axiomata
scientiarum in magis generalia, et quas omni materiae
rerum individuarum competant, cplligendo et uniendo.
Sunt enim Sciential instar pyramidum, quibus Historia
et Experientia tanquam basis unica substernuntur ; ac
proinde basis Naturalis Philosophise est Historia Na-
turalis. Tabulatum primum a basi est Physica ; ver-
tici proximum Metaphysiea ; ad conum quod attinet et
punctum vertiqale (opus quod operatur Deus a prineipio
usque ad finem;2 summariam nempe naturae legem),
haesitamus merito, an humana possit ad illud inquisitio
pertingere. Caeterum haec tria verae sunt Scientiarum
contabulationes, suntque apud homines propria scientia
inflatos et theomachos tanquam tres moles giganteae :
Ter sunt conati imponere Pelio Ossam,
Scilicet atque Ossae frondosura involvere Olympum : 3
apud eos vero qui seipsos exinanientes omnia ad Dei
1 '' Vita brevis, ars vero longa, occasio autem praeceps, experimentum
periculosum, judicium difficile." — Hippocrates, Aph. i. 1. I quote from
Leonicenus's version.
2 Eccles. iii. 11.
8 Virg. Georg. i. 281.
292 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
gloriam referunt, tanquam trina ilia acclamatio, Sancte,
Sancte, Sancte. Sanctus enim Deus in multitudine
operum suorum, sanctus in ordine eorum, sanctus in
tmione. Quare speculatio ilia Parmenidis et Platonis,
(quamvis in illis nuda fuerit speculatio,) excelluit
tamen ; Omnia per scalam quandam ad unitatem ascen-
dere} Atque ilia demum scientia caeteris est praestan-
tior, qua? humanum intellectum minimum multiplici-
tate onerat ; quam liquet esse Metaphysicam,2 quippe
1 No such doctrine as this is to be found in the remains which have come
down to us of the writings of Parmenides, and it is in effect inconsistent
with what we know of his opinions. His fundamental dictum appears to
have been that that which is, is one; incapable of change or motion. That
visible things are in any sense parts or elements or attributes of the one
immutable substance is, as far as we can judge, a later doctrine. To the
question, what then are the phenomena of the visible universe, Parme-
nides gives no answer; unless we account as an answer what he says of
their delusive and non-existent character. Even Plato was far from teach-
ing the doctrine of an ascent to unity in the sense in which Bacon prob-
ably employed the terms. He no doubt adopted in his own sense the
dictum of the Eleatse, ev tu, Travra ; but with him as with them mere phe-
nomena have no true existence. In later writers however Bacon may
easily have found expressions derived from the authority of Plato and
Parmenides, and more consonant with his own views of the nature of the
universe. But so far as they themselves were concerned, it may I think
be safely stated that though the latter affirmed the cvottjc of that which
exists, no doctrine of evuoic entered into his teaching; and that that which
presents itself in the system of the former was essentially different from
Bacon's ascent to unity. The opinions of Parmenides would be more accu-
rately indicated by the formula ev to ov than by ev tu navra, or if the latter
be employed, it should be understood to suggest the ellipsis of aa/iovfieva,
— a remark apparently confirmed by Plato's expressions in the Sophist,
p. 242. " Denique ut uno verbo complectar, Parmenides statuit simplex
ens, sive to dn?ujg ov, Platonici ens perfectum, sive to navTe?iC)C ov, h. e.
tale in quo sit una tuv ovtuv ndvTuv complexio," — is Karsten's state-
ment of the contrast between the doctrine of Parmenides himself, and that
to support which he was cited as an authority. Karsten's Parmenides,
p. 210.
2 This passage resembles one in the Metaphysics, i. 2.; but I am not sure
that the resemblance is more than accidental. Bacon, so far as I have ob-
served, though he quotes Aristotle frequently, never refers to any passage
in the Metaphysics.
LIBER TERTIUS. 293
quae contemplatur praecipue simplices illas return For-
mas (quas superius For mas Primce Classis nominavi-
mus1); quandoquidem, licet numero paucae, tamen com-
mensurationibus et coordination]' bus suis omnem varieta-
tem constituent. Secunda res, quae hanc Metaphysicae
partem de Formis nobilitat, haec nimirum est ; quod po-
testatem humanam emancipet maxime et liberet, eam-
qae in amplissimum et apertissimum operandi campum
educat. Nam Physica per angustos et impeditos calles
humanam operam dirigit, naturae ordinariae flexuosos
tramites imitata ; sed latce undique sunt sapientibus vice ;
Sapientiae nimirum (quae a veteribus rerum divinarum
et humanarum scientia 2 diffiniebatur) mediorum copia
et varietas semper suppetit. Causae enim Physicae
novis inventis, in simili materia, lucem et ansam prae-
bent. At qui Formam aliquam novit, novit etiam
ultimam possibilitatem superinducendi naturam illam
in omniyenam materiam, eoque minus inter operan-
dum restringitur et alligatur yel ad Materice Basirn,
vel ad Conditionem Efficientis. Quod genus scientiae
eleganter describit etiam Salomon, etsi sensu magis
divino ; Non arctabuntur gressus tui, et currens non
1 It is evident from this that the simple natures (the schematisms and
motions) are not the " Formse primae classis;" although the literal inter-
pretation of the passage referred to in the text would make it appear that
they are so. For the simple natures are the proper objects of Physica
Abstracta, and consequently are not identical with the Forma? primae
Classis, which are the subject of Metaphysica.
The u Formae primae Classis " are the forms of simple natures, and in
the former passage (v. supra p. 289.) the clause between parentheses in-
volves an anacoluthon, and refers not to that which immediately precedes
it, but to the word "formam " at the beginning of the sentence. The con-
struction would be regular if in this clause we were to replace the word
"et" by "has autem" [or by " et quorum formas." The "simple na-
tures" are the same in both passages; but Physica deals only with the
material and efficient causes of them; Metaphysica with the formal and
final causes. — «/. S.]
2 See Cicero, Tusc. Quaest. iv. 26.
294 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
habebis offendiculum.1 Intelligit scilicet Sapientise vias
nee angustiis nee obicibus obnoxias esse.
Metaphysicae pars secunda est Finalium Causarum
inquisitio, quam non ut prcetermissam sed ut male col-
locatam notamus. Solent enim inquiri inter Physica,
non inter Metaphysica. Quanquam si ordinis hoc so-
lum vitium esset, non mihi fuerit tanti. Ordo enim
ad illustrationem pertinet, neque est ex substantia sci-
entiarum. At haec ordinis inversio defectum insignem
peperit, et maximam philosophise induxit calamitatem.
Tractatio enim Causarum Finalium in Physicis inqui-
sitionem Causarum Physicarum expulit et dejecit ; ef-
fecitque ut homines in istiusmodi speciosis et umbra-
tilibus causis acquiescerent, nee inquisitionem causarum
realium et vere Physicarum strenue urgerent ; ingenti
scientiarum detrimento. Etenim reperio hoc factum
esse, non solum a Platone, qui in hoc littore semper
anchoram figit ; verum etiam ab Aristotele, Galeno,2
et aliis, qui saepissime etiam ad ilia vada impingunt.
Etenim qui causas adduxerit hujusmodi, palpebras cum
pilis pro sepi et vallo esse ad munimentum oculorum ; aut
corii in animalibus jirmitudinem esse ad propellendos
calores et frigora ; aut ossa pro columnis et trabibus a
natura induct quibus fabrica corporis innitatur ; aut
folia arborum emitti quo fructus minus patiantur a sole
et vento : aut nubes in sublimi fieri ut terram imbribus
irrigent ; aut terram densari et solidari ut statio et
mansio sit animalium ; et alia similia ; is in Meta-
1 Proverbs, iv. 12.
2 See especially Galen's De usu Partium, which is in effect a treatise on
the doctrine of final causes as exemplified in animal physiology. He calls
the last book, which introduces the general considerations to which the
subject leads, the Epode of the whole work; explaining that he does so,
because the Epode is sung while the chorus stands at the altar of the
deity.
LIBER TERTIUS. 295
physicis non male ista allegarit, in Physicis autem
nequaquam. Imo, quod coepimus dicere, hujusmodi
sermonum discursus (instar Remorarum, uti fingunt,
navibus adhaerentium) Scientiarum quasi velificatio-
nem et progressum retardarunt, ne cursum suum te-
nerent et ulterius progrederentur ; et jampridem effe-
cerunt ut Physicarum Causarum inquisitio neglecta
deficeret ac silentio praeteriretur. Quapropter Phi-
losophia Naturalis Democriti et aliorum, qui Deum
et Men tern a fabrica rerum amoverunt, et structuram
universi infinitis naturae praelusionibus et tentamentis l
(quas uno nomine Fatum aut Fortunam vocabant)
attribuerunt, et rerum particularium causas Materiae
necessitati sine intermixtione Causarum Finalium as-
signarunt, nobis videtur (quantum ex fragmentis et
reliquiis philosophise eorum eonjicere licet) quatenus
ad Causas Physicas, multo solidior fuisse et altius in
naturam penetrasse quam ilia Aristotelis et Platonis ;
hanc unicam ob causam, quod illi in Causis Finalibus
nunquam operam triverunt ; hi autem eas perpetuo
inculcarunt. Atque magis in hac parte accusandus
Aristoteles quam Plato, quandoquidem fontem Cau-
sarum Finalium, Deum scilicet, omiserit, et Naturam
pro Deo substituerit ; causasque ipsas Finales potius
ut logicae amator, quam theologiae, amplexus sit. Ne-
que haec eo dicimus quod Causae illae Finales verae non
sint, et inquisitione admodum dignae, in speculationibus
Metaphysicae ; sed quia, dum in Physicarum Causa-
rum possessiones excurrunt et irruunt, misere earn pro-
vinciam depopulantur et vastant. Alioquin, si modo
intra terminos suos coerceantur, magnopere halluci-
1 See in illustration of this phrase, Lucretius, v. 835. et seq., and infra
note 1. at p. 456.
296 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
nantur quicunque eas Physicis Causis adversari aut
repugnare putent. Nam causa reddita, quod palper-
brarum pili oculos muniant, nequicquam sane repugnat
alteri illi, quod pilositas soleat contingere humiditatum
orificiis :
Muscosi fontes, &C1
Neque causa reddita, quod coriorum in animalibus
firmitudo pertinet ad coeli inj arias propulsandas, ad-
versatur illi alteri, quod ilia firmitudo fit ob contraction
nem pororum in extimis corporum per frigus et deprceda-
tionem a'eris ; et sic de reliquis : conspirantibus optime
utrisque causis, nisi quod altera intentionem, altera
simplicem consecutionem denotet. Neque vero ista
res in dubium vocat Providentiam Divinam, aut ei
quicquam derogat, sed potius eandem miris modis con-
firmat et evehit. Nam sicut in rebus civilibus pru-
dentia politica fuerit multo altior et mirabilior, si quis
opera aliorum ad suos fines et desideria abuti possit,
quibus tamen nihil consilii sui impertit, (ut interim ea
agant quae ipse velit, neutiquam vero se hoc facere in-
telligant,) quam si consilia sua cum administris volun-
tatis suae communicaret ; sic Dei sapientia efFulget
mirabilius cum Natura aliud agit, Providentia aliud
elicit, quam si singulis schematibus et motibus natu-
ralibus Providentiae characteres essent impressi. Sci-
licet Aristoteli, postquam naturam Finalibus Causis
impregnasset, Naturamque nihil frustra facere, suique
voti semper esse compotem 2 (si impedimenta abessenf),
et hujusmodi multa eo spectantia posuisset, amplius
Deo non fuit opus. At Democritus et Epicurus, cum
atomos suos praedicabant, eousque a subtilioribus non-
1 Virg. Eel. vii. 45.
2 See Arist. De Part. Anim. i. 13; Polit. i. 5; and many other passages.
LIBER TERTIUS. 297
nullis tolerabantur ; verum cum ex eorum fortuito
concursu fabricam ipsam rerum absque Mente coalu-
isse assererent, ab omnibus risu excepti sunt. Adeo
ut tantum absit ut Causae Physicae homines a Deo et
Providentia abducant, ut contra potius philosophi illi
qui in iisdem eruendis occupati fuerunt, nullum exi-
tum rei reperiant nisi postremo ad Deum et Provi-
dentiam confugiant.1 Atque haec de Metaphysica
dicta sint, cujus partem de Causis Finalibus in libris
et Physicis et Metaphysicis tractatam non negave-
rim ; in his recte, in illis perperam propter incommo-
dum inde secutum.
caput v:
Partitio Operativee Doctrinoe de Natura, in Mechanicam
et Magiam ; quce respondent partibus Speculative^ :
Physicce Mechanica, Metaphysicce Magia ; et Ex-
purgatio vocabuli Magice. Appendices duce Opera-
tivce ; Inventarium Opum Humanarum et Cata-
logus Polychrestorum.
Operativam de Natura similiter in duas partes
dividemus, idque ex necessitate quadam. Subjicitur
1 " C'est Dieu," affirms Leibnitz in a spirit not unlike that of the text,
u qui est la derniere raison des choses et la connoissance de Dieu n'est pas
moins le principe des sciences que son essence et sa volonte' sont les prin-
cipes des etres." And a little further on he remarks that "les principes
g£ne>aux de la Physique et de la Mdcanique meme dependent de la con-
duite d'une intelligence souveraine, et ne sauraient etre expliqu^s sans le
faire entrer en consideration. C'est ainsi qu'il faut reconcilier la pi^te
avec la raison, et qu'on pourra satisfaire aux gens de bien qui apprehen-
dent les suites de la philosophic m^canique ou corpusculaire, comme si
elle pouvait Eloigner de Dieu, et des substances immaterielles, au lieu
qu'avec les corrections requises, et tout bien entendu, elle doit nous y
mener." — Letlre a Bayle, p. 106. of Erdmann's edition.
298 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
enim haec divisio divisioni priori doctrinae Speculative :
Physica siquidem et inquisitio Causarum Efficientium
et Materialium producit Mechanicam ; at Metaphysica
et Inquisitio Formarum producit Magiam. Nam Cau-
sarum Finalium inquisitio sterilis est, et tanquam virgo
Deo consecrata nihil parit.1 Neque nos fugit esse et
Mechanicam saepius mere empiricam et operariam, qua?
a Physica non pendeat ; verum hanc in Historiam Na-
turalem conjecimus, a Philosophia Naturali segrega-
mus. Loquimur tantum de ea Mechanica, qua? cum
Causis Physicis conjuncta est. Veruntamen interve-
nit quaedam Mechanica, qua? nee prorsus operaria est,
neque tamen philosophiam proprie attingit. Operum
enim inventa omnia, quae in hominum notitiam ve-
nerunt, aut casu occurrerunt et deinceps per manus
tradita sunt, aut de industria quaesita. Quae autem
intentionaliter inventa sunt, ilia aut per causarum et
axiomatum lucem eruta sunt, aut per extensionem
quandam vel translationem vel compositionem invento-
rum priorum deprehensa ; quae magis ingeniosa quae-
dam res est et sagax, quam philosophica. Hanc vero
partem, quam neutiquam contemnimus, non multo post,
1 No saying of Bacon's has been more often quoted and misunderstood
than this. Carrying out his division of the Doctrina de Natura, which as
we have seen depends upon Aristotle's quadripartite classification of causes,
he remarks that to Physica corresponds Mechanica, and to Metaphysica,
Magia. But Metaphysica contains two parts, the doctrine of forms and the
doctrine of final causes. Bacon remarks that Magia corresponds to Meta-
physica, inasmuch as the latter contains the doctrine of forms, that of final
causes admitting from its nature of no practical applications. " Nihil pa-
rit," means simply "non parit opera," which though it would have been a
more precise mode of expression would have destroyed the appositeness of
the illustration. No one who fairly considers the context can, I think, have
any doubts ns to the limitation with which the sentence in question is to
be taken. But it is often the misfortune of a pointed saying to be quoted
apart from any context, and consequently to be misunderstood.
LIBER TERTIUS. 299
cum de Experientia Literata inter Logica tractabimus,
cursim perstringemus. Enimvero Mechanicam, de qua
nunc agimus, tractavit Aristoteles promiscue ; Hero in
Spiritalibus ; etiam Georgius Agricola, scriptor recens,
diligenter admodum in Mineralibus ; aliique quamplu-
rimi in subjectis parti cularibus ; 2 adeo ut non habeam
quod dicam de omissis in hac parte ; nisi quod Me-
chanica promiscua, secundum exemplum Aristotelis,
diligentius debuissent continuari per labores recenti-
orum, praesertim cum delectu eorum Mechanicorum,
quorum aut causae magis obscurse aut effectus magis
nobiles. Verum qui in hisce insistunt, quasi oras tan-
tum maritimas perreptant,
premendo litus iniquum.2
Meo siquidem judicio vix possit aliquid in Natura radi-
citus verti aut innovari, vel per casus aliquos fortuitos,
vel per tentamenta experimentorum, vel ex luce causa-
rum pliysicarum, sed solummodo per Inventionem For-
1 The Mechanical Problems of Aristotle are here referred to. Of Hero,
an Alexandrian physicist, who flourished about b. c. [100], Fludd makes
frequent mention, and it is perhaps on this account that he is here intro-
duced. It is remarkable that no notice is taken of Archimedes who, beyond
all comparison, was the greatest mechanical philosopher of antiquity. With
his writings however there is reason to think that Bacon had no acquaint-
ance, and in the Historia Densi et Rari his most popularly known inven-
tion, that of the method of detecting the adulteration of Hiero's crown, is
mentioned in a manner which seems to show that Bacon did not distinctly
apprehend the principle on which it depends. With contemporary scien-
tific writers, Bacon seldom appears to be acquainted, and it is therefore
less remarkable that no mention is made of Stevinus, Galileo, Guldinus, or
Ghetaldus. Galileo's astronomical discoveries were of course more gen-
erally known than his mechanical researches.
The writings of Agricola, who has been called the German Pliny, are
even now, it is said, of considerable value, and certainly entitle him to a
high place among the scientific men of the 16th century. His greatest
work is the De re metallica, in twelve books [published at Basle in 1555].
2 Hor. Od. ii. 10.
300 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
maritm. Si igitur desiderari earn partem Metaphysicse
quae de Formis agit posuimus, sequitur ut Naturalis
etiam Magia, quas ad earn est relativa, similiter deside-
retur. Verum hoc loco postulandum videtur, ut vo-
cabulum istud Magice, in deteriorem partem jampri-
dem acceptum, antiquo et honorifico sensui restituatur.
Etenim Magia apud Persas pro sapientia sublimi, et
scientia consensuum rerum universalium, accipieba-
tur ; 1 atque etiam tres illi reges, qui ab Oriente ad
Christum adorandum venerunt, Magorum nomine vo-
cabantur. Nos vero earn illo in sensu intelligimus, ut
sit scientia quae cognitionem Formarum Abditarum ad
opera admiranda declucat ; atque, quod dici solet, activa
cum passivis conjiingendo magnalia naturae2 manifestet.
Nam quantum ad Naturalem Magiam (quae in libris
plurimorum volitat3) credulas quasdam et superstitio-
sas traditiones et observationes de Sympathiis et Antipa-
thiis rerum, atque de occultis et specificis proprietatibus
complectentem, cum frivolis ut plurimum experimentis,
potius occultandi artificio et larva quam reipsa admi-
randis ; non erraverit sane, qui earn dixerit a scientia
quam quaerimus tantum distare, quoad veritatem na-
turae, quantum libri rerum gestarum Arthuri ex Bri-
tannia, aut Hugonis Burdegalensis, et hujusmodi he-
roum umbratilium, differunt a Cassaris Commentariis,
quoad veritatem historicam. Manifestum enim est
Caesarem majora revera perpetrasse, quam illi de heroi-
bus suis confingere ausi sunt, sed modis faciendi mini-
1 See supra, p. 256.
2 "Magnalia naturae" is, it may be remarked, a favourite phrase with
Paracelsus. The word magnalia occurs in the Vulgate; see Ps. cvi. 22.,
where our version is " wondrous works."
3 See for instance the Natural Magic of G. B. Porta, published in [1589] ;
which quite deserves the character here given of the class to which it be-
longs.
LIBER TERTIUS. 301
me fabulosis. Hujusmodi doctrinas bene adumbravit
Fabula de Ixione ; qui cum Junonis, Potentise Dese,
concubitum animo sibi designaret, cum evanida nube
rem habuit, ex qua Centauros et Chimseras progenuit.
Sic qui insana et impotenti cupiditate fejjuntur ad ea
qua3 per imaginations tantum fumos et nebulas cernere
se putant, loco operum, nil aliud quam spes inanes,
et deformia quaedam ac monstrosa spectra, suscipient.
Hujus autem Magiae Naturalis, levis et degeneris, ope-
ratio super homines similis est soporiferis quibusdam
medicamentis, quae somnum coneiliant, atque insuper
inter dormiendum laeta et placentia somnia immittunt.
Primo enim intellectum humanum in soporem conjicit,
canendo proprietates specificas, et virtutes occultas et
tanquam coelitus demissas, et per traditionum susurros
solummodo perdiscendas ; unde homines ad veras cau-
sas eruendas et indagandas non amplius excitantur et
evigilant, sed in hujusmodi otiosis et credulis opini-
onibus aequieseunt ; deinde vero innumera commenta
grata, et qualia quis optaret maxime, instar somniorum,
insinuat. Atque operas pretium est notare in illis sci-
entiis, qua3 nimium trahunt ex phantasia et fide (qnales
sunt Magia ista levis, de qua nunc loquimur, Alchymia,
Astrologia, et alise consimiles), media sua et theoriam
solere esse magis monstrosa, quam finis ipse est, et actio
quo tendunt. Versio argenti, aut argenti vivi, aut ali-
cujus alterius metalli, in aurum, res creditu dura ; atta-
men longe verisimilius est, ab homine qui Ponderis,
Colons flavi, Malleabilis et Extensibilis, Fixi etiam et
Volatilis naturas cognitas et perspectas habuerit, qui-
que similiter prima mineralium semina et menstrua
diligenter introspexerit, posse aurum multa et sagaci
molitione tandem produci ; quam quod pauca Elixiris
302 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
grana, paucis momentis, alia metalla in aurum vertere
valeant per activitatem ejusdem Elixiris, quae naturam
scilicet perficere et omni impedimento liberare possit.
Similiter senectutis retardatio, aut gradus alicujus ju-
ventutis instjuratio, non facile fidem reperiat ; attamen
longe verisimilius est, ab homine qui naturam Arefac-
tionis et spirit u urn super solida corporis deprcedationes
bene norit ; quique naturam Assimilationis atque AH-
mentationis, vel perfections vel pravioris, perspexerit ;
naturam etiam spirituum et quasi flammce corporis, alias
ad consumendum appositse alias ad reparandum, nota-
rit ; posse per diaetas, balnea, unctiones, medicinas pro-
prias, accommodata etiam exercitia, et similia, vitam
prolongari aut vigorem juventutis aliqua ex parte reno-
vari ; quam quod hoc fieri possit per guttas pauculas,
aut scrupulos alicujus pretiosi Uquoris aut quintes sendee.
Rursus, ex astris fata elici posse non statim aut facile
homines consenserint ; ilia vero, quod Hora Nativitatis
(quae saepissime ex pluribus accidentibus naturalibus
vel acceleratur vel diftertur) vitae totius fortunam re-
gat ; aut quod Hora Quaestionis sit cum re ipsa quae
quaeritur confatalis ; meras nugas dixeris. Attamen
tanta exercet humanum genus impotentia et intempe-
ries, ut non solum quae fieri non possunt sibi spondeant,
sed etiam maxime ardua sine molestia aut sudore, tan-
quam feriantes, se adipisci posse confidant. Verum de
Magia hactenus ; cujus et vocabulum ipsum ab infa-
mia vindicavimus, et speciem veram a falsa et ignobili
segregavimus.
Hujus vero partis, Operatives scilicet de Natura, duae
sunt Appendices, magni utraque pretii. Prima est, ut
fiat Inventarium Opum Humanarum, quo excipiantur
et breviter enumerentur omnia hominum bona et for-
LIBER TERTIUS. 303
tunae (sive sint ex fructibus et proventibus naturae, sive
artis) quae jam habentur, et quibus homines fruuntur ;
adjectis iis quae olim innotuisse constat, nunc autem
perierunt ; ad hunc finem, ut qui ad nova inventa ac-
cingitur, de jam inventis et extantibus negotium sibi
non facessat. Hoc vero Inventarium magis erit artifi-
ciosum magisque etiam utile, si quae communi hominum
opinione Impossibilia reputantur in unoquoque genere
adjunxeris ; atque una Proximo, Impossibilibm, quae
tamen habentur, copules ; ut alteram humanam inven-
tionem acuat, alteram quadantenus dirigat ; utque ex
his Optativis et Potentialibus, Aetiva promptius dedu-
cantur. Secunda est, ut fiat Kalendarium eorum Ex-
perimenter urn, quae maxime Polychresta sunt, et ad
aliorum inventionem faciunt et ducunt. Exempli gra-
tia ; experimentum artificialis conglaciationis aquce per
glaciem cum sale nigro, ad infinita pertinet;1 hoc enim
modum condensationis secretum revelat, quo homini
nihil est fructuosius. Praesto enim est ignis ad rarefac-
tiones ; verum in condensationibus laboratur. Pluri-
mum autem facit ad inveniendi compendium, si hujus-
modi Polychresta proprio Catalogo excipiantur.
1 The artificial congelation of water by snow and salt Bacon has else-
where spoken of as a recent discovery. I have not been able to ascertain
by whom it was made. In Boyle's New Experiments of Cold, it is said to
be familiarly made use of in Italy, though scarcely known in England;
and in the collection of experiments published by the Florentine Academi-
cians in 1667 (in which collection the celebrated "Florentine experiment,"
which is in reality due to Bacon, is contained), artificial congelations are
spoken of, but (probably because the subject was commonly known) with-
out any reference to the history of the invention. " Sal nigrum," it may
be well to mention, is saltpetre.
304 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
CAPUT VI.
De magna Philosophic Naturalis, tarn Speculative
quam Operative, Appendice Mathematica ; quod-
que inter Appendices potius poni debet, quam inter
Scientias Substantias. Partitio Mathematics, in
Puram et Mixtam.
Optime Aristoteles, Physicam et Mathematicam ge~
nerare Practicam sive Mechanicam.1 Quare, cum jam
tarn Speculativam quam Operativam partem doctrinae
de Natura tractaverimus, locus est ut de Mathematica
dicamus, quag ad utramque est scientia auxiliaris. Haec
siquidem, in Philosophia recepta, Physicae et Metaphy-
sicae pars tertia adjungitur ; at nobis ista retractantibus
et recolentibus, si earn ut scientiam substantivam et
principalem designare in animo esset, magis consenta-
neum videretur et rei ipsius naturae et ordinis perspi-
cuitati, ut constitueretur tanquam portio Metaphysicae.
Quantitas enim (quae subjectum est Mathematicae)
Materiae applicata veluti Dosis Naturae est, et pluri-
morum efFectuum in rebus naturalibus causativa ; ideo-
que inter Formas Essentiales numeranda est. Figurce
autem et Numerorum potentia in tan turn apud antiquos
valere visa est, ut Democritus principia varietatis rerum
in figuris atomorum praecipue collocaverit ; ac Pytha-
goras naturarn rerum ex numeris constitui asseruerit.
Illud interim verum est, Quantitatem inter Formas
Naturales (quales nos eas intelligimus) omnium max-
ime esse abstractam, et a materia separabilem ; quod
ipsum in causa fuit, cur et diligentius exculta et acrius
inquisita ab hominibus fuerit quam aliae quaecunque
1 Arist Praef. ad Qusest. Median.
LIBER TERTIUS. 305
Formae, quae omnes in materia magis sunt immersae.
Cum enim id hominum animis plane insitum sit (plu-
rimo certe cum scientiarum detrimento) ut Generalium
quasi campis liberis magis quam Particularium silvis et
septis delectentur, nil repertum est Mathematicis gratius
et jueundius, quo appetitus iste expatiandi et meditandi
expleretur. Etsi autem haec vera sint, nobis tamen
qui non tantum veritati et ordini, verum etiam usui et
commodis hominum consulimus, satius demum visum
est Mathematical, cum et in Physicis et in Metaphy-
sicis et in Mechanicis et in Magicis plurimum polleant,
ut omnium Appendices et copias auxiliares designare.
Quod etiam quodammodo facere compellimur^ propter
delicias et fastum Mathematicorum, qui hanc scientiam
Physicae fere imperare discupiant. Nescio enim quo
fato fiat ut Mathematica et Logiea, quae ancillarum
loco erga Physicam se gerere debeant, nihilominus
certitudinem suam prae ea jactantes, dominatum con-
tra exercere praesumant. Verum de loco et dignitate
hujus scientiae minus curandum, de re ipsa videamus.
Mathematica aut Pur a est, aut Mixta. Ad Puram
referuntur Scientiae, quae circa Quantitatem occupatae
sunt, a Materia et Axiomatibus physicis penitus ab-
stractam. Eae duae sunt, Geometria et Arithmetica ;
Quantitatem altera Continuam, altera Discretam trac-
tans. Quae duae artes magno certe cum acumine et
industria inquisitae et tractatae sunt ; veruntamen et
Euclidis laboribus in Geometricis nihil additum est a
sequentibus, quod intervallo tot saeculorum dignum sit ;
et doctrina de Solidis nee a veteribus nee a modernis
pro rei usu et excellentia instructa et aucta est.1 In
1 We might here expect to find some mention of Archimedes and of
Apollonius, whose labours contributed more to the progress of geometry
vol. ii. 20
306 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Arithmeticis autem, nee satis varia et commoda in-
venta sunt Supputationum compendia, praesertim circa
Progressiones, quarum in Physicis usus est non me-
diocris,1 nee Algebra bene consummata est ; atque
Arithmetica ilia Pythagorica et Mystica, quae ex Pro-
clo et reliquiis quibnsdam Euclidis eoepit instaurari,
expatiatio quaedam speculationis est. Hoc enim habet
ingenium humanum, ut cum ad solida non sufficiat, in
supervacaneis se atterat. Mixta habet pro subjecto
Axiomata et portiones pliysicas ; Quantitatem autem
considerat, quatenus est ad ea elucidanda et demon-
stranda et actuanda auxiliaris. Multae siquidem na-
than those of Euclid, who was rather a systematiser than an original dis-
coverer, and whose Elements do not embrace the whole extent of the ge-
ometry of the Greeks. The doctrine of conic sections, which was com-
menced by Plato, and the method of limits of Archimedes, both most
important portions of the Greek geometry, are of course not to be found in
Euclid's Elements, not to mention a variety of isolated investigations. It
is undoubted!}' true that even long after Bacon's time geometry advanced
more slowly beyond the limits it had attained in antiquity than other parts
of mathematics, though in the present day it may be said to have become
a new science. See on this head, the Apergu Historique des Methodes de la
Geometrie of M. Chasles, himself one of those who have contributed the
most to its recent progress.
1 One would certainly not infer from this remark, to which there is noth-
ing corresponding in the Advancement of Learning, that Bacon was aware
that in the interval which had elapsed since its publication, the greatest of
all inventions for facilitating arithmetical computations had been made
known. Napier's Logarithms were published in 1614, and reprinted on the
continent in 1620; in which year Gunter's Canon of Triangles was also
published. In 1618 Robert Napier's account of his father's method and
Briggs's first table of Logarithms were both published. In the year suc-
ceeding that of the publication of the De Augmeniis his larger tables, and
probably those of VVingate, made their appearance.
These dates are sufficient to show how much the attention of mathemati-
cians was given to the subject. It would almost seem as if some one,
possibly Savile, had told Bacon — what was no doubt true — that the
application of the doctrine of series to arithmetical computation was not
as yet brought to perfection, and that he had adopted the remark without
understanding the importance of the discovery to which it referred, and
perhaps without being aware that any such discovery had been made.
LIBER TERTIUS. 307
turae partes nee satis subtiliter comprehendi, nee satis
perspicue demonstrari, nee satis dextre et certo ad
usum accommodari possint, sine ope et interventu Ma-
thematicae. Cujus generis sunt Perspectiva, Musica,
Astronomia, Cosmograpliia, Architecture, Machinaria,1
et nonnullae aliae. Caeterum in Mathematicis Mixtis
integras aliquas portiones desideratas jam non reperio,
sed multas in posterum praedico, si homines non ferien-
tur. Prout enim Physica majora indies incrementa ca-
piet, et nova Axiomata educet ; eo MathematicaB opera
nova in multis indigebit, et plures demum fient Mathe-
matics Mixtae.
Jam autem doctrinam de Nature pertransivimus, et
Desiderata in ipsa notavimus. Qua in re, si a priscis
et receptis opinionibus discesserimus, eoque nomine
contradicendi ansam cuiquam prsebuerimus ; quod ad
nos attinet, ut dissentiendi studium longe a nobis
abest, ita etiam et contendendi consilium. Si haec
vera sunt,
"Non canimus surdis, respondent omnia silvse;2
vox naturae ingeminabit, etsi vox hominum reclamet.
Quemadmodum autem Alexander Borgia dicere sole-
bat de expeditione Gallorum Neapolitana, eos venisse
cum creta in manibus quo diversoria sua notarent, non
1 Machinaria means the art of making machines, not mechanics in the
common sense of the word. It therefore appears from this enumeration
that Bacon was not acquainted with any application of mathematics to
statics or dynamics, as he would certainly not have included these funda-
mental portions of mixed mathematics in the nonnullae alise with which the
list concludes. The omission of any reference to the mathematical doctrine
of motion is not surprising, though Galileo's researches were known for
many years before the publication of the De Au (/mentis ; the theory of equi-
librium, however, is as old as the time of Archimedes; and we might there-
fore have expected that it would have been here mentioned.
2 Virg. Eel. x. 8.
308 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM LIB. TERT.
cum armis ut perrumperent ;l sic nobis magis cordi est
pacificus veritatis ingressus, ubi quasi creta consignen-
tur animi qui tantam hospitem excipere possint, quam
qui pugnax est, viamque sibi per contentiones et
lites sternat. Absolutis igitur duabus
partibus Philosophise, de Numine
et de Natura, restat tertia
de So mine.
1 See Nov. Org. i. 35.
FRANCISCI BAEONIS DE VERULAIIO,
VICE-COMITIS SANCTI ALBANI,
DE DIGNITATE ET AUGMENTIS
SCIENTIARUM,
LIBER QUARTUS.
AD REGEM SUUM.
CAPUT I.
Partitio Doctrince de Homine in Philosophiam Humani-
tatis et Civilem. Partitio Philosophice Humanitatis
in Doctrinam circa Corpus Hominis et Doctrinam
circa Animam Hominis. Constitutio unius Doc-
trince generalis de Natura sive de Statu Hominis.
Partitio Doctrince de Statu Hominis in Doctrinam
de Persona Hominis et de Foedere Animi et Cor-
poris. Partitio Doctrince de Persona Hominis in
Doctrinam de Miseriis Hominis et de Praerogativis.
Partitio Doctrince de Foedere in Doctrinam de Indi-
cationibus et de Impressionibus. Assignatio Phy-
siognomic et Interpretations Somniorum Natura-
lium Doctrince de Indicationibus.
Si quis me (Rex optime) ob aliquid eorum quae
proposui aut deinceps proponam impetat aut vulne-
ret, (praeterquam quod intra praesidia Majestatis tuae
tutus esse debeam,) sciat is se contra morem et disci-
plinam militiae facere. Ego enim buccinator tantum,
310 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
pugnam non ineo ; unus fortasse ex iis de quibus Ho-
mer us,
XaipeTE Kypvtceg, Aibg uyyeXoc rjde: kcu avdpuv : l
hi enim inter hostes, etiam infensissimos et acerbissi-
mos, ultro citroque inviolati ubique commeabant. Ne-
que vero nostra buccina homines advocat et excitat ut
se mutuo contradictionibus proscindant, aut secum ipsi
praelientur et digladientur ; sed potius ut pace inter
ipsos facta conjunctis viribus se adversus Naturam Re-
rum comparent, ejusque edita et munita capiant et ex-
pugnent, atque fines imperii humani (quantum Deus
Opt. Max. pro bonitate sua indulserit) proferant.
Veniamus nunc ad earn scientiam ad quam nos ducit
oraculum antiquum ; nempe ad scientiam nostri. Cui,
quo magis nostra intersit, eo incumbendum est diligen-
tius. Haec scientia Homini pro fine est scientiarum ;
at Naturae ipsius portio tantum. Atque hoc pro regu-
la ponatur generali ; quod omnes scientiarum parti ti-
ones ita intelligantur et adhibeantur, ut scientias potius
signent aut distinguant quam secent et divellant ; ut
perpetuo evitetur Solutio Continuitatis in Scientiis.
Hujus etenim contrarium particulares scientias steriles
reddidit, inanes, et erroneas ; dum a fonte et fomite
communi non aluntur, sustentantur, et rectificantur.
Sic videmus Ciceronem oratorem de Socrate et ejus
schola conquerentem, quod hie primus Philosophiam a
Rhetorica disjunxerit ; unde facta sit Rhetorica ars
loquax et inanis.2 Constat similiter sententiam Coper-
nici de Rotatione Terrse (quae nunc quoque invaluit),
quia phaenomenis non repugnat, ab Astronomicis Prin-
cipiis non posse revinci ; a Naturalis tamen Philosophiae
1 Horn. II. i. 334. 2 Cicero De Orat. iii. c. 19.
LIBER QUARTUS. 311
Principiis, recte positis, posse. Artem denique Medi-
cam videmus, si a Naturali Philosophia destituatur,
empiricorum praxi haud multum praestare. Hoc igitur
posito, accedamus ad Doctrinam de Homine. Ea duplex
est. Aut enim contemplatur Hominem segregatum,
aut congregatum atque in societate. Alteram harum
Philosophiam Humanitatis, alteram Civilem vocamus.
Philosophia Humanitatis, sive Humana, ex partibus
similibus illis, ex quibus Homo ipse, consistit ; nempe
ex seientiis quae circa Corpus, et ex scientiis quae circa
Animam versantur. Verum priusquam distributiones
particulares persequamur, constituamus scientiam unam
generalem de Natura et Statu Hominis ; digna enim
certe res est ut emancipetur haec scientia et in scien-
tiam seorsum redigatur. Conficitur autem ilia ex iis
rebus quae sunt tarn corpori qualn animae communes.
Rursus, haec scientia de Natura et Statu Hominis dis-
tribui potest in duas partes ; attribuendo alteri natu-
ram hominis indivisam, alteri vinculum ipsum animae
et corporis ; quarum primam doctrinam de Persona
Hominis, secundam doctrinam de Foedere vocabimus.
Liquet autem haec omnia, cum sint communia et
mixta, primae illi divisioni scientiarum circa Corpus et
scientiarum circa Animam versantium assign ari non
potuisse.
Doctrina de Persona Hominis duas res praecipue
complectitur ; contemplationes scilicet de Miseriis Hu-
mani Generis, et de ejusdem Praerogativis sive Excel-
lentiis.1 Atque deploratio humanarum aerumnarum
1 Pascal has finely expressed the essential connexion which subsists be-
tween them. u Toutes ces miseres," he remarks, speaking of man's life,
" prouvent sa grandeur, ce sont miseres de grand seigneur, miseres d'un
roi d£poss£de\" —Pensees, prem. partie.
312 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
eleganter et copiose a compluribus adornata est, tarn
in scriptis philosophicis quam tlieologicis. Estque res
et dulcis simul et salubris.
At ilia altera de Praerogativis digna visa res nobis,
quae inter Desiderata proponatur. Elegantissime certe
Pindarus (ut plerumque solet) inter laudandum Hiero-
nem ait, eum decerpere summitates ex om?iibus virtutibus.1
Equidem plurimum ad magnanimitatem et humanum
decus conferre posse putarem, si ultimitates (ut loquun-
tur Scholastici) sive summitates (ut Pindarus) humanae
naturae colligerentur ; praecipue ex historiae fide ; illud
est, quid ultimum et supremum fuerit quo unquam hu-
mana natura per se ascendent, in singulis et corporis
et animi dotibus. Quanta res, quae de Caesare narratur,
quod amanuensibus quinque simul dictare suffecerit ?
Quin et exercitationes illae antiquorum rhetorum, Pro-
tagorae, Gorgiae ; etiam philosophorum, Callisthenis, Po-
sidonii, Carneadis, — ut de quovis themate in utramque
partem ex-tempore disserere eleganter et copiose potue-
rint, — Ingenii Humani Vires baud parum nobilitant.
Res autem usu minor, at ostentatione et facultate for-
tasse major, quam de Archia magistro suo memorat
Cicero ; eum magnum numerum optimorum versuum, de
lis rebus quce turn agerentur, potuisse dicere ex-tempore?
Tot millibus hominum nomina reddere potuisse Cyrum
aut Scipionem, magnum memoriae decus.3 At virtutum
i Pind. Olymp. i. 20.
2 Cicero, pro Archia, c. 8.
8 Xenophon says that Cyrus knew the names of all the officers (yye/uoveg)
in his army ; later writers go much farther, and affirm that he knew the
names of all his soldiers. Compare Valerius Max. viii. 7. with Xenophon's
statement, Cyrop. v. 3. The same exaggeration occurs in Solinus, c. 5. :
" Cyrus memoriae bono claruit, qui in exercitu cui numerosissimo prasfuit
nominatim singulos alloqueretur." The Scipio here mentioned is Lucius
Scipio Asiaticus. Vide Solin. ubi sup. or Pliny, vii. 34.
LIBER QUARTUS. 313
moralium palmae non minus celebres, quam intellec-
tualium. Quantam rem in exercitio patientice exhi-
bet historia ilia vulgata de Anaxarcho, qui quaestioni
et tormentis subjectus linguam (indicii spem) dentibus
praescidit, et in os tyranni exspuit.1 Neque tolerantia
cedit (licet dignitate plurimum), quod saeculo nostro
accidit in Burgundo quodam, Principis Aurasionensis
interfectore.2 Is virgis ferreis flagellatus et forcipibus
ignitis laceratus, nullum prorsus gemitum edidit ; quin-
etiam cum forte fractum aliquid desuper in caput ad-
stantis cujuspiam incideret, ustulatus jam nebulo et in
mediis tormentis risit ; qui tamen paulo ante, cum cin-
cinni capillitii quos gestabat tonderentur, fleverat. Ani-
mi quoque mira serenitas et securitas, sub ipsum ternpus
mortis, in pluribus enituit; qualis fait ilia centurionis
apud Taciturn. Is cum a milite/qui eum ex imperato
occisurus esset, juberetur ut cervices porrigeret fortiter,
Utinam (inquit ille) tu tarn fortiter ferias.3 At Joannes
Dux Saxoniae, cum inter ludum scacchorum diploma,
quo nex ejus in posterum diem mandabatur, allatum
esset, adstantem quendam ad se vocavit, et subridens,
Specta, inquit, num non potior es partes ludi hujus te-
neam. Iste enim (ad collusorem innuens), me mortuo,
jactabit suas potior es partes fuisseJ^ Noster vero Moras,
1 The story is somewhat differently told by Diogen. Laert. ix. 59 ; but in
Pliny and Valerius Maximus we find it related as in the text. A similar
story is told of Leaena in ^Elian's Hist. Var.
2 The person referred to is Balthazar Gerard of Franche Comt£, who shot
William IX. Prince of Orange at Delft in 1584. Vide Histoire Generate des
Pays Bas, v. 384.
8 Tac. Ann. xv. 67. In the same spirit Giordano Bruno told his judges
that it might well be that they had felt more fear in condemning him than
he in hearing himself condemned.
4 The Elector of Saxony, of whom this story is told, was, in 1547, irreg-
ularly condemned to death by Charles V. The sentence was not exe-
314 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Anglic Cancellarius, cum pridie quo moriturus esset
tonsor ad eum veniret (missus scilicet ad hoc, ne forte
capillitio promisso esset apud populum in spectaculo
miserabilior) eumque interrogaret num tonderi placeret,
renuit ; atque ad tonsorem versus, Mihi^ inquit, cum
rege de capite meo controversia est; antequam vero ilia
terminata fuerit, sumptus in illud non faciam. Quin
et idem, sub ipsum mortis articulum, postquam jam
caput in truncum fatalem reclinasset, rursus se pau-
lulum erexit, et barba quae ei erat promissior leniter
amota, At certe hcec, inquit, non offendit regent. Ve-
rum, ne hoc loco longiores simus, satis patet quid veli-
mus ; nempe ut Miracula Naturae Humance, viresque
ejus et virtutes ultimae, tarn animi quam corporis, in
volumen aliquod colligantur ; quod fuerit instar Fasto-
rum de Humanis Triumphis. Qua in re institutum
Valerii Maximi et C. Plinii probamus, diligentium et
judicium eorum requirimus.
Quantum ad doctrinam de Foedere, sive de Communi
Vinculo Animae et Corporis, ea in duas partes tribui
possit. Quemadmodum enim inter foederatos interce-
dunt et mutua rerum suarum communicatio et mutua
ofRcia, sic foedus istud animae et corporis duabus simi-
liter rebus continetur ; nimirum ut describatur quo-
modo hcec duo (Anima scilicet et Corpus) se invicem
detegant ; et quomodo invicem in se agant ; Notitia sive
Indicatione, et Impressione. Harum prior (descriptio
scilicet, qualis possit haberi notitia de anima ex habitu
corporis, aut de corpore ex accidentibus animi) duas
cuted; and it seems doubtful whether the Emperor ever intended that it
should be.
According to De Thou, the Elector, after making some remark on the
Emperor's injustice, resumed and won the game.
LIBER QUARTUS. 315
nobis peperit artes ; utramque Praedictionis ; inquisi-
tionibus, alteram Aristotelis alteram Hippocratis, de-
coratam. Quanquam autem tempora recentiora has
artes superstitiosis et phantasticis mixturis polluerint ;
repurgatae tamen ac in integrum restitutae, et funda-
mentum habent in natura solidum, et fructum edunt ad
vitam communem utilem. Prima est Physiognomia,
quae per corporis lineamenta animi indicat propen-
siones ; altera Somniorum Naturalium Interpretatio,
quae corporis statum et dispositionem ex animi agita-
tionibus detegit. In harum priore, partem nonnullam
desiderari perspicio. Siquidem Aristoteles ingeniose et
solerter corporis fabricam, dum quiescit, tractavit ; ean-
dem in motu (nimirum gestus corporis) omisit ; qui
tamen non minus artis observationibus subjiciuntur, et
majoris sunt usus.1 Etenim lineamenta corporis animi
inclinationes et propensiones generales ostendunt ; oris
autem et partium motus et gestus, insuper aditus et
tempora et praesentis dispositionis et voluntatis signa
declarant. Ut enim aptissimis atque elegantissimis Ma-
jestatis tuae verbis utar, Lingua aures ferit, gestus vero
oculos alloqydtur? Hoc vero bene norunt veteratores
complure& et astuti homines, quorum oculi in aliorum
vultu et gestibus habitant, idque in commodum suum
trahunt ; utpote in quo facultatis et prudentiae suae pars
maxima vertatur. Nee sane negari potest hoc ipsum
simulationis in altero indicem esse mirificum, et monere
1 The physiognomical method of Aristotle consists chiefly in tracing the
resemblances which exist between different kinds of animals and different
individuals of the human species; a method followed by later writers, par-
ticularly G. B. Porta, and Lebrun, whose illustrations of his theory are
well known, though the essay which they accompanied seems to have been
lost.
2 " For as the tongue speaketh to the eares, so doeth the gesture speake
to the eyes of the auditour." — Basillcon Doron, book iii. J. S.
316 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
homines optime de electionibus temporum et opportuni-
tatum adeundi personas ; quae civilis prudentiae pars
I est non parva. Nemo autem putet hujusmodi solerti-
am aliquid quidem valere circa homines individnos, sub
reomla autem non cadere ; nam ad unum fere modum
omnes ridemus, et ploramus, et erubescimus, et frontem
contrahimus ; et sic (ut plurimiun) de motibus subtil-
ioribus. Si quis autem hie Chiromantiae meminit, sciat
rem esse prorsus vanam, et in hujusmodi sermonibus
quos tractamus nee dignam quidem quae nominetur.
Quod vero ad Somniorum Naturalium Interpretationem
attinet, res est quorundam laboribus pertractata, sed
plurimus ineptiis scatens. Illud tantum in praesentia
innuo, basim illam huic rei quae maxime est solida non
substerni. Ea hujusmodi est : ubi idem fit ab interna
causa quod fieri quoque solet ab externa, actus ille
externus transit in somnium. Similis est stomachi
oppressio ex crasso vapore, atque incubitu ponderis ex-
terni ; itaque qui incubo laborant pondus sibi superim-
poni, magno cum apparatu circumstantiarum, somni-
ant. Similis viscerum pensilitas1 ex fluctuum agitatione
in mari, et ex flatu circa praecordia collecto ; itaque
hypochondriaci saepius navigationes et agitationes su-
per aquas somniant. Sunt et innumera id genus.
Posterior pars doctrinae Foederis (quam Impressionem
nominavimus) in artem nondum redacta est ; sed obiter
tantum et carptim inter alios tractatus aliquando inter-
venit. Ilia eandem antistrophen cum priori habet.
Quippe duo considerat : aut quornodo, et quousque, hu-
mores et temperamentum corporis immutent animam, in
eamque agant; aut rursus, quomodo et quousque animce
1 By "viscerum pensilitas" Bacon means their not being supported from
below, but merely hanging from their attachments. See, in illustration of
this phrase, the Sylva Sylvarum (733).
LIBER QUARTUS. 317
passiones vel apprehensiones immutent corpus, et in illud
agant? Horum prius in re medica interdum tractari
videmus ; at id ipsum se miris modis religionibus inse-
ruit. Pharmaca enim praescribunt medici, quae morbis
animae persanandis inserviant, nt in curationibus ma-
niae et melancholiae ; qninetiam medicinas porrigunt ad
animum exhilarandum, ad cor muniendum, atque in-
de fortitudinem augendam, ad ingenium acuendum, ad
memoriam roborandam, et similia. At diaetae, et delec-
tus ciborum et potuum, et ablutiones, et aliae circa cor-
pus observantiae, in secta Pythagoraeorum, et in haeresi
Maniehaeorum, et in lege Mahometi, omnem modum
superant.1 Ordinationes quoque legis caeremonialis san-
guinis et adipis esum prohibentes, ac animalia munda
ab immundis distinguentes (quatenus ad cibi usum), et
plurimae sunt et praecisae. Imo Christiana fides ipsa
(quamvis a caeremoniamm nube libera et serena) usum
tamen retinet jejuniorum, abstinentiarum, et aliarum
rerum quae ad corporis macerationem et humiliationem
spectant, tanquam rerum non mere ritualium sed etiam
fructuosarum. Atqui radix omnium hujusmodi praecep-
tionum (praeter ipsam caeremoniam, et exercitium obe-
dientiae) in hac re consistit, de qua loquimur ; nimirum,
quod anima compatiatur corpori.2 Si quis autem judi-
cio infirmior existimet istas corporis in animam impres-
siones aut immortalitatem animae in dubium revocare
aut imperio animae in corpus derogare, levi dubitationi
1 All these are probably surpassed by the Institutes of Menu, so far as
they relate to the way of life of the Brahmins.
2 The difficulty of conceiving the nature of the reciprocal influence of
the mind and body led to its being altogether rejected by Malebranche and
by Leibnitz. See the Theodiccea of the latter for a statement of the three
theories, namely that of physical influence, that of occasional causes, and
that of pre-established harmony.
318 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
leve responsum sufFecerit. Exempla petat vel ab in-
fante in utero matris, qui simul cum matris affectibus
compatitur,1 et tamen e corpore matris suo tempore
excluditur ; vel a monarchis, qui, licet potentes, a ser-
vorum impetu quandoque flectuntur, salva interim ma-
jestate sua regia. /
Jam quod ad partem reciprocam (de Anima et affec-
tibus ejus in Corpus agentibus), ilia quoque in medicina
locum invenit. Nemo enim medicus est paulo pru-
dentior, quin Accidentia Animi, ut rem maximi ad
sanationes suas momenti, quaeque omnia alia remedia
plurimum vel adjuvet vel impediat, consideret et tractet.
At aliud quidpiam, quod hue pertinet, parce admodum,
nee pro rei vel subtilitate vel utilitate, inquisitum est ;
quatenus scilicet (missis affectibus) ipsa imaginatio
animce, vel cogitatio perquam fixa, et veluti in fidern
quandam exaltata, valeat ad immutandum corpus ima-
ginantis ? Quamvis enim vim habeat ad nocendum
manifestain, baud tamen inde sequitur pari potentia
praeditum esse ad subveniendum ; non magis hercle
quam si quis concluserit, quoniam reperitur aliquis aer
it a pestilens ut subito interimat, debere quoque esse ali-
quem aerem ita salubrem ut decumbentem subito resti-
tuat. Atque haec inquisitio nobilis profecto esset usus ;
verum (ut ait Socrates) natatore Delio indiget, quia
mergitur in profundo.2 Rursus inter has doctrinas de
Foedere, sive consensibus animse et corporis, non alia
fuerit magis necessaria quam ilia disquisitio de Sedibus
propriis et Domiciliis quae singulae Animae Facultates
1 Having probably, as S. Thomas Aquinas tells us, the same guardian
angel. See his S. T.\. 113. 5.
2 Socrates is said to have remarked on a treatise by Heraclitus, that it
required a Delian diver. The remark has, however, also been ascribed to
Crates. See Diog. Laert. ii. 22. and ix. 12.
LIBER QUARTUS. 319
habent in Corpore ejusque Organis. Quod genus sci-
ential qui sectati fuerint, non desunt ; sed quae habentur
in plerisque aut contro versa sunt aut leviter inquisita ;
ut majori diligentia et acumine opus sit. Nam senten-
tia introducta a Platone, qua Intellectus in Cerebro,
tanquam in arce, collocatus est ; Animositas (quam ille
satis imperite Iracundiam vocavit, cum Tumori et Su-
perbiae sit propior) in Corde ; Concupiscentia autem
et Sensualitas in Jecinore ; neque prorsus contemnenda
est neque cupide recipienda.1 Rursus, nee collocatio
facultatum illarum intellectualium (Phantasiae, Rati-
onis, Memoriae) secundum Ventriculos Cerebri, erroris
expers est. Atque doctrinam de Natura Hominis in-
divisa, ac etiam de Foedere Animi et Corporis, expli-
cavimus.
CAPUT II.
Partitio Doctrines circa Corpus Hominis in Medicinam,
Cosmeticam, Athleticam, et Voluptariam. Partitio
Medicince in Officia tria : viz. in Conservationem
Sanitatis, Curationem Morborum, et Prolongatio-
nem Vitae : quodque pars postrema de Prolongatione
Vitce disjungi debeat a duabus reliquis.
Doctrina circa Corpus Hominis eandem recipit
divisionem, quam bona corporis ipsius quibus inservit.
Bona corporis humani quatuor sunt ; Sanitas, Forma
sive Pulchritudo, Vires, Voluptas. Totidem igitur sci-
entiae ; Medicina, Cosmetica, Athletica, et Voluptaria,
quam Tacitus appellat eruditum luxum?
Medicina ars inprimis nobilis, et ex generosissima
l See the Timoeus, p. 71. 2 Tac. Ann. xvi. 18.
320 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
prosapia secundum poetas. 111! enim introduxerunt
Apollinem primarium medicinae deum; cui filium dede-
runt jEsculapium, deum itidem et medicinae professo-
rem ; quippe cum Sol in naturalibus sit vitae author
et fons, Medicus ejusdem conservator et tanquam scat-
urioo altera. At decus longe illustrius accedit medi-
cinae ex operibus Servatoris, qui et animae et corporis
medicus fuit ; et sicut animam doctrinae suae coelestis,
ita corpus miraculorum suorum, objectum veluti pro-
prium constituit. Nusquam enim legimus miraculum
aliquod ab eo patratum circa honores aut pecunias
(praeter unicum quo tributum redderetur Caesari), sed
tantum circa corpus humanum aut conservandum aut
sustentandum aut persanandum.
Subjectum istud Medicinae (Corpus nimirum Huma-
num) ex omnibus quae natura procreavit maxime est
capax remedii ; sed vicissim illud remedium maxime
est obnoxium errori. Eadem namque subjecti subtili-
tas et varietas, ut magnam medendi facultatem praebet,
sic magnam etiam aberrandi facilitatem. Quocirca,
quemadmodum ars ista (praesertim quo nunc habetur
modo) inter praecipue conjecturales, ita inquisitio ejus
reponenda est inter summe arduas et accuratas. Ne-
que propterea cum Paracelso l et Alchymistis ita de-
sipimus, ut putemus inveniri in corpore humano quae
singulis universitatis rerum speciebus (stellis, minerali-
bus, et aliis) respondeant, sicut illi fabulantur ; levi-
ter et crassa Minerva traducentes emblema illud vete-
rum (quod homo esset Microcosmus sive epitome totius
mundi) ad hoc commentum suum. Verum nihilom-
inus hue res redit, ut (quod occoepimus dicere) non
inveniatur inter corpora naturalia aliquod tarn multi-
i See note 1. p. 502. of vol. i.— J. S.
LIBER QUARTUS. 321
pliciter compositum quam Corpus Humanum. Vide-
mus enim herbas et plantas ex terra et aqua nutriri :
animalia ex herbis et fructibus ; Hominem vero ex
carnibus ipsorum animalium (quadrupedum, avium,
piscium) ; etiam ex herbis, granis, fructibus, succis et
liquoribus variis ; non sine multiplici commixtione, con-
ditura, et prseparatione horum corporum, priusquam
homini sint in cibum. Adde quod animalibus vivendi
modus sit simplicior, affectusque qui in corpus agant
pauciores et ad unum fere modum operantes ; ubi
Homo locis habitationum, exercitationibus, affectibus,
somno et vigiliis, vices prope infinitas variarum muta-
tionum subit. Usque adeo verum est, unam inter res
caeteras Corporis Humani massam maxime fermenta-
tam et ex plurimis coagmentatam esse. At Anima
contra substantiarum est simplicissima, ut non male
cecinerit ille ;
purumque reliquit
iEthereum sensum, atque aural simplicis ignem.1
Unde minime est mirandum, Animam sic collocatam
requiem non invenire ; juxta axioma illud, Motum re-
rum extra locum esse rapidum, placidum in loco. Verum
ut ad rem redeamus. Varia ista et subtilis Corporis
Humani compositio et fabrica effecit, ut sit instar or-
gani musici operosi et exquisiti, quod harmonia sua
facile excidit. Qaare apud poetas, summa ratione,
Musica cum Medicina in Apolline conjungitur ; quia
similis fere sit utriusque artis Genius ; atque in eo con-
sistat plane medici officium, ut sciat humani corporis
lyram ita tendere et pulsare ut reddatur concentus
minime discors et insuavis. Ergo demum ista subjecti
inconstantia et varietas artem reddidit magis conjectu-
i Virg. ^En. vi. 747.
VOL. II. 21
322 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ralem ; ars autem tarn conjecturalis cum sit, locum
ampliorem dedit non solum errori, verum etiam im-
posturae. Siquidem omnes aliae propemodum artes
et scientiae virtute sua et functione, non successu aut
opere, judicantur. Advocatum ipsa agendi et dicendi
facultas, non exitus causae, commendat ; gubernator
navis clavi tenendi peritia, non expeditionis fortuna, se
probat. At Medicus, et fortasse politicus, vix habent
actiones aliquas proprias quibus specimen artis et vir-
tutis suae liquido exhibeant ; sed ab eventu praecipue
honorem aut dedecus reportant, iniquissimo prorsus ju-
dicio. Quotus enim quisque novit, segroto mortuo aut
restituto, item republica stante vel labante, utrum sit
res casus an consilii ? Fit itaque saepissime ut impostor
palmam, virtus censuram, referat. Quin ea est homi-
num infirmitas et credulitas, ut saepenumero agyrtam
aut sagam docto medico praeponant. Quare poetae ocu-
lati plane et perspicaces fuisse videntur, cum JEsculapio
Circem sororem dederunt, utrumque e Sole prognatum;
sicut habetur in versibus ; de iEsculapio Phoebigena,
Ille repertorem medicinae talis et artis
Fulmine Phoebigenam Stygias detrusit ad undas;1
et similiter de Circe Solis filia,
Dives inaccessis ubi Solis filia lucis
Urit odoratam nocturna in lumina cedrum.2
Omnibus enim temporibus, fama et opinione vulgi,
sagae et aniculae et impostores medicorum quodam-
modo ri vales fuere, et de curationum celebritate cum
iisdem fere certarunt. Ex hoc die sodes quid sequitur ?
Nempe ut medici ita secum, quemadmodum Salomon
in re graviori, aS^' unus et stulti et mens eventus erit,
quid mihi prodest quod majorem sapientice dedi ope-
i Virg. ,En. vii. 772. 2 virg. ^En. vii. 11.
LIBER QUARTUS. 323
ram ? 1 Equidem medicis minus succenseo, si saepenu-
mero vacent alicui alteri studio quod adamant, magis
quam arti suae propriae. Invenies etenim inter eos poe-
tas, antiquarios, criticos, rhetores, politicos, theologos,
atque in iis artibus magis quam in professione propria
eruditos. Neque hoc fit, ut arbitror, quia (ut quidam
declamator contra scientias medicis objicit) habeant
quae sibi obversentur objecta tarn foeda et tristia, ut
animum ad alia abducere iis omnino sit opus ; (nam
qui homines sint nihil humani a se alienum putent : 2)
sed ob hoc ipsum de quo nunc agimus ; nempe quod
arbitrentur parum ipsis interesse vel ad existimationem
vel ad lucrum, utrum artis suae mediocritatem an per-
fectionem in ea majorem assequantur. Morbi enim
taedia, vitae dulcedo, spei fallacia, et amicorum com-
mendatio, efficiunt ut homines facile in medicis quali-
buscunque fiduciam collocent.3 Verum si quis haec
attentius perpendat, ea potius ad culpam medicorum
quam ad culpae excusationem spectant. Neque enim
spem abjicere, sed vires potius intendere debuerant.
Nam si cui placet observationem expergefacere suam et
paulatim circumspicere, etiam ex exemplis obviis et fa-
miliaribus facile deprehendet quantum obtineat imperii
Intellectus Subtilitas et Acumen in varietatem sive
Materiae sive Formae Rerum. Nil magis varium quam
hominum facies et vultus ; eorum tamen discrimina infi-
nita retinet memoria ; imo pictor ex pauculis colorum
testis, acie oculi usus et vi phantasiae et manus constan-
tia, omnium facies qui sunt, fuerunt, atque etiam (si
coram repraesentarentur) qui futuri sunt, penicillo imi-
1 Eccles. ii. 15.
2 Homo sum, humani nihil a me alienum puto." — Ter. Reauton, i. 1. 25.
8 " Tant que les hommes mourront et aimeront a vivre," is the remark
of a French writer, 'Me me'decin sera raille' et bien paye."
324 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tari ac describere posset. Humana voce nil magis va-
rium ; hujus tamen discrimina in singulis personis facile
internoscimus ; quinetiam non desunt moriones et pan-
tomimi quidam, qui quotquot libuerit reddere sciunt et
ad vivum exprimere. Nil magis varium quam soni
articulati, verba scilicet ; via tamen inita est, ea redu-
cendi ad paucas literas alphabeti. Atque illud verissi-
mum est, non ex eo quod mens humana sit minus sub-
tilis aut capax, perplexitates et acatalepsias in scientiis
plerumque provenire ; sed ex eo potius, quod objectum
nimis in remoto collocatum sit. Sicut enim sensus pro-
cul ab objecto dissitus plurimum fallitur, debite appro-
pinquatus non multum errat ; ita fit in intellectu. So-
lent autem homines naturam tanquam ex praealta turri
et a longe despicere, et circa generalia nimium occu-
pari ; quando si descendere placuerit, et ad particularia
accedere, resque ipsas attentius et diligentius inspicere,
magis vera et utilis fieret comprehensio. Itaque hujus
incommodi remedium non in eo solum est, ut organum
ipsum vel acuant vel roborent, sed simul ut ad objec-
tum propius accedant. Ideoque dubitandum non est
quin si medici, missis paulisper istis generalibus, naturae
obviam ire vellent, compotes ejus fierent, de quo ait
poeta,
Et quoniam variant morbi, variabimus artes;
Mille mali species, mille salutis erunt.1
Quod eo magis facere debent, quia philosophise ipsaB
quibus innituntur medici, sive methodici sive chymiei,
(medicina autem in philosophia non fundata res infirma
est,) parvi revera sunt. Quare si nimis generalia, licet
1 Bacon here probably intentionally deviates from the original, in which
the first line is, Et quoniam variant animi, variamus et artes. Vide Ovid.
Remed. Amor. 525.
LIBER QUARTUS. 325
vera forent, hoc vitium habeant, quod non bene homi-
nes ad actionem deducant ; certe majus est periculum
ab illis generalibus quae in se falsa sunt, atque loco de-
ducendi seducunt.
Medicina igitur (uti perspeximus) adhuc taliter com-
parata est, ut fuerit magis ostentata quam elaborata,
etiam magis elaborata quam amplificata ; cum labores
in earn insumpti potius in circulo quam in progressu se
exercuerint. Plurima enim in ea video a scriptoribus
iterata, addita pauca. Earn in tres partes dividemus,
quae tria ejus officia nominabimus. Primum est Con-
servatio Sanitatis ; secundum Curatio Morborum ; ter-
tium Prolongatio Vitae. At istud postremum non vi-
dentur medici tanquam partem principalem artis suae
agnovisse, verum idem reliquis duobus satis imperite
immiscuisse. Putant enim, si propulsentur morbi an-
tequam ingruant, et curentur postquam invaserint,
prolongationem vitae ultro sequi. Quod licet minime
dubium sit, tamen parum acute prospiciunt horum
utrumque ad morbos tantum pertinere, et ad earn so-
lummodo vitas prolongationem quae a morbis abbrevia-
tur et intercipitur. Atqui filum ipsum vitae producere,
ac mortem per resolutionem simplicem et atrophiam
senilem sensim obrepentem ad tempus summovere, ar-
gumentum est quod nemo ex medicis pro dignitate
tractavit. Neque vero subeat animos hominum ille
scrupulus, ac si haec res fato et Divinae Providentiae
commissa in artis officium et munus jam primum a no-
bis revocaretur. Providentia enim proculdubio mortes
quascunque, sive ex violentia sive ex morbis sive ex
decursu aetatis, pariter regit ; neque tamen ideo prae-
ventiones et remedia excludit. Ars autem et industria
humana naturae et fato non imperant, sed subminis-
326 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
trant. Verum de hac parte paulo post dicemus ; haec
tantum interea praefati, ne quis tertium istud officium
medicinae cum duobus prioribus (quod fere adhuc fac-
tus est) imperite confundat.
Quod ad officium tuendce sanitatis attinet (ex officiis
praedictis Medicinae primum), multi de eo scripserunt,
cum in aliis rebus satis imperite, turn nimium (ut
arbitramur) delectui ciborum, minus quam par est
quantitati eorum, tribuentes. Quin et in quantitate
ipsa, tan quam philosophi morales, mediocritatem nimis
laudarunt ; cum et jejunia in consuetudinem versa et
victus liberalis cui quis assueverit melius sanitatem
tueantur quam istae mediocritates quae Naturam igna-
vam fere reddunt, neque excessus neque indigentiae
cum opus fuerit patientem. Exercitationum autem
species quae in sanitate tuenda plurimum pollent, nemo
ex medicis bene distinxit aut annotavit ; cum vix in-
veniatur aliqua inclinatio in morbum quae non exerci-
tatione quadam propria corrigi possit. Morbis renutn
globorum lusus convenit, pulmonum sagittatio, stom-
achi deambulatio et gestatio, atque aliis aliae. Ve-
rum cum haec pars, de Valetudinis Conservatione,
secundum totum tractata sit, defectus minores perse-
qui non est nostri instituti.
Quod vero ad Curationem Morborum attinet, ilia de-
mum pars est Medicinae in qua plurimum laboris in-
sumptum est, licet fructu satis tenui. Continet autem
doctrinam de morbis quibus corpus humanum subjici-
tur ; una cum eorundem causis, symptomatibus, et
medelis. In hoc secundo officio medicinae, multa sunt
quae desiderantur. Ex his pauca sed maxime insignia
proponemus, quae enumerasse satis duxerimus absque
aliqua ordinis aut methodi lege.
LIBER QUARTUS. 327
Primum est, intermissio diligentiae illius Hippocratis,
utilis admodum et accuratae, cui moris erat narrativam
componere casuum circa aegrotos specialium ; referen-
do qualis fuisset morbi natura, qualis medicatio, qualis
eventus.1 Atque hujus rei nactis nobis jam exemplum
tarn proprium atque insigne, in eo scilicet viro qui tan-
quam parens artis habitus est, minime opus erit ex-
emplum aliquod forinsecum ab alienis artibus petere ;
veluti a prudentia jurisconsultorum, quibus nihil anti-
quius quam illustriores casus et novas de'cisiones scrip-
tis mandare, quo melius se ad futuros casus muniant
et instruant. Istam proinde Continuationem Medici-
nalium Narrationum desiderari video ; praesertim in
unum corpus cum diligentia et judicio digestam ; quam
tamen non intelligo ita fieri debere amplam, ut plane
vulgata et quae quotidie obveniant excipiat (id enim
infinitum quiddam esset, neque ad rem) ; nee rursus
tarn angustam, ut solummodo mirabilia et stupenda
(id quod a nonnullis factum est) complectatur. Multa
enim in modo rei et circumstantiis ejus nova sunt, quae
in gen ere ipso nova non sunt. Qui autem ad obser-
vandum adjiciet animum, ei etiam in rebus quae vul-
gares videntur multa observatu digna occurrent.
Item in Disquisitionibus Anatomicis fieri solet, ut
quae corpori humano in universum competant, ea dili-
gentissime usque ad curiositatem et in minimis qui-
busque notentur ; at circa varietatem quae in diversis
corporibus reperitur, medicorum diligentia fatiscit.
Ideoque Anatomiam Simplicem luculentissime trac-
tari assero, Anatomiam Comparatam desiderari stat-
1 See Hippocrates De Epidemiis, of which however, only the first and
third books appear to be his. The other five also contain a variety of
cases.
328 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ua. Partes enim singulas recte perscrutantur homi-
nes, earumque consistentias, figuras, situs ; sed illarum
partium diversam in diversis hominibus figuram et con-
ditionem minus observant. Atque hujus omissionis cau-
sam non aliam esse arbitramur, quam quod ad primam
inquisitionem inspectio unius aut alterius anatomise
sufficere possit ; ad posteriorem vero (quae compara-
tiva est, et casum recipit) necesse est ut plurimarum
dissectionum attenta et perspicax observatio adhibea-
tur. Prior etiam res est, in qua homines docti in prae-
lectionibus suis et in coetu astantium se jactare possunt;
at secunda ea est, quae tacita et diutina experientia
tan turn acquiri potest. Illud interea minime dubium
est, quod internarum partium figura et structura parum
admodum externorum membrorum varietati et linea-
mentis cedat ; quodque corda aut jecinora aut ven-
triculi tarn dissimilia sint in hominibus, quam aut
frontes aut nasi aut aures. Atque in his ipsis diffe-
rentiis partium internarum reperiuntur saepius causce
continentes 1 multorum morborum ; quod non atten-
dentes medici humores interdum minime delinquentes
criminantur ; cum ipsa mechanica partis alicujus fab-
rica in culpa sit. In quorum morborum cura opera
luditur, si adhibeantur medieinae alterantes (quia res
alterationem non recipit) ; sed emendanda res est, et
accommodanda seu pallianda per victus regimen et
medicinas familiares. Similiter, ad Anatomiam Com-
paratam pertinent accuratae observationes tarn humo-
rum omnigenum, quam vestigiorum et impressionum
morborum in corporibus variis dissectis. Etenim Hu-
1 This phrase is taken from Celsus: " Igitur hi qui rationalem medici-
nam profitentur haec necessaria esse proponunt: Abditarum et morbos
continentium causarum notitiam, deinde evidentium," &c. — Celsus, Pras-
fatio.
LIBER QUARTUS. 329
mores in anatomiis tanquam purgamenta et fastidia
fere prsetermitti solent ; cum tamen inprimis neces-
sarium sit notare quales et quam multiplices sint hu-
morum difFerentium species (non nimium in hac re
tribuendo divisionibus eorum receptis) qui in corpore
humano aliquando inveniantur ; et in quibus cavitati-
bus et receptaculis quilibet ipsorum sedes et nidulos
suos figere potissimum soleat ; quoque juvamento, aut
damno; atque his similia. Itidem vestigia et impres-
siones morborum, et interiorum partihm ab iis laesi-
ones et devastationes, in diversis anatomiis cum dili-
gentia notanda ; nempe apostemata, ulcera, solutiones
continuitatis, putrefactiones, exesiones, consumptiones ;
rursus, contractiones, extensiones, convulsiones, luxa-
tiones, dislocationes, obstructiones, repletiones, tumo-
res ; una cum omnibus materiis praeternaturalibus quag
in corpore humano inveniuntur (veluti calculis, car-
nositatibus, tuberibus, vermibus, et hujusmodi) ; hsec
(inquam) omnia, et his similia, per earn quam diximus
Anatomiam Comparatam et multorum medicorum ex-
perimenta in unum collata, magna cum cura perquiri
et componi debent. At Varietas ista Accidentium in
Anatomicis aut perfunctorie tractatur, aut silentio prse-
teritur.
De illo vero altero defectu circa Anatomiam (nempe
quod non fieri consueverit in corporibus vivis) quid at-
tinet dicere ? Res enim hsec odiosa et barbara, et a
Celso recte damnata.1 Neque tamen illud minus ve-
rum est (quod annotatum fuit a priscis) poros com-
plures et meatus et pertusiones, quae sunt ex subtiliori-
bus, in anatomicis dissectionibus non comparere ; quippe
luIncidere autem vivorum corpora et crudele et snpervacuum est." —
Celsus, Prvefatio.
330 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quae in cadaveribus occluduntur et latent ; cum in viven-
tibus dilatentur, et possent esse conspicui.1 Itaque ut
et usui consulatur simul et hutnanitati, non est omnino
rejicienda Anatomia Vivorum, neque ad fortuitas chi-
rurgicorum inspectiones (quod Celsus fecit) remittenda;
cum hoc ipsum bene expediri possit per dissectionem
brutorum vivorum qua?, non obstante suarum partium
dissimilitudine ab humanis, huic inquisitioni adhibito
judicio satisfaeere possint.2
Item in inquisitione illorum de Morbis, inveniunt
morbos complures quos insanabiles decernunt, alios jam
inde a principio morborum, alios post talem quampi-
am periodum. Ita ut L. Syllae et Triumvirorum pro-
scriptiones res nihili fuerint prae medicorum proscrip-
tionibus, per quas tot homines iniquissimis edictis morti
dedunt ; quorum tamen plurimi minore cum difficul-
tate evadunt, quam ill i olim inter proscriptions Ro-
manas. Neque igitur dubitabo inter Desiderata re-
ponere opus aliquod de Curationibus Morborum qui
habentur pro Insanabilibus ; ut evocentur et excitentur
medici aliqui egregii et magnanimi, qui huic operi
(quantum largitur natura rerum) incumbant ; quando
1 This difficulty is almost entirely removed by the perfection to which
the art of making anatomical preparations has been brought. Berengario
of Carpi, who died at Ferrara in 1550, is said to have been the first person
who made use of injections in order to render the vessels visible. He em-
ployed water (probably coloured) for this purpose. Swammerdam was
the first to inject with wax. In one branch of anatomy, namely the doc-
trine of the development of the osseous parts, the use of madder in the
food of the living animal has led to very curious results. It stains the
portions of bone developed during its use of a bright red. Duhamel was
the first to use this means of studying the growth of bone. Flourens has
also employed it.
2 Even this in the extent to which it has been carried appears to stand
much in need of an apology; and it is satisfactory to find that one of our
best anatomists seems to think so. I refer to Brodie's Physiological En-
quiries.
LIBER QUARTUS. 331
hoc ipsum, istos morbos pronunciare insanabiles, neglec-
tum et incuriam veluti lege sanciat, et ignorantiam
ab infamia eximat.
Item, ut paulo ulterius insistam ; etiam plane censeo
ad officium medici pertinere, non tantum ut sanitatem
restituat, verum etiam ut dolores et cruciatus morbo
rum mitiget ; neque id ipsum solummodo cum ilia
mitigatio doloris, veluti symptomatis periculosi, ad
convalescentiam faciat et conducat ; imo vero cum,
abjecta prorsus omni sanitatis spe, excessum tantum
praebeat e vita magis lenem et placidum. Siquidem
non parva est foelicitatis pars (quam sibi tantopere
precari solebat Augustus Caesar) ilia Euthanasia ;* quae
etiam observata est in excessu Antonini Pii, quando
non tarn mori videretur quam dulci et alto sopore ex-
cipi. Scribitur etiam de Epicuro, quod hoc ipsum
sibi procuraverit ; cum enim morbus ejus haberetur
pro desperato, ventriculum et sensus meri largiore
haustu et ingurgitatione obruit ; unde illud in epi-
grammate,
hinc Stygias ebrius hausit aquas.2
Vino scilicet Stygii laticis amaritudinem sustulit. At
1 " Fere quoties audisset cito ac nullo cruciatu defunctum quempiam sibi
et suis ehdavaoiav similera (hoc enim et verbo uti solebat) precabatur."
— Suet, in Aug. c. 99.
And so when life's sweet fable ends
His soul and body part like friends,
No quarrels, murmurs — no delay —
A kiss, a sigh, and then away.
Crashaw : Lines prefixed to the English
translation of Cornaro.
2 See for this story Diog. Laert. x. 16. ; the words quoted are the end of
the modem Latin version of an epigram there given. The original con-
tains nothing which corresponds to the word ebrius, which in the more
recent editions of Diog. Laert. is replaced by ketius. Gassendi in his essay-
on Epicurus substitutes protinus.
332 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
nostris temporibus medicis quasi religio est, aegrotis
postquam deplorati sint assidere ; ubi meo judicio, si
officio suo atque adeo humanitati ipsi deesse nolint, et
artem ediscere et diligentiam praestare deberent, qua
animam agentes facilius et mitius e vita demiorent.
Hanc autem partem, inquisitionem de Euthanasia Ex-
teriori (ad differentiam ejus Euthanasiae quae animae
praeparationem respicit) appellamus, eamque inter De-
siderata reponimus.
Item in Curationibus Morborum illud generaliter
desichrari reperio ; quod medici hujusee aetatis, licet
Generales Intentiones Curationum non male perse-
quantur, Particulares tamen Medicinas quae ad cura-
tiones morborum singulorum proprietate quadam spec-
tant, aut non bene norunt aut non religiose observant.
Nam medici traditionum et experientias probatae fruc-
tum magistralitatibus suis destruxerunt et sustulerunt ;
addendo et demendo et mutando circa medicinas, prout
iis libitum fuerit ; et fere pharmacopoeorum more quid
pro quo substituendo ; ita superbe imperantes medicinae,
ut medicina non amplius imperet morbo. Demptis
enim Theriaca et Mithridatio et fortasse Diascordio et
Confectione Alkermes1 et paucis aliis medicinis, ad nul-
la fere certa pliarmaca se religiose et severe astringunt.
Nam medicamenta ilia quae in officinis prostant venalia,
1 Theriaca, from which treacle is a corruption, is the name of a nostrum
invented by Andromachus, who was physician to Nero. For an account of
the history and composition of mithridaticum, see Celsus, v. 23. The in-
vention of what was called diascordium is ascribed to Fracastorius, who
speaks of it as "Diascordium nostrum" in his De Cont. Morb. Cur. iii. 7.
The confection of Alkermes in its original form seems to have been in-
vented by Mesne, an Arabian physician. About Bacon's time what was
called mineral kermes, which was a preparation of antimony, was a popu-
lar medicine, but it is probable that he here refers either to the confection
of Mesne or to some modification of it.
LIBER QUARTUS. 333
potius in promptu sunt ad intentiones generales, quam
accommodata et propria ad curationes particulares ;
siquidem speciatim nullum morbum magnopere respi-
ciunt ; verum generatim ad obstructiones aperiendas,
concoctiones confortandas, intemperies alterandas per-
tinent. Atque hinc praecipue fit, ut empirici et vet-
ulae sagpenumero in curandis morbis foelicius operentur
quam medici eruditi ; quia medicinarum probatarum
confectionem et compositionem fideliter et scrupulose
retinent. Equidem memini medicum quendam apud
nos in Anglia, practica celebrem, religione prope Ju-
daeum, librorum lectione tanquam Arabem, solitum di-
cere, Medici vestri Europcei sunt quidem viri docti: sed
non norunt particulares curationes morborum. Quine-
tiam idem ludere solebat, parum decore, dicendo, Med-
icos nostros similes esse Episcopis *: ligandi et solvendi
claves habere, et nihil amplius. Sed ut serio quod res
est dicamus ; plurimum referre censemus, si medici
aliqui, et eruditione et practica insigniores, opus ali-
quod confidant de medicinis probatis et experimental-
ibus ad morbos particulares. Nam quod speciosa quis
ratione nixus existimet decere medicum doctum (liabita
ratione complexionis aegrorum, aetatis, tempestatis anni,
consuetudinum, et hujusmodi) potius medicinas ex tem-
pore aptare, quam certis aliquibus praescriptis insistere ;
id fallax res est, et experientiae non satis attribuit, ju-
dicio plus nimis. Sane quemadmodum in republica Ro-
mana cives erant utilissimi et optime compositi qui aut
consules populo favebant, aut tribuni in partes senatus
inclinabant ; ita in hac materia de qua agimus medicos
eos probamus qui aut in magna eruditione traditiones
experientiae plurimum faciunt, aut in practica insigni
methodos et generalia artis non aspernantur. Modi-
334 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ficationes vero medicinarura (si quando sit opus eas
adhibere) potius in vehiculis earum exercenda3 sunt,
quam in ipso corpore medicinarum ; in quo nil novan-
dum, absque evidenti necessitate. Hanc igitur partem,
quae de Medicinis Authenticis et Positivis tractet, de-
siderari statuimus. Res autem est, quae tentari non
debet absque aeri et severo judicio, et tanquam in
synodo medicorum selectorum.
Item inter praeparationes mediciarum, mirari subit
(praesertim cum Medicine ex Mineralibus a Chymi-
cis in tantum evectae et celebratae sint,1 cumque tales
medicinae tutius adhibeantur ad exteriora quam intro
sumantur) neminem adhuc inventum, qui per artem
Thermas Naturales et Fontes Medicinales imitari an-
nixus fuerit ; cum tamen in confesso sit thermas illas
et fontes virtutes suas ex venis mineralium, per quas
permeant, nancisci ; quinetiam, in manifestum hujus
rei documentum, bene norit humana industria discer-
nere et distinguere per separationes quasdam ex quo
genere mineralium hujusmodi aquae inficiantur ; veluti
an ex sulphure, vitriolo, chalybe, aut aliquo simili ?
Quae naturalis aquarum tinctura, si ad artificiosas com-
positiones reduci posset, fuerit in potestate hominis et
plura genera earum prout usus postulat efficere, et tem-
peramentum ipsarum pro arbitrio regere. Hanc igitur
partem, de Imitatione Naturae in Balneis Artificiali-
bus (re proculdubio et utili et in promptu) desiderari
censemus.
Ne vero singula scrupulosius exequamur quam vel
instituto nostro vel hujusce tractatus naturae convenit,
1 The school of medicine of which Paracelsus was the head distinguished
itself from the Galenists, who had chiefly recourse to vegetable decoctions
and infusions, by the use of mineral medicines. This school has been
called that of the Iatro-chemists.
LIBER QUARTUS. 335
claudemus banc partem defectus alterius cujusdam enu-
meratione, qui maximi nobis videtur momenti ; nimi-
rum quod medendi ratio, quae obtinuit, sit nimio plus
compendiosa quam ut insigne aliquid aut arduum prae-
stare possit. Etenim judicio nostro opinio fuerit magis
blanda quam vera, si quis existimet medicamentum
aliquod tarn potens aut foelix fieri posse, ut usus ejus
simplex curationi alicui grandiori sufficiat. Mirabilis
profecto foret oratio quae pronunciata, aut etiam saepius
repetita, vitium aliquod animo penitus insitum aut in-
veteratum corrigere aut tollere possit. Longe certe
abest. Verum quae in natura eximie possunt et pol-
lent, sunt ordo, prosecutio, series, vicissitudo artificiosa.
Quae, licet majus quoddam in praecipiendo judicium
majoremque in parendo constantiam requirant, tamen
efFectuum magnitudine abunde rem compensant. Etsi
autem ex opera medicorum quotidiana, quam invisendo,
assidendo, praescribendo, aegrotis prsestant, putaret quis-
piam haud segniter ipsos curationem persequi atque in
eadem certa quadam via insistere ; tamen si quis ea
quae praescribere et ministrare soleant medici acutius
introspiciat, inveniet pleraque vacillationis et incon-
stantiae plena, et quae ex tempore excogitentur et in
mentem illis veniant absque certo aliquo aut praeviso
curationis tramite. Debuerant autem etiam ab initio,
post morbum bene perspectum et cognitum, seriem
curandi ordinatam meditari ; neque ab ea absque gravi
causa discedere. Atque sciant pro certo medici, posse
(exempli gratia) tria fortasse aut quatuor medicamenta
ad morbum aliquem gravem curandum recte praescribi,
quae debito ordine et debito intervallo sumpta curatio-
nem praestent ; quorum singula si per se tantum sume-
rentur, aut si ordo inverteretur, aut intervallum non
336 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
servaretur, fuerint prorsus nocitura. Neque tamen id
volumus, ut omnis scrupulosa et superstitiosa curandi
ratio in pretio sit tanquam optima (non magis quam
omnis via arcta via sit ad coelurn) : verum ut aeque rec-
ta sit via, ac arcta et difficilis. Hanc autem partem,
quam Filum Medicinale vocabimus, desiderari ponimus.
Atque haec ilia sunt, quae in doctrina medicinae de Cu-
ratione Morborum desideramus ; nisi quod restet uni-
cum, quod pluris est quam ilia omnia. Desideratur
nimirum Philosophia Naturalis Vera et Activa, cui
Medicinae scientia inaedificetur. Caeterum ilia non est
hujusce tractatus.
Tertiam partem Medicinae posuimus illam de Prolon-
gatione Vitce, quae nova est, et desideratur ; estque om-
nium nobilissiina. Si enim tale aliquid inveniri possit,
non versabitur tantum medicina in curationum sordi-
bus, nee medici ipsi propter necessitatem solummodo
honorabuntur ; sed utique propter donum mortalibus ex
terrenis quasi maximum, cujus poterint esse secundum
Deum dispensatores et administri. Licet enim Mundus
homini Christiano ad Terram Promissionis contendenti
tanquam Eremus sit, tamen in Eremo ipso proficiscen-
tibus calceos et vestes (corpus scilicet nostrum, quod
animae loco tegminis est) minus atteri, Gratiae Divinae
munus quoddam aestimandum. Hac de re, quia est ex
optimis, eamque inter Desiderata posuimus, ex more
nostro et Monita dabimus et Indicia et Praecepta.
Primo monemus, ex scriptoribus circa hoc argumen-
tum neminem esse, qui aliquid magni, ne clicamus ali-
quid sani, repererit. Aristoteles certe commentarium
de hoc edidit perpusillum, in quo nonnihil inest acuti :
quod ipse omnia esse vult, ut solet.1 At recentiores
1 Aristotle's tract De Long, cf Brev. Vitce, which, as Bacon remarks, is
LIBER QUARTUS. 337
tarn oscitanter et superstitiose de hoc scripserunt, ut
argumentum ipsum ob eorum vanitatem tanquam va-
num et vecors haberi coeperit.
Secundo monemus, ipsas intentiones quae hue spec-
tant medicorum res nihili esse, et cogitationes homi-
num a re potius abducere quam versus earn dirigere.
Sermocinantur enim, mortem in destitution e calidi et
humidi consistere ; debere itaque calorem naturalem
confortari, humorem autem radicalem foveri. Perinde
ac si haec res jusculis, aut lactucis et malvis, aut amy-
do,1 aut jujubis, aut rursus aromatibus, aut vino gen-
eroso, aut etiam spiritu vini et oleis chymicis confici
possit; quae omnia obsunt potius quam prosunt.
Tertio Tnonemus, ut homines nugari desinant, nee
tarn faciles sint ut credant grande illud opus, quale
est naturae cursum remorari et* retrovertere, posse
haustu aliquo matutino aut usu alicujus pretiosae med-
icinae ad exitum perduci ; non auro potabili, non mar-
garitarum essentiis, et similibus nugis ; sed ut pro cer-
to habeant Prolongationem Vitae esse rem operosam,
et quae ex compluribus remediis atque eorum inter
se connexione idonea constet.2 Neque enim quisquam
very brief, relates to the length of life of all kinds of animals, and even of
plants. Sanchez, a Spanish physician, who wrote a treatise on the same
subject, thus remarks on Aristotle's: "Adeo longe breviterque disseruit
Aristoteles, ut mirum sit tantum philosophum tarn indigne rem hanc trac-
tasse." Not long before the publication of the De Augmentis, the Methusala
Vivax of Dornavus was printed at Hanover; it contains an inquiry as to
the causes of antediluvian longevity ; Dornavus refutes the notion that the
3'ears in which the ages of the Patriarchs are stated are in reality only
lunations, by referring to their ages when their first-born sons were be-
gotten.
1 This is manifestly a mistake for amylo. Amylum, or starch, is men-
tioned by Celsus as one of the " cibi lenes."
2 The matter is much simplified by the Schola Salernitana :
" Cur moriatur homo cui salvia crescit in horto ? "
Regimen Sanitatis.
vol. ii. 22
338 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ita stupidus esse debet, ut credat quod nunquam fac-
tum est adhuc, id fieri jam posse, nisi per modos etiam
nunquam tentatos.
Quarto monemus, ut homines rite animadvertant et
distinguant circa ea quae ad vitam sanam, et ea quae
ad vitam longam, conferre possunt. Sunt enim non-
nulla quae ad spirituum alacritatem, et functionum
robur, et morbos arcendos prosunt ; quae tamen de
summa vitae detrahunt, et atrophiam senilem absque
morbis accelerant. Sunt et alia quae ad prolongationem
vitae et atrophiam senilem longius summovendam ju-
vant ; sed tamen non usurpantur absque periculo vale-
tudinis, adeo ut qui iis utentur ad prolongationem vitae
debeant simul incommodis occurrere, quae alioquin ex
eorum usu supervenire possint. Atque Monita hac-
tenus dedimus.
Quod ad Indicia attinet ; tale hujus rei (quam animo
metimur) plasma est. Conservantur res et durant duo-
bus modis ; aut in Identitate sua, aut per Reparationem.
In Identitate sua, ut musca aut formica in succino ; flos
aut pomum aut lignum in conservatoriis nivalibus ; ca-
daver inter balsama. Per Reparationem, ut in flamma,
et in mechanicis. Operanti ad Prolongationem Vitae
utroque genere utendum est (disjuncta minus possunt),
corpusque humanum conservandum, quemadmodum In-
animata conservantur, ac rursus quemadmodum Flamma
conservatur, ac denique quadantenus ut Mechanica con-
servantur. Tres igitur sunt ad prolongandam vitam
intentiones ; Retardatio Consumptions, Probitas Rep-
arationis, et Renovatio ejus quod coepit veterascere.
Consumptio fit a duabus Depraedationibus ; depraeda-
tione spiritus innati, et depraedatione aeris ambientis.
Prohibitio utriusque duplex ; aut si agentia ilia fiant
LIBER QUARTUS. 339
minus praedatoria, aut si patientia (succi scilicet cor-
poris) reddantur minus depraedabilia. Spiritus fit mi-
nus prasdatorius, si aut substantia densetur, ut in usu
opiatorum et nitratorum, et in contristationibus ; aut
quantitate minuatur, ut in diaetis Pythagoricis et Mo-
nastics ; aut motu leniatur, ut in otio et tranquillitate.
Aer ambiens fit minus praedatorius, si aut minus in-
calescat a radiis solis, ut in regionibus frigidioribus, in
speluncis, in montibus, et columnis anachoretarum ; aut
summoveatur a corpore, ut in cute densa, et in plumis
avium, et in usu olei et unguentorum absque aromat-
ibus. Succi corporis redduntur minus depraedabiles,
si aut duri facti sint, aut roscidi sive oleosi. Duri, ut
in victu aspero, vita in frigido, exercitationibus robus-
tis, balneis quibusdam mineralibus. Roscidi, ut in usu
dulcium, et abstinentia a salsis et acidis, et maxime om-
nium in tali mistione potus, qusB sit partium valde te-
nuium et subtilium, absque tamen omni acrimonia aut
acedine. Reparatio fit per Alimenta. Alimentatio
autem promovetur quatuor modis : per concoctionem
viscerum ad extrusionem alimenti, ut in confortanti-
bus viscera principalia ; per excitationem partium ex-
teriorum ad attractionem alimenti, ut exercitationibus
et fricationibus debitis, atque unctionibus quibusdam et
balneis appropriatis ; per prseparationem alimenti ipsius,
ut facilius se insinuet et digestiones ipsas quadantenus
anticipet, ut in variis et artificiosis modis cibi condi-
endi, potus miscendi, panis fermentandi, et horum trium
virtutes in unum redigendi ; per confortationem ipsius
ultimi actus assimilationis, ut in somno tempestivo, et
applicationibus quibusdam exterioribus. Renovatio ejus
quod coepit veterascere fit duobus modis : vel per in-
tenerationem habitus corporis ipsius, ut in usu mala-
340 DE AUGMENTIS SCIEMTIARUM
cissationum ex balneis, emplastris, et unctionibus, quae
talia sint ut imprimant, non extrahant ; vel per expur-
gationem succi veteris, et substitutionem succi novi, ut
in tempestivis et repetitis purgationibus, sanguinis mis-
sionibus, et disetis attenuantibus, quae florem corporis
restituunt. Atque de Indiciis hactenus.
Praecepta, quanquam ex ipsis Indiciis plurima possint
deduci, tria tamen veluti praecipua subjungere visum
est. Prcecipimus primo, ut prolongatio vitae expectetur
potius a diaetis statis quam a regimine aliquo victus fa-
miliari, aut etiam a medicamentorum particularium ex-
cellentia. Etenim quae tanta virtute pollent ut naturam
retrovertere valeant, fortiora plerumque sunt et poten-
tiora ad alterandum quam ut simul in aliqua medicina
componi, multo minus in victu familiari interspergi
possint. Superest itaque ut seriatim, et regulariter,
et ad tempora certa et vicibus certis recurrentia, ad-
hibeantur.
Secundo prcecipimus, ut prolongatio vitae expectetur
potius ab operatione in spiritus, et a malacissatione
partium, quam a modis alimentandi. Etenim cum
corpus humanum ejusque fabrica (missis externis) a
tribus patiatur, spiritibus scilicet, partibus, et alimen-
tis ; via prolongationis vitae per alimentandi modos
longa est, atque per multas ambages et circuitus ; at
viae per operationes super spiritus et super partes multo
breviores sunt, et quibus citius ad finem desideratum
pervenitur ; eo quod spiritus subito patiantur et a
vaporibus et ab affectibus, quae miris modis in eos pos-
sunt ; partes item per balnea aut unguenta aut em-
plastra, quae subitas etiam impressiones faciunt.
Tertio prcecipimus, quod malacissatio partium per
exterius fieri debet per Consubstantialia, Imprimentia,
LIBER QUARTUS. 341
et Occludentia. Consubstantialia enim benevolo par-
tium amplexu libenter excipiuntur, et proprie malacis-
sant. Imprimentia autem et virtutem malacissantium,
tanquam vehicula, facilius et altius deducunt, atque ipsa
partes nonnihil expandunt. Occludentia autem vir-
tutem utrorumque retinent et paulisper figunt, et per-
spirationem, quae est res malacissationi opposita (quia
humidum emittit), cohibent. Itaque per haec tria,
(sed potius ordine disposita et succedentia, quam com-
mixta,) res absolvitur. Interim in hac parte monemus,
non earn esse intentionem malacissationis ut nutriat
partes per exterius, sed tantum ut eas reddat magis
idoneas ad nutriendum. Quidquid enim magis aridum
est, minus est activum ad assimilandum. Atque de
Prolongatione Vitae, quae est pars tertia Medicinae nov-
iter ascripta, haec dicta sint.1
Veniamus ad Cosmeticam, quse certe partes habet
civiles, partes rursus effoeminatas. Corporis enim mun-
ditia et decor honestus recte existimatur promanare a
modestia quadam morum, et a reverentia ; inprimis
erga Deum, cujus creaturae sumus ; turn erga societa-
tem, in qua degimus ; turn etiam erga nosmetipsos,
quos non minus, imo magis, quam alios revereri debe-
mus. Verum adulterina ilia decoratio, quae fucos et
pigmenta adhibet, digna certe est illis defectibus qui
earn semper comitantur ; cum non sit aut ad fallen-
dum satis ingeniosa, aut ad utendum satis commoda,
aut ad salubritatem satis tuta et innocua. Miramur
autem pravam hanc consuetudinem fucandi leges cen-
sorias, tarn ecclesiasticas quam civiles, (quae alias in
luxuriam circa vestes aut cultus capillorum effoemina-
1 Compare Bacon's Historia Vitce et Mortis, particularly for the view he
takes of the depredations of the animal spirits.
342 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tos admodum fiierint severse) ita diu fugisse. Legi-
mus certe de Jezabele, quod pigmentis faciem oblive-
rit ; verum de Esthera et Juditha nil tale perhibetur.
Pergamus ad Athleticam. Earn sensu intelligimus
paulo largiori, quam accipi consuevit. Hue enim re-
ferimus, quidquid versatur circa conciliandam qualem-
cunque (quam corpus humanum suscipit) Habilitatem ;
sive sit Agilitatis, sive Tolerantiae. Quarum Agilitas
duas habet partes, Robur et Velocitatem ; ac Toleran-
tia itidem duas, vel Indigentiarum Naturalium Pa-
tientiam, vel in Cruciatibus Fortitudinem. Quorum
omnium videmus saepenumero exempla insignia, in
practica funambulorum ; in duro victu hominum quo-
rundam barbarorum ; in stupendis viribus maniacorum ;
et in constantia nonnullorum inter exquisita tormenta.
Imo si aliqua alia reperiatur facultas quae in priorem
partitionem non cadit (qualis in Urinatoribus saepe
conspicitur, qui mirifice anhelitum cohibere possunt),
ad hanc ipsam artem aggregari volumus. Atque quod
talia fieri quandoque possint, manifestissimum est ; at
philosophia et inquisitio causarum circa eadem fere
neglecta jacet ; hanc arbitramur ob causam, quod ho-
minibus persuasum sit hujusmodi magisteria naturae
solummodo vel ex peculiari certorum hominum in-
dole (quae sub disciplinam non cadit), vel a diutina
ab annis usque puerilibus consuetudine (quae potius
imperari quam doceri solet), obtinere.1 Quod etsi
verum prorsus non sit, tamen defectus hujusmodi re-
rum quid attinet notare ? Certamina enim Olympica
jam diu cessarunt ; turn etiam in ejusmodi rebus me-
diocritas sufficit ad usum, excellentia autem mercena-
riae cuidam ostentationi fere inservit.
1 So in the original.
LIBER QUARTUS. 343
Postremo accedimus ad Artes Voluptarias. Eae se-
cundum sensus ipsos dispertitae sunt. Oculos oblectat
praecipue Pictoria, cum aliis artibus innumeris (quae ad
rnagnificentiam spectant) circa aedificia, hortos, vestes
vasa, calices, gemmas, et similia. Aures demulcet Mu-
sica, quae tanta vocum, spiritus, chordarum, varietate
et apparatu instructa est. Olim etiam Hydraulica pro
Coryplia3is quibusdam artis ejus habita sunt, quae nunc
prope. obsoleverunt. Atque artes, quae ad visum aut
auditum spectant, prae aliis praecipue liberales habitae
sunt. Sensus hi duo magis casti ; scientiae magis eru-
ditae ; quippe qui etiam Mathematicam veluti ancillam
in familiis suis habeant. Etiam altera ad memoriam
et demonstrationes, altera ad mores et affectus animi
nonnihil respicit. Reliquorum sensuum oblectationes,
atque artes circa ipsos, minus in' honore sunt ; veluti
luxuriae quam magnificentiae propiores. Unguenta,
odoramenta, deliciae et cupediae mensarum, maxime
autem incitamenta libidinis, rectius censore quam doc-
tore indigent. Optime sane a quibusdam annotatum
est, nascentibus et crescentibus rebuspublicis artes
militares florere, in statu et culmine positis liberales,
at ad declinationem et decasum vergentibus volupta-
rias. Haec vero aetas nostra, vereor ne tanquam in
decasu foelicitatis in artes voluptarias inclinet. Quare
ista missa faciamus. Cum Artibus Voluptariis Jocu-
lares copulo. Deceptiones siquidem sensuum inter de-
lectationes sensuum reponendae sunt.
Jam vero, transcursis doctrinis illis circa Corpus
Humanum (Medicina, Cosmetica, Athletica, Volup-
taria), illud obiter monemus : cum in corpore humano
tot res in considerationem veniant, Partes, Humores,
Functiones, Facultates, Accidentia ; cumque (si no-
844 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
bis integrum esset) constitui oportuisset corpus uni-
cum doctrinae de Corpore Humano, quae ista omnia
complecteretur (simile illi doctrine de Anima de qua
mox dicemus), tamen ne artes nimis multiplicentur,
neve veteres artium limites (plus quam necesse fuerit)
transponantur ; doctrinam de Partibus Corporis Huma-
ni, de Functionibus, de Humoribus, de Respiratione, de
Somno, de Generatione, de Foetu et Gestatione in Utero,
de Augmentis, de Pubertate, de Canitie, de Impingu-
atione, et similibus, in Corpus Medicinae recipimus ; licet
ad officia ilia tria non proprie pertineant ; sed quia Cor-
pus ipsum Hominis sit per omnia Medicinae subjectum.
Motum autem Voluntarium, et Sensum, ad doctrinam
de Anima rejicimus ; siquidem Animae partes in his
duobus sunt potiores. Atque sic doctrinam, quae circa
Corpus Hominis versatur, (quod Animae pro taberna-
culo duntaxat est,) claudimus.
CAPUT III.
Partitio Philosophice Humance circa Animam, in Doc-
trinam de Spiraculo et Doctrinam de Anima Sensib-
ili sive Producta. Partitio secunda ejusdem Philo-
sophice in Doctrinam de Substantia et Facultatibus
Animae et Doctrinam de Usu et Objectis Faculta-
tum. Appendices duce Doctrince de Facultatibus
Animce ; Doctrina de Divinatione Naturali, et Doc-
trina de Fascinatione. Distributio Facultatum Ani-
mce Sensibilis, in Motum et Sensum.
Veniamus ad doctrinam de Anima Humana ; e cu-
jus thesauris omnes caeterae doctrinae depromptae sunt.
Ejus duae sunt partes ; altera tractat de Anima Ra-
LIBER QUARTUS. 345
tionali, quae divina est ; altera de Irrationali, quae com-
munis est cum brutis. Notavimus autem paulo supe-
rius (ubi de Formis loquebamur) differentes illas duas
Animarum emanationes, quae in prima utriusque cre-
atione se dant conspiciendas ; nimirum, quod altera
ortum habuerit a Spiraculo Dei, altera e Matricibus
Elementorum. Nam de Animae Rationalis genera-
tione primitiva ita ait Scriptura, Formavit hominem de
limo terrce, et spiravit in faciem ejus spiraeulum vitce.
At generatio Animae Irrationalis, sive Brutorum, facta
est per verba ilia, Producat aqua ; Producat terra ; l
haec autem Anima (qualis est in homine) Animae Ra-
tionali organum tantum est, atque originem habet et
ipsa quoque, quemadmodum in brutis, e limo terrae.
Neque enim dictum est, Formavit corpus hominis de
limo terrce, sed Formavit hominem ; integrum scilicet
hominem, excepto illo spiraculo. Quamobrem partem
primam doctrinae generalis circa Animam Humanam,
doctrinam de Spiraculo appellabimus ; Secundam vero,
doctrinam de Anima Sensibili sive Producta. Neque
tamen, cum hactenus Philosophiam solam tractemus
(quippe Sacram Theologiam in fine operis collocavi-
mus) partitionem istam a Theologia mutuaremus, nisi
etiam cum principiis Philosophiae conveniret. Pluri-
mae enim et maximae sunt Animae Humanae praecel-
1 To the same effect S. Thomas Aquinas says: "Anima brutorum pro-
ducitur ex virtute aliqua corporea, anima vero humana a Deo. Et ad hoc
significandum dicitur Gen. i. quantum ad alia animalia Producat terra
animam viventem; Quantum vero ad hominem dicitur quod inspiravit in
faciem ejus spiraeulum vitae." — Sum. Theol i. 75. 6.
But the doctrine that in man there is an irrational soul, as in brutes, to
which the rational soul is a distinct addition, is not only not countenanced
as M. Bouillet supposes by S. Augustine and the schoolmen (see his edition
of Bacon's philosophical works, ii. p. 531.), but is distinctly condemned by
them. Bacon derived it from Telesius. See General Preface, vol. i. p. 102.
346 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
lentiae supra animas brutorum, etiam philosopbantibus
secundum sensum manifesto. Ubicunque autem tot
et tantarum invenitur excellentiarum symbolum, ibi
merito semper constitui debet differentia specifica. Ita-
que nobis non nimium placet confusa ilia et promiscua
philosophorum de Animae Functionibus tractatio ; ac
si Anima Humana gradu potius quam specie discrimi-
nate esset ab anima brutorum ; non aliter quam sol
inter astra, aut aurum inter metalla.
Subjungenda est etiam partitio alia Doctrinae Gene-
ralis circa Animam Humanam, antequam de speciebus
fusius loquamur. Etenim quae de speciebus postea dice-
mus utramque partitionem, turn illam quam jam modo
posuimus, turn istam quam nunc proponemus, simul
tractabunt. Secunda igitur partitio sit, in doctrinam
de Substantia et Facultatibus Animae, et doctrinam
de Usu et Objectis Facultatum.
Praemissis itaque his partitionibus geminis, ad species
accedamus. Doctrina de Spiraculo, eademque de Sub-
stantia Animae Rationalis, complectitur inquisitiones il-
las de natura ejus ; utrum nativa sit ilia, an adventitia ;
separabilis, an inseparabilis ; mortalis, an immortalis ;
quatenus legibus materice alligata, quatenus minime ; et
similia. Quae vero hujus sunt generis, licet etiam in
philosophia et diligentiorem et altiorem inquisitionem
subire possint quam adhuc habetur, utcunque tamen
in fine religioni determinanda et diffinienda rectius
transmitti censemus. Aliter enim erroribus baud pau-
cis et sensus illusionibus omnino exponentur. Etenim
cum Substantia Animae in creatione sua non fuerit ex-
tracta aut deducta ex massa coeli et terrae, sed imme-
diate inspirata a Deo ; cumque leges coeli et terrae
sint propria subjecta philosophiae ; quomodo possit cog-
LIBER QUARTUS. 347
nitio de Substantia Animse Rationalis ex philosophia
peti et haberi ? Quinimo ab eadem inspiratione divi-
na hauriatur, a qua Substantia Animae primo ema-
navit.1
Doctrina vero de Anima Sensibili sive Producta,
etiam quatenus ad Substantiam ejus, vere inqviiritur ;
at ea inquisitio nobis quasi desiderari videtur. Quid
enim ad doctrinam de Substantia Animae faciunt Ac-
tus Ultimus et Forma Corporis, et hujusmodi nugae
logicae ? 2 Anima siquidem Sensibilis sive Brutorum
plane substantia corporea censenda est, a calore at-
tenuata et facta invisibilis ; aura (inquam) ex natura
flammea et aerea conflata, aeris mollitie ad impres-
sionem recipiendam, ignis vigore ad actionem vibran-
dam, dotata ; partim ex oleosis, partim ex aqueis nu-
1 The anima rationalis is immaterial, — the anima sensibilis is as much
material as any other part of man's frame. To it however Telesius, whom
Bacon here follows, ascribes sensation, imagination, &c, leaving the higher
faculties, and especially the moral sense as the portion of the anima ra-
tionalis. Donius, to whom Bacon refers a little further on, in effect rejects
the anima rationalis altogether; admitting, in apparently insincere defer-
ence to received opinions, that it may exist; but holding that, if it does so,
it is incognisable by human reason.
2 Bacon refers to the Aristotelian definition of the soul, " Actus primus
corporis physici organici vitam potentia habentis," and to the doctrine
immediately connected with this definition that the soul is the form of
man. It is obvious that the actus primus may also be spoken of as actus
ultimus, according to the direction in which the arrangement proceeds,
but I do not know whether Bacon had any reason for deviating from the
usual phraseology.
With respect to the phrase "forma corporis," it is to be remarked that
the Scotists maintained the existence of a "forma corporis," that namely
which gives the body corporeity distinct from the informing principle or
soul of man; — a subtlety introduced to evade the difficulties which the
gradual development of the body from its first rudiments to perfection, —
that is, its gradual progress to corporeity, — appears to present when con-
trasted with the way in which the rational soul is infused. For it was a
received opinion that the soul is not " ex traduce," that is, not derived
from that of the progenitor, but on the contrary is infused as it were ab
extra into the body it informs.
348 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
trita ; corpore obducta, atque in animalibus perfectis
in capite praecipue locata, in nervis percurrens, et
sanguine spirituoso arteriarum refecta et reparata ;
quemadmodum Bernardinus Telesius, et discipulus
ejus Augustinus Donius, aliqua ex parte non omnino
inutiliter asseruerunt.1 Itaque de hac doctrina dili-
gentior fiat inquisitio; eo magis, quod haec res non
bene intellecta opiniones superstitiosas et plane con-
taminatas, et dignitatem Animae Humanae pessime con-
culcantes, de Metempsychosi et Lustrationibus Anima-
rum per periodos annorum, denique de nimis propinqua
Animae Humanae erga animas brutorum per omnia
cognatione, peperit. Est autem haec Anima in brutis
anima principalis, cujus corpus brutorum organum ;
in homine autem, organum tantum et ipsa Animae
Rationalis ; et Spiritus potius appellatione quam Ani-
mas indigitari possit. Atque de Substantia Animae
haetenus.
Facultates autem Animae notissimae sunt ; Intellec-
ts, Ratio, Phantasia, Memoria, Appetitus, Voluntas,
denique universae illae, circa quas versantur scientiae
Logicae et Ethicae. Sed in doctrina de Anima, Origi-
nes ipsarum tractari debent, idque physice, prout ani-
mae innatae sint et adhaereant ; Usus tantum ipsarum,
et Objecta, illis alteris artibus deputantur. Atque
in hac parte nihil egregii (ut nobis videtur) adhuc
repertum est ; quanquam desiderari earn haud sane
dixerimus. Habet etiam pars ista De Facultatibus
Animae, appendices duas ; quae et ipsae, quemadmodum
tractantur, potius fumos nobis exhibuerunt quam flam-
1 See the fifth book of Telesius De Rerum Natura, and the second book,
particularly the fourth and fifth chapters, of Donius De Natura Hominis ;
and compare Campanella De Sensu Rerum, ii. 4. Campanella follows
Telesius more closely than Donius does.
LIBER QUARTUS. 349
mam aliquam lucidam veritatis. Altera harum est
doctrina de Divinatione Naturali ; altera de Fasci-
natione.
Divinationem ab antiquis, nee male, in duas partes
divisam habemus ; Artificialem, et Naturalem. Arti-
ficial, ratiocinando, ex indicatione signorum, praedic-
tionem colligit : Naturalis, ex ipsa animi praesensione
interna, absque signorum adminiculis, praesagit. Arti-
ficialis duplex ; altera argumentatur ex Causis, altera
ex Experimentis tantum, coeca quadam authoritate.
Quae posterior, ut plurimum, superstitiosa est ; quales
erant ethnicorum disciplinae circa Inspectionem Exto-
rum, Volatum Avium, et similia. Etiam Chaldaeorum
Astrologia solennior, non multo melior* At Artificialis
Divinatio utraque inter diversas scientias spargitur.
Habet Astrologus praedictiones suas, ex situ astrorum.
Habet etiam Medicus suas, de morte ingruente ; de
convalescentia ; de symptomatibus morborum super-
venturis, ex urinis, pulsibus, aspectu aegrorum, et simil-
ibus. Habet et Politicus suas ; 0 urbem venalem, et
cito perituram si emptorem invenerit ; -1 cujus vaticinii
fides non diu morata est ; impleta primum in Sylla,
postea in Caesare. Hujusmodi igitur praedictiones prae-
sentis non sunt instituti, verum ad artes proprias remitti
debent. Naturalis autem Divinatio, ex vi scilicet in-
terna animi ortum habens, ea demum est de qua nunc
agitur. Haec duplex est ; altera Nativa, altera per In-
fluxum. Nativa hoc nititur suppositionis fundamento ;
quod anima in se reducta atque collecta, nee in corporis
organa diffusa, habeat ex vi propria essentiae suae ali-
quam praenotionem rerum futurarum. Ilia vero optime
cernitur in somnis, ecstasibus, confiniis mortis ; rarius
1 Sallust, in Bell. Jugurth. 38.
350 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
inter vigilandum, aut cum corpus sanum sit ac vali-
dum.1 Hujusmodi vero status animi procuratur fere
aut adjuvatur ex abstinentiis, atque illis rebus quae an-
imam a muneribus corporis exercendis maxime sevo-
cant, ut sua natura absque impeditionibus exteriorum
gaudere possit. Divinatio vero per Influxum hoc altero
suppositionis fundamento nititur ; quod anima, veluti
speculum, illuminationem quandam secundariam a praes-
cientia Dei et spirituum excipiat ; cui etiam idem, qui
priori, status et regimen corporis confert. Eadem enim
animse sevocatio efficit, ut et sua natura impensius uta-
tur, et divinorum influxuum sit magis susceptiva ; nisi
quod in Divinationibus per Influxum anima fervore
quodam atque tanquam numinis praesentis impatientia
(quae apud priscos Sacri Furoris nomine vocabatur)
corripiatur ; in Divinatione autem Nativa, quieti potius
et vacationi propior sit.
Fascinatio autem est vis et actus imaginationis inten-
sivus in corpus alterius : (vim enim imaginationis super
corpus proprium ipsius imaginantis superius perstrinx-
imus.) In hoc genere schola Paracelsi, et ementitae
Naturalis Magiae cultores, tarn fuerunt immodici ut
imaginationis impetum et apprehensionem Miracula-
1 A curious illustration of this remark is mentioned in the geography
ascribed to Ibn Haukal. When a prince among the Khazars was made
Khakan, he was strangled with a piece of taffeta, and asked, when he
could scarcely breathe, how long he had to reign. He answered so many
years; and if he reached the term, was then put to death. This was also
a Turkish usage, except that it does not seem that they put the prince to
death if he lived as long as he had foretold. See Klaproth, Tableaux HisL
de VAsie, p. 273.
On the subject of natural divination see Campanella, De Sensu Rerum,
iii. 7 — 11. He says of himself: " Ast ego, cum mali quippiam mihi immi-
net, inter somnium et vigiliam audire soleo vocem clare loquentem mihi
4 Campanella, Campanella,' et interdum alia addentem, et ego attendo nee
intelligo quis sit."
LIBER QUARTUS. 351
patranti Fidei tantum non exaequarint.1 Alii ad simil-
itudinem veri propius accedentes, cum occultas rerum
energias et impressiones, sensuum irradiationes, conta-
gionum de corpore in corpus transmissiones, virtutum
magneticarum delationes, acutius intuerentur, in earn
opinionem devenerunt, ut multo magis a spiritu in
spiritum (cum spiritus prae rebus omnibus sit et ad
agendum strenuus, et ad patiendum tener et mollis)
impressiones et delationes et communicationes fieri pote-
rint. Unde increbuerunt opiniones factae quasi pop-
ulares de Genio superiori, de hominibus quibusdam
infaustis et ominosis, de ictibus amoris et invidiae, et
aliae his similes. Atque huic conjuncta est disquisitio,
quornodo imaginatio intendi et fortificari possit ? Quippe
si imaginatio fortis tantarum sit virium, operae-pretium
fuerit nosse quibus modis earn exaltari et seipsa majorem
fieri detur ? Atque hie oblique, nee minus periculose,
se insinuat palliatio quaedam et defensio maximae partis
Magiae Caeremonialis. Speciosus enim fuerit praetextus.
caeremonias, characteres, incantationes, gesticulationes,
amuleta, et similia, non ex aliquo tacito aut sacramen-
tali cum malis spiritibus contractu vires nancisci;2 sed
eo pertinere tantum, ut imaginatio illius qui his utitur
roboretur et exaltetur ; quemadmodum etiam in relig-
ione usus imaginum, ad mentes hominum in rerum
contemplatione defigendas et devotionem precantium
excitandam, invaluit. Attamen mea talis est sententia;
etiamsi detur vim imaginationis esse utique potentem ;
1 See Paracelsus's tract De Vi imaginativa and many other parts of his
writings.
2 Paracelsus says that the devil's claiming credit for the efficacy of
these devices is as absurd as if, while the sheep were inquiring to whom
a lock of wool belonged, the wolf should come up and affirm that it was
his.
352 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
atque insuper caeremonias vim illam intendere et robo-
rare ; posito denique quod adhibeantur caeremoniae ad
hanc intentionem sincere, atque tanquam remedium
physicum, absque aliqua vel minima cogitatione de in-
vitandis per ipsas auxiliis spirituum ; haberi nihilominus
debent pro illicitis, propterea quod sententiae illi divinae
adversus hominem propter peccatum latae repugnent et
recalcitrent, In sudore vultus comedes partem timm.1
Siquidem Magia ejus generis egregios illos fructus
quibus Deus pretium laborem constituit, adipiscendos
proponit per paucas easque faciles et minime operosas
observantias.
Supersunt doctrinae duae, quae ad Facultates Animae
Inferioris sive Sensibilis praecipue spectant ; utpote quaB
cum organis corporeis maxime communicant ; altera
de Motu Voluntario, altera de Sensu et Sensibili. In
priori harum, etiam alias satis jejune inquisita, unica
pars fere integra deest. Etenirn de officio et fabrica
commoda nervorum et musculorum, et aliorum quae ad
hunc motum requiruntur ; quaeque pars corporis qui-
escat dum alia moveatur ; turn quod hujusce motus
rector et quasi auriga sit imaginatio, adeo ut dimissa
imagine ad quam motus fertur statim intercipiatur et
sistatur motus ipse (ut cum deambulamus, si alia subeat
cogitatio acris et defixa, continuo consistimus) ; et aliae
nonnullae subtilitates non malae, in observationem et
inquisitionem jampridem venerunt. Quomodo vero
compressiones et dilatationes et agitationes spiritus (qui
proculdubio motus fons est) corpoream et crassam par-
tium molem flectat, excitet, aut pellat, adhuc diligenter
inquisitum et tractatum non est. Neque mirum, cum
Anima ipsa Sensibilis hactenus potius pro entelechia et
i Gen. iii. 19.
LIBER QUARTUS. 353
functione quadam habita sit, quam pro substantia.1 At
quanclo jam innotuerit ipsam esse substantiam corpo-
ream et materiatam, necesse est etiam ut quibus nixibus
aura tarn pusilla et tenera corpora tarn crassa et dura
in motu ponere possit inquiratur. De hac parte igitur,
cum desideretur, fiat inquisitio.
At de Sensu et Sensibili longe uberior et diligentior
adhibita est inquisitio, tarn in tractatibus circa ea gen-
eralibus quam in artibus specialibus, utpote Perspectiva,
Musica ; quam vere, nihil ad institutum ; quandoqui-
dem ilia tanquam Desiderata ponere non liceat. Sunt
tamen duae partes nobiles et insignes, quas in hac doc-
trina desiderari statuimus ; altera de Differentia Percep-
tionis et Sensus, altera de Forma Lucis.
Atque differential!! inter Perceptionem et Sensum
bene enucleatam debuerant philosophi tractatibus suis
de Sensu et Sensibili praemittere, ut rem maxime fun-
damentalem. Videmus enim quasi omnibus corpori-
bus naturalibus inesse vim manifestam percipiendi ;
etiam electionem quandam arnica amplectendi, inimica
et aliena fugiendi. Neque nos de subtilioribus per-
ceptionibus tantum loquimur ; veluti cum magnes fer-
1 In the school philosophy, at least among the Realists, every substantial
form (and the soul among the rest) was regarded as a substance. This of
course implies the possibility of its independent existence, though, as form
and matter are correlatives, it is difficult to understand how either can
exist apart from the other. This difficulty however seems to have been
completely surmounted or set aside; and thus, for instance, St. Thomas
Aquinas affirms that angels are immaterial forms (Sum. Theol. i. 61). Ba-
con's remark that the soul had hitherto been looked on rather as a function
than a substance refers, I think, to Melancthon's exposition of the Aristo-
telian doctrine. For Melancthon, whose views of the Peripatetic philos-
ophy had long great influence in the Protestant universities, affirms that,
according to the true view of Aristotle's opinion, the soul is not a substance
but an EvreTiexzia or functio. The word evreXexeia he conceives to be only
a modification of kvde?iexeia, which he proposes to render " habitualis agita-
tio seu dvvufitc quacdam ciens actiones." See his Be Animd, c. 15.
vol. ii. 23
354 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
rum allicit ; flamma ad naphtham assilit ; bulla bullae
approximata coit ; radiatio ab objecto albo dissilit ; cor-
pus animalis utilia assimilat, inutilia excernit ; spongiae
pars (etiam super aquam elevata) aquam attrahit, ae-
rem expellit ; et hujusmodi. Etenim quid attinet talia
enumerare ? Nullum siquidem corpus ad aliud admo-
tum illud immutat aut ab illo immutatur, nisi opera-
tionem praecedat Perceptio reciproca. Percipit corpus
meatus quibus se insinuat ; percipit impetum alterius
corporis cui cedit ; percipit amotionem alterius corporis
a quo detinebatur, cum se recipit ; percipit divulsionem
sui continui, cui ad tempus resistit ; ubique denique est
Perceptio. Aer vero Calidum et Frigidum tarn acute
percipit, ut ejus Perceptio sit longe subtilior quam tac-
tus humani ; qui tamen pro calidi et frigidi norma
habetur. Duplex igitur deprehenditur circa hanc doc-
trinam hominum culpa ; alia, quod earn intactam et
intractatam (cum tamen sit res nobilissima) plerumque
reliquerunt ; alia, quod qui huic contemplationi forte
animum adjecerunt longius quam par est provecti sunt,
et Sensum corporibus omnibus tribuerunt ; ut piaculum
fere sit ramum arboris avellere, ne forte instar Polydori
ingemiscat. At debuerant illi Differentiam Perceptio-
ns et Sensus, non tantum in comparatione sensibilium
ad insensibilia, secundum corpus integrum, explorare,
(veluti plantarum et animalium) ; verum etiam in cor-
pore ipso sensibili animadvertere, quid in causa sit cur
tot actiones expediantur absque omni tamen Sensu ;
cur alimenta digerantur, egerantur ; humores et succi
sursum deorsum ferantur ; cor et pulsus vibrent ; vis-
cera sua quaeque opificia, sicut officinae, producant ;
et tamen haec omnia, et complura alia, absque Sensu
fiant ? Verum homines non satis acute, qualis sit actio
LIBER QUARTUS. 355
Sensus, viderunt ; atque quod genus corporis, quse mo-
ra, quae conduplicatio impressionis ad hoc requirantur,
ut dolor vel voluptas sequatur ? Denique differentiam
inter Perceptionem simplicem et Sensum nullo modo
nosse videntur ; nee quatenus fieri possit Perceptio
absque Sensu. Neque enim haec verborum tantum
controversia est, sed de re magni prorsus momenti.
De hac igitur doctrina (ut inprimis utili, et ad plurima
spectante) melius inquiratur. Quandoquidem etiam
circa hanc rem inscitia tantum apud nonnullos ex anti-
quis philosophis potuerit, ut omnibus sine discrimine
corporibus animam infundi putaverint ; neque enim vi-
debant quomodo Motus cum discretione fieri potuerit
absque Sensu, aut Sensus adesse absque Anima.1
De Forma Lucis quod debita non facta fuerit inqui-
sitio (praesertim cum in Perspectiva strenue elaborarint
homines), stupenda quaedam negligentia censeri possit.
Etenim nee in Perspectiva nee alias aliquid de Luce
quod valeat inquisitum est. Radiationes ejus tractan-
tur, origines minime. Sed collocatio demum Perspec-
tivae inter Mathematica hunc ipsum defectum, et alios
1 There is a remarkable similarity between the view which Bacon here
maintains and that which we find in several passages in the writings of
Leibnitz. See his Monadologie, §§ 14. and 19., or his Principes de la Nature
et de la Grace, § 4. The distinction between perceptio and sensus corre-
sponds in Leibnitz's language to that between perception and apperception,
a distinction on which the classification of the different orders of monads
essentially depends. It is not probable that Bacon was acquainted with
the most celebrated treatise on the doctrine of universally diffused sensa-
tion, namely the De Sensu Rerum of Campanella, as it was not published
much before the appearance of the De Augmentis ; but the same doctrine
had, as Brucker remarks, been taught, though not in so formal a manner,
by Telesius, with whose works Bacon was as we know familiar; and it
may in truth be traced in the writings of Giordano Bruno, of Caesalpinus,
and of Gilbert, and probably in those of many of their contemporaries.
See for Leibnitz's remarks as to the origin of this doctrine, his letter to
Thomasius, referred to in the note at p. 97. of vol. i.
356 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
similes, peperit ; quia a Physicis praemature disccssum
est. Tractatio autem de Luce et causis ejus in Physicis
rursus superstitiosa fere est, tanquam de re inter divina
et naturalia media ; adeo ut quidam ex Platonicis earn
Materia ipsa antiquiorem introduxerint : cum enim
spatium esset difflatum, id primum lumine, postea vero
corpore impletum fuisse, vanissimo commento asserue-
runt ; quando tamen Scripturae Sacrae massam coeli et
terrae tenebrosam, ante lucem creatam, diserte posue-
rint.1 Quae vero physice et secundum sensum de ea
tractantur, ea statim ad radiationes descendunt, ut pa-
rum physicae inquisitionis circa hanc rem extet. Debu-
erant autem homines contemplationes suas submittere
paulisper, et quid sit Corporibus omnibus Lucidis com-
mune inquirere, tanquam de Forma Lucis. Etenim
quam immensa est corporis differentia (si ex dignitate
considerentur) inter solem et lignum putridum, aut
squamas etiam piscium putridas ? Inquirere etiam deb-
uerant, quid tandem in causa sit cur aliqua ignescant,
et Lucem ex se jaciant calefacta, alia minime ? Fer-
rum, metalla, lapides, vitrum, ligna, oleum, sevum, ab
igne, vel flammam vibrant vel saltern rubescunt; at
aqua, aer, acerrimo et tanquam furenti calore ferve-
facta, nihil tamen Lucis adipiscuntur, nee splendent.
Quod si quis hoc eo fieri putet quod proprium sit ignis
lucere, aqua autem et aer igni omnino inimica sint ; is
sane nunquam per obscura noctis in aqua salsa, tem-
pestate calida, remigavit ; cum guttulas aqu^e, ex remo-
rum concussione subsilientes, micare et lucescere videre
1 Bacon appears to refer to the visionary opinions of Fludd. See the first
part of Fludd's great work referred to in the note at p. 233. The process
of creation is illustrated by some curious engravings. There is an account
of Fludd's views on this and other subjects in Tennemann's History of
Philosophy, ix. p. 218.
LIBER QUARTUS. 357
potuisset. Quod etiam fit in spuma maris ferventiore,
quam Pulmonem Marinum1 vocant. Quid denique
habent commune cum flarama et ignitis cicendulae et
luciolae ; et musca Indica, quae cameram totam illus-
trat ; et oculi quorundam animalium in tenebris ; et
saccharum inter radendum aut frangendum ; et sudor
equi nocte aestuosa festinantis ; et alia nonnulla ? Quin
et homines tarn parum in hac re viderunt, ut plerique
scintillas e silice, aerem attritum putent. Attamen
quando aer calore non ignescat, et Lucem manifesto
concipiat, quomodo tandem fit ut noctuae et feles et alia
nonnulla animalia noctu cernant ? Adeo ut ipsi aeri
(quando visio absque Luce non transigatur) necesse
est inesse Lucem aliquam nativam et genuinam, quam-
vis tenuem admoclum et infirmam, quae tamen sit radiis
visivis hujusmodi animalium proportionata, iisque ad
videndum sufficiat.2 Verum hujusce mali (ut pluri-
morum) causa est, quod homines ex instantiis particu-
laribus Formas naturarum Communes non elicuerunt ;
id quod nos tanquam subjectum proprium Metaphysicae
posuimus, quae et ipsa Physicae sive doctrinae de Natura
pars est. Itaque de Forma et Originibus Lucis fiat
inquisitio, eaque interim inter Desiderata ponatur.
Atque de doctrina circa Substantiam Animae tarn
Rationalis quam Sensibilis, cum Facultatibus
suis ; atque de ejusdem doctrinae
Appendicibus, haec
dicta sint.
1 See Novum Organum, ii. 12. vol. i. p. 363., where Bacon speaks of the
same phenomenon.
2 That there is always some light in the air is a doctrine of Telesius's.
See note 1.
FRAMSCI BARONIS DE YEEULAMIO,
VICE-COMITIS SANCTI ALBANI,
DE DIGNITATE ET ATJGMENTIS
SCIENTIARUM,
LIBER QUINTUS.
AD REGEM SUUM.
CAPUT I.
Partitio Doctrince circa Usum et Objecta Facultatum
Animce Humance in Logicam, et Ethicam. Partitio
Logicce in Artes Inveniendi, Judicandi, Retinendi,
et Tradendi.
Doctrina circa Intellectum (Rex op time) atque ilia
altera circa Voluntatem Hominis, in natalibus suis tan-
quam gemellae sunt. Etenim Illuminationis Puritas et
Arbitrii Libertas simul incoeperunt, simul corruerunt.1
Neque datur in universitate rerum tam intima sympa-
thia, qviam ilia Veri et Boni. Quo magis rubori fuerit
viris doctis, si scientia sint tanquam angeli alati, cu-
piditatibus vero tanquam serpentes, qui humi reptant :
i Namely at the fall; as St. Thomas Aquinas observes: " Homo peccan-
do liberum arbitrium dicitur perdidisse, non quantum ad libertatem natu-
ralem quye est a coactione, sed quantum ad libertatem qua? est a culpa et
miseria.,, — Sum. Theol. i. 83. 2.
LIBER QUINTUS. 359
circumgerentes animas instar speculi sane, sed men-
struati.1
Venimus jam ad doctrinam circa Usum et Objecta
Facultatum Animae Humanae. Ilia duas habet partes,
easque notissimas et consensu receptas ; Logicam et
Ethicam : nisi quod Doctrinam Civilem, quae vulgo ut
para Ethics collocatur, jam ante emancipaverimus, et
in integram doctrinam de Homine Congregato sive in
Societate constituerimus ; hie tantum de Homine Seg-
regate tractantes. Logica de Intellectu et Ratione ;
Ethica de Voluntate, Appetitu, et Affectibus disserit :
altera Decreta, altera Actiones progignit. Verum qui-
dem est, quod Phantasia in utraque provincia, tarn ju-
diciali quam ministeriali, legati cujusdam aut inter-
nuncii aut procuratoris reciproci vices gerit. Nam
Sensus idola omnigena Phantasia tradit, de quibus
postea Ratio judicat : at Ratio vicissim idola electa et
probata Phantasiae transmittit, priusquam fiat executio
decreti. Siquidem motum voluntarium perpetuo prae-
cedit eumque incitat phantasia ; adeo ut phantasia sit
utrique, tarn rationi quam voluntati, instrumentum
commune ; nisi quod Janus iste bifrons sit et duas
obvertat facies. Facies enim rationem aspiciens, veri-
tatis habet effigiem ; facies autem actionem aspiciens,
effigiem bonitatis ; quae tamen sint facies,
quales decet esse sororum.2
Neque vero merus et nudus internuncius est phantasia ;
sed authoritatem non exiguam vel accipit vel usurpat,
praeter delationem simplicem mandati. Recte enim
1 For an account of the notion on which this use of the word menstruatus
is founded, see Aristotle De Insomniis, 2. 8., or Pliny [vii. 13.]
2 Metamorph. ii. 14.
360 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Aristoteles ; Id imperii habet anima in corpus, quod dom-
inus in mancipium : ratio vero in phantasiam, quod in
libera civitate magistratus in civem? ad quern possit sua
vice redire dominatio. Videmus enim quod in iis quae
sunt fidei et religionis, phantasia supra ipsam rationem
scandat et evehatur; non quod illuminatio divina locum
habeat in phantasia, (quin potius in ipsa arce mentis et
intellectus) ; verum quemadmodum gratia divina in
virtutibus utitur motibus voluntatis, ita similiter gratia
divina in illuminationibus utitur motibus phantasiae ;
unde fit ut religio semper aditum sibi ac viam ad an-
imum quaesierit per Similitudines, Typos, Parabolas,
Visiones, Insomnia. Rursus haud humile est regnum
phantasiae in persuasionibus, a vi eloqucntiae insinuatis.
Nam ubi per orationis artificia hominum animi demul-
centur, inflammantur, et in quamcunque partem per-
trahuntur, totum illud fit per exuscitationem phantasiae,
quae impotens jam facta non solum rationi insultat,
verum eidem vim quodammodo facit, partim occoecando
partim extimulando. Neque tamen causa videtur, cur
a partitione priore discedamus. Nam phantasia scien-
tias fere non parit ; siquidem poesis (quae principio
phantasiae attributa est) pro lusu potius ingenii quam
pro scientia habenda. Potestatem autem phantasiae in
naturalibus, doctrinae de Anima paulo ante assignav-
imus. Earn vero quam habet cum rhetorica cogna-
tionem illi ipsi arti (de qua infra tractabimus) remitti
par est.
Pars ista Humanae Philosophiae quae ad Logicam
1 r) [lev yap ipvxv T°v o&tiaTog apxei dcG'KOTLK.rjv apx^jv, 6 dt vovg rrjg pe^e
wf izoTiLTLKTjv nal fiaoL\ui7)v. — Arist. Pol i. 3.
bpet; c ought rather to have been rendered by appetitus than by phantasia;
but the whole quotation was probably made from memory.
LIBER QUINTUS. 361
spectat, ingeniorum plurimorum gustui ac palato mi-
nus grata est ; et nihil aliud videtur quam spinosae sub-
tilitatis laqueus ac tendicula. Nam sicut vere dicitur,
Scientiam esse animi pabulum ;l ita in hoc pabulo ap-
petendo et deligendo plerique palatum nacti sunt Isra-
elitarum simile in deserto ; quos cupido incessit rede-
undi ad ollas carnium, mannce autem fastidium cepit ;
quae licet cibus fuerit coelestis, minus tamen sentiebatur
almus et sapidus. Eodem modo (ut plurimum) illae
Scientiae placent, quae habent infusionem nonnullam
carnium magis esculentam;2 quales sunt Historia Ci-
vilis, Mores, Prudentia Politica, circa quas hominum
cupiditates, laudes, fortunaB, vertuntur et occupatae
sunt. At istud lumen siccum plurimorum mollia et
madida ingenia offendit et torret. Caeterum unam-
quamque rem propria si placet dignitate metiri, Ratio-
nales Scientiae reliquarum omnino claves sunt. Atque
quemadmodum manus instrumentum instrumentorum,
anima forma formarum? ita et illae artes artium po-
nendae sunt. Neque solum dirigunt, sed et roborant ;
sicut sagittandi usus et habitus non tantum facit ut
melius quis collimet, sed ut arcum tendat fortiorem.
Artes Logicae quatuor numero sunt ; divisae ex fini-
bus suis in quos tendunt. Id enim agit homo in Ratio-
nalibus, aut ut inveniat quod qucesiverit ; aut judicet
quod invenerit; aut retineat quod judicaverit ; aut tradat
quod retinuerit. Necesse igitur est, ut totidem sint
Artes Rationales ; Ars Inquisitionis seu Inventionis ;
1 Mr. Markby, in his edition of the Advancement of Learning, refers to
Cicero, Acad. Qu. ii. 41.: "Est enim animorum ingeniorumque naturale
quoddam quasi pabulum consideratio contemplatioque naturae." —J. S.
2 [So in the original.] Esculentarum ?
3 That the hand is the instrument of instruments, and the soul the form
of forms, is said by Aristotle. See the Be Anima, iii. 8.
362 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Ars Examinis seu Judicii; Ars Custodiae seu Memo-
rise ; et Ars Elocutionis seu Traditionis.1 De quibus
jam sigillatim dicemus.
CAPUT II.
Partitio Inventivce in Inventivam Artium, et Argumen-
torum: quodque prior harum (quce eminef) desidere-
tur. Partitio Inventivce Artium in Experientiam
Literatam, et Organum Novum. Delineatio Ex-
periential Literatae.
Inventionis duae sunt species, valde profecto inter
se discrepantes ; una Artium et Scientiarum, altera
Argumentorum et Sermonum. Priorem harum desidr
erari prorsus pronuncio. Qui quidem talis mihi vide-
tur esse defectus, ac si quis in inventario conficiendo
bonorum alicujus defuncti ita referat, Numeratce pecu-
nice nihil. Ut enim caetera omnia pecunia parantur,
ita et per banc artem reliquae acquiruntur. Atque
sicut India Occidentalis nunquam nobis inventa fuisset
nisi praecessisset acus nauticae inventio, licet regiones
illae immensae, versoriae motus pusillus sit ; ita non est
cur miretur quispiam in Artibus perlustrandis et pro-
movendis ampliores progressus factos non esse, quando-
quidem Ars ipsa Inveniendi et Perlustrandi Scientias
hactenus ignoretur.
Hanc Scientiae desiderari partem plane in confesso
est. Primo enim Dialectica nihil profitetur, imo ne
1 These divisions are adopted from Peter Ramus; the artes logicse includ-
ing what Ramus calls Dialectic and Rhetoric, of which the former is di-
vided into Inventio and Judicium, and the latter into Elocutio and Pro-
nunciatio.
LIBER QUINTUS. 363
cogitat quidem, de Inveniendis Artibus, sive Mechan-
icis sive (quas vocant) Liberalibus ; aut etiam de ilia-
rum Operibus, harum vero Axiomatibus eliciendis ; sed
quasi praeteriens homines alloquitur et dimittit, edicens
ut cuique in sua arte credant.1 Celsus, vir prudens,
non solum medicus, (licet moris sit omnibus in laudes
artis propriae effundi) graviter et ingenue de empiricis
et dogmaticis medicorum sectis loquens, fatetur, Medi-
camenta et remedia prius fuisse inventa, de causis vero
et rationibus posterius disceptatum : non ordine converso,
causas ex natura rerum primo erutas fuisse, easque in-
ventioni remediorum prceluxisse? At Plato non semel
innuit, Particularia infinita esse ; maxime rursus gene-
ralia minus certa docurnenta exhibere ; medullam igitur
scientiarum, qua artifex ab imperito distinguitur, in me-
diis propositionibus eonsistere, quas per singulas scientias
tradidit et docuit experiential Quin et illi qui de pri-
mis rerum inventoribus aut scientiarum originibus ver-
ba fecerunt, casum potius quam artem celebrarunt ;
atque animalia bruta, quadrupedes, aves, pisces, ser-
pentes, magis quam homines, tanquam Scientiarum
doctores introduxerunt :
Dictamnum Genitrix Cretaea 4 carpit ab Ida
Puberibus caulem foliis, et flore comantem
1 See Arist. Prior. Analyt. i. 30.
2 See Nov. Org. i. 73. This is not what Celsus himself confesses, in the
passage to which Bacon apparently refers; but what he represents the Em-
pirics as urging against the Rationalists. —J. S.
3 Bacon appears to refer principally to the passage in the Philebus, p. 17.,
which has already been mentioned. See note at p. 289. In the corre-
sponding passage in the Advancement of Learning, he refers to the Them-
tetus, which is certainly a mistake, as no such remark is to be found there.
The nearest approach to it is, I think, ril /iev oTOiXela ukoya not ayvuora
elvat, aio$7]Ta de, &c, the relation of letters to syllables and words being
here as elsewhere typical of the nature of knowledge.
4 The original has Dictcea.
364 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Purpureo : non ilia feris incognita capris
Gramina, cum tergo volucres haesere sagittse.1
Adeo ut minime mirum sit (cum in more apud anti-
quos fuerit rerum utilium inventores consecrare) apud
iEgyptios, gen tern priscam (cui plurimae Artes initia
sua debent), templa plena fuisse simulachris brutorum,
hominum vero simulachris prope vacua ;
Omnigenumque Deum monstra, et latrator Anubis,
Contra Neptunum, et Venerem, contraque Minervam, &c.2
Quod si malis, ex traditione Grsecorum, Artes potius
hominibus ut inventoribus tribuere ; haudquaquam ta-
men dixeris Prometheum ad ignis inventionem contem-
plationes adhibuisse ; aut cum silicem primo percuteret
scintillas expectasse ; sed casu in illud incidisse, atque
(ut aiunt) furtum Jovi fecisse. Ita ut ad artium in-
ventionem quod attinet, caprae silvestri pro emplastris,
Philomelae pro modulationibus musicis, Ibidi pro lava-
tionibus intestinorum,3 operculo ollae quod dissiliit pro
re tormentaria, denique (ut verbo dicamus) casui aut
cuivis alteri rei plus debeamus, quam dialectics. Nee
vero multo aliter se habet modus ille inveniendi, quern
recte describit Virgilius,
Ut varias usus meditando extunderet artes
Paulatim.4
Non enim alia hie proponitur inveniendi methodus
quam cujus bruta ipsa sunt capacia, et quam crebro
i Virg. Mn. xii. 412. 2 Virg. Mn. viii. 698.
3 See Plutarch, De Solertid Animalium, or De hide. Compare Pliny.
The story of the accidental invention of gunpowder by Schwartz is well
known. So too is it said that the Jesuit's bark was discovered by the lions
who cured their fevers by drinking the water into which it had fallen. It
is obvious that all stories of this kind are more or less mythical. The sub-
ject has been systematically discussed by Virev. {Journal de Pharmacie,
1818.)
4 Virg. Georg. i. 133.
LIBER QUINTUS. 865
usurpant ; nimirum attentissima circa unam rem solli-
citudo, ejusque perpetua exercitatio, quas sui conser-
vandi necessitas Imjusmodi animantibus imponit. Ci-
cero enim vere admodum ; Usus uni rei deditus, et
naturam et artem scepe vincit.1 Quare si prcedicetur
de hominibus,
Labor omnia vincit
Improbus, et duris urgens in rebus egestas; 2
etiam de brutis similiter quaeritur,
Quis expedivit psittaco suum Xacpe ? 3
Corvo quis auctor fuit, ut magna siccitate lapillos im-
mitteret arbori cavae, ubi aquam forte conspexerit, ut
surgentem laticem rostro posset aftingere ? Quis viam
monstravit apibus, qui4 per aerem, tanquam vastum
mare, agros floridos, licet multum ab alvearibus dissi-
tos, solent petere, et favos suos denuo repetere?5 Quis
1 "Assiduus usus uni rei deditus et ingenium et artem ssepe vincit." —
Cicero, Pro Balbo, c. 20.
2 Virg Georg. i. 145. r
3 Persius, Prolog.
4 Qui, as M. Bouillet remarks, is clearly a mistake for quce.
5 Much more remarkable than the return of the bees to their hive is the
appearance of mathematical knowledge shown in the construction of their
cells. In every case of instinct, the impulse in obedience to which the in-
stinctive act is performed is a matter at the nature of which we can only
guess; but the case just mentioned has a difficulty of its own. The bees
may be supposed to know when they have reached their hive ; but how do
they perceive that the cell has acquired its just proportions? Several at-
tempts have been made to explain away this especial difficulty ; but those
which I am acquainted with appear to be quite unsatisfactory. It is worthy
of remark that the degree of accuracy with which the cells are constructed
has been exaggerated; one writer after another having repeated, on the
supposed authority of Maraldi, what Maraldi never said. According to his
observations the angles of the terminal rhomb are about 108° and 72°. He
does not attempt to determine them more precisely, although he has gen-
erally been supposed to do so. It has been recently stated that the mathe-
matical problem which the cells of bees suggest was first correctly solved
366 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
formica in docuit, ut grana in colliculo suo reponenda
circumroderet prius, ne reposita germinarent et spem
suam illuderent ? 1 Quod si in versu illo Virgiliano
quis notet verbum illud Extundere, quod difficultatem
rei, et verbum illud Paulatim, quod tarditatem innuit,
redibimus unde profecti sumus, ad iEgyptiorum illos
Deos ; cum hactenus homines modice rationis facul-
tate, neutiquam vero officio artis, usi sint ad inventa
detegenda.
Secundo, hoc ipsum quod asserimus (si advertatur
paulo diligentius) demonstrat Inductionis forma, quam
proponit Dialectica ; qua scilicet scientiarum principia
inveniantur et probentur ; quae vitiosa plane est et
incompetens, et natuVam tantum abest ut perficiat, ut
etiam earn pervertat et detorqueat. Qui enim mo-
dum acute introspexerit quo ros iste aethereus scien-
tiarum, similis illi de quo loquitur poeta,
aerei mellis coelestia dona,2
colligatur, (cum et scientiae ipsae ex exemplis singulis,
partim naturalibus partim artificialibus, tanquam prati
floribus et horti, extrahantur,) reperiet profecto ani-
mum suapte sponte et nativa indole Inductionem so-
lertius conficere, quam quae describitur a dialecticis ;
siquidem ex nuda enumeratione particularium (ut
dialectici solent) ubi non invenitur instantia contra-
dictoria, vitiose concluditur ; neque aliquid aliud hu-
by Lord Brougham in the notes to his edition of Paley's Natural Theology;
but this statement is, it need scarcely be said, erroneous.
1 This statement is probably taken from Plutarch, De Solertid Anima-
lium. The supposed grains of corn are no doubt the nymphae. Huber
repeatedly observed ants in the act of tearing the integument in which the
young ant was enclosed, in order to facilitate its exit. This practice is, it
may be presumed, the origin of the notion mentioned in the text.
2 Virg. Georg. iv. 1.
LIBER QUINTUS. 367
jusmodi Iiiductio producit quam conjecturam proba-
bilem. Quis enim in se recipiet, cum particularia
quae quis novit aut quorum meminit ex una tan turn
parte compareant, non delitescere aliquod quod om-
nino repugnet ? Perinde ac si Samuel acquievisset
in illis Isa'i filiis quos coram adductos videbat in domo,
et minime quaesivisset Davidem, qui in agro aberat.1
Atque haec Inductionis forma (si verum omnino di-
cendum sit) tarn pinguis est et crassa, ut incredibile
videatur tarn acuta et subtilia ingenia (qualia in his
rebus meditationes suas exercuerunt) potuisse earn
mundo obtrudere, nisi illud in causa fuisset, quod opera
festinata ad theorias et dogmata contendissent, par-
ticularia autem (praesertim moram in iis longiorem)
ex fastu quodam et elatione animi despexissent. Illi
enim exempla, sive instantias particulares, vice licto-
rum aut viatorum adhibuerunt ad summovendam tur-
bam, ut dogmatibus suis viam aperirent ; neutiquam
autem ea inde ab initio in consilium advocarunt, ut
legitima fieret et matura de rerum veritate deliberatio.
Certe perculserit animos pia et religiosa quaedam ad-
miratio, cum videamus eadem calcata vestigia, ad erro-
rem ducentia, in divinis et humanis. Quemadmodum
enim in Divina Veritate percipienda aegre quis in ani-
mum inducat ut fiat tanquam parvulus ; ita in humana
perdiscenda, provectos utique, puerorum more, prima
Inductionum elementa adhuc legere et retractare, res
humilis existimatur et quasi contemnenda.
1 1 Sam. xvi. We see from this very strong condemnation of the ordi-
nary mode of induction, how much Bacon must have conceived his own
method to differ from it. It is in fact impossible to apprehend Bacon's
idea of his own process of induction, if we assume that it was to differ from
that in common use only by being more systematic and more accurate.
See the General Preface, vol. i. p. 63.
368 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Tertio, si concedatur principia scientiarum ex In-
ductione qua utuntur, vel sensu et experientia, recte
posse constitui, certissimum est tamen axiomata infe-
riora ab iis per syllogismum non posse (in rebus natu-
ralibus, qua) participant ex materia) recte et tuto de-
duci. In Syllogismo enim fit reductio propositionum
ad principia per propositiones medias. Haec autem
sive Inveniendi sive Probandi forma, in Scientiis Pop-
ularibus (veluti Ethicis, Politicis, Legibus, et hujus-
modi) locum habet ; imo et in Theologicis ; quando-
quidem Deo pro bonitate sua placuerit captui humano
se accommodare ; at in Physicis, ubi Natura opere,
non adversaries argumento constringendus est, elabitur
plane Veritas ex manibus, propter longe majorem natu-
ralium operationum quam verborum subtilitatem ; adeo
ut succumbente Syllogismo, Inductionis (verae scilicet
et emendatae) officio ubique opus sit, tarn ad principia
magis generalia quam ad propositiones inferiores. Nam
syllogismi ex propositionibus consistunt ; propositiones
ex verbis ; verba notionum tesserae sunt ; quare si no-
tiones ipsae (quae verborum animae sunt) male et varie
a rebus abstrahantur, tota fabrica corruit.1 Neque la-
boriosa vel consequentiarum argumentorum vel veri-
tatis propositionum examinatio rem in integrum un-
quam restituet; cum error sit (ut loquuntur medici)
in digestione prima ; quae a functionibus sequentibus
non rectificatur. Non igitur absque magna et evi-
1 Compare Novum Organum, i. 13. and 14. The formation of abstract
conceptions is one of the objects of Bacon's inductive method, as well as
the establishment of axioms. See Gen. Pref. vol. i. p. 84. It is difficult to
understand how the subtlety of language and the subtlety of natural opera-
tions can be compared. Bacon must be understood to mean that scientific
terms and the conceptions which they express are not an adequate repre-
sentation of the natural phenomena which have led to their formation.
LIBER QUINTUS. 369
denti causa evenit, ut complures ex philosophis (ali-
qui autem eorum maxime insignes) Academici fuerint
et Sceptici, qui scientiae humange et syllepsium cer-
titudinem sustulerunt ; ultra verisimilitudinem aut
probabilitatem negantes earn pertingere. Inficias non
iverim, visum esse nonnullis Socratem, cum scientiae
certitudinem a se amoveret, per ironiam tantum hoc
fecisse,1 et scientiam dissimulando simulasse ; renunci-
ando scilicet lis quae manifesto sciebat, ut eo modo
etiam quae nesciebat scire putaretur. Neque etiam in
recentiore Academia (quam amplexus est Cicero) ilia
opinio Acatalepsiae admodum sincere culta fuit. Ete-
nim qui eloquentia floruerunt hanc fere sectam sibi
desumpserunt, ut in utramque partem copiose disse-
rendi gloriam assequerentur ; unde a via ilia recta,
per quam ad veritatem pergere debuissent, tanquam
ad deambulationes quasdam amoenas, animi causa in-
stitutas, deflexum est. Constat tamen nonnullos spar-
sim in utraque Academia (veteri et nova), multo magis
inter Scepticos, Acatalepsiam istam simpliciter et in-
tegre tenuisse.2 Verumin hoc maxime ab illis pec-
catum est, quod sensuum perceptiones calumniabantur ;
unde Scientias radicitus evellebant. Sensus vero, licet
saepenumero homines aut fallant aut destituant, possint
1 " Socrates autem, de se ipso detrahens in disputatione, plus tribuebat
iis quos volebat refellere. Ita cum aliud diceret atque sentiret, libenter
uti solitus est ea dissimulatione quam Grseci eipuveiav vocant." Cic Ac.
Qu. ii. 5. 15. - J. S.
2 There is something very striking in one of the earliest expressions of
this way of thinking: —
Kal to (iev ovv ocKbec ovtlc avrjp I6evy ovde tic, earat
eldtig ufKpl &eC)V re Kal acoa teyu izepl navruv,
el yap Kal to, fiaTiLcra tv%oi reTeXeafxevov elndv
avroc bfiue ovk oide, Sokoc 6' eiri iraoi rervKrac.
Xenophanks, apud Sextum Empiricum.
vol. ii. 24
370 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tamen multa adjuti industria ad scientias sufficere ;
idque non tarn ope mstrumentorum (licet et haec quo-
que aliqua ex parte prosint) quam experimentorum ejus
generis, quae objecta subtiliora quam pro sensus facul-
tate ad objecta sensu comprehensibilia producere queant.
Debuerant autem potius defectum hac in parte impu-
tasse mentis turn erroribus turn contumaciae (quae rebus
ipsis morigera esse recusat), et pravis demonstrationi-
bus, et modis ratiocinandi et concludendi ex percep-
tione sensuum perperam institutis. Haec autem lo-
quimur, non quo intellectui detrahatur, aut negotium
totum deseratur ; sed quo intellectui auxilia commoda
comparentur et subministrentur, quibus rerum ardua
et naturae obscuritatem vincere possunt. Nemo enim
tanta pollet manus constantia, aut etiam liabitu, ut
rectam lineam ducere aut perfectum circulum circum-
scribere manu libera possit ; quod tamen ope regulae,
aut circini, facere in promptu est. Haec igitur res
ipsa est quam paramus, et ingenti conatu molimur ;
ut scilicet mens per artem fiat rebus par, utque inve-
niatur Ars quaedam Indicii et Directionis, quae caeteras
artes earumque axiomata atque opera detegat et in
conspectum det. Hanc enim merito desiderari posu-
imus.
Ars ista Indicii (ita enim earn appellabimus) duas
habet partes. Aut enim defertur Indicium ah experi-
mentis ad experimenta ; aut ah experiments ad axiomata,
quae et ipsa nova experimenta designent. Priorem ha-
rum Experientiam Literatam x nominabimus, posteri-
1 With reference to the question how far Bacon thought it possible for
observation to be carried on apart from theory (see General Preface, vol. i.
p. 119.), it is, I think, important to remark that this notion of an Experientia
Literata, as an intermediate step between simple experimentation absque
ulld serie aut methodo and the Interpretation of Nature, was not an after-
LIBER QUINTUS. 371
orem vero Interpretationem Naturse, sive Novum Or-
ganum. Prior quidem (ut alibi attigimus1) vix pro
Arte habenda est aut parte Philosophic, sed pro Sa-
gacitate quadam ; unde etiam earn Venationem Panis
(hoc nomen ex fabula mutuati) quandoque appellamus.
Attamen quemadmodum possit quis in via sua triplici
modo progredi ; aut cum palpat ipse in tenebris ; aut
thought, but formed part of his original design in the earliest shape in
which it is known to us. " This part of Invention (he says in the Advance-
ment of Learning) concerning the Invention of Sciences, I purpose (if God
give me leave) hereafter to propound: having digested it into two parts:
whereof the one I term Experientia literata, and the other Interpretatio na-
tural; the former being but a degree or rudiment of the latter." Now if he
meant by "Experientia literata" the same thing which he describes here,
or anything like it, — which I see no reason to doubt — he must have seen
even then the impossibility of making a collection of facts sufficient for the
purposes of Interpretation without the help of some principle of arrange-
ment, some " series et methodus," some u sagacifas " in seeking and select-
ing; which necessarily implied some amount of theory. Such theory was
indeed to be provisional only, and subject at all times to revision. It was
not to be allowed as an axiom. But it does not appear that he would
have put any other restriction upon the exercise of human sagacity in this
way. The process might have been carried therefore to an indefinite
length, and the further the better. And though it may be true that no
amount of diligence and sagacity could ever have made a collection of facts
complete enough to lead to the discovery of Forms by the method of the No-
vum Organum, it seems impossible to fix a point beyond which, through suc-
cessive reductions of particular phenomena and groups of phenomena under
laws more and more general, further progress could not have been made
towards the highest law which includes them all. And such progress men
have in fact been making ever since Bacon's time; the whole of our experi-
mental philosophy being what he, I think, would have described as Experi-
entia literata, and allowed as legitimate and successful — so far as it goes.
Whether, if he could see the results which it has produced during the last
two hundred years, he would still believe in the possibility of arriving ulti-
mately at what he would have called "the Interpretation of Nature " may
be doubted; but that if this "hunt of Pan " were conducted as skilfully and
assiduously by the whole body of inquirers through the entire field of na-
ture as it has been by particular inquirers in particular fields, we should
be able to approach much nearer to such a consummation than anybody
now imagines — this I cannot doubt that he would still believe. — J. S.
1 See Nov. Org. i. 100.
372 DE AUGMENTIS SCIENTIAEUM
cum alterius manu ducatur, ipse parum videns ; aut
denique cum vestigia lumine adhibito regat : similiter
cum quis experimenta omnigena absque ulla serie aut
methodo tentet, ea demum mera est palpatio ; cum vero
nonnulla utatur in experimentando directione et ordine,
perinde est ac si maim ducatur : atque hoc illud est
quod per Experientiam Literatam intelligimus. Nam
Lumen ipsurn, quod tertium fuit, ab Interpretatione
Naturae, sive Novo Organo, petendum est.
Literata Experientia, sive Venatio Panis, modos
experimentandi tractat. Earn (cum desiderari posuer-
imus, neque res sit plane perspicua) pro more et insti-
tute nostro aliquatenus adumbrabimus. Modus Ex-
perimentandi praecipue procedit, aut per Variationem
Experimenti ; aut per Productionem Experimenti ; aut
per Translationem Experimenti ; aut per Inversionem
Experimenti ; aut per Compulsionem Experimenti ; aut
per Applicationem Experimenti ; aut per Copulatio-
nem Experimenti ; aut denique per Sortes Experimenti.
Universa vero ista cohibita sunt citra terminos Axioma-
tis alicujus inveniendi. Ilia enim altera pars de Novo
Organo omnem Transitionem Experimentorum in Ax-
iomata, aut Axiomatum in Experimenta, sibi vindicat.
Variatio Experimenti fit primo in Materia ; scilicet
quando Experimentum in jam cognitis, certae materiae
fere adhaesit ; nunc vero in illis quae similis sunt speciei
tentetur ; veluti Confectio Papyri in pannis linteis tan-
tum probata est, in sericis minime, (nisi forte apud Chi-
nenses) ; neque rursus in filaceis, compositis ex setis et
pilis, ex quibus conficitur (quod vocamus) Cainelotum ;
neque denique in laneis, gossipio,1 et pellibus ; quan-
1 Cotton paper was known long before that made from rags. It seems
probable that the art of making paper came to the west of Europe from
LIBER QUINTUS. 373
quam haec tria postrema magis esse videntur hetero-
genea ; itaque admisceri possint potius quam per se
utilia esse. Item insitio in arboribus fructiferis in usu
est ; in arboribus silvestribus raro tentata ; licet perhi-
betur ulmum in ulmum insitam miras producere folio-
rum umbras. Insitio etiam in floribus rara admodum
est ; licet hoc jam cceperit fieri in rosis muscatellis, quae
rosis communibus foeliciter inoculantur. Etiam varia-
tionem in parte rei inter variationes in materia ponimus.
Videmus enim surculum in trunco arboribus insitum foe-
licius pullulare, quam si terrae indatur. Cur non et
semen cepae capiti alterius cepae viridis inditum foeli-
cius germinet, quam si nudae terrae commissum fuerit ?
Atque hie radix pro trunco variatur ; ut hasc res insitio
quaedam in radice videri possit. Variatio Experimenti
fit secundo in Efficiente. Radii Solis per specula com-
burentia calore ita intenduntur, ut materiam quae ignem
facile concipiat accendere possint : num et radii Lunae
per eadem ad lenissimum aliquem gradum teporis ac-
tuari possunt ; ut videamus, utrum corpora omnia coe-
lestia sint potestate 1 calida ? Item calores radiosi, per
specula scilicet, intenduntur : num etiam calores opaci
(quales sunt lapidum et metallorum antequam cande-
ant) idem patiuntur, an potius sunt luminis in hac re
Constantinople, and that our word quire, of which the equivalent in Low
Latin is manus, is a token of its Greek origin, and means properly a hand-
ful of paper.
1 The elements and their primary qualities (hot, cold, moist, dry), being
confined to the sublunary part of the universe, nothing which lies beyond
the region of fire, which is next to the orb of the moon, can, according to
the school philosophy, be actually or formally hot. But the heavenly
bodies, as the sun manifestly is, may be hot potestate — that is, may have
the power of heating whatever is susceptible of their operation. It is
known that the moon's rays have never as yet been sufficiently concen-
trated to produce any perceptible degree of heat.
374 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
partes nonnullae ? ] Item succinum et gagates fricala
paleas trahunt : num etiam et ad ignem tepefacta ?
Variatio Experimenti fit tertio in Quanto ; circa quod
diligens admodum est adhibenda cura, cum hoc multi
circumstent errores. Credunt enim homines, aucta aut
multiplicata quantitate, pro rata augeri aut multiplicari
virtutem. Et hoc fere postulant et supponunt, tan-
quam res sit mathematicae cujusdam certitudinis ; quod
omnino falsissimum est. Globus plumbeus unius librce
a turri demissus (puta) decern pulsuum spatio ad ter-
rain descendit : num globus duarum librarum, (in quo
impetus iste motus, quern vocant, naturalis duplicari
debet,) spatio quinque pulsuum terram feriet ? At
ille sequali fere tempore descendet, neque accelerabi-
tur juxta rationem Quanti.2 Item sulphuris (puta)
drachma una, semilibrae chalybis admixta, earn fluere
faciet et colliquari : num igitur uncia sulphuris quatuor
libris chalybis ad colliquationem sufficiet ? At illud
1 The researches which Bacon here suggests, in which obscure radiant
heat is dealt with in the same manner as luminous heat, have been recently
carried on with great success, and have led to many interesting results.
The question as to the nature of the essential or formal connexion between
heat and light remains however as yet unanswered, though it may be
hoped that it will shortly be satisfactorily solved.
Telesius, of whom more than of any one else Bacon was a follower,
maintained that heat and light were " contubernales naturae," and that
where one was present the other must be present too. Bacon, with a more
subtle insight into nature, proposed to trace the analogy which might exist
between them in cases where, sensibly at least, the dogma of Telesius
seemed unfounded.
2 Long before the publication of the De Augmentis, the theory of the
acceleration of falling bodies, which of course includes the fact that all
bodies fall from rest with equal velocities (the resistance of the air being
set aside), had been made known by Galileo. The experiments which he
made about the year 1590 to show the absurdity of the received opinion
that the velocity of falling increases as the mass of the falling body led to
his leaving Pisa, where he had made them, and where he had in conse-
quence been involved in disputes with the adherents of the Peripatetic
philosophy.
LIBER QUINTUS. 375
non sequitur. Certum enim est, obstinationem mate-
rice in patiente per Quantitatem augeri amplius, quam
activitatem virtutis in agente. Porro Nimium asque
fallit ac Parum. Etenim in excoctionibus et depura-
tionibus metallorum error est familiaris ; ut ad excocti-
onem promovendam, aut calorem fornacis aut addita-
menti quod injiciunt molem augeant. At ilia supra
modum aucta operationem impediunt ; propterea quod
vi et acrimonia sua multum ex metallo puro in fumos
vertant et asportent ; ut et jactura fiat, et massa quae
remanet magis sit obstinata et dura. Debent igitur
homines ludibrium illud mulieris iEsopi cogitare ; quse
sperarat ex duplicata mensura hordei gallinam suam
duo ova quotidie parituram. At ilia impinguata nul-
lum peperit. Prorsus non tutum fuerit alicui Experi-
mento Naturali confidere, nisi facta fuerit probatio et
in minore et in majore Quanto. Atque de Variatione
Experimenti hactenus.
Productio Experimenti duplex ; Repetitio, et Exten-
sio ; nimirum, cum aut experimenturn iteratur, aut ad
subtilius quiddam urgetur. Repetitionis exemplum tale
sit. Spiritus Vini fit ex vino per distillationem uni-
cam ; estque vino ipso multo acrior et fortior : num
etiam spiritus vini ipse destillatus, sive sublimatus,
seipsum fortitudine aBque superabit ? At Repetitio
quoque non absque fallacia est. Etenim turn secunda
exaltatio prioris excessum non aequat, turn etiam sa3pe-
numero per Iterationem Experimenti, post statum sive
acmen quandam operationis, tantum abest ut progre-
diatur natura, ut potius relabatur. Judicium igitur in
hac re adhibendum. Item Argentum Vivum, in linteo
aut alias in medio plumbi liquefacti, cum refrigescere
cceperit, insertum, stupefit, nee amplius fluit : num et
376 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
idem argentum vivum, si saepius immissum fuerit, ita
figetur ut fiat malleabile ? Extensionis exemplum tale
sit : Aqua in summo posita, et pensilis facta, et per
rostrum vitri oblongum in vinum dilutum immersa,
separabit aquam a vino ; vino in summum se paulatim
recipiente, aqua in imo subsidente : l num etiam, quem-
admodum vinum et aqua (corpora scilicet diversa) hoc
ingenio separantur, possint quoque partes vini (corporis
nimirum integri) subtiliores a crassioribus separari ; ut
fiat tanquam destillatio per pondus, et in summo reperi-
atur aliquid spiritui vini proximum, sed forte delicatius?
Item Magnes ferrum integrum traliit : num etiam frus-
tum magnetis, in dissolutione ferri immersum, ferrum
ad se alliciet et se ferro obducet ? Item, Versoriurn Acus
Nauticce se ad polos mundi applicat : num etiam eadem
via et consecutione qua coelestia ? Videlicet, ut si quis
acum in contrario situ, hoc est in puncto Australi, po-
nat, et paulisper teneat, ac deinde vim omittat ; num
forte acus ad Septentriones se conferet, eligendo potius
rotare per occidentem in situm desideratum quam per
orientem ? Item, Aurum argentum vivum, juxta posi-
tum, imhibit : num vero aurum recipit illud argentum
vivum intra se, sine extensione molis suae, ut fiat massa
1 This experiment is more minutely described in the Sylva Sylvarum,
i. 14. The water in the inverted glass or phial is maintained by the press-
ure of the atmosphere at a higher level than that of the wine and water
into which the neck of the vessel containing it is inserted, but as the
density of the water is greater than that of the diluted wine, it is in a po-
sition of unstable equilibrium. But for friction &c. the equilibrium could
not practically exist at all ; and after a little while it ceases to do so, the
water gradually subsiding to the bottom and forcing the wine and water or
some part of it into the vessel, which originally contained only water.
The water for a considerable time passes without mixing through the wine
and water; but of course there is no separation between the wine and the
portion of water with which it was originally mixed, and the experiment
succeeds just as well with pure as with diluted wine.
LIBER QUINTUS. 377
quaedam ipso auro ponderosior ? Item, Homines memo-
rice serviunt collocando imagines personarum in locis :
nura etiam idem assequentur (missis locis) et affin-
gendo actiones aut habitus personis ? Atque de Pro-
ductione Experimenti haetenus.
Translatio Experimenti triplex ; aut a natura vel
casu in artem ; aut ab arte vel practica alia in aliam ;
aut a parte alicujus artis in partem diversam ejusdem.
Translations a natura aut casu in artem innumera sunt
exempla ; adeo ut omnes fere artes mechanicas a tenu-
ibus initiis, natura aut casu praebitis, ortum habuerint.
Adagio receptum erat, Botrum contra botrum citius mat-
ureseere;1 id quod de mutuis amicitiae operis et officiis
increbuit. At nostri Cydrae (vini scilicet ex pomis)
confectores hoc optime imitantur. Cavent enim ne
poma tundantur aut exprimantur, antequam nonnullo
tempore in acervos conjecta mutuo contactu maturu-
erint ; unde nimia potus aciditas emendetur. Item,
Iridum artificiosarum imitatio ex aspersione spissa gut-
tularum, ab Iridibus naturalibus ex nube roscida facili
ductu translata est. Item modus destillandi vel ex alto
peti, ex imbribus scilicet aut rore ; vel ex humili illo
experimento guttarum in patinis, ollis aquae bullientis
superimpositis, adhaerentium, desumi potuit. Tonitrua
autem et Fulgura imitari veritus quis esset, nisi opercu-
lum monachi illius chymici, magno impetu et fragore
subito in sublime jactum, subinonuisset. Verum quo
haec res magis exemplis abundet, eo pauciora adducere
1 This proverb Bacon doubtless took from Erasmus's collection. The
Promus, which I have already mentioned, contains nearly 200 Latin prov-
erbs (and this among the number) all of which are given by Erasmus. In
more than one instance errors of Erasmus's are copied in Bacon's extract,
so that there can be no doubt as to the source from which he derived them.
See for the proverb in the text, Erasm. iii. 2. 49.
373 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
opus fuerit. Debuerant autem homines, si illis utilia
inquirere vacaret, naturalia opificia et operationes sin-
gulas attente et minutim et ex composito intueri ; et
secum perpetuo et acriter eogitare, quaenam ex ipsis ad
artes transferri possint. Speculum enim artis natura.
Nee pauciora sunt Experimenta, quae ab Arte in Artem,
seu a Practica in Practicam, transferri possunt ; licet
hoc rarius in usu sit. Natura enim ubique omnibus
occurrit ; at artes singular artificibus tantum propriis
cognita3 sunt. Sjjecilla ocularia ad visum debilem ju-
vandum inventa sunt : num et comminisci quis queat
aliquod instrumentum, quod auribus appensum surdas-
tris ad audiendum juvet ? Item, imbalsamationes et
mel cadavera conservant : annon possit aliquid ex his in
medicinam transferri, quod etiam vivis corporibus pro-
sit ? Item, sigillorum practica in cera, caementis, et
plumbo antiqua fuit : at ha?c etiam impressioni in char-
tis, sive arti typographies, viam monstravit. Item, sal
in coquinaria carries condit, idque melius hyeme quam
aestate : annon hoc ad balnea utiliter transferri possit,
eorumque temperamentum, quando opus fuerit, vel im-
primendum vel extrahendum ? Item sal, in nupero
experimento de conglaciationibus artifieialibus, magnas
vires ad condensandum obtinere reperitur:1 annon pos-
sit hoc transferri ad condensationes metallorum ; cum
jampridem notum sit aquas fortes, ex nonnullis salibus
compositas, dejicere et praecipitare arenulas auri ex me-
tallis aliquibus auro ipso minus densis ?2 Item, Pictoria
1 Bacon refers to the experiments exhibited by Drebbel in 1620. One of
them was of a boat that would go under water. See Nelli's Life of Galileo.
I have not been able to see the Chronicle of Alkmaar to which Nelli refers.
It is said that in presence of James I. Drebbel produced an intolerable de-
gree of cold in Westminster Hall.
2 The experiment here referred to, which, as Professor dimming has sug-
LIBER QUINTUS. 379
imagine memoriam rei renovat: annon hoc traductum
est in Artem earn, quam vocant, Memoriae ? De his in
genere monitum sit ; quod nihil ad imbrem quendam
inventorum utilium, eorundemque novorum, veluti coel-
itus deducendum tantum valere possit, quantum si ex-
perimenta complurium artium mechanicarum uni hom-
ini, aut paucis qui se invicem colloquiis acuere possint,
in notitiam venerint ; ut per hanc, quam dicimus, Ex-
perimentorum Translationem, artes se mutuo fovere et
veluti commixtione radiorum accendere possint. Quam-
vis enim Via Rationalis per Organum longe majora
spondeat, attamen haec Sagacitas per Experientiam Lit-
eratam plurima interim ex iis quae in proximo sunt in
genus humanum (tanquam missilia apud antiquos dona-
tiva1) projiciet et sparget. Superest ilia Translatio de
Parte Artis in Partem diversam ; quae parum differt a
translatione de arte in artem. Verum quia artes non-
nullae spatia magna occupant, ut etiam Translationem
Experimentorum ferre intra seipsas possint, hanc etiam
speciem Translationis subjungere visum est. Praecipue,
quia magni prorsus est in nonnulla arte momenti. Plu-
rimum enim ad artem Medicinae amplificandam profu-
erit, si experimenta partis illius medicinae de Curation-
ibus Morborum ad partes illas de Tuenda Sanitate et
Prolongation Vitae transferantur. Si enim opiatum
aliquod insigne ad spirituum in morbo pestilenti furibun-
dam incensionem reprimendam suffecerit, non dubitet
gested to me, may not improbably have been an alchemist's trick, is not
sufficiently described to make it possible to ascertain its nature. It appears
probable, however, that it was based on a reduction of a solution of per-
chloride of gold in an excess of acid by some other metal. Of all metallic
salts the perchloride of gold appears to be one of the most easy to decom-
pose. Its reduction by a metal is employed as a gilding process.
1 See for an illustration of this phrase Sueton. in Calig. c. 18.
380 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quispiam, quin simile aliquod, debita dosi familiare red-
ditum, etiam incensionem earn gliscentem et obrepentem
quae per aetatem fit aliqua ex parte fraenare et retardare
possit. Atque de Translatione Experimenti hactenus.
Inversio Experimenti fit, cum contrarium ejus quod
Experimento constat probatur. Exempli gratia ; Cal-
idurn per Specula intenditur : num etiam Frigidum?1
Item, Calidwn se diffundendo fertur tamen potius in
sursum : num etiam Frigidum se diffundendo fertur
magis in deorsum ? Exempli gratia : accipias bacillum
ferreum, illudque in uno fine calefacias ; et deinde erigas
ferrum, parte calefacta subtus locata, in superiore parte
manu apposita ; actutum manum aduret ; parte autem
calefacta supra locata, et manu subtus, multo tardius
aduret : 2 num etiam, si totum bacillum calefiat, et finis
alter nive vel spongia in aqua frigida tincta madefiat ;
si nix aut spongia superius locetur, num (inquam)
frigus deorsum mittet citius, quam inferius locata sur-
sum ? Item, Radii Solis supra album dissiliunt, supra
nigrum congregantur : num etiam umbrae super nigrum
disperduntur, super album congregantur ? Id quod in
loco tenebroso, luce per foramen exiguum tantum im-
missa, fieri videmus ; ubi imagines rerum quae foras sunt
1 With Bacon, as with the Peripaticians, cold is not the negation of heat;
it is something positive — the opposite of heat, and not merely its absence.
Prevost's experiment, in which two concave mirrors are placed opposite to
one another with a piece of ice in the focus of the one and a thermometer
in that of the other, shows that the effect apparently due to the radiation
of cold may be made more intense in the manner which Bacon suggests:
the real explanation of the phenomenon of course depends upon the " the-
ory of exchanges."
2 It is obvious that the difference arises simply from the circumstance
that the air close to the hot end of the rod rises in the one case to that at
which the hand is applied, and in the other case does not do so. In other
words, in the first form of the experiment the effect of conduction is in-
creased by that of convection, and in the second is not.
LIBER QUINTUS. 381
super papyrum quae alba est excipiuntur, super nigram
ininime. Item, Vena frontis ad dolorem hemicranicum
inciditur ; num etiam hemicranium scarificatur ad so-
dani?1 Atque de Inversione Experimenti hactenus.
Compulsio Experimenti fit, ubi urgetur et producitur
Experimentum ad annihilationem vel privationem vir-
tutis ; in reliquis enim venationibus fera capitur tan turn,
at in ista occiditur. Exemplum Compulsionis tale est.
Magnes ferrum traliit : urge ergo ferrum, aut urge
magnetem, ut amplius non fiat attractio ; veluti, num
forte si magnes ustus fuerit, aut in aquis fortibus mac-
eratus, virtutem suam deponet, aut saltern remittet?
Contra, si chalybs aut ferrum in Crocum Martis redi-
gatur, vel in chalybem quern vocant prseparatum,2 vel
etiam in aqua forti solvatur, num adliuc ea alliciat mag-
nes ? Rursus : magnes ferrum traliit per universa, quae
novimus, media; nempe si interponatur aurum, argen-
tum, vitrum : urge igitur aliquod medium, si fieri possit,
quod virtutem intercipiat ; probetur argentum vivum ;
probentur oleum, gummi, carbo ignitus, et alia quae
adhuc probata non sunt. Item, introducta sunt nuper
Per spirilla quce visibilia minuta miris modis multipli-
cent : urge usum eorum, vel ad species tarn pusillas ut
amplius non valeant, vel ita grandiusculas ut confun-
dantur. Scilicet, num poterint ilia in urina clare de-
tegere ea quae alias non perspicerentur ? Num poterint
1 Soda is a low Latin word for a headache. The context appears to
require that it should be a pain in the forehead, in order to establish an
avakoyia between the two complaints and their remedies.
2 The chalybs praeparatus here mentioned is apparently that which is ob-
tained by the following process : " Limatura chalybis sic praeparatur subti-
lissime; teritur in mortario aeneo, et setaceo cribratur, et decern dies in
aceto infunditur, et remoto aceto aduritur; et conservetur." See Amerinus
(1535), p. 142. In another work of about the same date (that of Franciscus
ab Alexandris), scoriae are recommended instead of filings.
382 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
in gemmis, ex omni parte puris et nitidis, grana aut nu-
beculas conspicienda dare ? Num et pulviscula in sole
(quae Democrito pro atomis suis et principiis rerum fal-
sissime objiciebantur1) tanquam corpora grandiuscula
monstrare ? Num pulverem crassiusculum ex cinna-
bari et cerussa ita ostendere distributum, ut appareant
hie granula rubra, illic alba? Num rursus imagines
majores (puta faciem, oculum, &c.) in tantum multipli-
catas ostendere, in quantum pulicem aut vermiculum ?
Num byssum, aut lmjusmodi textile linteum delieatius
et paulo apertius, ita foraminatum ostendere, ac si esset
rete ? Verum in Compulsionibus Experimentorum mi-
nus moramur, quia fere extra limites Experientiae Lite-
ratae cadunt, et ad Causas et Axiomata et Novum Or-
ganum potius spectant. Ubicunque enim fit negativa,
aut privativa, aut exclusiva, coepit jam praeberi lux non-
nulla ad Inventionem Formarum. Atque de Compul-
sione Experimenti hactenus.
Applieatio Experimenti nihil aliud est, quam in-
geniosa traductio ejus ad experimentum aliud aliquod
utile. Exemplum tale sit. Corpora quceque suas ha-
bent dimensiones, sua pondera : aurum plus ponderis,
minus dimensionis, quam argentum ; aqua, quam vinum.
Ab hoc traducitur experimentum utile ; ut ex mensura
impleta, et pondere excepto, possis dignoscere quantum
argenti fuerit admixtum auro, vel aquae vino ; quod fuit
evprjKa illud Archimedis.2 Item, Carries in nonnullis
1 Democritus maintained the absolute invisibility of his atoms. See Sex-
tus Empiricus, Adv. Logic, i. 135., ii. 6. and elsewhere.
'2 The evprjKa of Archimedes related to the discovery of a method of de-
termining the specific gravity of a body which could not be made " implere
mensuram." If he had had a crown of pure gold of the same size and
form as the suspected one, he need only have weighed the one against the
other; and if the latter were lighter, the question as to its being alloyed
would have been settled. Or if he had been at liberty to melt down a
LIBER QUINTUS. 383
cellis citius putrefiunt quam in aliis : utile fuerit exper-
imentum hoc traducere ad dignoscendos aeres magis
aut minus salubres ad habitationem ; ubi scilicet carries
diutius vindicentur a putredine. Possit idem applicari
ad revelandas salubriores aut pestilentiores tempestates
anni. Verum innumera sunt ejusmodi. Evigilent
modo homines, et oculos perpetuo alias ad naturam
rerum alias ad usus humanos vertant. Atque de Ap-
plicatione Experimenti hactenus.
Copulatio Experimenti est applicationum nexus et
catena ; cum quae singula profutura non fuissent ad
usum aliquem, connexa valeant. Exempli gratia ; Ro-
sas aut fructus serotinos habere cupis : hoc fiet, si gem-
mas praecociores avellas ; idem riet, si radices usque ad
ver adultum denudes, et aeri exponas ; at multo magis,
si copuletur utrunque. Item, ad refrigerandum maxime
f admit glacies et nitrum ; utrunque commixtum multo
magis. Verum et haec res per se perspicua est. Atta-
men fallacia ei saepe subesse possit, (ut et omnibus, ubi
desunt Axiomata,) si copula flat ex rebus quae diversis
et quasi pugnantibus modis operantur. Atque de Cop-
ulatione Experimenti hactenus.
Restant Sortes Experimenti. Hie vero experimen-
tandi modus plane irrationalis est, et quasi furiosus ;
cum aliquid experiri velle animum subeat, non quia
portion of the crown and to run it into a mould in which a piece of pure
gold had previously been moulded, he might then have weighed them and
determined which was the heaviest. But the problem he had to solve was
quite different from this, and required the application of the principles of
hydrostatics. Yet both here and in the Historia Densi et Rari Bacon refers
to the discovery of Archimedes without distinguishing between his own
inartificial method of determining specific gravities (which consisted in fill-
ing a measure with different substances and then weighing it) and that of
Archimedes. Bacon's results are wonderfully accurate (with one remark-
able exception), considering the manner in which they were obtained
384 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
aut ratio aut aliquod aliud experimentum te ad illud
deducat, sed prorsus quia similis res adhuc nunquam
tentata fuit. Haud tamen scio, an in hac ipsa re (de
qua nunc agimus) non aliquid magni lateat; si, inquam,
omnem lapidem in natura moveas. Magnalia enim
naturae fere extra vias tritas et orbitas notas jacent,ut
etiam absurditas rei aliquando juvet. At si ratio simul
comitetur ; id est, ut et manifestum sit simile experi-
mentum nunquam tentatum fuisse, et tamen causa sub-
sit magna cur tentetur ; turn vero haec res ex optimis
est, et plane sinus naturae excutit. Exempli gratia ; in
operatione ignis super aliquod corpus naturale alterum
horum hactenus semper evenit, ut aut aliquid evolet,
(veluti flamma et fumus in combustione vulgari,) aut
saltern fiat separatio partium localis et ad nonnullam
distantiam ; ut in destillatione, ubi faeces subsident, va-
pores in receptacula, postquam luserint, congregantur.
At destillationem clausam (ita enim earn vocare possu-
mus) nemo mortalium adhuc tentavit. Verisimile au-
tem videtur vim caloris, si intra claustra corporis sua
in alterando eclat facinora, cum nee jactura fiat corporis
nee etiam liberatio, turn demum hunc Materiae Proteum,
veluti manicis detentum, ad complures transformatio-
ns adacturam ; si modo calor ita temperetur et alterne-
tur ut non fiat vasorum confractio. Est enim haec res
matrici similis naturali, ubi calor operatur, nihil corporis
aut emittitur aut separatar ; l nisi quod in matrice con-
jungatur alimentatio; verum, quatenusad versionem, ea-
dem res videtur. Tales igitur sunt Sortes Experimenti.
Illud interim circa hujusmodi Experimenta mone-
1 This notion of the matrix being a closed receptacle in which great re-
sults arise from the continuous application of heat under certain conditions
is taken from Telesius. See the De Berum Natura, vi. 23.
LIBER QU1NTUS. 385
mus ; ut nemo animo concidat, ant quasi confundatur,
si experimenta quibus incumbit expectationi suae non
respondeant. Etenim quod succedit magis complacet ;
at quod non succedit saepenumero non minus informal
Atque illud semper in animo tenendum, (quod per-
petuo inculcamus,) Experimenta Lucifera etiam adhuc
magis quam Fructifera ambienda esse. Atque de Lit-
erata Experientia heec dicta sint, quae (ut jam ante
diximus) Sagacitas potius est et odoratio quaedam ve-
natica, quam Scientia. De Novo Organo autem sile-
mus, neque de eo quicquam praelibamus ; quoniam de
eo (cum sit res omnium maxima) opus integrum (an-
nuente favore divino) conficere nobis in animo est.1
CAPUT III.
Partitio Inventivce Argumentorum in Promptuariam et
Topicam. Partitio Topicce in Generalem et Par-
ticularem. Exemplum Topicce Particularism in In-
quisitione De Grravi et Levi.
Inventio Argumentorum inventio proprie non est.
Invenire enim est ignota detegere, non ante cognita
1 It has been inferred from this passage that this part of the De Augmen-
ts was written before the publication of the Novum Organum. But it must
be remembered that the Novum Organum, which was published in 1620,
was not an opus integrum. Writing to Fulgenzio after the publication of
the De Augmentis, Bacon says, " Debuerat sequi Novum Organum ; inter-
posui tamen scripta mea moralia et politica, quia magis erant in promptu.
Haec sunt, &c Turn demum sequetur Organum Novum, cui se-
cunda pars adhuc adjicienda est, quam animo jam com plexus et metitus
sum." Afterwards he seems to have come to the conclusion that a sample
of Natural History was more urgently wanted, and therefore postponed the
completion of the Novum Organum until he had finished the Sylva Sylva-
rum, which, according to Dr. Rawley, was his last work ; and it does not
appear that any portion of the second part was ever written. — J. S
vol. ii. 25
336 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
recipere aut revocare. Hujusce autem Inventionis
usus atque officium non aliud videtur, quam ex massa
sciential, qiue in animo congesta et recondita est, ea
qua) ad rem aut qusestionem institutam faciunt dextre
depromere. Nam cui parum aut nihil de subjecto
quod proponitur innotuit, ei Loci Inventionis non pro-
sunt ; contra, cui domi paratum est quod ad rem ad-
duci possit, is etiam absque arte et Locis Inventionis,
argumenta tandem (licet non ita expedite et commode)
reperiet et producet. Adeo ut hoc genus Inventionis
(sicut diximus) Inventio proprie non sit ; sed reductio
tantum in memoriam, sive suggestio cum applicatione.
Attamen, quoniam vocabulum invaluit et receptum
est, vocetur sane Inventio ; siquidem etiam ferae ali-
cujus venatio, et inventio, non minus cum ilia intra vi-
variorum septa indagetur quam cum in saltibus aper-
tis, dici possit. Missis vero verborum scrupulis, illud
constet ; scopum et finem hujusce rei esse promptitu-
dinem quandam, et expeditum usum cognitionis nos-
tra?, potius quam ejusdem amplificationem aut incre-
mentum.
Atque ut parata sit ad disserendum copia, duplex
ratio iniri potest ; aut ut designetur, et quasi indice
monstretur, ad quas partes rem indagare oporteat ; at-
que lisec est ea, quam vocamus Topicam; aut ut jam
autea composita sint et in usum reposita argumenta
circa eas res quae frequentius incidunt et in discepta-
tionem veniunt ; atque hanc Promptuariam nominabi-
mus. Haec autem posterior tanquam Scientise pars vix
dici meretur ; cum in diligentia potius consistat, quam
in eruditione aliqua artificiosa. Veruntamen hac in
parte Aristoteles, ingeniose quidem sed tamen dam-
nose,- sophistas sui temporis deridet, inquiens ; Perinde
LIBER QUINTUS. 387
illos facer e ac si quis calcearium professus rationem cal-
cei conficiendi non doceret, sed exhiberet tantum calceos
complurimos diversce tarn formce quam magnitudinis.1
Attamen hie regerere liceat ; calcearium, si in offieina
nil calceorum haberet, neque eos consueret nisi rogatus,
egenum prorsus mansurum et perpaucos inventurum
emptores. Sed longe aliter Salvator noster, de Divina
Scientia verba faciens, inquit ; Omnis scriba doctus in
regno coelorum similis est homini patrifamilias qui pro-
fert de thesauro suo nova et Vetera? Videmus etiam
priscos rhetores oratoribus praecepisse, ut praesto habe-
rent Locos Communes varios, jampridem adornatos, et
in utramque partem tractatos et illustratos. Exempli
gratia : Pro Sententia legis, adversus Verba legis ; et e
contra; Pro fide Argumehtorum, adversus Testimonia ;
et e contra. Cicero autem ipse, longa doctus experien-
tia, plane asserit posse oratorem diligentem et sedulum
jam praemeditata et elaborata habere qusecunque in
disceptationem venient ; adeo ut in causae ipsius ac-
tione nihil novum aut subitum inseri necesse fuerit,
praeter nomina nova et circumstantias aliquas speciales.3
At Demosthenis diligentia et sollicitudo eo usque pro-
cessit, ut quoniam primus ad causam aditus et ingressus
ad animos auditorum praeparandos plurimum virium
haberet, operae pretium putaret complura concionum
et orationum exordia componere, et in promptu habere.
Atque haec exempla et authoritates merito Aristotelis
opinioni praeponderare possint, qui nobis author foret
ut vestiarium cum forfice commutaremus. Itaque non
fuit omittenda haec pars doctrinae circa Promptuariam,
de qua hoc loco satis. Cum enim sit utrique, tarn
i Arist. De Repreh. Sophist, ii. 9. 2 St. Matt. xiii. 52.
3 De Oratore, ii. 32—34.
388 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Logicae quam Rhetoricae, communis ; visum est earn hie
inter Logica cursim tantum perstringere, pleniorem
ejus tractationem ad Rhetoricam rejicientes.
Partem alteram Inventivae (nimirum Topicam) par-
tiemur in Generalem et Particularem. General is ilia
est, quae in Dialectica diligenter et abunde tractata est;
ut in ejus explicatione morari non sit opus. Ulud ta-
men obiter monendum videtur, Topicam istam non
tantum in argumentationibus, ubi cum aliis manum
conserimus, verum et in meditationibus, cum quid no-
biscum ipsi commentamur aut revolvimus, valere ; imo
neque solummodo in hoc sitam esse, ut inde fiat sug-
gestio aut admonitio quid affirmare aut asserere ; verum
etiam quid inquirere aut interrogare debeamus. At
prudens Interrogatio quasi dimidium scientiae. Recte
siquidem Plato ; Qui aliquid qucerit, id ipsum quod
qucerit generali quadam notione comprehendit ; alitor
qui fieri potest, ut Ulud cum fuerit inventum agnoscat?1
Idcirco, quo amplior et certior fuerit Anticipatio nos-
tra, eo magis directa et compendiosa erit Investigatio.
Iidem igitur illi Loci qui ad intellectus nostri sinus
intra nos excutiendos et congestam illic scientiam dep-
romendam conducent, etiam ad scientiam extrinsecus
hauriendam juvabunt ; ita ut si praesto fuerit qais rei
gnarus et peritus, commode et prudenter de ea inter-
rogari a nobis possit ; et similiter authores, et libri, et
partes librorum, qui nos de iis quae quaerimus edoceant
et informent, utiliter deligi et evolvi.
At Topica Particulars ad ea quae dicimus longe
confert magis, et pro re fructuosissima habenda est.
Illius certe mentio levis a nonnullis scriptoribus facta
est ; sed integre, et pro rei dignitate, minime tractata.
1 Bacon doubtless refers to the Merw, ii. p. 80., of Stephens.
LIBER QUINTUS. 389
Verum missum facientes vitium illud et fastum, quae
nimium diu regnarunt in scholis ; videlicet, ut quae
praesto sint infinita subtilitate persequantur, quae paulo
remotiora ne attingant quidem ; nos sane Topicam
Particularem tanquam rem apprime utilem amplecti-
mur ; hoc est, Locos Inquisitionis et Inventionis, par-
ticularibus subjectis et scientiis appropriatos. Illi au-
tem mixturae quaedam sunt, ex Logica et Materia ipsa
propria singularum scientiarum. Futilem enim esse
constat et angusti cujusdam animi, qui existimet artem
de scientiis inveniendis perfectarn jam a principio ex-
cogitari et proponi posse ; eandeinque postea in opere
poni et exerceri debere. At certo sciant homines,
Artes inveniendi solidas et veras adolescere et incrementa
sumere cum ipsis inventis ; adeo ut cum quis primum
ad perscrutationem scientiae alicujus accesserit, possit
habere Praecepta Inventivae nonnulla utilia ; postquam
autem ampliores in ipsa scientia progressus fecerit,
possit etiam et debeat nova Inventionis Praecepta ex-
cogitare, quae ad ulteriora eum foelicius deducant. Sim-
ilis est sane haec res viae initae in planitie ; postquam
enim viae partem aliquam fuerimus emensi, non tantum
hoc lucrati sumus ut ad exitum itineris propius acces-
serimus, verum etiam ut quod restat viae clarius pro-
spiciamus. Eodem modo, in Scientiis, gradus itineris
quisque, ea quae a tergo reliquit praetervectus, etiam
ilia quae supersunt propius dat in conspectum. Hujus
autem Topicae Exemplum, quoniam earn inter Desid-
erata reponimus, subjungere visum est.
Toxica Particularism sive Articuli Inquisitionis
de Grravi et Levi.
1. Inquiratur, qualia sint corpora quae Motus Grav-
390 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
itatis sunt susceptibilia ; qualia, quae Levitatis ; et si
quae sint mediae, sive Adiaphorae Naturae ?
2. Post Inquisitionem de Gravitate et Levitate Sim-
plicem, procedatur ad Inquisitionem Comparatam ; quae
nimirum ex Gravibus plus, quae minus ponderent, in
eodem dimenso ? Etiam, quae ex Levibus celerius
ferantur in altum, qme tardius ?
3. Inquiratur de eo quod possit et operetur Quan-
tum Corporis ad Motum Gravitatis.1 Atqui videatur
hoc primo aspectu quasi supervacuum ; quia rationes
Motus debeant sequi rationes Quanti : sed res aliter
se habet. Nam licQt in lancibus Quantitas Gravita-
tem corporis ipsius compenset (viribus corporis undique
coeuntibus per repercussionem sive resistentiam lan-
cium vel trabis), tamen ubi parva datur resistentia,
(veluti in decasu corporum per aerem) Quantum Cor-
poris parum valet ad Incitationem Descensus ; cum
viginti pondo plumbi, et libra una, eodem fere spatio
cadant.
4. Inquiratur, utrum Quantum Corporis ita augeri
possit, ut Motus Gravitatis prorsus deponatur ; ut fit
in globo terrae, qui pensilis est, non cadit? Utrum
igitur possint esse aliae massae tarn grandes, ut se ipsae
sustentent ? Nam latio ad centrum terrae res fictitia
est ; atque omnis massa grandis motum lationis quem-
cunque exhorret, nisi ab alio appetitu fortiori vin-
catur.
5. Inquiratur de eo quod possit et operetur Resis-
tentia Corporis Medii, vel occurrentis, ad Regimen
Motus Gravitatis. Corpus vero descendens aut pene-
trat et secat corpus occurrens, aut ab eo sistitur. Si
penetret, fit penetratio aut cum levi resistentia, ut in
1 See note 2. p. 374.
LIBER QUINTUS. 391
aere ; aut cum fortiori, ut in aqua. Si sistatur, sis-
titur aut resistentia dispari, ubi fit prsegravatio, ut si
lignum superponatur cerae ; aut aequa, veluti si aqua
superponatur aquae, aut lignum ejusdem generis ligno ;
id quod appellat schola (apprehensione quadam inani)
Non 'ponder are corpus nisi extra locum suum.1 Atque
haec omnia motum Gravitatis variant. Aliter enim
moventur Gravia in lancibus, aliter in decasu ; etiam
aliter (quod mirum videri possit) in lancibus pendenti-
bus in aere, aliter in lancibus immersis in aqua ; aliter
in decasu per aquam, aliter in natantibus sive vectis
super aquam.
6. Inquiratur de eo quod possit et operetur Figura
Corporis Descendentis ad regendum motum Gravita-
tis; veluti figura lata cum tenuitate, cubica, oblonga,
rotunda, pyramidalis ; et quando se vertant corpora,
quando eadem qua dimittuntur positura permaneant.
7. Inquiratur de eo quod possit et operetur Con-
tinuatio et Progressio ipsius casus sive descensus, ad
hoc, ut majori incitatione et impetu feratur ; et qua
proportione, et quo usque invalescat ilia incitatio ?
Siquidem veteres levi contemplatione opinati sunt
(cum motus naturalis sit iste) eum perpetuo augeri
et intendi.
1 This dictum was undoubtedly commonly received, yet it is opposed to
the express statement of Aristotle, — ev ry avrov yap X^9a nuvra j3upoc
exec 7T?$v nvpoc ml 6 aijp. — De Coil, iv. 4. But we find in the commen-
tary of Simplicius, that Ptolemy maintained on experimental grounds that
ev rf] eavrov x^Pa °vte to vdup ovd' 6 ar]p e^ei ftapog. See the Scholia in
Arist. of Brandis, p. 517. Themistius held the same opinion as Ptolemy.
Aristotle's meaning is thus explained away by Averroes: " Per gravitatem
innuit ipsam proclivitatem et passionem, quae in eo est ad moved deorsum,
modico quocunque patrocinio eveniente, iccirco et in proprio sibi loco quo-
quomodo gravitatem habet magis quarn levitatem, eo quod magis inclina-
tur recipere motum deorsum quam motum sursum." — Paraph, in quarto
Be Coelo.
392 DE AUGMENTIS SC1ENTIARUM
8. Inquiratur de eo quod possit et operetur Distan-
tia aut Proximitas corporis descendentis a Terra, ad
hoc, ut celerius cadat, aut tardius, aut etiam non om-
nino (si modo fuerit extra orbem activitatis globi terrae,
quae Gilberti opinio fuit x) ; atque simul de eo quod
operetur Immersio Corporis Descendentis magis in
Profundo Terrae, aut Collocatio ejusdem propius ad
Superficiem Terrae. Etenim haec res etiam motum
variat, ut operantibus in mineris perspectum est.
9. Inquiratur de eo quod possit et operetur Diffe-
rentia Corporum, per quae motus Gravitatis diffunditur
et communicatur : atque utrum aeque communicetur
per corpora mollia et porosa, ac per dura et solida ;
veluti si trabs lancis sit ex altera parte lingulae lignea,
ex altera argentea (licet fuerint reductae ad idem pon-
dus), utrum non progignat variationem in lancibus ?
Similiter, utrum Metallum, Lanae aut Vesicae inflatae
superimpositum, idem ponderet quod in fundo lancis?
10. Inquiratur de eo quod possit et operetur in com-
municatione motus Gravitatis Distantia Corporis a Li-
bramine ; hoc est, cita et sera perceptio incubitus, sive
depressionis ; veluti in lancibus, ubi altera pars trabis
est longior (licet reducta ad idem pondus), an inclinet
hoc ipsum lancem ? aut in tubis arcuatis, ubi longior
pars certe trahet aquam, licet brevior pars (facta scili-
cet capacior) majus contineat pondus aquae.2
11. Inquiratur de eo quod possit Intermixtio sive
i See note 1. at p. 232.
2 The theory of the lever, to which the first part of this inquiry relates,
was as well understood in Bacon's time as it is now; that of the siphon,
inasmuch as it depends on the idea of atmospherical pressure, was then
unknown, and could not be established until this idea was introduced by
Torricelli. The experiment which bears his name, and which was in effect
the construction of a mercurial barometer, corresponds in the history of
physics to the invention of the telescope in that of astronomy.
LIBER QUINTUS. 393
Copulatio Corporis Levis cum Corpore Gravi ad ele-
vandam corporis Gravitatem ; ut in pondere anima-
lium vivorum, et mortuorum ?
12. Inquiratur de secretis Ascensibus et Descensi-
bus Partium Leviorum et Graviorum in uno corpore
integro ; unde fiant saepe accuratae separationes ; ut in
separatione vini et aquae, in ascensione floris lactis, et
similibus ?
13. Inquiratur, quae sit Linea et Directio Motus
Gravitatis ; et quatenus sequatur vel centrum terrae,
id est massam terras, vel centrum corporis ipsius,1 id
est, nixum partium ejus. Centra enim ilia ad demon-
strationes apta sunt ; in natura nihil valent.
14. Inquiratur de Comparatione motus Gravitatis
cum motibus aliis ; quos scilicet vincat, quibus cedat ?
Veluti in Motu (quern appellant) Violento motus
Gravitatis compescitur ad tempus.2 Etiam, cum pon-
dus longe majus ferri ab exiguo magnete attollitur, ce-
dit motus Gravitatis motui Sympathiae.
15. Inquiratur de Motu Aeris ; utrum feratur sur-
sum, an sit tanquam adiaphorus ? Quod difficile est
inventu, nisi per experimenta aliqua exquisita. Nam
emicatio aeris in fundo aquae fit potius per plagam
aquae, quam per motum aeris ; cum idem etiam fiat in
ligno. Aer autem aeri commixtus nihil prodit, cum
non minus levitatem exhibeat aer in aere, quam grav-
itatem aqua in aqua ; in bulla autem, exili obducta
pellicula, ad tempus stat.
16. Inquiratur, quis sit Terminus Levitatis ? Neque
enim quemadmodum centrum terrae posuerunt centrum
1 That is, the centre of gravity.
2 In the Peripatetic philosophy it was believed that a projectile moves
at first in a straight line, as if not acted on by gravity, and then falls per-
pendicularly.
394 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
gravitatis, volunt (credo) ut ultima convexitas coeli sit
terminus levitatis : an potius, veluti gravia videntur eo
usque ferri ut deeumbant, et tanquam ad Immobile ;
ita levia eo usque ferantur ut rotari incipiant, et tan-
quam ad Motum sine Termino ?
17. Inquiratur, quid in causa sit cur Vapores et
Halitus eo usque in altum ac sita est regio (quam
vocant) media aeris ferantur ; cum et crassiusculae
sint materiae, et radii solis per vices (noctu scilicet)
cessent ?
18. Inquiratur de Regimine Motus Flammae in Sur-
sum ; quod eo abstrusius est, quia singulis momentis
flamma perit, nisi forte in medio flammarum majo-
rum : etenim flammae, abruptae a continuitate sua, pa-
rum durant.
19. Inquiratur de Motu in Sursum ipsius Activitatis
Calidi ; veluti cum calor in ferro candente citius gliscit
in sursum, quam in deorsum ?
Exemplum igitur Topicae Particularis tale sit. Ulud
interim, quod monere occoepimus, iterum monemus ;
nempe ut homines debeant Topicas Particulares suas
alternare, ita ut post majores progressus aliquos in in-
quisitione factos aliam et subinde aliam instituant Topi-
cam, si modo scientiarum fastigia conscendere cupiant.
Nos autem Topicis Particularibus tantum tribuimus, ut
proprium opus de ipsis, in subjectis naturalibus digni-
oribus et obscurioribus, conficere in animo habeamus.
Domini enim quaestionum sumus, rerum non item. At-
que de Inventiva hactenus.
LIBER QUINTUS. 395
CAPUT IV.
Partitio Artis Judicandi in Judicium per Inductionem
et per Syllogismum ; quorum prius aggregatur Or-
gano Novo. Partitio prima Judicii per Syllogismum
in Reductionem Rectam, et Inversam. Partitio
secunda ejus in Analyticam, et Doetrinam de Elen-
chis. Partitio Doctrince de Elenchis, in Elenchos
Sophismatum, Elenchos Hermeniae, et Elenchos
Imaginum sive Idolorum. Partitio Idolorum in
Idola Tribus, Idola Specus, et Idola Fori. Appen-
dix Artis Judicandi. videlicet de Analogia Demon-
strationum pro Natura Subjecti.
Transeamus nunc ad Judicium, sive Artem Ju-
dicandi ; in qua agitur de natura Probationum sive
Demonstrationum. In Arte autem ista Judicandi (ut
etiam vulgo receptum est) aut per Inductionem aut
per Syllogismum concluditur. Nam Enthymemata et
Exempla illorum duorum compendia tantum sunt. At
quatenus ad Judicium quod fit per Inductionem, nihil
est quod nos detinere debeat ; uno siquidem eodemque
mentis opere illud quod quaeritur, et invenitur et judi-
catur. Neque enim per medium aliquod res transigi-
tur, sed immediate, eodem fere modo quo fit in sensu.
Quippe sensus, in objectis suis primariis, simul et ob-
jecti speciem arripit et ejus veritati consentit. Aliter
autem fit in Syllogismo ; cujus probatio immediata non
est, sed per medium perficitur. Itaque alia res est
Inventio Medii, alia Judicium de Consequentia Argu-
menti. Nam primo discurrit mens, postea acquiescit.
At Inductionis formam vitiosam prorsus valere jube-
mus ; legitimam ad Novum Organum remittimus. Ita-
que de Judicio per Inductionem hoc loco satis.
De illo altero per Syllogismum quid attinet dicere ;
396
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
cum subtilissimis ingeniorum limis haec res fere attrita
sit, et in multas minutias redacta ? Nee minim, cum
sit res quae cum intellectu humane- magnam habeat
sympathiam. Nam animus humanus miris modis ad
hoc contendit et anhelat, ut non pensilis sit, sed nancis-
catur aliquid fixum et immobile cui tanquam firma-
mento in transcursibus et disquisitionibus suis innitatur.
Sane, quemadmodum Aristoteles probare conatur in-
veniri in omni motu corporum aliquid quod quiescit ; et
fabulam antiquam de Atlante, qui ipse erectus coelum
humeris sustinuit, pereleganter ad polos mundi traducit,
circa quos conversiones expediuntur ; 1 similiter magno
studio appetunt homines aliquem habere intra se cogi-
tationum Atlantem, aut polos qui intellectus fluctua-
tiones et vertigines aliquatenus regant ; timentes scili-
cet, ne coelum ipsorum ruat. Itaque ad principia
scientiarum constituenda praepropere festinarunt, circa
qu« omnis disputationum varietas verteretur, sine peric-
ulo ruinae et casus ; nescientes profecto, eum qui certa
nimis propere captaverit in dubiis finiturum ; qui autem
judicium tempestive cohibuerit ad certa perventurum.
Manifestum est igitur, Artem hanc Judicandi per
Syllogismum nihil aliud esse quam reductionem propo-
sitionum ad principia, per medios terminos. Principia
autem consensu recepta intelliguntur, atque a quaes-
tione eximuntur. At terminorum mediorum inventio
libero ingeniorum acumini et investigationi permittitur.
Est autem Reductio ilia duplex ; Directa scilicet, et
In versa. Directa est, cum ipsa propositio ad ipsum
principium reducitur ; id quod Probatio Ostemiva vo-
catur. Inversa est, cum contradictoria propositionis
reducitur ad contradictorium principii ; quod vocant
1 Arist. l)e Mot. Anim. 2 and 3.
LIBER QUINTUS. 397
Probationem per Incommodum. Numerus vero termi-
norum mediorum, sive scala eorum, minuitur aut auge-
tur pro remotione propositionis a principio.
His positis partiemur Artem Judicii (sicut vulgo
fere solet) in Analyticam, et Doctrinam de Elenchis.
Altera indicat, altera cavet. Analytica enim veras
formas instituit de consequentiis argumentorum ; a qui-
bus si varietur sive deflectatur, vitiosa deprehenditur
esse conclusio ; atque hoc ipsum in se elenchum quen-
dam, sive redargutionem, continet. Rectum enim (ut
dicitur) et sui index est et obliqui. Tutissimum nihilo-
minus est Elenchos veluti monitores adhibere, quo facil-
ius detegantur fallaciae, judicium alioquin illaqueaturae.
In Analytica vero nihil desiderari reperimus ; quin
potius oneratur superfluis quam indiget accessionibus.
Doctrinam de Elenchis in tres partes dividere pla-
cet : Elenchos Sophismatum ; Elenchos Hermenice ; et
Elenchos Imaginum sive Idolorum. Doctrina de Elen-
chis Sophismatum apprime utilis est. Quamvis enim
pinguius fallaciarum genus a Seneca non inscite com-
paretur cum praestigiatorum technis, in quibus quo
pacto res geratur nescimus, aliter autem se habere
rem quam videtur satis novimus ; 1 subtiliora tamen
Sophismata non solum id praestant ut non habeat
quis quod respondeat, sed et judicium ipsum serio
confundunt.
Haec pars de Elenchis Sophismatum praeclare trac-
tata est ab Aristotele, quoad praecepta ; etiam a Platone
adhuc melius, quoad exempla ; neque illud tantum in
persona sophistarum antiquorum (Gorgiae, Hippiae,
Protagoras, Euthydemi, et reliquorum), verum etiam
in persona ipsius Socratis, qui cum illud semper agat,
1 Senec. Epist. 45.
398 DE AUGMENTIS SCTENTIARUM
ut nihil affirm et sed a caeteris in medium adducta
infirmet, ingeniosissime objectionum, fallaciarum, et
redargutionum modos expressit. Itaque in hac parte
nihil habemus quod desideremus. Illud interim notan-
dum ; quamvis usum hujus doctrinae probum et praecip-
uum in hoc posuerimus, ut redarguantur sophismata ;
liquido nihilominus patere, usum ejus degenerem et
corruptum ad captiones et contradictiones per ilia ipsa
sophismata struendas et concinnandas spectare. Quod
genus facultatis etiam pro eximio habetur, et baud par-
vas affert utilitates ; licet eleganter introducta sit a quo-
piam ilia differentia inter oratorem et sophistam, quod
alter tan qua m leporarius cursu praestet, alter tanquam
lepus ipse flexu.
Sequuntur Elenchi Hermenice ; ita enim (vocabulum
potius quam sensum ab Aristotele mutuantes) eos ap-
pellabimus. Redigamus igitur hominibus in memoriam
ea quae a nobis de Transcendentibus et de Adventitiis
Entium Conditionibus sive Adjunctis (cum de Philoso-
phia Prima ageremus) superius dicta sunt. Ea sunt
Majus, Minus ; Multum, Paucum ; Prius, Posterius ;
Idem, Diversum ; Potentia, Actus ; Habitus, Privatio ;
Totum, Partes ; Agens, Patiens ; Motus, Quies ; Ens,
Non Ens ; et similia. Inprimis autem meminerint et
notent difFerentes eas, quas diximus, harum rerum con-
templationes ; videlicet quod possint inquiri vel Phys-
ice, vel Logice. Physicam autem circa eas tracta-
tionem, Philosophiae Primae assignavimus. Superest
Logica. Ea vero ipsa est res, quam in praesenti Doc-
trinam de Elenchis Hermeniae nominamus. Portio
certe est haec doctrinae sana et bona. Hoc enim ha-
bent notiones illae generales et communes, ut in omni-
bus disputationibus ubique intercurrant ; adeo ut nisi
LIBER QUINTUS. 399
accurate et anxip cum judicio bene jam ab initio dis-
tinguantur, universo disputationum lumini caliginem
miris inodis offusurae shit, et eo rem fere deducturae ut
desinant disputationes in pugnas verborum. Etenim
aequivocationes et malae acceptiones verborum (pra>
sertim hujus generis) sunt Sophismata Sophismatum.
Quare etiam melius visum est istarum tractationem
seorsum constituere, quam earn vel in Philosophiam
Primam sive Metaphysicam recipere, vel ex parte
Analyticae subjicere, lit Aristoteles satis confuse fecit.
Dedimus autem ei nomen ex usu, quia verus ejus usus
est plane redargutio et cautio circa usum verborum.
Quinimo. partem illam de Praedicamentis, si recte instit-
uatur, circa cautiones de non confundendis aut trans-
ponendis definitionum et divisionum terminis, praecip-
uum usum sortiri existimamus, et hue etiam referri
malumus. Atque de Elenchis Hermeniae hactenus.
Ad Elenchos vero Imaginum, sive Idolorum, quod
attinet ; sunt quidem Idola profundissimae mentis hu-
manae fallaciae. Neque enim fallunt in particularibus,
ut caeterae, judicio caliginem offundendo et tendiculas
struendo ; sed plane ex praedispositione mentis prava
et perperam constituta, quae tanquam omnes intellectus
anticipationes detorquet et inficit. Nam Mens Hu-
mana (corpore obducta et obfuscata) tantum abest ut
speculo piano, aequali, et claro similis sit (quod rerum
radios sincere excipiat et reflectat), ut potius sit instar
speculi alicujus incantati, pleni superstitionibus et spec-
tris. Imponuntur autem intellectui Idola, aut per na-
turam ipsam generis humani generalem ; aut per natu-
ram cujusque individualem ; aut per verba sive naturam
communicativam. Primum genus Idola Tribus, secun-
dum Idola Specus, tertium Idola Fori vocare consuevi-
400 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
mus. Est et quartum genus, quod Idola Theatri ap-
pellamus, atque super-inductum est a pravis theoriis
sive philosophiis, et perversis legibus demonstrations, m.
Verum hoc genus abnegari potest et deponi ; itaque
illud in praesentia omittemus. At reliqua plane obsi-
dent mentem, neque prorsus evelli possunt. Igitur
non est, quod quis in istis Analyticam aliquam expec-
tet ; sed doctrina de Elenchis est circa ipsa Idola doc-
trina primaria. Neque (si verum omnino dicendum
sit) doctrina de Idolis in artem redigi possit ; sed tan-
tum adhibenda est, ad ea cavenda, prudentia quaedam
contemplativa. Horum autem tractationem plenam
et subtilem ad Novum Organum amandamus ; pauca
generaliter tan turn de iis hoc loco dicturi.
Idolorum Tribus exemplum tale sit. Natura intellec-
ts humani magis afficitur Affirmativis et Activis quam
Negativis et Privativis ; cum rite et ordine aequum se
utrique praebere debeat. At ille, si res quaepiam ali-
quando existat et teneat, fortiorem recipit de ea im-
pressionem quam si eadem longe pluries fallat aut in
contrarium eveniat. Id quod omnis superstitionis et
vanae credulitatis quasi radix est. Itaque recte respon-
dit ille qui, cum suspensa tabula in templo monstrare-
tur eorum qui vota solverant quod naufragii periculum
effugissent, atque interrogando premeretur, annon turn
demum Neptuni numen agnosceret ? Quaesivit vicis-
sim, At ubi sunt illi depicti, qui post vota nuncupata
perierunt?1 Atque eadem est ratio superstition um
similium, sicut in Astrologicis, Insomniis, Ominibus,
et reliquis. Alterum exemplum est hujusmodi : Ani-
mus humanus (cum sit ipse substantia aequalis et uni-
formis) majorem prcesupponit et affingit in natura rerum
i See Nov. Org. i. 46.
LIBER QUINTUS. 401
cequalitatem et uniformitatem, quam revera est. Hinc
commentum mathematicorum, In coelestibus omnia mo-
veri per circulos perfectos, rejiciendo lineas spirales.
Hinc etiam fit, quod, cum multa sint in natura monod-
ica et plena imparitatis, affingat tamen semper cogi-
tatio humana Relativa, Parallela, et Conjugata. Ab
hoc enim fonte elementum ignis cum orbe suo intro-
ductum est, ad constituendam quaternionem cum reli-
quis tribus, terra, aqua, aere. Chymici autem fanati-
cam instruxerunt rerum universarum phalangem, ina-
nissimo commento inveniri fingentes in quatuor illis
suis elementis (coelo, aere, aqua, et terra) species sin-
gulas parallelas invicem et conformes.1 Tertium ex-
emplum est superiori finitimum ; quod Homo fiat quasi
Norma et Speculum Naturce. Neque enim credibile
est (si singula percurrantur et riotentur) quantum
agmen Idolorum philosophise immiserit naturalium
operationum ad similitudinem actionum humanarum
reductio : hoc ipsum, inquam, quod putetur talia na-
turam facere qualia homo facit. Neque multo meliora
sunt ista quam hseresis Anthropomorphitarum, in cellis
ac solitudine stupidorum monachorum orta ; aut sen-
tentia Epicuri huic ipsi in Paganismo respondens, qui
Diis humanam figuram tribuebat. At non opus fuit
Velleio Epicureo interrogare, Car Dens ccelum stellis
et luminibus, tanquam cedilis, ornasset?2 Nam si sum-
1 See note on Nov. Org. i. 45. — J. S.
2 Cicero De Nat. Deor. i. c. 9. Compare the following extract from
Galileo's letter to Gallanzone Gallanzoni: — " Uno dei nostri piu celebri
architetti se avesse avuto a compartire nella gran volta del cielo la molti-
tudine di tante stelle fisse, credo io che distribuite le avrebbe con bei parti-
menti di quadrati, esagoni, ed ottangoli; interzando le maggiori tra le
mezzane e le piccole, con sue intere correspondenze, parendogli in questo
modo di valersidi belle proporzione: ma all' incontro Iddio, quasi che colla
mano del caso le abbia disseminate, pare a noi che senza regola simmetria
o eleganza alcuno le abbia colassu sparpagliate."
vol. ii. 26
402 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
mus ille opifex ad modum sedilis se gessisset, in pul-
chrum aliquem et elegantem ordinem stellas digerere
debuisset, operosis palatiorum laquearibus consimilem ;
cum e contra aegre quis ostendat in tain infinite stel-
larum numero figuram aliquam vel quadratam, vel
triangularem, vel rectilinearem. Tanta est harmonise
discrepantia inter spiritum hominis et spiritum mundi.
Quod ad Idola Specus attinet, ilia ortum habent ex
'propria cujusque natura et animi et corporis; atque
etiam ex edueatione et consuetudine, et fortaitis rebus,
quae singulis hominibus accidunt. Pulcherrimum enim
emblema est illud de Specu Platonis. Siquidem si
quis (missa ilia exquisita parabolae subtilitate) a prima
infantia in antro aut caverna obscura et subterranea
ad maturam usque aetatem degeret, et tunc derepente
in aperta prodiret, et hunc coeli et rerum apparatum
contueretur ; dubium non est, quin animum ejus subi-
rent et perstringerent quamplurimae mirae et absur-
dissimae phantasiae. Nos vero scilicet sub aspectu coeli
degimus ; interea tamen animi in cavernis corporum
nostrorum conduntur ; ut infinitas errorum et falsita-
tum imagines haurire necesse sit, si e specu sua raro
tantum et ad breve aliquod tempus prodeant, et non in
contemplatione naturae perpetuo tanquam sub dio mo-
rentur. Emblemati siquidem illi de Specu Platonis 1
optime convenit parabola ilia Heracliti, quod homines
scientias in mundis propriis et non in mundo majore
q icerant.
At Idola Fori molestissima sunt, quae ex foedere ta-
cito inter homines de Verbis et No minibus impositis se
in intellectum insinuarunt. Verba autem plerunque
1 Plato, Republ. vi. For the reference to Heraclitus, see the note 1.
p. 252. of vol. i.
LIBER QUINTUS. 403
ex captu vulgi induntur, atque per difFerentias quarum
vulgus capax est res secant ; cum autem .intellectus
acutior aut observatio diligentior res melius distin-
guere velit, verba obstrepunt. Quod vero hujus re-
medium est (definitiones scilicet) in plurimis lmic
malo mederi nequit ; quoniam et ipsae definitiones ex
verbis constent, et verba gignant verba. Etsi autem
putemus verbis nostris nos imperare ; et illud facile
dictu sit, Loquendum esse at vulgus, sentiendum ut
sapientes ; 1 quinetiam vocabula artium (quae apud
peritos solum valent) huic rei satisfacere videri pos-
sint ; et definitiones 2 (de quibus diximus) artibus
praemissae (secundum prudentiam Mathematicorum)
vocabulorum pravas acceptiones corrigere valeant ;
attamen haec omnia non sufficiunt, quo minus verbo-
rum praestigiae et incantationes plurimis modis sedu-
cant, et vim quandam intellectui faciant, et impetum
suum (more Tartarorum sagittationis) retro in intel-
lectum (unde profecta sint) retorqneant. Quare al-
tiore et novo quodam remedio ad hoc malum opus est.
Verum haec jam cursim perstringimus, interim desid-
erari pronunciantes hanc doctrinam, quam JElenchos
Magnos, sive de Idolis animi humani nativis et adven-
titiis, appellabimus. Ejus autem tractationem legiti-
mam ad Organum Novum referimus.
Superest Artis Judicandi Appendix quaedam insig-
nis ; quam etiam desiderari statuimus. Siquidem Ar-
istoteles rem notavit, modum rei nullibi persecutus est.
Ea tractat, quales demonstrationes ad quales materias
sive subjecta api)licari debeant ; ut haec doctrina tan-
lu Loquendum enim est ut plures, sentiendum ut pauci." — Niphus's
Commentary on Aristot. de Gen. et Corr. lib. i. fo. 29. g.
2 Diffiniliones'm the original. — /. S.
404 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quam Judicationes Judicationum contineat. Optime
enim Aristoteles neque demonstrationes ab oratoribus,
neque suasiones a mathematicis requiri debere monet.1
Ut si in probationis genere aberretur, judicatio ipsa
non absolvatur. Quando vero sint quatuor demon-
strationum genera, vel per consensum immediatum et
notiones communes ; vel per Inductionem ; vel per Syl-
logismum ; vel per earn (quam recte vocat Aristoteles)
Demonstrationem in Orbem 2 (non a notioribus scilicet,
sed tanquam de piano) ; habent hae demonstrationes
singulae certa subjecta et materias scientiarum in qui-
bus pollent, alia a quibus excluduntur. Etenim rigor
et curiositas in poscendo probationes nimium severas
in aliquibus, mnlto magis facilitas et remissio in acqui-
escendo probationibus levioribus in aliis, inter ea sunt
numeranda quae detrimenti plurimum et impedimenti
scientiis attulerunt. Atque de Arte Judicandi haec
dicta sint.
CAPUT V,
Partitio Artis Retinendi sive Retentivce in Doctrinam de
Adminiculis Memoriae, et Doctrinam de Memoria
ipsa. Partitio Doctrinoe de Memoria ipsa in Prae-
notionem, et Emblema.
Artem Retinendi, sive Custodiendi, in duas doctri-
nas partiemur ; Doctrinam scilicet de Adminiculis Me-
moriae, et Doctrinam de Memoria ipsa. Adminiculum
Memoriae plane scriptio est. Atque omnino monen-
dum, quod Memoria sine hoc adminiculo rebus prolix-
ioribus et accuratioribus impar sit ; neque ullo modo
1 Arist. Metaph. ii. 3. 2 Arist. Post. Analyt. ii. 13.
LIBER QUINTUS. 405
nisi de scripto recipi debeat. Quod etiam in Philoso
phia Inductiva et Interpretation Naturae praecipue ob-
tinet. Tarn enim possit quis calculationes Ephemeridis
memoria nuda absque scripto absolvere, quam interpre-
tationi naturae per meditationes et vires memoriae na-
tivas et nudas sufficere ; nisi eidem memoriae per tabulas
ordinatas ministretur. Verum missa Interpretation
Naturae, quae doctrina nova est, etiam ad veteres et
populares scientias baud quicquam fere utilius esse pos-
sit quam Memoriae Adminiculum solidam et bonum ;
hoc est, Digestum probum et eruditum Locorum Com-
munium. Neque tamen me fugit, quod relatio eorum
quae legimus aut discimus in Locos Communes dam-
no eruditionis ab aliquibus imputetur, ut quae lectionis
cursum remoretur, et Memoriam ad feriandum invitet.
Attamen quoniam adulterina res est in Scientiis praec-
ocem esse et promptum, nisi etiam solidus sis et mul-
tipliciter instructus, diligentiam et laborem in Locis
Communibus congerendis magni prorsus rem esse usus
et firmitudinis in studiis judicamus ; veluti quae Inven-
tioni copiam subministret, et aciem Judicii in unum
contrahat. Verum est tamen inter methodos et syn-
taxes Locorum Communium quas nobis adhuc videre
contigit, nullam reperiri quae alicujus sit pretii ; quan-
doquidem in titulis suis faciem prorsus exhibeant magis
scholae quam mundi ; vulgares et paedagogicas adhi-
bentes divisiones, non autem eas quae ad rerum me-
dullas et interiora quovis modo penetrent.
Circa Memoriam autem ipsam, satis segniter et lan-
guide videtur adhuc inquisitum. Extat certe de ea ars
quaepiam ; verum nobis constat turn meliora praecepta
de Memoria confirmanda et amplianda haberi posse
quam ilia ars complectitur, turn practicam illius ipsius
403 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
artis meliorem institui posse quam quae recepta est.
Neque tamen ambigimus (si cui placet liac arte ad
ostentationem abuti) quin possint praestari per earn
nonnulla mirabilia et portentosa ; sed nihilominus res
quasi sterilis est (eo quo adhibetur modo) ad usus hu-
manos. At illud interim ei non imputamus, quod nat-
uralem memoriam destruat et super-oneret (ut vulgo
objicitur) ; sed quod non dextra instituta sit ad auxilia
memoriae commodanda in negotiis et rebus seriis. Nos
vero lioc habemus (fortasse ex genere vitae nostro polit-
icae) ut quae artem jactant, usum non praebent, parvi
faciamus. Nam ingentem numerum nominum aut ver-
borum semel recitatorum eodem ordine statim repet-
ere ; aut versus complures de quovis argumento ex-
tempore conficere; aut quidquid oceurrit satirica aliqua
similitudine perstringere ; aut seria quaeque in jocum
vertere ; aut contradictione et eavillatione quidvis elu-
dere ; et similia ; (quorum in facultatibus animi haud
exigua est copia, quaeque ingenio et exercitatione ad
miraculum usque extolli possunt ;) haec certe omnia et
his similia nos non majoris facimus quam funambulo-
rum et mimorum agilitates et ludiera. Etenim eadem
ferme res sunt ; cum haec corporis, ilia animi virions
abutantur ; et admirationis forsitan aliquid habeant,
dignitatis parum.1
1 Of the art of memory Agrippa remarks : u Solent enim in gymnasiis
plerunque hujus artis professione nebulones quidam scholaribus imponere
ac rei novitate pecuniolam ab incautis emungere: turpe et impudentis est
multarum rerum lectionem instar mercimoniorum ante fores explicare, cum
interim vacua domus sit." — De lncert. et Vanit. Scient. c. 10.
The illustration at the end of this passage may have suggested that
which Bacon employs in speaking of the method of Raymond Lully, vide
infra, p. 436.
In Selden's Table-talk he is made to affirm that, whatever may be said
of great memories, no man will trust his memory when writing what is to
be given to the world. [See Table-talk, under title " Minister Divine."]
LIBER QUINTUS. 407
Ars autem Memoriae duplici nititur intentione ; Prae-
notione, et Emblemate. Praenotionem vocamus abscis-
sionem quandam investigationis infinitae. Cum enim
quis aliquid revocare in memoriam conatur ; si nul-
lam Praenotionem habeat aut perceptionem ejus quod
quaerit, quaerit certe et molitur, et hac iliac discurrit
tanquam in infinito. Quod si certam aliquam Prae-
notionem habeat, statim abscinditur infinitum, et fit
discursus Memoriae magis in vicino, ut venatio damae
intra septa.1 Itaque et ordo manifesto juvat Memo-
riam. Subest enim Praenotio, id quod quaeritur tale
esse debere ut conveniat cum ordine. Similiter carmi-
na facilius discuntur memoriter quam prosa. Si enim
haeretur in aliquo verbo, subest Praenotio, tale debere
esse verbum quod conveniat cum versu. Atque ista
Praenotio est Artificialis Memoriae' pars prima. Nam
in Artificiali Memoria locos habemus jam ante digestos
et paratos ; imagines extempore, prout res postulat,
conficimus; at subest Praenotio, talem esse debere imag-
inem, qualis aliquatenus conveniat cum loco ; id quod
vellicat memoriam, et aliquo modo munit ad rem quam
quaerimus. Emblema vero deducit intellectuale ad sen-
sibile : sensibile autem semper fortius percutit memo-
riam, atque in ea facilius imprimitur quam intellectu-
ale ; adeo ut etiam brutorum memoria per sensibile
excitetur ; per intellectuale minime. Itaque facilius
retineas imaginem venatoris leporem persequentis, aut
pharmacopoei pyxides ordinantis, aut pedantii oratio-
nem habentis, aut pueri versus memoriter recitantis,
aut mimi in scena agentis, quam ipsas notiones in-
ventionis, dispositionis, elocutionis, memoriae, actionis.
Sunt et alia quae pertinent ad Memoriam juvandam
1 Compare Nov. Org. ii. 26.
408 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM LIB. QUINT.
(ut modo diximus) ; sed Ars quae jam habetur ex his
duobus jam praemissis consistit. Particulares autem
artium defectus persequi, fuerit ab instituto nostro
recedere. Igitur de Arte Retinendi sive Custodiae,
hgec dicta sint. Jam vero ad quartum
membrum Logicae, quod Traditio-
nem et Elocutionem trac-
tat, ordine per-
venimus.
FKANCISCI BAEONIS DE VERULAIIO,
VICE-COMITIS SANCTI ALBANI,
DE DIGNITATE ET AUGMENTIS
SCIENTIARUM,
LIBER SEXTUS.
AD REGEM SUUM.
CAPUT L
Partitio Traditivce in Doctrinam de Organo Serm orris,
Doctrinam de Methodo Sermonis, et Doctrinam de
Illustratione Sermonis. Partitio Doctrinal de Or-
gano Sermonis in Doctrinam de Notis Rerum, de
Locutione, et de Scriptione ; quarum duce posteriores
Grammaticam constituunt, ejusque partitioned sunt
Partitio Doctrine de Notis Rerum in Hieroglyphica,
et Characteres Reales. Partitio Secunda Grammat-
ical in Literariam, et Philosophantem. Aggregatio
Poeseos quoad Metrum ad Doctrinam de Locutione.
Aggregatio Doctrinae de Ciphris ad Doctrinam de
Scriptione.
Conceditur certe cui vis (Rex Optime) seipsum et
sua ridere et ludere. Quis igitur novit, num forte opus
istud nostrum non descriptum fuerit ex libro quodam
veteri, reperto inter libros famosissimae illius bibli-
othecae Sancti Victoris ; quorum catalogum excepit
410 DE AUGMENTS SC1ENTIARUM
magister Franciscus Rabelesius ? 1 Illic enim invenitur
liber, cui titulus est Formicarium Artium. Nos sane
pusillum acervum pulvisculi congessimus, et sub eo
complura scientiarum et artium grana condidimus ; quo
formica? reptare possint, et paulatim conquiescere, et
subinde ad novos se labores accingere. At regum sa-
pientissimus pigros quoscunque remittit ad formicas ;
nos aulem pigros eos homines pronunciamus, quibus
acquisitis uti tantum cordi sit, neque subinde novas
scientiarum sementes et messes facere.
Accedamus hunc ad Artem Tradendi, sive Profe-
rendi et Enunciandi ea qua? inventa, judicata, ac in
memoria reposita sunt ; quam nomine generali Tradi-
tivam appellabimus. Ea omnes artes circa Verba et
Sermones complectitur. Quamvis enim Ratio Sermo-
nis veluti anima sit, tamen in tractando disjungi debent
Ratio et Sermo ; non minus quam Anima et Corpus.
Traditivam in tres partes dividemus ; Doctrinam circa
Organum Sermonis ; Doctrinam circa Methodum Ser-
monis ; et Doctrinam circa Sermonis Illustrationern sive
Ornatam.
Doctrina de Organo Sermonis vulgo recepta, quae et
Grammatica dicitur, duplex est ; altera de Locutione,
altera de Scriptione ; recte enim Aristoteles ; Cogitatio-
num tesserce. verba, verborum literce? Utrunque Gram-
matical assignabimus. Verum ut rem altius repetamus,
antequam ad Grammaticam et j)artes ejus jam dictas
veniamus, in genere de Organo Traditivae dicendum
est. Videntur enim esse proles quaedam Traditivae
aliae, praeter Verba et Literas. Hoc igitur plane stat-
1 Pantag. ii. 7. The humour of making catalogues of imaginary books
probably began with Rabelais.
2 Arist. De Interpret, i. 1.
LIBER SEXTUS. 411
uendum est ; quidquid scindi possit in differentias satis
numerosas ad notionum varietatem explicandam (mo-
do differentiae illae sensui perceptibiles sint) fieri posse
vehiculum cogitationum de homine in hominem. Nam
videmus nationes Unguis discrepantes commercia non
male per gestus exercere. At in praetica nonnullorum,
qui surdi et muti usque a nativitate fuerant et alias
erant ingeniosi, miros vidimus l haberi inter eos et
amicos suos, qui eorum gestus perdidicerant, dialogos.
Quinetiam notissimum fieri jam coepit, quod in China
et provinciis ultimi Orientis in usu hodie sint charac-
teres quidam reales, non nominates; qui scilicet nee
literas nee verba, sed res et notiones exprimunt.2
Adeo ut gentes complures linguis prorsus discrepan-
tes, sed hujusmodi characteribus (qui apud illos latius
recepti sunt) consentientes, scriptis communicent ;
eousque ut librum aliquem, hujusmodi characteribus
con script urn, quaeque gens patria lingua legere et
reddere possit.3
1 So in the original.
2 In Acosta's History of (he New World [book 6. c. 5.], which is a very
interesting book, the writer, in giving an account of the way in which the
Mexicans used hieroglyphical characters, makes a digression on the writ-
ing of the Chinese, in a manner which indicates that at that time their
mode of writing was not generally known.
3 This assertion was made by the early missionaries, and has been con-
stantly repeated since. Within certain limits it is true; just as an Italian
and an Englishman may read or write Latin equally well, though they pro-
nounce it differently. But the structure of the spoken languages, or rather
dialects, to which written Chinese can correspond must be identical. It is
difficult to attach a precise meaning to such statements as Remusat's "Les
signes de leur Venture, pris en general, n'expriment pas des pronunciations,
mais des id^es." Every character has in truth, he immediately afterwards
remarks, its sound; and a Chinese book can of course be read aloud in
Chinese. Moreover the great majority of Chinese characters carry with
them an indication of their pronunciation. They consist of two elements,
one being a simpler character of the same sound, although generally speak-
ing of totally different meaning, the other referring more or less precisely
412 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Note igitur Rerum, quae absque ope aut medio Ver-
borum res significant, duplicis generis sunt ; quarum
prius genus ex Congruo, alterum ad Placitum signifi-
cat. Prioris generis sunt Hieroglyphica, et Gestus ;
posterioris vero ii, quos diximus, Characteres Reales.
Hieroglyphicorum usus vetustus admodum et in vene-
ratione quadam habitus, praecipue apud ^Egyptios, gen-
tem valde antiquam ; adeo ut videantur Hieroglyphica
fuisse Scriptio quasdam ante-nata et senior ipsis Ele-
mentis Literarum, nisi forte apud Hebraeos. Gestus
autein tanquam Hieroglyphica transitoria sunt. Que-
madmodum enim verba prolata volant, scripta manent ;
ita et Hieroglyphica gestibus expressa transeunt, de-
picta durant. Cum enim Periander, consul tus de con-
to the meaning. Thus the character for a particular kind of tree will con-
tain, besides the phonetic element, the character for tree or wood in gen-
eral ; so too will very frequently that for a thing made of wood. These
elements have been termed Phoneticae and Classifies. But most of the
latter admit of being used in different combinations as Phoneticae. They
correspond precisely with the kind of hieroglyphics which Bunsen calls de-
terminants, and are for the most part the same as the radicals (as they are
called) used in arranging words in the Chinese dictionaries. The class of
characters of which I have been speaking, is the fourth of the six classes
into which Chinese characters are commonly divided. They are called
Hiai-Ching, id est joined to sound, or Hing-Ching, id est representing the
sound; and it is said that out of twenty -four thousand characters it was
found that twenty-two thousand are of this kind. See Callery, Systema
phoneticum Scripturce Sinicce, i. 9. He refers for his authority to a Chinese
encyclopaedia.
The view taken of the nature of these characters in Marshman's Clavis
Sinica, is, as Remusat has pointed out, wholly wrong. It is much to be
wished that a person sufficiently acquainted with the subject would investi-
gate the analogy which exists between the Chinese and Egyptian modes of
writing; not, of course, with any notion of establishing a historical con-
nexion (as was once attempted) between the two nations. It is exceed-
ingly remarkable, that as early as the fourth dynasty the Eg}-ptians seem
to have had a complete and even copious system of purely alphabetic char-
acters, though, as Lepsius has shown, the majority of their alphabetic char-
acters are of later date. I must apologise for the length of this note on a
subject not very closely connected with the text.
LIBER SEXTUS. 413
servanda tyrannide, legatum astare juberet ; atque ipse
in horto deambulans summitates florum eminentiorum
carperet, ad caedem * procerum innuens ; 2 non minus
usus est Hieroglyphico, quam si id in charta depinxisset.
Illud interim patet, Hieroglyphica et Gestus semper cum
re significata aliquid similitudinis habere, et emblemata
quaedam esse ; unde eas notas rerum ex congruo nomi-
navimus. At Characteres Reales nihil habent ex em-
blemate, sed plane surdi sunt ; non minus quam ipsa
elementa literarum ; et ad placitum tantum efficti, con-
suetudine autem tanquam pacto tacito recepti. Illud
interim liquet, vasta ipsorum multitudine ad scriben-
dum opus esse ; tot enim esse debent, quot sunt voeab-
ula radicalia. Hsec igitur portio Doctrinae de Organo
Sermonis quae est de Notis Rerum, nobis ponitur pro
Desiderato. Etsi autem tenuis possit videri esse ejus
usus, cum verba et scriptio per literas sint organa Trad-
itivag longe commodissima ; visum est tamen nobis,
veluti rei non ignobilis, aliquam hoc loco mentionem
ejus facere. Tractamus enim hie veluti numismata
rerum intellectualium ; nee abs re fuerit nosse, quod
sicut nurnmi possint confici ex alia materia praeter au-
rum et argentum, ita et Notae Rerum alise possint cudi,
praeter Verba et Literas.
Pergamus igitur ad Grammaticam. Ea vero veluti
viatoris locum erga caeteras scientias obtinet ; non nob-
ilem ilium quidem, sed inprimis tamen necessarium ;
praesertim cum scientiae nostris saeculis ex linguis eru-
1 Sedem in the original. — J. S.
2 Compare this with Solyman's lesson to his vizir on the art of sieges.
" Come close to me," said the Sultan, "but on your head be it if you tread
on the carpet on which I sit." The vizir reflected for a while, then gradu-
ally rolling up the carpet, advanced close to his instructor. " All is said,"
resumed Solyman; "you know now how strong places are to be taken."
The lesson was given, it is said, in relation to the siege of Rhodes in 1521.
414 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ditis, non vernaculis, potissimum hauriantur. Neque
tamen dignitas ejus parva censenda est ; quandoquidem
antidoti cujusdam vicibus fungatur contra maledictio-
nem illam eonfusionis linguarum. Sane hoc agit in-
dustria humana, ut se restituat et redintegret in bene-
dictionibus illis quibus culpa sua excidit. Atque contra
maledictionem primam generalem de sterilitate terrae et
comedendo partem suum in sudore vultus sui, reliquis
artibus omnibus se munit et instruit. At contra secun-
dam illam de confusione linguarum, advocat in auxil-
ium Grammaticam. Ejus in Unguis quibusque vernac-
ulis exiguus certe usus est ; in externis perdiscendis
latior ; amplissimus vero in illis linguis quae vulgares
esse desierunt, et in libris tantum perpetuantur.
Grammaticam etiam bipartitam ponemus ; ut alia
sit Literaria, alia Philosophica. Altera adhibetur sim-
pliciter ad linguas, nempe ut eas quis aut celerius per-
discat, aut emendatius et purius loquatur. Altera vero
aliquatenus Philosophise ministrat. Qua in parte oc-
currit nobis Caesarem libros De Analogia conscripsisse ;
atque dubitatio subiit utrum illi hanc, quam dicimus,
Grammaticam Philosophicam tractarint. Suspicamur
tamen nil admodum in illis fuisse subtilius aut sub-
limius ; sed tantum prseceptiones tradidisse de oratione
casta et integra, neque a consuetudine loquendi prava
neque ab affectatione aliquorum vitiata et polluta ;
in quo genere ipse excelluit.1 Veruntamen hac ipsa
1 Aulus Gellius quotes from the Analogia of Caesar, a precept to avoid an
unusual word " veluti scopulum," Nodes Ait. 1 10. Bacon refers to the
Analogia in several other places. Vide supra, p. [161. Observe that he
there speaks of it as a grammatical philosophy in which Caesar was endeav-
ouring to bring words, which are the images of things, into congruity
with the things themselves. Whence it would seem that he had changed
his opinion as to the character of the book; for this would be the very ana-
logia inter verba et res from which here he distinguishes it. J
LIBER SEXTUS. 415
re moniti, cogitatione complexi sumus Grammaticam
quandam quae non analogiam verborum ad invicem,
sed analogiam inter verba et res, sive rationem, sedulo
inquirat ; citra tamen earn, quae Logicae subservit, her-
meniam. Vestigia certe rationis verba sunt ; itaque
vestigia etiam aliquid de eorpore indicant. Hujus
igitur rei adumbrationem quandam tenuem dabimus.
Primo autem minime probamus curiosam illam inqui-
sitionem, quam tamen Plato vir eximius non contemp-
sit ; x nimirum de impositione et originali etymologia
nominum ; supponendo ac si ilia jam a principio ad
placitum indita minime fuissent, sed ratione quadam et
significanter derivata et deducta ; materiam certe ele-
gantem, et quasi ceream, quae apte fingi et flecti possit;
quoniam vero antiquitatum penetralia perscrutari vide-
tur, etiam quodammodo venerabilem ; sed nihilominus
parce veram, et fructu cassam. Ilia demum, ut arbi-
tramur, foret nobilissima Grammaticae species, si quis
in Unguis plurimis tarn eruditis quam vulgaribus eximie
doctus, de variis linguarum proprietatibus tractaret ; in
quibus quaeque excellat, in quibus deficiat, ostendens.
Ita enim et linguae mutuo commercio locupletari pos-
sint, et fiet ex iis quae in singulis Unguis pulchra sunt
(tanquam Venus Apellis 2) orationis ipsius quaedam
formosissima imago et exemplar quoddam insigne, ad
sensus animi rite exprimendos. Atque una etiam hoc
pacto capientur signa haud levia, sed observatu digna
(quod fortasse quispiam non putaret) de ingeniis et
moribus populorum et nationum, ex Unguis ipsorum.
Equidem libenter audio Ciceronem notantem, quod
apud Graecos desit verbum, quod Latinum illud inep-
1 See particularly the Cratylus.
2 Not the Venus of Apelles, but the Helen of Zeuxis.
416 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
turn reddat ; Propter ea, inquit, quod Grrcecis hoc vitium
tarn familiar %e fuit, ut, illud in se ne agnoscerent quidem :
digna certe gravitate Romana censura.1 Quid illud
quod Grseci in compositionibus verborum tanta licentia
usi sunt, Rcmani contra magnam in hac re severitatem
adhibuerunt? Plane colligat quis Graecos fuisse artibus,
Romanos rebus gerendis, magis idoneos. Artium enim
distinctiones verborum compositionem fere exigunt ; at
res et negotia simplieiora verba postulant. Quin He-
braei tantum compositiones illas refugiunt, ut malint
metaphora abuti quam compositionem introducere.
Quinetiam verbis tarn paucis et minime commixtis
utuntur, ut plane ex lingua ipsa quis perspiciat gen-
tem fuisse illam Nazaraeam, et a reliquis gentibus sep-
aratam. Annon et illud observatione dignum (licet
nobis modernis spiritus nonnihil retundat) antiquas
linguas plenas declinationum, casuum, conjugationum,
temporum, et similium fuisse ; modernas, his fere des-
titutas, plurima per praepositiones et verba auxiliaria
segniter expedire ? Sane facile quis conjiciat, utcunque
nobis ipsi placemus, ingenia priorum saeculorum nostris
fuisse multo acutiora et subtiliora.2 Innumera sunt ejus-
1 4l Nam qui aut tempus quid postulet non videt, aut plura loquitur, aut
se ostentat, aut eorum quibuscum est vel dignitatis vel commodi rationem
non habet, aut denique in aliquo genere aut inconcinnus aut multus est, is
ineptus dicitur. Hoc vitio cumulata est eruditissima ilia Grsecorum natio;
itaque quod vim hujus mali Graeci non vident, ne nomen quidem ei vitio
imposuerunt, ut enim quaeras omnia quomodo Graeci ineptum appellent non
reperies." — Cic. Be Oral. ii. 4.
2 On this very interesting question, which Bacon was probably the first
to propose, Grimm has some good remarks in his essay on the origin of lan-
guage, in the Berlin Transactions for 1852. He shows that of the two
classes of languages here contrasted each has its own merits, observing that
mere fulness of grammatical forms is not to be recognised as necessarily an
advantage; else we should be obliged to rate Finnish, in which the noun
has thirteen cases, above Sanscrit, in which it has eight, and Greek, in which
it has only five. It may be remarked in illustration of this, that although
LIBER SEXTUS. 417
modi, quae justum volumcn complere possint. Non abs
re igitur fuerit Grammaticam Philosophantem a Sim-
plici et Literaria distinguere, et Desicleratam ponere.
Ad Grammaticam etiam pertinere judicamus omnia
ilia quae verbis quoquo modo accidunt, qualia sunt So-
nus, Mensura, Accentus. At prima ilia literarum sim-
plicium cunabula (nempe qua percussione linguae, qua
apertura oris, qua adductione labiorum, quo nisu gut-
turis, singularum literarum sonus generetur) ad Gram-
maticam non pertinent, sed portio sunt Doctrinae de
Sonis, sub Sensu et Sensibili tractanda. Sonus, de
quo loquimur, Grammaticus ad Euphonias tantum per-
tinet et Dysphonias. Illarum quaedam communes sunt.
Nulla enim est lingua, quin vocalium concurrentium
hiatus aut consonantium concurrentium asperitates ali-
quatenus refugiat. Sunt et aliae respective, quae scili-
cet diversorum populorum auribus gratae aut ingratae
accedunt. Graeca lingua diphthongis scatet ; Latina
longe parcius. Lingua Hispanica literas tenues adit,
easque statim vertit in medias.1 Linguae quae ex Gothis
fluxere aspiratis gaudent.2 Multa sunt ejusmodi : ve-
rum haec ipsa fortasse plus satis.
there are in Sanscrit past tenses corresponding to the Greek aorists and per-
fects, yet the accuracy of logical discrimination which appropriates the
latter to the completed action belongs to Greek only; so too of the appro-
priation of the imperfect to express an uncompleted action. See Bopp,
Comparative Grammar, § 513.
1 This is somewhat overstated. The Spanish generally retains the Latin
tenuis at the beginning of words and often in the middle. The tendency
to the flattening Bacon mentions is most marked in the case of p and b.
See Diez, Grammatik der Romanischen Sprachen, i. 252., for a general table
of consonantal changes in the Roman tongues. A remarkable peculiarity
in Spanish is the substitution of h (now dropped in pronunciation) for the
Latin f at the beginning of words. It is not however universal, and be-
longs to a comparatively late period of the language, no trace of it being
found, according to Diez, in the poem of the Cid.
2 Bacon no doubt refers to High and Low German. The Gothic itself —
vol. ii. 27
418 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
At Mensura Verborum ingens nobis corpus artis
peperit, Poesim scilicet, non quatenus ad materiam (de
qua supra) sed quatenus ad stilum et figuram verbo-
rum ; versus nimirum sive carmina. Circa quoe ars
habetur quasi pusilla, exempla accedunt grandia et in-
finita. Neque tamen ars ilia (quam Prosodiam Gram-
matici appellant) ad carminum genera et mensuras
edocendas tan turn restringi debeat. Adjicienda enim
sunt praecepta, quod carminum genus cuique materiae
sive subjecto optime conveniat. Antiqui heroica car-
mina historiis et encomiis applicaverunt ; elegos quer-
imoniis ; iambos invectivis ; lyricos odis et hymnis.
Neque hsec prudentia recentioribus poetis in Unguis pro-
priis defuit. Illud reprehendendum, quod quidam anti-
quitatis nimium studiosi linguas modernas ad mensuras
antiquas (heroi'cas, elegiacas, sapphicas, &c.) traducere
conati sunt;1 quas ipsarum linguarum fabrica respuit,
nee minus aures exhorrent. In hujusmodi rebus sensus
judicium artis praeceptis praeponendum ; ut ait ille,
Cocnae fercula nostras
Mallem convivis quam placuisse cocis.2
commonly called Moeso-Gothic, but which might perhaps be as fitly called
Italian-Gothic, as the existing remains of it belong probably to Italy in the
time of Theodoric and his successors — is much less charged with aspirates
than the tongues which claim descent from it. The last editor of Ulphilas,
after pointing out the prevalence of liquids and tenues, observes rather fan-
cifully: "Our ancestors were not a mountain people; they must have dwelt
on plains under a moist, mild climate." The analogy of Gothic with San-
scrit is very striking. Bopp remarks: "When I read the venerable Ulphi-
las, I feel as if I were reading Sanscrit."
1 This affectation prevailed about the same time in France and Italy, and
a little later in England. Jodelle was the first person, according to Pas-
quier, who produced a French hexameter and pentameter.
Augustus von Schlegel, in his Indische BibliotheJc, has an interesting
essay on this subject, especially with respect to the Greek hexameter. He
endeavours to determine the modifications necessary in order that it may be
really naturalised in modern languages.
2 Mart. ix. 83.
LIBER SEXTUS. 419
Neque vero ars est, sed artis abusus, cum ilia natu-
ram non perficiat sed pervertat. Verum quod ad Poe-
sim attinet, (sive de fabulis sive de metro loquamur)
est ilia (ut superius diximus) tanquam herba luxurians,
sine semine nata, ex vigore ipsius terrse germinans.
Quare ubique serpit, et latissime diffusa est ; ut super-
vacuum foret de defectibus ejus sollicitum esse. De
ilia igitur cura est abjicienda. Quod vero ad Accentus
Verborum, nil opus est de re tarn pusilla dicere ; nisi
forte illud quis notatu dignum putet, quod accentus
Verborum exquisite, accentus autem Sententiarum neu-
tiquam in observationem venit. Attamen illud fere
universo generi humano commune est, ut vocem in fine
periodi submittant, in interrogatione elevent, et alia
lmjusmodi non pauca. Atque de GrammaticaB parte,
quae ad Locutionem spectat, hactenus.
Quod ad Scriptionem attinet, ea aut Alphabeto Vul-
gari perficitur (quod ubique recipitur), aut Occulto et
Privato, de quo inter singulos con venit ; quod Ciphras
vocant. At Orthographia Vulgaris etiam controver-
siam et quaestionem nobis peperit ; utrum scilicet eodem
verba scribere oporteat quo pronunciantur modo, an
potius ex more consueto ? At ilia scriptio quae refor-
mata videri possit, (ut scilicet scriptio pronunciationi
consona sit,) est ex genere inutilium subtilitatum. Nam
et ipsa pronunciatio quotidie gliscit, nee constans est ; et
derivationes verborum, praesertim ex Unguis extraneis,
prorsus obscurantur. Denique cum ex more recepto
scripta morem pronunciandi nullo modo impediant, sed
liberam relinquant, quorsum attinet ista novatio?1
1 Every living language is continually changing; and the orthography
gradually follows changes of pronunciation. But to make the pronunci-
ation of the present moment the standard of orthography is to set aside as
far as possible the historical element in the development of the language,
420 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Ad Ciphras igitur veniendum.1 Earum genera haud
pauca sunt : Ciphrse simplices ; Ciphrae non-significan-
and thus greatly to diminish its value as a record of the progress of human
thought, not to mention the effect which such a system would have in mak-
ing works composed before the era of the last reformation unintelligible.
[I cannot help thinking that Bacon would have pronounced a less confi-
dent judgment on this question, if it had occurred to him that a system of
notation might be contrived which should not only represent the pronun-
ciation of the particular time, but accompany all chaityes of pronunciation
which time might introduce; so that the written word should be at all times
a true description of the spoken word. For this purpose, nothing more is
required than an alphabet containing as many distinct characters as there
are distinguishable elementary sounds in the language, so that the same
sound may always be represented by the same character or combination
of characters, and no combination of characters may be used to represent
more than one combination of sounds. Against a reform of orthography
founded upon such a reconstruction of the alphabet, it appears to me
that none of the objections either in the text or in the note can be
justly urged. With regard to the history of the past, everything would
remain as it is. A dictionary containing the old and new spelling
of every word in the language would effectually preserve its efymologi-
cal history (so far as our present orthography does preserve it) up to the
present time. For the future, pronunciation would still be free to change,
and orthography would still follow; but the changes of pronunciation
would be less rapid and capricious, and the corresponding changes of
orthography would be not gradual but immediate. Pronunciation would
change, not according to fashion or accident, but according to the laws of
nature ; and each change would be registered as it came in the printed rec-
ords of the language. All this would surely be a great advantage, whether
we regard language as a medium of communication, for which it serves
best when it is most uniform and constant, or as a record of the progress
of human thought, for which it serves the better in proportion as capricious
and accidental changes are excluded and natural changes marked and reg-
istered.
Bacon was probably thinking of some particular scheme proposed in his
own day, in which the existing alphabet was to be used. Many such par-
tial schemes of orthographical reform have been attempted from time to
time, all of which may be justly condemned as "useless subtilties," not
because the thing aimed at — ut scilicet senptio pronunciation consona sit —
1 See, for an account of these ciphers, the appendix at the end of the vol-
ume. Bacon's biliteral cipher (see infra, p. 422.) seems, as I have there
pointed out, to be connected with one which had been given b}r Porta,
which also depends on the principle of which the Electric Telegraph is now
a familiar illustration, that any number of things may be denoted by com-
binations of two signs, as in the binary scale of numeration.
LIBER SEXTUS. 421
tibus characteribus intermixtae ; Ciphrae duplices literas
uno charactere complexae ; Ciphrae Rote ; Ciphrae Cla-
vis ; Ciphrae Verborum ; aliae. Virtutes autem in Ci-
phris requirendse tres sunt ; ut sint expedite, non nimis
operosae ad scribendum ; ut sint fidae, et nullo modo
pateant ad deciphrandum ; addo denique, ut, si fieri
possit, suspicione vacent. Si enim epistolae in manus
eorum devenient qui in eos qui scribunt, aut ad quos
scribuntur, potestatem habeant, tametsi Ciphra ipsa fida
sit et deciphratu impossibilis, tamen subjicitur haec res
examini et quaestioni ; nisi Ciphra sit ejusmodi, quae
would be useless if accomplished, but because, without such a reconstruc-
tion of the alphabet as should enable us to assign to each distinct sound a
distinct character, the thing cannot be accomplished. With an alphabet of
only twenty-six letters, it is impossible to make the spelling of English
represent the pronunciation, because there are more than twenty-six dis-
tinct sounds used in English speech. It has recently been shown, however,
that with an alphabet of only forty letters, every sound used in speaking
good English may be represented accurately enough for all practical pur-
poses ; and a few more would probably include all the sounds of all the
classical languages in Europe.
Two or three alphabets of this kind have been suggested within the last
hundred years. There was one proposed by Benjamin Franklin, another
by Dr. William Young, another by Sir John Herschell. But the first seri-
ous attempt to bring such an alphabet into general use, and fairly to meet
and overcome all the practical as well as all the theoretical difficulties, was
made by Mr. Alexander Ellis and Mr. Isaac Pitman in 1848. And there
can be no doubt that by means of their alphabet every English word now
in use may be so written that the spelling shall contain a sufficient direc-
tion for the pronunciation. Nor is there any reason to apprehend that it
would ever be necessary to remodel it, since, however the fashion of pro-
nunciation may change, it is not likely that any new elementary sounds
will be developed ; and therefore, though we might have to spell some of
our words differently, we should still be able to spell them out of the same
alphabet.
As for the fear that, if such a reformation were adopted, works composed
previously would become unintelligible, it has been ascertained by many
experiments that children who have learned to read books printed phonet-
ically in the new alphabet easily teach themselves to read books printed in
the ordinary way; and therefore, even if the new system should become uni-
versal for all new books, no one would have any difficulty in mastering the
old ones. — J. S.]
422 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
aut suspicione vacet aut examinationem eludat. Quod
vero ad elusionem examinis attinct, suppetit inventum
ad hoc novum atque utile, quod cum in promptu ha-
beamus, quorsum attinet illud inter Desiderata referre,
sed potius id ipsum proponere ? Hoc hujusmodi est ;
lit habeat quis duo alphabeta, unum literarum verarum,
alterum non-significantium ; et simul duas epistolas in-
volvat, unam quae secretum deferat, alteram qualem
verisimile fuerit scribentem missurum fuisse, absque
periculo tamen. Quod si quis de Ciphra severe inter-
rogetur, porrigat ille alphabetum non-significantium pro
veris Uteris, alphabetum autem verarum literarum pro
non-significantibus. Hoc modo incidet examinator in
epistolam illam exteriorem ; quam cum probabilem in-
veniet, de interiori epistola nihil suspicabitur. Ut vero
suspicio omnis absit, aliud inventum subjiciemus, quod
certe cum aclolescentuli essemus Parisiis excogitavimus ;
nee etiam adhuc visa nobis res digna est quae pereat.
Habet enim gradum Ciphrae altissimum ; nimirum ut
omnia per omnia significari possint ; ita tamen, ut scrip-
tio quae involvitur quintuplo minor sit quam ea cui
involvatur : alia nulla omnino requiritur conditio, aut
restrictio. Id hoc modo fiet. Primo, universae literae
alphabeti in duas tantummodo literas solvantur per
transpositionem earum. Nam transpositio duarum lit-
erarum per locos quinque, differentiis triginta duabus,
multo magis viginti quatuor (qui est numerus alphabeti
apud nos) sufficiet.1 Hujus alphabeti exemplum tale est.
1 There is a simpler way of attaining the same end, viz. by using two
sets of characters, the differences being, as in Bacon's method, intended to
be imperceptible, and making the length of the intervals at which those of
one set recur significant of the letters of the "interius scriptum." This is
a system mentioned by writers on the subject; whether ever actually used,
I do not know.
LIBER SEXTUS.
423
Exemplum Alphabeti Biliterarii.1
A
Aaaaa.
B
aaaab.
0
aaaba.
D
aaabb.
E
aabaa.
F
aabab.
a
aabba.
H
aabbb.
I
abaaa. .
K
abaab.
L
ababa.
M
ababb.
N
abbaa.
0
abbab.
P
abbba.
Q
abbbb.
R
baaaa.
S
baaab
T
baaba.
V
baabb.
W
babaa.
X
babab.
Y
babba.
Z.
babbb
Neque leve quiddam obiter hoc modo perfectum est.
Etenim ex hoc ipso patet modus, quo ad omnera loci
distantiam, per objecta quae vel visui vel auditui sub-
jici possint, sensa animi proferre et significare liceat ;
si modo objecta ilia, duplicis tantum difFerentia3 capa-
cia sunt ; veluti per campanas, per buccinas, per flam-
meos, per sonitus tormentorum, et alia qaaecunque.
Verum ut incoeptum persequamur, cum ad scribendum
accingeris, epistolam interiorem in Alphabetum hoc
Biliterarium solves. Sit epistola interior;
Fuge.
Exernplum Solutionis.
F
abab.
v a
baabb. aabba.
K
aabaa,
Praesto simul sit aliud Alphabetum Bifbrme ; nimi-
rum quod singulas Alphabeti Communis literas, tarn
1 For this and the following examples, a special character is used in the
original edition, resembling handwriting, and apparently cut in wood for
the occasion. But as it is only in the Alphabetum Biforme and the Ex-
empla Accommodationis that anything depends upon the shape of the letters,
I have printed all the rest in the common italic type. — /. S.
424
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
capitales quam minores, duplici forma, prout cuique
commodum sit, exhibeat.
Exemplum Alphabeti Biformis.1
a
b
a
b
a
A
A
a
a
B
D
D
d
d
E
a
G
9
Z
H
K
K
k
k
L
N
N
n
n
0
Q
2L
</
1
R
T
T
t
t
U
W
W
w
w
X
z
B
E
H
L
o
R
U
X
z
a
a
*
C
C
F
F
I
J
M
M
P
P
S
S
V
V
Y
r
a
c
f
i
m
P
V
c
f
i
m
p
s
Turn demum epistolae interiori, jam factae biliteratae,
epistolam exteriorem biformem literatim accommoda-
bis, et postea describes. Sit epistola exterior ;
Manere te voto donee venero.
Exemplum Accommodationis.
F v a E.
aabab.b aa bb.aa bba.aa baa.
Manere te volo donee veneio.
Apposuimus etiam exemplum aliud largius ejusdem
ciphrae, scribendi omnia per omnia.
1 This biform alphabet is set out somewhat differently in the original
edition. The characters are cut to represent handwriting, the distinctions,
being made by loops or flourishes; and the (a) or (6) is repeated in every
case. By keeping the columns distinct, I have avoided the necessity of
this repetition ; and I have obtained the requisite distinction between the
two sets of characters by using types belonging to two different founts.
The particular forms of the letters are of course immaterial, so long as those
which stand for a can be clearly distinguished from those which stand for
b ; and the table, as I have arranged it. will be found easier of reference. —
J. S.
LIBER SEXTUS. 425
Epistola interior; ad quam delegimus epistolam spar-
tanam, missam olim in scytale.
Perditae res. Mindarus cecidit. Milites esuriunt.
Neque hinc nos extricare, neque hie diutius manere pos-
sumus.
Epistola exterior, sumpta ex epistola prima Cice-
ronis ; in qua epistola spartana involvitur.
Ego omni officio ae potius pietate erga te caeteris satis-
facto omnibus : Mihi ipse nunquam satisfacio. Tanta
est enim magnitudo tuorurn erga me meritorum, ut quo-
niam tu, nisi perfecta re, de me non conquiesti ; ego,
quia non idem in tua causa efficio, vitam mihi esse acer-
bam putem. In causa hczc sunt : Arnmonius regis lega-
tus aperte pecunia nos oppugnat : res agitur per eosdem
creditores per quos cum tu aderas agebatur : regis causa
si qui sunt qui velint^ qui pauci sunt, omnes ad Pom-
peium rem deferri volunt : senatus religionis calumniam^
non religione sed maleyolentia, et illius regiae largitionis
invidia comprolat, $c.
Doctrina autem de Ciphris aliam secum traxit doc-
trinam erga ipsam relativam. Ilia est de Deciphra-
tione, sive reseratione ciphrarum, licet quis alphabetum
ciphrae aut pactum de latebra penitus ignoret. Res
sane est ilia laboriosa simul et ingeniosa, et arcanis
principum, veluti et ilia prior, dicata. Attamen prae-
cautione solerti fieri possit inutilis ; etsi quomodo res
nunc se habent magni prorsus sit usus. Etenim si
ciphrae introductae essent bonae et fideles, plurimae
fuerint quae operam deciphratoris prorsus eluderent
et excluderent ; quae tamen sint satis commodae et ex-
peditae ad legendum aut scribendum. Verum imperi-
426 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tia et inscitia secretariorum et amanuensium in aulis
principum tanta est, ut maxima plerunque negotia
ciphris infirmis et futilibus committal! tur.
Interea fieri potest, ut suspicetur quispiam nos in
enumeratione et quasi censu artium id agere, ut scien-
tiarum copiae (quas veluti in aciem adducimus) auctae
et multiplicatae magis sint admirationi ; cum tamen
Humerus earum forte ostentari, vires tarn brevi trac-
tatu vix explicari possint. Verum nos institutum nos-
trum fideliter urgemus, atque in hoc globo scientiarum
conficiendo etiam insulas minores aut remotiores omitti
nolumus. Neque vero (ut arbitramur) perfunctorie,
licet cursim, eas artes attingimus ; sed potius nucleos
et medullas ipsarum ex multa materiae massa stilo acuto
excerpimus. Cujus rei judicium ipsis illis qui in hu-
jusmodi artibus peritissimi sunt permittimus. Cum
enim plerique qui multiscii videri volunt hoc fere ha-
beant, ut vocabula et exteriora artium passim jactan-
tes, illarum ignaris admirationi, magistris ludibrio sint ;
speramus nostra contrarium prorsus eventum habitura,
ut peritissimi cujusque in artibus singulis judicium max-
ime detineant, caeteris minoris sint. Quod vero ad
artes illas quae minorum quasi gentium videri possunt,
si quis existimet nos nimium quid ipsis tribuere, cir-
cumspiciat ille, et videbit homines in provinciis suis
magnos sane et celebres, cum ad metropolim aut sedem
imperii forte migraverint, turbae fere immisceri, et in-
ferioris notae esse : 1 similiter mirum non est, artes istas
leviores juxta artes principales et supremas collocatas
dignitate minui ; cum tamen iis qui operam illis prae-
1 Being then, as King James used to say, like ships at sea, and when at
homelike ships in a creek; a comparison which may possibly have been
suggested by this passage, which occurs in the Advancement as well as
here.
LIBER SEXTUS. 427
cipue impenderint, res videantur utique magnae et prae-
clarae. Atque de Organo Sermonis haec dicta sint.
CAPUT II
Doetrina de Methodo Sermonis constituitur ut pars Trad-
itivce Substantiva et Principalis. Nomen ei indi-
tur Prudentia Traditivae. Enumerantur Methodi
genera diversa ; et subjunguntur eorum eommoda
et incommoda.
Veniamus ad Doctrinam de Methodo Sermonis. Ea
ut pars dialecticae tractari consuevit. Etiam locum in
Rhetorica per nomen Dispositionis reperit. Verum
collocatio ejus in famulitio aliarum artium in causa
fuit, ut plurima quae ad ipsam spectant cognitu utilia
praetermissa sint. Visum igitur est nobis Doctrinam
Substantivam et Principalem de Methodo constituere,
quam nomine generali Prudentiam Traditivce appella-
mus. Itaque Methodi genera (cum varia sint) enu-
merabimus potius quam partiemur. Atque de unica
Methodo, et dichotomiis perpetuis, nil attinet dicere.1
Fuit enim nubecula quaedam doctrinae, quae cito trans-
iit ; res certe simul et levis et scientiis damnosissima.
Etenim hujusmodi homines, cum Methodi suae legibus
res torqueant et quaecunque in dichotomias illas non
apte cadunt aut omittant aut praeter naturam inflec-
tant, hoc efficiunt ut quasi nuclei et grana scientia-
1 The allusion is to the method of Peter Ramus, which he made to
apply to every kind of science, and which depends, as Bacon says, on a
dichotomising arrangement. See, for Ramus's tabular statements of the
contents of the seven liberal arts, the Professio Regia P. Rami. (Basil,
1576; but there is probably an earlier edition.)
428 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
rum exiliant, ipsi aridas tantum et desertas siliquas
stringant.1 Itaque inania compendia parit hoc genus
Methodi, solida Scientiarum destruit.
Constituatur igitur prima differentia Methodi, ut sit
aut Magistralis, aut Initiativa. Neque vero verbum
Initiatives ita intelligimus, quasi haec initia scientiarum
tantum traderet, ilia doctrinam integram ; verum con-
tra (vocabulum, a Sacris mutuantes) earn dicimus
Methodum Initiativam, quae ipsa scientiarum mysteria
recludat et denudet. Magistralis siquidem docet ; In-
itiativa intimat. Magistralis poscit ut fides habeatur
iis quae dicuntur ; Initiativa vero potius ut examen sub-
eant. Altera scientias discentium vulgo ; altera tan-
quam filiis scientiarum tradit. Denique altera pro fine
habet scientiarum (quales jam sunt) usum ; altera
earundem continuationem et ulteriorem progressum.
Ilarum posterior, via videtur deserta et interclusa. Ita
enim adhuc scientiae tradi consueverunt, quasi ex pac-
to tarn docens quam discens errores asciscere cupiant.
Etenim qui docet, eo docet modo quo maxime dictis
suis fides astruatur, non quo ilia commodissime examini
subjiciantur ; et qui discit, sibi extemplo satisfieri, non
legitimam disquisitionem pra3stolari expetit ; ut magis
sit ei cordi non dubitare quam non errare. Ita ut et
magister, amore gloria, infirm ita tern scientiae suae prod-
ere caveat ; et discipulus, laboris odio, vires proprias
1 Ampere's Essay on the Philosophy of Science, though the work of a
very able man, is certainly open to this reproach. His classification attempts
to introduce uniformity where uniformity is impossible. The objections to
a dichotomising method are pointed out by Aristotle, who shows that the
last of the classes which we obtain by it can have only a negative charac-
ter. Professor Owen, in his Lectures on the Invertebrata, remarks that
no class thus constituted has been found satisfactory. Such a one for in-
stance is that denoted by Dr. Prichard's word Alhphyl for tribes not of
lndo-Germanic origin. See Trendelenburg, Elementa Logices, p. 129.
LIBER SEXTUS. 429
experiri nolit. Scientia vero, quae aliis tanquam tela
pertexenda traditur, eadem Methodo (si fieri possit)
animo alterius est insinuanda, qua primitus inventa est.
Atque hoc ipsum fieri sane potest in scientia per In-
ductionem acquisita ; sed in anticipate ista et prema-
tura scientia (qua utimur), non facile dicat quis quo
itinere ad earn quam nactus est scientiam pervenerit. At-
tamen sane secundum majus et minus possit quis scien-
tiam propriam revisere, et vestigia suae cognitionis simul
et consensus remetiri ; atque hoc pacto scientiam sic
transplantare in animum alienum sicut crevit in suo.
Artibus enim idem usuvenit quod plantis. Si planta
aliqua uti in animo habeas, de radice quid fiat nil re-
fert ; si vero transferre cupias in aliud solum, tutius
est radicibus uti quam surculis. Sic traditio (qua?
nunc in usu est) exhibet plane tanquam truncos (pul-
chros ill os quidem) scientiarum, sed tamen absque ra-
dicibus ; fabro lignario certe commodos at plantatori
inutiles. Quod si disciplinae ut crescant tibi cordi sit,
de truncis minus sis sollicitus ; ad id curam adhibe, ut
radices illaesae, etiam cum aliquantulo terrae adhaerentis,
extrahantur. Cujus quidem generis traditionis Metho-
dus mathematicorum, in eo subjecto, similitudinem
quandam habet ; generatim autem non video quod
aut in usu sit, aut quod quis inquisitioni ejus dederit
operam. Proinde earn inter Desiderata numerabimus,
eamque Traditionem Lampadis, sive Methodum ad Fil-
ios, appellabimus.1
1 This illustrates the circumstance that several of Bacon's minor works
are addressed as to a son or sons; by whom we are to understand those
who are qualified to be disciples. In the Redargutio Philosopltlarum. the
speaker addresses his audience as "filii;" and we find a corresponding
phrase in the New Atlantis.
[I understand by Jilio's in this passage not so much those who are quali-
fied to be disciples, as those who will carry on the work. The traditio lam-
430 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Sequitur aliud Methodi discrimen, priori intentione
affine, reipsa fere contrarium. Hoc enim habet utra-
que Methodus commune, ut vulgus auditorum a selectis
separet ; illud oppositum, quod prior introdueit modum
tradendi solito apertiorem ; altera, de qua jam dice-
mus, occultiorem. Sit igitur discrimen tale, ut altera
Methodus sit Exoterica, altera Acroamatica. Etenim
quam antiqui adhibuerunt praecipue in edendis libris
differentiam, earn nos transferemus ad ipsum modum
tradendi. Quinetiam Acroamatica ipsa apud veteres
in usu fuit, atque prudenter et cum judicio adhibita.
At Acroamaticum sive iEnigmaticum istud dicendi
genus posterioribus temporibus dehonestatum est a plu-
rimis, qui eo tanquam lumine ambiguo et fallaci abusi
sunt ad merces suas adulterinas extrudendas. Intentio
autem ejus ea esse videtur, ut traditionis involucris
vulgus (profanum scilicet) a secretis scientiarum sum-
mo veatur ; atque illi tantum admittantur, qui aut per
manus magistrorum parabolarum interpretationem nacti
sunt, aut proprio in genii acumine et subtilitate intra
velum penetrare possint.
Sequitur aliud Methodi discrimen, magni prorsus ad
scientias momenti ; cum scilicet scientiae traduntur aut
per Aphorismos, aut Methodice. Notatu enim inpri-
mis dignum est, in consuetudinem plerunque venisse ut
homines ex pauculis axiomatibus et observationibus, in
quovismodo subjecto, artem constituant quasi comple-
tam et solennem ; earn ingenii quibusdam commenta-
tionibus suffarcinando, exemplis illustrando, et Methodo
padis refers to the Greek torch-races, in which there were relays of runners,
and each as he was spent handed the torch to a fresh man. The methodus
ad Jilios is the method which, having in view the continual progression of
knowledge, hands over its unfinished work to another generation, to be
taken up and carried forward. See preface to the Novum Organum, note B
at the end. — J. S.]
LIBER SEXTUS. 431
revinciendo. At ilia altera Traditio per Aphorismos
plurima secum fert commoda, ad quae Traditio Method-
ica non attingit. Primum enirn de scriptore specimen
dat, utrum ille leviter et perfunctorie scientiam hau-
serit, an penitus imbiberit. Aphorismi enim, nisi pror-
sus forent ridiculi, necesse est ut ex medullis et in-
terioribus scientiarum conficiantur. Abscinditur enim
illustratio et excursio ; abscinditur varietas exemplorum ;
abscinditur deductio et connexio ; abscinditur descriptio
practica3 ; ut ad materiem Aphorismorum nihil relin-
quatur, praeter copiam observationum bene amplam.
Igitur ad Aphorismos non sufficiet quispiam, imo de
eis nee cogitabit sane, qui se neutiquam copiose et
solide instructum ad scribendum perspexerit. At in
Methodis,
Tantum series juncturaque pollet,
Tantum de medio sumptis accedit honoris; 1
ut speciem artis nescio cujus praeclarae saepenumero
reportent, ea quag, si solvantur, segregentur, et denu-
dentur, ad nihilum fere recasura forent. Secundo,
Traditio Methodica ad fidem et consensum valet ; ad
indicationes de praxi minus innuit ; siquidem demonstra-
tionem quandam in orbe prae se fert, partibus se invi-
cem illuminantibus, ideoque intellectui satisfacit magis;
quia vero actiones in viLa communi spargnntur, non
ordine componuntur, ideo magis iisclem conducunt
etiam sparsa documenta. Postremo Aphorismi, cum
scientiarum portiones quasdam et quasi frusta tantum
exhibeant, invitant ut alii etiam aliquid adjiciant et
erogent ; Traditio vero Methodica, dum scientiam in-
tegram ostentat, securos illico homines reddit, quasi
jam summa adeptos.
i Hor. Ep. ad Pisones, 242.
432 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Sequitur aliud Methodi discrimen, magni et illud
quoque momenti ; cum scilicet scientiae traduntur aut
per Assertion es adjectis Probationibus, aut per Quivs-
tiones una cum Determinationibus.1 Hanc autem pos-
teriorem Metliodum si immoderatius quis persequatur,
scientiarum profectui non minus ilia officii, quam for-
tunis et progressibus exercitus cujuspiam impedimento
et damno foret, si in minutis quibusque castellis aut
oppidis expugnandis subinde haereat. Etenim si quis
in acie sit superior, et summae belli sedulo incumbat,
minora ilia loca ultro se submittent. Illud tamen
inficias non ierim, urbem aliquam magnam et munitam
a tergo relinquere haudquaquam semper tutum esse.
Eodem modo, confutationibus in scientiarum Tradi-
tione temperandum, iisque parce utendum ; et ad hoc
tantum, ut majores praeoccupationes animorum et prae-
judicia frangantur ; minime autem ut leviores dubita-
tiones excitentur et provocentur.
Sequitur aliud Methodi discrimen, ut scilicet Metho-
dus sit subjectoe materice quce tractatur accornmoda. Alio
enim modo traduntur Mathematica (quae sunt inter
scientias maxime abstracta et simplicia) ; alio Politica
(quae maxime sunt immersa et composita). Neque
(ut jam diximus) Methodus uniformis in materia mul-
tiformi commode se habere potest. Equidem quemad-
modum Topicas Particulares ad inveniendum probavi-
mus, ita et Methodos Particulares ad tradendum simil-
iter aliquatenus adhiberi volumus.
Sequitur aliud Methodi discrimen, in tradendis scien-
tiis cum judicio adhibendum. Illud autem regitur per
informationes et anticipationes de scientia (quae tradenda
est) in animis discentium prius infusas et impressas.
1 The last is the Scholastic method. Vide supra, note 1. p. 130.
LIBER SEXTUS. 433
Aliter enim tradi debet scientia quae ad animos homi-
num nova et peregrina prorsus accedit ; aliter ea quae
opinionibus jampridem imbibitis et receptis est affinis et
familiaris. Ideoque Aristoteles, Democritum sugillare
cupiens, revera eum laudat ; Si (inquit) serio disputare
velimus, non sectari similitudi?ies, etc. ; 1 id vitio vertens
Democrito, quod in comparationibus esset nimius. At
illi quorum documenta in opinionibus popularibus jam
sedes suas collocarunt, non aliud habent quod agant,
nisi ut disputent et probent. Illis contra quorum dog-
mata opiniones populares transcendunt, gemino labore
opus est ; primo ut intelligantur quae afFerunt, deinde
ut probentur : ita ut necessum habeant confugere ad
auxilia similitudinum et translationum, quo se captui
hominum insinuent. Videmus igitur sub infantia doc-
trinarum saeculis rudioribus, cum .syllepses illae, quae
jam factae sunt vulgares et tritae, novae fuerant et
inauditae, omnia parabolis et similitudinibus plena fu-
1 klUGTTjfiri /uev ovv tl kcTiv, evreinSev (bavepbv, el del atcpi(3o?ioyel(j&ai nai
fir) ano7\.ov&elv rale, 6{iol6tt]oiv. — Nicom. Ethic, vi. 3. It is difficult to
know why Bacon supposed Aristotle to allude to Democritus, as there is no
reason to doubt the correctness of the received opinion that the allusion is
to Plato's illustration of the nature of knowledge which will be found at p.
197 of the Thecetetus. On different occasions Aristotle blames those who in
philosophical questions employ similitudes or comparisons; but it does not
appear that in any such passage he refers to Democritus.
Mr. Munro, to whom I am indebted for the substance of this note, has
pointed out to me the passage in Sextus Empiricus, Adversus Logicos, in
which the opinion held by Democritus and others of the Physicists that
"like is known of like" is mentioned. If any commentator has asserted
that such a view of the nature of knowledge is condemned by Aristotle as
would make it dependent upon this notion of dfiotoTTjg, and that this notion
was held by Democritus, we should get a probable explanation of the error
into which Bacon seems to have fallen ; but the simplest explanation is that
he put the name of Democritus for that of Plato by mere inadvertence.
It may be remarked that Democritus might be charged not only with
propounding a materialistic view of the nature of knowledge, but also with
employing illustrations in support of it derived from material objects.
vol. n. 28
434 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
isse.1 Alias evenisset, ut qua3 proponebantur, aut abs-
que nota seu attentione debita transmissa aut pro par-
adox is reject a fuissent. Etenim regula quaedam est
Traditivae, quod scientia omnis quce anticipatioiiibus sive
prcesuppositionibus non est consona, a similitudinibus et
comparationibns suppetias peter e debeat?
Atque de Methodorum diversis generibus haec dicta
sint ; iis videlicet quae antehac ab aliis notata non
fuerunt. Nam quantum ad caeteras illas Methodos,
Analyticam, Systaticam, Dia^reticam, etiam Crypticam,
Homericam,3 et similes, recte sunt eae inventae et distri-
butee ; neque causa videtur, cur illis immoremur.
At Methodi Genera liujusmodi sunt, Partes autem
duae ; altera de Dispositione totius Operis vel Argu-
menti libri alicujus ; altera de Limitatione Proposi-
tionum. Etenim ad Architecturam spectat non solum
fabrica totius aedificii, sed etiam efformatio et figura
columnarum, trabium, et similium. Methodus vero
veluti scientiarum Arclritectura est. Atque hac in
parte melius meruit Ramus, in optimis illis regulis
(Ka66\ov -irpioTOv, /cam wavros, /<a6' av.o, &c.) renovandis,4
quam in unica sua Methodo et Dichotomiis obtrudendis.
Veruntamen nescio quo fato fit, ut in liumanis (sicut
saepius fingunt poetic) rebus pretiosissimis semper ad-
1 " Mens hebes ad verum per materialia surgit,
Et demersa prius, hac visa luce resurgit."
Suger, Abbot of St. Denis, in Didron,
Hi stair e de Dieu, p. 9.
2 Compare Plato, Politic. 277. : xa^£7T0V, f^V napadecyfiam xp^^ov, Ikcl-
vtic Evdeinvvcftai ri rdv fiet^ovcov.
8 See, for most of these terms, the Rhetoric of Ramus.
4 These rules are in reality Ramus's own, though he professed to find
them in Aristotle. They were however suggested to him by the fourth
chapter of the first book of the Posterior Analytics. See the preface to
Valerius Terminus.
LIBER SEXTUS. 435
hibeantur perniciosissimi quique custodes. Certe conatus
Rami circa illam propositionum limam, conjecit eum in
epitomas illas et scientiarum vada. Auspicato enim
et foelicis cujusdam genii ductu processerit oportet, qui
axiomata scientiarum convertibilia facere attentaverit,
et non simul ea reddiderit circularia, aut in semet re-
currentia. Conatum nihilo secius Rami in hac parte
utilem fuisse non inficiamur.
Supersunt duaa adhuc Propositionum Limitationes,
prseter earn ut fiant Convertibiles ; altera de Exten-
sione, altera de Productione ipsarum. Sane liabent
ScientiaB, si quis recte advertat, praeter profunditatem,
alias duas dimensiones ; latitudinem scilicet, ac longi-
tudinem suam. Ac profunditas quidem ad ipsarum
veritatem et realitatem refer tur ; hge enim sunt quaB
soliditatem conferunt. Quantum ad reliquas duas,
latitudo accipi et computari potest de scientia in sci-
entiam ; longitudo vero sumitur a summa propositione
ad imam in eadem scientia. Altera fines et veros sci-
entiarum terminos complectitur, ut propositiones pro-
prie non promiscue tractentur, et evitetur repetitio,
excursio, denique confusio omnis ; altera normara prae-
scribit, quousque et ad quern particularitatis gradum
propositiones scientiarum sint deducendae. Sane du-
bium non est, quin aliquid exercitationi et practicse sit
relinquendum ; oportet siquidem Antonini Pii vitium
evitari, ne simus Cymini Sectores in scientiis, neve
divisiones ad infima quaeque multiplicemus.1 Itaque
qualiter in hac parte nobis ipsi temperemus, inquisi-
tion e plane dignum est. Videmus enim niinium gene-
ralia (nisi deducantur) parum informare, quin potius
hominum practicorum ludibrio scientias exponere ; cum
1 Vide supra, note 4. p. 155.
436 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
nihilo magis ad practicam faciant quam chorographia
Ortelii universalis ad viam monstrandam quae Londino
ducit Eboracum. Certe regulae optimae speculis ex
metallo non inscite assimilantur,1 in quibus cernuntur
utique imagines, sed non antequam expolita fuerint ;
sic juvant demum regulae et praecepta, postquam exer-
citationis limam subierint. Quod si tamen usque a
principio regulae illae fieri possint nitidae et quasi crys-
tallinae, id optimum factu foret, quandoquidem exer-
citatione assidua minus indigebunt. Atque de Scientia
Methodi (quam Prudentiam Traditivce nominavimus)
haec dicta sint.
Neque tamen illud praetermittendum, quod nonnulli
viri magis tumidi quam docti insudarunt circa Metho-
dum quandam, legitimae Methodi nomine haud dig-
nam ; cum potius sit Methodus imposturae ; quae tamen
quibusdam ardelionibus acceptissima proculdubio fuerit.
Haec Methodus ita scientiae alicujus guttulas aspergit,
ut quis sciolus specie nonnulla eruditionis ad ostenta-
tionem possit abuti. Talis fuit Ars Lullii ; talis Typo-
cosmia a nonnullis exarata ; quae nihil aliud fuerunt
quam vocabulorum artis cujusque massa et acervus ; ad
hoc, ut qui voces artis habeant in promptu, etiam artes
ipsas perdidicisse existimentur. Hujus generis collec-
tanea officinam referunt veteramentariam, ubi praeseg-
mina multa reperiuntur, sed nihil quod alicujus sit
pretii.2
1 Assimulantur in the original. — J. S.
2 The fundamental idea of Lully's art, and of all similar methods, may
be thus stated : — The propositions which in the aggregate make up the
sum of human knowledge consist of combinations of a certain number of
conceptions. If then we had a complete list of these conceptions so ar-
ranged as that all their admissible combinations could be obtained by a
mechanical process, such a list would be virtually equivalent to a com-
plete encyclopaedia. Even an incomplete list would give a certain portion,
LIBER SEXTUS. 437
CAPUT III.
De Fundamentis, et Officio JRhetoricce. Appendices tres
Khetoricce, quce ad Prornptuariam tantummodo perti-
nent ; Colores Boni et Mali, tarn Simplicis quam
Comparati ; Antitheta Rerum ; Formulae minores
Orationis.
Ventmus jam ad Doctrinam de Illustratione Ser-
monis. Ea est, quae Rhetorica dicitur, sive Oratoria :
scientia certe et in se egregia, et egregie a scriptori-
greater or less according to circumstances, of all the knowledge which
relates to the conceptions which enter into it. It is obvious that such a
method can give no criterion of the truth of the propositions which it
evolves; but it may be so managed as that every proposition shall be intel-
ligible. To take a very simple instance: 1 confine myself to a table con-
sisting of three columns, the first column to consist of names of quadru-
peds, as horse, stag, mouse, &c. ; the second of adjectives, such as large,
small, rare, &c. ; the third of names of classes of animals, as ruminant, ro-
dent, and the like. With a few more such columns Lully would have said
that the natural history of quadrupeds could be completely made out.
Take an}' word from the first column, any word from the second, any word
from the third, and connect them by the logical copula; and if you are for-
tunate, you obtain a result as reasonable as this — "a mouse is a small
rodent." But of course it might have appeared that a horse was a rumi-
nant.
Notwithstanding this obvious and incurable defect, different arrange-
ments and modifications of the art were proposed by many writers, some
of whom probably believed that it contained a key to all knowledge, while
others believed that it would be at least useful as a means of arranging and
suggesting to the mind all that could be said truly or falsely on a given
subject. It appears to have suggested to Leibnitz one of his early tracts,
that on the art of combination, and thus to have led him to his notion of
reducing reasoning to a calculus. Analogous to Lully' s art is a puerility
which has recently been revived, namely, mechanical verse-making. It
seems also to have suggested to Trithemius his method of secret writing,
the fundamental idea of which may be explained by saying that if there
were six and twenty animals in the first column of my table, the same
number of adjectives in the second, and of classes in the third, each column
might represent a complete alphabet, and the proposition M a mouse is a
small rodent" would stand for a word of three letters. With more col-
438 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
bus exculta. Eloquentia autem, si quis vere rem sesti-
met, sapientia proculdubio est inferior. Viclemus enim
quanto intervallo haec illam post se relinquat, in verbis
qnibus allocutus est Mosem Deus, cum ille munus sibi
delatum propter defectum elocutionis recusasset ; Habes
umns longer words might be spelt, &c, &c. It is obvious that in this
case the truth or falsehood of the propositions used would be of little or no
moment.
Lully's art was, it is said, revealed to him by an angel, after he had taken
the resolution of giving up the world and of devoting himself to studies for
which his previous way of life had unfitted him. Cornelius Agrippa, who
had himself written an exposition of it, thus condemns it in the De Vanit.
et Incert. Scient. c. 9. : "Hoc autem admonere vos. oportet, hanc artem
ad pompam ingenii et doctrinae ostentationem potius quam ad comparan-
dam eruditionem valere, ac longe plus habere audaciffl quam efficacise."
Though much cannot be said in favour of his method, yet Lully himself
is one of the most remarkable persons of the middle ages. The story of
his renouncing the world in consequence of the intense revulsion of feeling
produced by the sudden extinction of a passionate love is well known ;
whether authentic or not, it is a striking illustration of the solemn words
of Peter Damiani: u Quid ergo sit caro doceat ipsa euro." Lully says of
himself: "I was married, I had begotten children, I was tolerably rich,
I was wanton and worldly. All this with a willing mind did I forsake, that
I might further God's glory and the public good, and exalt the holy faith;
I learnt Arabic; many times went I forth to preach to the Saracens; for
the faith's sake I was made prisoner and kept in bonds and beaten ; forty
and five years have I laboured to stir up the rulers of the Church and
Christian princes to take heed to the public good; now am I old, now am
I poor, yet in the same mind still, by God's help, will so continue to my
life's end." Accordingly he went again to Africa, and, preaching the
Gospel, was on the feast of St. Peter and St. Paul stoned and left half-
dead. Some Genoese merchants put him on board their ship and there
he died, and was buried in his native island of Majorca in 1315. See
Antonio, Bibl. Hisp. Vet. vol. ii. p. 123. See, with respect to Lully in
general, and particularly as to the charge of heterodoxy made against
him, Perroquet, Apologie de la Vie et des Ecritz du lien heureux Raymond
Lully.
The foolish story, still occasionally repeated, of Raymond Lully having
made gold for Edward the Third, is sufficiently refuted by the date of his
death, which occurred, according to authority which there is no reason to
doubt, while Edward the Third was a child, and nearly thirty years before
the coinage of the nobles said to have been made of Lully's gold. Camden
is, I am afraid, responsible for the currency of the story, which in Selden's
Table Talk seems to be transferred from Lully to Ripley.
LIBER SEXTUS. s 439
Aaronem, ille erit tibi vice oratoris, tu vero ei vice Dei.1
At fructu et populari existimatione, sapientia eloquen-
tiae cedit. Ita enim Salomon, Sapiens eorde appdlabitur
prudens, sed dulcis eloquio majora reperiet ; 2 haud ob-
scure innuens sapientiam famam quandam et admira-
tionem cuipiam conciliare, at in rebus gerendis et vita
communi eloquentiam praecipue esse efficacem. Ad
artis vero hujus culturam quod attinet ; Aristotelis erga
rhetores sui temporis aemulatio, atque Ciceronis stu-
dium acre et vehemens illi nobilitandae totis viribus in-
cumbens, cum longo usu conjunctum, in causa fuerunt
ut in libris suis de hac arte conscriptis seipsos vicerint.
Dein Exempla ilia luculentissima hujusce artis, quae in
Orationibus Demosthenis et Ciceronis habentur, prae-
ceptorum acumini et diligentiae addita, profectus ipsius
geminarunt. Quare, quae in hac arte desiderari inve-
nimus versabuntur potius in Collectionibus quibusdam,
quae tanquam pedissequae huic arti praesto sint, quam
in disciplina et usu artis ipsius. Nam etiam turn cum
Promptuariae cujusdam inter Logica mentionem face-
remus, uberiora ejus rei exempla in Rhetoricis polliciti
sumus.
Veruntamen ut, more nostro, circa radices hujus
artis glebam paululum aperiamus et subigamus ; Rhe-
torica certe Phantasiae, quemadmodum Dialectica In-
tellectui, subservit. Estque, si quis altius rem pene-
tret, officium et munus Rhetoricae non aliud quam ut
Rationis dictamina JPhantasice applicet et commendet, ad
excitandum appetitum et voluntatem. Regimen enim
rationis impeti et perturbari videmus tribus modis :
vel per Illaqueationem Sophismatum, quod ad Dia-
lecticam pertinet ; vel per Praestigias Verborum, quod
i Exod. iv. 16. 2 Prov. xvi. 21.
440 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
* ad Rhetoricam ; vel per Affectuum Violentiam, quod ad
Ethicam. Quemadmodum enim in negotiis quae cum
aliis contrahimus vinci quis et perduci solet vel Astu,
vel Importunitate, vel Vehementia ; ita etiam in ilia
negotiatione interna quam nobiscum exercemus, aut
Argumentorum Fallaciis subruirnur, aut Impressionum
et Gbservationum Assiduitate sollicitamur et inquieta-
mur, aut AfFectuum Impetu concutimur et rapimur.
Neque vero tarn infoeliciter agitur cum natura liumana,
ut illse artes et facultates ad rationem deturbandam va-
leant, neutiquam vero ad eandem roborandam et sta-
biliendam ; verum ad banc rem longe magis. Finis
enim Dialecticae est docere formam argumentorum,
ad praesidia intellectus, non ad insidias. Finis itidem
Ethicae afFectus ita componere, ut rationi militent, non
autem earn invadant. Finis denique Rhetoricae phan-
tasiam implere obversationibus et simulachris, quae ra-
tioni suppetias ferant, non autem earn opprimant.
Abusus enim artis ex obliquo tantum interveniunt,
ad cavendum, non ad utendum.
Quapropter in Platone summa fuit iniquitas (licet
ex non immerito erga Rhetores sui temporis odio orta),
cum Rhetoricam inter artes voluptarias collocavit ;
earn similem esse dicens Coquinariae, quae non minus
cibos salubres corrumperet, quam insalubres gratiores
redderet, condimentorum varietate et deliciis abutens.1
Absit autem, ut oratio non frequentius versetur in re-
bus honestis ornandis, quam in turpibus oblinendis.
Hoc enim ubique praesto est : siquidem nemo est quin
honestius loquatur, quam aut sentiat aut faciat. Sane
a Thucydide optime notatum est, tale quidpiam soli-
turn fuisse objici Cleoni ; quod cum semper deterio-
1 See the Gor^ias, p. 462. et seq.
LIBER SEXTUS. 441
rem partem tueretur, in hoc multus esset, ut eloquen-
tiam et sermonis gratiam carperet : probe quippe cum
sciret, de rebus sordidis et indignis non posse quem-
piam pulchre loqui ; at de rebus honestis facillime.1
Eleganter enim Plato (licet jam in trivio decantetur)
Virtus si conspici daretur, ingentes sui amoves concita-
ret ; 2 at Rhetorica virtutem et bonum depingit plane,
et reddit quasi conspicuum. Cum enim in corporea
effigie ilia Sensui monstrari nequeant, superest ut per
ornatum verborum Phantasiae, repraesentatione quan-
tum fieri potest viva, coram sistantur. Siquidem mos
Stoicorum merito derisus est a Cicerone, qui concisis
et armitis sententiis et conclusionibus virtutem animis
hominum imponere satagebant, quae res parvum habet
cum phantasia et voluntate consensum.3
Porro, si afFectus ipsi in ordinem compulsi et rationi
prorsus morigeri essent, verum est nullum magnopere
futurum persuasionum et insinuationum, quae aditum
ad mentem prasbere possint, usum ; sed satis fore si res
ipsae nude et simpliciter proponantur et probentur.
Verum afFectus, contra, tantas secessiones faciunt,
quinetiam tantas turbas et seditiones movent, (secun-
dum illud,
Video me'liora proboque,
Deteriora sequor,)4
ut ratio prorsus in servitutem et captivitatem abrepta
foret, nisi eloquentiae suada efficeret quo minus phan-
1 See Diodotus's answer to Cleon, iii. 42. : ev fitv elrcelv ova av rjyelraL
nepl tov (it/ koKov dvvaodat, k.t.Ti. — J- S.
2 See the Phaedrus, p. 250. ; and compare what Socrates relates in the
Symposium of what he had heard from Diotime.
3 Cicero De Fin. iv. cc. 18 and 19. The same remark occurs also in
other parts of Cicero's works.
4 Ovid, Metamorph. vii. 20. Bacon often quotes Ovid, but never I think
by name.
442 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tasia a partibus affectuum staret, sed potius opera ejus
foedus ineatur inter rationem et phantasiam contra af-
fectus. Notandum est enim, affectus ipsos ad bomim
apparens semper ferri, atque hac ex parte aliquid ha-
bere cum ratione commune ; verum illud interest,
quod Affectus intuentur prcecijjue bonum in prcesentia ;
Ratio prospicieyis in longum, etiam futurum et in sum-
ma. Ideoque cum quae in praesentia obversentur im-
pleant phantasiam fortius, succumbit plerunque ratio
et subjugatur. Sed postquam eloquentia et suasionum
vi effectum sit ut futura et remota constituantur et
conspiciantur tanquam pra3sentia, turn demum, abe-
unte in partes rationis phantasia, ratio fit superior.
Concludamus igitur non deberi magis vitio verti
Rhetoricse, quod deteriorem partem cohonestare sciat,
quam Dialectics, quod sophismata concinnare doceat.
Quis enim nescit contrariorum eandem rationem esse,
licet usu opponantur ? Porro non eo tan turn differt Di-
alectica a Rhetorica, quod (ut vulgo dicitur) altera in-
star pugni, altera instar palmae sit, (altera scilicet presse,
altera fuse tractet 2) ; verum multo magis, quod Diabe-
tica rationem in suis naturalibus, Rhetorica qualis in opin-
ionibus vulgi sita est, considered Prudenter igitur Aris-
toteles Rhetoricam inter Dialecticam et Ethicam cum
Politica collocat, cum ex utrisque participet.2 Siqui-
dem probationes et demonstrationes Dialecticaa univer-
sis hominibus sunt communes ; at probationes et sua-
siones Rhetoricaa pro ratione auditorum variari debent;
ut quis tanquam musicus, auribus diversis se accommo-
dans, sit demum
Orpheus in silvis. inter delphinas Arion.3
1 See Cicero De Fin. ii. 17. by whom the remark is ascribed to Zeno.
2 Arist. Rhet. i. 2. 3 yirg. Eel. viii. 56.
LIBER SEXTUS. 443
Quae quidem applicatio et variatio orationis (si quis
ejus perfectionem et culmen desideret) eo usque ex-
tendi debet, ut si eadem ipsa apud diversos homines
sint dicenda, apud singulos tamen aliis atque aliis ver-
bis sit utendum. Quanquam hac parte Eloquentiae
(politiea scilicet et negotiosa, in privatis sermonibus)
maximos oratores plerunque destitui certum sit ; dum
ornatum et formulas elegantes orationis captantes, vo-
lubili ilia applicatione et characteribus sermonum, qui-
bus versus singulos uti consultius foret, excidunt. Certe
non abs re fuerit circa hoc ipsum, de quo nunc dicimus,
novam instituere inquisitionem, eamque nomine Pru-
dentiae Sermonis Privati indigitare, atque inter Desid-
erata reponere ; rem certe quam quo attentius quis re-
cogitet, eo pluris faciet. Utrum vero haec inter Rhe-
torica an Politiea collocetur, haud magni refert.
Descendamus modo ad Desiderata in hac arte, quae
(ut ante diximus) ejus sunt generis, ut pro Appendic-
ibus potius censeri debeant quam pro portionibus artis
ipsius ; et pertinent omnia ad Promptuariam. Primo
igitur non invenimus, qui prudentiam illam simul et
diligentiam Aristotelis bene persecutus sit aut supplev-
erit. Hie nimirum coepit colligere Signa Popularia
sive Colores Boni ac Mali Apparentis, tarn simplicis
quam comparati, qui sunt vere Sophismata Rhetorica.
Sunt autem eximii usus, praesertim ad negotia et pru-
dentiam Sermonis Privati. Labores vero Aristotelis1
circa colores istos in tribus claudicant : primo, quod,
cum multi sint, paucos admodum recenseat ; secundo,
quod Elenchos suos non habeant adjunctos ; tertio,
1 See the first book of the Rhetoric, chapters 6 and 7. The first, second,
third, and sixth of the Sophismata which Bacon goes on to give are found
there.
444 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quod videtur ille usum eorum ex parte ignorasse.
Usus enim eorum non magis ad probandum quam ad
afficiendum et commovendum subservit. Complures
siquidem loquendi formulae, quae idem significant, va-
rie tamen aflficiunt. Nam longe fortius penetrat quod
acuminatum est, quam quod obtusum ; licet in ipsa
percussione vires asqualiter intendantur. Nemo est
certe, qui non magis afficiatur, audiens inimici tui de
hoc miros triumphos agent,
Hoc Ithacus velit, et magno mercentur Atridae; 1
quam si simpliciter dicatur, Hoc rebus tuis incommoda-
bit. Itaque mucrones isti et aculei sermonum minime
sunt negligendi. Cum vero lianc rem ut Desideratam
proponamus, ex consuetudine nostra illam Exemplis
fulciemus. Praecepta enim minus rem illustraverint.
Exempla Colorum Boni et Mali, tarn Simplicis
quam Comparati.
Sophisma.
1. Quod laudant homines et celebrant, bonum ; quod
vituperant et reprehendunt, malum.
Elenchus.
Fallit Sophisma quatuor modis ; scilicet, aut propter
Ignorantiam ; aut propter Malam Fidem ; aut propter
Studia et Factiones ; aut propter Ingenia Laudatorum
et Vituperatorum. Propter Ignorantiam ; quid vulgi
judicium ad examen boni et mali ? Melius Phocion,
qui cum populus ei praeter solitum applauderet, quae-
1 Virg. ^En. ii. 104. See for the remark here made, Aristotle ubi supra.
He quotes the expression in the Iliad which corresponds to Bacon's quota-
tion, II. i. 255.
LIBER SEXTUS. 445
sivit ; Num forte deliquisset ? l Propter Malam Fidem ;
laudantes enim et vituperantes suam rem saepius agunt,
neque loquuntur ut sentiunt :
Laudat venales qui vult extrudere merces.2
Item, Malum est, malum est (inquit emptor), sed cum
recesserit, turn gloriabitur.s Propter Factiones ; cuivis
enim patet, consuescere homines, eos qui suarum par-
tium sunt immodicis efferre laudibus ; qui autem con-
trariarum sunt, infra meritum deprimere. Propter
Ingenia ; alii enim natura facti sunt et compositi ad
adulationem servilem, alii contra Momi et tetrici ; ut
laudando et vituperando suis Ingeniis tantum obsecun-
dent, parum de veritate solliciti.
Sophisma.
2. Quod etiam ah inimicis laudatur, magnum bo-
num ; quod vero etiam ab amicis reprehenditur, magnum
malum.
Sophisma fundamento hoc niti videtur; quod quae in-
gratiis et contra animi nostri affectum et propensionem
loquimur, ea ipsa vim veritatis a nobis extorquere facile
creditur,
Elenchus.
Fallit Sophisma propter Astutiam, tarn Inimicorum
quam Amicorum. Inimici enim laudes quandoque
tribuunt, non invite, nee a vi veritatis coacti ; sed eas
tamen deligentes, quae inimicis suis invidiam et pericula
conflare possint. Itaque apud Graecos superstitio quae-
dam invaluit, ut crederent, si quis ab altero laudaretur
animo malevolo et proposito nocendi, naribus ejus pus-
1 Plutarch, in Phocion, c. 8. 2 Horace, Ep. ii. 2. 11.
8 Prov. xx. 14.
44G DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
tulam annasci solere. Fallit iteruin, quia laudes inter-
dum impertiunt inimici, tanquam prsefatiunculas quas-
dam, ut postea liberius et maliciosius calumniarentur.
Ex altera parte, fallit etiam hoc sophisma propter astu-
tiam Amicorum. Solent enim et illi vitia amicorum
interdum agnoscere et pra^dicare, non quod aliqua vis
veritatis eos cogat, sed ea eligentes quae minimum ami-
cos suos laedere possint ; ac si caetera quidem viri op-
timi essent. Fallit iterum, quia Amici quoque repre-
hensionibus suis (sicut de Inimici laudibus diximus)
tanquam prafatiunculis quibusdam utuntur, quo paulo
post in laudes effusius excurrant.
Sophisma.
3. Cujus privatio bona, id ipsum malum; cujus pri-
vatio mala, id ipsum bonum.
Elenchus.
Fallit Sophisma duobus modis ; aut propter Compa-
rationem Boni et Mali ; aut propter Successionem Boni
ad Bonum, aut Mali ad Malum. Propter Compara-
tionem ; si bonum fuerit generi humano privari esu
glandium, non sequitur quod malus ille erat ; sed Do-
dona bona, Ceres melior.1 Neque, si malum fuit pop-
ulo Syracusano Dionysio seniore privari, sequitur quod
Dionysius ille bonus fuerit, sed minus malus quam
junior. Per Successionem ; etenim privatio boni ali-
cujus non semper dat locum malo, sed quandoque ma-
jori bono ; ut cum flos decidit, fructus succedit ; nee
1 The allusion is to the following lines : —
" Prima Ceres ferro mortales vertere terram
Instituit, cum jam glandes atque arbuta sacrse
Deficerent silvae, et victum Dodona negaret."
Viro. Georg. i. 147.
LIBER SEXTUS. 447
privatio alicujus mali dat semper locum bono, sed inter-
dum majori malo. Nam sublato inimieo Clodio, Milo
simul et segetem gloria perdidit.1
Sophisma.
4. Quod bono aut malo vicinum est, id ipsum itidem
bonum aut malum : quod vero remotum est a bono, ma-
lum ; quod a malo, bonum.
Habet hoc fere rerum natura, tit quae natura sua
conveuiant, etiam locis conveniant ; quae vero contra-
riae naturae sunt, etiam intervallis distent ; cum singula
arnica sibi associare, inimica summovere gaudeant.
Elenchus.
Sed fallit Sophisma tribus modis ; primo propter
Destitutionem ; secundo propter Obscurationem ; ter-
tio propter Protectionem. Propter Destitutionem ; fit
ut quae in suo genere amplissima sunt et maxime excel-
lunt, omnia quantum fieri potest ad se trahant, et in
vicino quaeque posita destituant ac quasi ineclia con-
fidant. Itaque in propinquo arborum grandium vir-
gulta nunquam laeta reperies. Recte etiam ille, Divitis
servi maxime servi. Nee male cavillatus est qui inferius
famulitium in aulis principum festorum vigiliis compa-
ravit ; quae festa sua in proximo attingunt, ipsae autem
jejuniis addicuntur.2 Propter Obscurationem ; etenim
et hoc habent quaeque in suo genere praestantissima,
ut licet proxima non extenuent aut destituant, tamen
obscurent et obumbrent ; quod etiam de Sole notant
astronomi ; quod sit scilicet aspectu bonus, conjunctione
" Quid enim odisset Clodium Milo, segetem ac materiam suae gloriae? "
Cic. Pro Mi. 36.
Namely Henry Noel. See the Apophthegms.
448 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
et approximatu malus. Propter Protectionem ; nam
non solum res coeunt et congregantur propter con-
sortium et naturae similitudinem, sed etiam malum
(praesertim in civilibus) confugit ad bonum, ut la-
teat et protegatur. Itaque scelerati homines petunt
as via Divorum, et vitium ipsum se in virtutis umbram
recipit :
Ssepe latet vitium proximitate boni. 1
Contra, et bonum se aggregat ad malum, non propter
consortium, sed ut illud convertat et reformet in bo-
num. Itaque et medici magis accedunt ad aegrotos
quam ad sanos, et Servatori nostro objectum est, quod
conversaretur cum publicanis et peccatoribus.
SOPHISMA.
5. Qui cceterce partes vel sectce secundas unanimiter
deferunt Qcum singulce principatum sibi vendicent) melior
reliquis videtur: nam primas quceque ex zelo videtur sw-
mere, secundas autem ex veto et merito tribuere.
Ita Cicero argumentatur sectam Academicorum, quae
acatalepsiam tenuit, philosophiarum fuisse praestantissi-
mam. Interroga enim (inquit) Stoicum, quce secta sit
potior ; ille suam cceteris anteponet : deinde quce secun-
das teneat ; Academicam fatebitur. Age similiter cum
Epicureo {qui Stoici vix aspectum toleraverit), postquam
suam sectam collocarit in summo, collocabit Academicam
in proximo? Similiter, vacante dignitate aliqua, prin-
ceps si competitores singulos interrogaret quern post se
potissimum commendare vellent, verisimile est secunda
1 " Et lateat vitium proximitate boni."
Ovid. Ars Amand. ii. 662.
2 The passage of Cicero here referred to is a fragment of the Academ. ad
Varr. preserved by St. Augustine.
LIBER SEXTUS. 449
illorum vota in eum qui praecipue dignus et optime
meritus fuerit concursura.
Elenchus.
Fallit Sophisma propter Invidiam. Solent enim
homines, proxime post se et factionem suam, in eos
inclinare et propendere qui reliquorum maxime sint
enerves et imbelles, quique eis minimum molestiae ex-
hibuerunt ; in odium illorum qui illis plurimum insul-
tarunt aut incommodarunt.
Sophisma.
6. Cujus excellentia vel exuperantia melior, id toto
genere melius.
Hue pertinent Formulae illae usitatae : Ne pervagemur
in generalibus. Conferamus particularem aliquem cum
particular^ &c.
Elenchus.
Videtur hoc Sophisma satis nervosum, et magis Dia-
lecticum quiddam quam Rhetoricum. Attain en inter-
dum fallit. Primo quia sunt res hand paucae, periculo
plurimum obnoxiae, quae tamen si evadant caeteris ante-
cellant ; ita ut genere sint deteriores, quia saepius peri-
clitantur et excidunt ; individuo autem nobiliores. In
hoc numero est Gemma Martia, de qua Gallicum ada-
gium ; Filius Parisiorum et Gemma mensis Martii, si ex
illis evadat unus, erit instar decern aliorum.1 Adeo ut
in genere gemma Maii gemmas Martii praestet ; sed ta-
men in individuo optima gemma Martii optimae gem-
mae Maii praeferatur. Fallit secundo, propter naturam
1 In the Colours of Good and Evil, this adage is given in French: —
" Bourgeon de Mars, enfans de Paris,
Si un eschape, il en vaut dix."
VOL. II. 29
450 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
rerum in aliquibus generibus aut speciebus magis cequa-
lem, in aliquibus magis incequalem ; quemadmodum in
observationem venit climata calidiora generaliter ino;e-
nia producere acutiora ; at in frigidioribus ingenia ilia
quae eminent etiam acutissimis calidarum regionum
praestare. Similiter, in exercitibus compluribus, si res
daello inter singulos transigeretur, fortasse ad unam
partem accederet victoria ; si copiis universis, in al-
teram. Etenim excellentiae et exuperantiae casum
recipiunt ; at genera natnra aut diseiplina reguntur.
Quinetiam, in genere, metallum lapide pretiosius ; at-
tamen adamas praecellit auro.
Sophisma.
7. Quod rem integram servat, bonum ; quod sine re-
ceptu est, malum. Nam se recipere non posse, impotew-
tice genus est; potentia autem bonum.
Hinc confinxit iEsopus fabulam de duabus ranis, quae
in magna siecitate, cum aquae ubique deficerent, delibe-
rarunt quid sibi demum agendum esset. Prior autem ;
Descendamus (inquit) in puteum profundum, neque enim
verisimile est ibi aquam defuturam. Cui altera ita reg-
ent ; Quin si forte ibi quoque aqua dejiciet, quomodo
exinde rursus aseendere poterimus ? Firmamentum au-
tem lmjus Sophismatis est, quod actiones humanae adeo
sint incertae et periculis expositae, ut illud optimum vi-
deatur quod plurima habeat effugia. Hue spectant for-
mulae illae, quae in usu sunt ; Obligatum plane et obstrie-
tum te reddes : Non tantum quantum voles sumes ex
fortuna, &c.
Elenchus.
Fallit Sophisma primo, quia in actionibus humanis
fortuna urget ut aliquid demum decern atur. Etenim,
LIBER SEXTUS. 451
ut eleganter a quopiam dictum est, etiam non statuere
est aliquid statuere; adeo ut saspenumero consilii sus-
pensio pluribus nos implicet necessitatibus quam si ali-
quid statuissemus. Videtur autem iste morbus quidam
animi similis ei qui reperitur in avaris ; sed translatus a
cupiditate retinendi opes ad cupiditatem retinendi arbit-
rium et potestatem. Siquidem a varus frui non vult,
ne quid detrahat de summa ; ita et hujusmodi scepticus
nil exequi vult, ut omnia ei sint integra. Fallit secun-
do, quia necessitas, et illud (quod aiunt) Jacta est alea,
stimulos addit animis ; sicut inquit ille, Cceteris pares,
necessitate certe superiores estis.1
SOPHISMA.
8. Quod quis culpa sua contraxit, majus malum;
quod ab externis imponitur, minus* malum.
Hujus rei causa est, quod morsus conscientiae adversa
conduplicet; contra, conscium sibi esse quod culpa quis
vacet, magnum praebet in calamitate solatium. Itaque
poetae ea pathemata maxime exaggerant, tanquam des-
perationi propiora, ubi quis seipsum accuset et discru-
ciet ;
Seque unum clamat causamque caputque malorum.2
Contra, calamitates virorum insignium elevat et diluit
innocentiaB et meriti conscientia. Porro cum malum
ab aliis intentetur, habet quivis quod libere conqueri
possit ; unde dolores sui exhalent neque cor suffocent.
Etenim iis quae ab injuria hominum profecta sunt, in-
dignari solemus, aut ultionem meditari, aut denique
Nemesim divinam vel implorare vel expectare ; quin-
1 "Virtute pares, necessitate superiores estis." — Idvy, iv. 28.
2 uSe causam clamat crimenque caputque malorum."
Virg. jEn. xii. 600.
452 DE AUGMENTIS SCIEMTIARUM
etiam, si a Fortuna ipsa inflictum quid sit, tarnen datur
quaedam cum Fatis ipsis expostulatio ;
Atque Deos atque astra vocat crudelia mater.1
Contra, ubi quis malum aliquod sua culpa contrax-
erit, stimuli doloris intro vertuntur, animumque magis
vulnerant et confodiunt.
Elenchus.
Fallit istud Sophisma, primo propter Spem ; quae ma-
lorum magnum est antidotum. Etenim culpae emen-
datio saepe in nostra potestate sita est ; fortunae vero
minime. Itaque Demosthenes non semel cives suos
hujusmodi verbis affatus est ; Quod ad prceterita pessi-
mum, id ad futura optimum est Quid hoc tandem sit ?
Hoc ipsum scilicet, quod vestra incuria et culpa res ves-
trce male se habeant. Nam si vos officio vestro per omnia
perfuncti essetis, et nihilominus status vester, ut nunc,
laborasset, ne spes quidem reliqua esset eum futurum all-
quando meliorem. Cum vero errores vestri in causa po-
tissimum fuerint, confidendum plane vos illis emendatis
pristinum statum vestrum recuperaturos? Similiter Epic-
tetus, de gradibus tranquillitatis animi verba faciens,
infimum locum illis attribuit qui alios accusant, supe-
riorem lis qui seipsos, supremum vero illis qui nee alios
nee seipsos? Fallit secundo, propter insitam animis
humanis Superbiam ; qua aegre adducuntur homines ut
errores proprios agnoscant. Hoc vero ut evitent, pa-
tientiam adhibent longe majorem in iis malis quae culpa
sua contraxerunt. Etenim, quemadmodum fieri vide-
mus, ut cum culpa admissa sit, neque de authore
1 Virg. Eclog. v. 23.
2 See the first and the third Philippic for passages to this effect.
8 Enchirid c. 5.
LIBER SEXTUS. 453
constiterit, supra modum excandescunt homines et tu-
multuantur ; quod si postea in notitiam pervenerit cul-
pam illam ad filium aut uxorem aut gratiosum aliquem
pertinere, statim sedantur turbae et consilescunt ; eodem
modo fit, cum res aliqua accidit propter quam neces-
sitas incumbit culpam in nos ipsos recipiendi. Id quod
in mulieribus saepissime conspicitur, quae si quid infoe-
liciter egerunt contra consensum parentum aut amico-
rum, qualecunque infortunium sequatur, illud sedulo
dissimulabunt.1
Sophisma.
9. Gradus privationis major videtur quam gradus
diminutionis ; et rursus, gradus ineoeptionis major vide-
tur quam gradus incrementi.
Canon est in Mathematicis nullas esse rationes nihili
ad aliquid. Itaque gradus nullitatis et quidditatis ma-
jores videntur gradibus incrementi et decrementi. Sicut
monoculo durius est unum perdere oculum, quam utrun-
que oculum liabenti. Similiter, complures liberos ha-
benti gravius est ultimum qui supers tes fuerit filium
amittere, quam reliquos priores. Itaque et Sibylla cum
duos priores libros combussisset, pretium tertii duplic-
avit ; siquidem illius amissio gradus fuisset Privationis,
non Diminutionis.
Elenchus.
Fallit Sophisma primo, propter eas res quarum usus
in sufficientia quadam sive competentia, hoc est, quan-
titate determinata, consistit. Si quis enim oblige tur
poenaliter ad solutionem certae pecuniae summae ad diem
certum, gravius ei fuerit nummo unico aureo carere,
quam si, posito quod ille unicus parari non potuerit,
1 Bacon makes the same remark in the Essay on Marriage.
454 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
deessent etiam decern alii. Similiter in decoctionibus
fortunarum, damnosior videtur gradus obserationis qui
primus sortem minuit, quam extremus, qui ad eges-
tatem redigit. Hue spectant formulae illae usitatae ;
Sera in f undo parsimonia : 1 Parurn interest utrum nihil
habeas, an quod nihil juvet, etc. Fallit secundo, prop-
ter illud principium in natura, quod corruptio unius
sit generatio alterius.2 Adeo ut gradus ipse Privationis
ultimas minus interdum incommodet, quoniam ansam
et stimulum praebet novae alicui rationi ineundae. Unde
etiam Demosthenes saepius conqueritur apud cives
suos ; Conditiones minus utiles et honorijicas, quas a
Philippo impositas subibant, nihil aliud esse quam ali-
menta qucedam ipsorum ignavioe et so cor dice ; ut multo
Us fuisset satius illis omnino carere, propterea quod hoc
pacto industria illorum melius acui possit ad alia pa-
randa remedial Novimus certe medicum quendam
1 This sentence occurs in the first of Seneca's epistles, and is given as a
proverb by Erasmus. See his Adagia, ii. 2. 64. Seneca probably took it
from Hesiod, SeiTiy 6" hi nvti/LiEVL (petdo, Op. et Dies, v. 339.; and the right
reading is perhaps misern, not sera.
2 Arist. De Gen. et Corr. i. 4.
3 Wats refers to the first Philippic, towards the end of which there is a
passage not unlike that in the text; but the phrase " alimenta socordiae,"
which Bacon has quoted in several parts of his works, is not to be found
there. He derived it from II. Wolf's translation of a passage in the third
Olynthiac, c. 33., where the Greek is simply egtl ravra ra ttjv ekuotov
pa^vfiiav vfiuv enav^dvovTa, which Wolf renders by " alimenta sunt ves-
trum omnium soeordia?." There is no reference to Philip's conduct in the
immediate context, the " alimenta socordia? " being in reality matters of
internal arrangement. It seems as if Bacon read the oration in Wolf's
version, and adopted the phrase "alimenta socordiae" (the point of which
belongs to the translator and not to Demosthenes) without comparing it
with the original. [I think, however, that the idea of "alimenta" is really
involved in the word EKav^avovra, when taken with the context, and that
no other word could have given the meaning so well. To exhibit the full
meaning in Demosthenes's words, it is necessary to quote the whole sen-
tence. 'Em; ovv d/M,ri vvv y' en anaXkayevreg tovtuv t&v e&tiv efte'kTjorjTE
OTpciTEveodai re nal npaTTetv ufcug vfitov avrtiv, ml rale, irepLovoiuic. rale.
LIBER SEXTUS. 455
qui mulieribus delicatis querentibus se male habere
sed tamen a medicamentis omnibus abhorrere, solebat
dicere, non minus facete quam morose, Vobis omnino
opus est ut deterius valeatis, quo medicamenta etiam
qucelibet libenter toleretis. Quinetiam ipse gradus Pri-
vationis sive indigentiaB ultimae salutaris esse possit,
non tantum ad excitandam industriam, verum etiam ad
imperandam patientiam.
Quod ad secundum membrum hujus Sophismatis,
illud eodem quo prius fundamento (de gradibus quid-
ditatis et nullitatis) nititur. Hinc tanta usurpantur
de initiis negotiorum praeconia ;
Dimidium facti, qui bene coepit, habet, &C.1
Hinc Astrologorum superstitio, qui judicium faciunt de
dispositione aut fortuna hominis ex momento sive ar-
ticulo nativitatis aut conceptus.
Elenchus.
Fallit Sophisma primo, quoniam in nonnullis prima1
rerum incoeptiones nihil aliud sunt quam quae Epicurus
olkol ravraiq ddopfiatg enl rd e%g) riov d}a&C)V XPVGVG&£, lo^q av Icug w
avdpeq 'A.$rjvaloL teKelov tl ml fieya KTrjoaLode dya&ov, nal tCjv tolovtuv
?i7]ILLfj.uTG)v airaXTiaydyre, a rolg dodsvovoi napd rCov iarpdv gl-
TLOtg didofievoLC eoike. not yap ovry Igxvv knelva hridrjoiv ovt' uno-
fivrjGKEiv ka- Kal ravra, a vefxecde vvv v[ielq, ovte roGavra egtiv vote
LJ^eXeICLV EXEIV TiVd OLCLpKr}, air' UTTOyVOVTag uXko Tl TZptlTTELV La, aKk* EGTl
ravra rrjv iaaorov pa&vfiiav v/nCov ETrav^dvovra. The hyfifiara, or ravra a
ve/lleo&e vvv v(jiElg, to which Demosthenes alluded, were apparently the the-
orie fund; but it seems as if Bacon understood him to allude to the small
advantages recently gained over Philip, which gave occasion to the speech;
an interpretation which, if otherwise justifiable, would, I think, rather im-
prove the sense. —J. £.]
1 Horace, Ep. i. 2. 40. But bene is not in the original. Compare Auso-
nius, Epig. 81., and the proverbial phrase, upxv r^iivo Travruc;, in Hesiod.
456 DE AUGMENTIS SCIENTIAKUM
ill philosophia sua appellat Tentamenta ; 1 id est, rudi-
menta quaedam, qme nihili sunt nisi iterentur aut pro-
vehantur. Itaque in hoc casu gradus secundus dignior
videtur et potentior quam primus. Quemadmodum in
plaustris, equus qui penultimus est plus confert ad mo-
tum plaustri quam primus. Etiam non inepte dici solet ;
Convitium regestum illud esse quod pugnce sit ream.
Prius enim fortasse pra3tervolaturum fuisset. Itaque
prius malo principium dedit, sed posterius modum abstu-
lit. Fallit Sophisma secundo, propter dignitatem per-
severantiae ; qua3 in progressu, non in aggressu sita est.
Etenim casus aut natura primum impetum progignere
possunt ; at affectus tantummodo maturus et judicium,
constantiam. Fallit tertio in iis rebus, quarum natura
et cursus ordinarius in contrarium rei incoeptae fertur ;
ita ut prima incoeptio perpetuo evacuetur, nisi vires
continuentur. Quemadmodum in formulis illis usitatis
dicitur ; Non progredi, est regredi ; et Qui non proficit,
deficit ; ut in cursu in adversum montis ; remigatione
in adversum gurgitis. At contra, si in declivi montis
motus incipiat, aut secundo flumine remigatio fiat, turn
gradus incoeptus longe potiores partes tenet. Porro
iste Color non tantum extenditur ad gradum incoeptio-
nis qui sit a potentia ad actum, comparatum cum gradu
1 That is, inchoate productions, not having the conditions requisite in
order to their perfection and continuance. See Lucretius, v. 835. et sqq.,
on which passage Gassendi remarks: " Supponit nempe fuisse varia quasi
tentamenta naturae, adeo ut longe plura animalium genera quam quae nunc
habentur quasi affecta fuerint, sed ea tamen sola superfuerint quae contigit
perfici posse." See his Essay on Epicurus entitled In Libr. X. Diog. Laert.
de Physiol. Epicuri Animadversiones, (1649) p. 050. Pliny alludes to a sim-
ilar notion in his description of* the convolvulus, — "veluti naturae rudi-
menturn, lilia facere condiscentis." — Hist. Nat. xxi. 11. Kapin's lines are
merely a plagiarism of Pliny's phrase:
u Dulce rudimentum meditantis lilia quondam
Naturae, cum sese opera ad majora parabat."
LIBER SEXTUS. 457
qui sit ab actu ad incrementum ; verum etiam ad gra-
dum qui sit ab impotentia ad potentiam, comparatum
cum gradu qui sit a potentia ad actum. Etenim gra-
dus ab impotentia ad potentiam major videtur quam
a potentia ad actum.
Sophisma.
10. Quod ad veritatem refertur majus est quam quod
ad opinionem. Modus autem et probatio ejus quod ad
opinionem pertinet, hcec est ; quod quis, si clam ptutaret
fore, facturus non esset.
Ita pronunciant Epicurei de Fcelicitate Stoicorum in
Virtute collocata, quod similis sit foelicitati histrionis in
seen a ; qui si a spectatoribus et plausu eorum destitu-
eretur, animis statim concideret. Itaque virtutem, per
ignominiam, Bonum Theatrale vacant. Aliter fit in
divitiis, de quibus ille,
Populus me sibilat ; at mihi plaudo.1
Itidem in voluptate,
Grata sub irao
Gaudia corde premens, vultu simulante pudorem.2
Elenchus.
Fallacia hujus Sophismatis subtilior paulo est ; licet
responsio ad exemplum quod adducitur facilis. Neque
enim virtus eligitur propter auram popularem ; cum
i Horace, Sat. i. 1. 66.
2 This is a quotation from the Latin translation of Theocritus by Hessus
(Paris, 1546.)- The original is, —
bfifxaocv ald6(j,£va, Kpadia 6' ol evdov iav&r].
a line which occurs near the end of the twenty-seventh Idyll. The trans-
lation, unlike most translations made in the sixteenth century, is printed
without the text, and is exceedingly loose and paraphrastic. Eobanus
Hessus has been supposed one of the authors of the Epistoke Obscurorum
Virovum.
458 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
etiam illud praeceptum sit, Ut quls maxime omnium
seiprnm revereatur} Ita ut vir bonus idem fuerit in
solitudine, idem in theatre Licet forte intendatur
virtus nonnihil per laudes, quemadmodum calor auge-
tur per reflexionem. Sed hoc suppositionem negat,
non fallaciam redarguit. Elenchus vero talis est.
Dato, quod virtus (praesertim ea quae labores et con-
flictus subit) non eligeretur, nisi quod laudes et fama
earn comitari soleant ; baud inde sequitur, quod ap-
petitus et motus ad virtutem non sit praecipue propter
se. Siquidem fama possit esse causa tantum impulsiva
aut sine qua non, neutiquam efficiens aut constituens.
Exempli gratia ; si duo fuerint equi, quorum unus cal-
caribus non admotis quaevis haud segniter praestaret,
at alter calcaribus admotis priorem longe superaret ;
posterior iste (arbitror) palmam referet, et pro equo
meliore judicabitur. Neque quenquam judicii sani
commoverit formula ilia ; Apage istum equum, cujus
spiritus siti sunt in calcaribus. Quandoquidem enim
instrumentum ordinarium equitanti sit calcar, neque
ullo modo oneri aut impedimento ei sit, non minoris
propterea aestimandus est equus qui calcare incitatur ;
neque etiam ille alter, qui absque calcaribus mira praes-
tat, eo ipso melior, sed delicatior tantum, habendus est.
Simili ratione, gloria et honor virtuti pro stimulis et
calcaribus subserviunt ; ac licet virtus sine illis paulo
futura esset languidior, tamen cum semper ilia praesto
sint ei etiam non invitata, nil officit quominus virtus
propter se quoque expetatur. Itaque recte redargui-
tur ilia positio; Nota ejus rei, quod2 propter opinionem
1 ttuvtcjv 6e \iakLOT1 alaxvveo oavrov.
Pythagoras, Aur. Vers. v. 12.
2 So in the original. — J. S.
LIBER SEXTUS. 459
et non propter veritatem eligitur, hcec est ; quod quis
si clam putaret fore, facturus non fuisset.
Sophisma.
11. Quod opera et virtute nostra partum est, majus
bonum ; quod ab alieno beneficio vel ab indulgentia for-
tunes delatum est, minus bonum.
Causae hujus rei hae sunt : primo, propter Spem de
Futuro. Siquidem in aliorum gratia aut fortunae ipsius
ventis secundis, non multum inest certitudinis ; propria
vero industria aut virtus semper domi adsunt. Adeo
ut postquam boni quid nobis hoc modo paratum fuerit,
maneant etiam eadem instrumenta in novos usus pa-
rata ; quin et consuetudine et successu reddita valid-
iora. Secundo, quia quod alieno beneficio adipisci-
raur, ejus etiam aliis debitores sumus ; cum quae per
nos ipsi comparaverimus nihil oneris secum trahant.
Etiam si quid indulgentia clivina in nos cumulaverit,
retributionem quandam erga Dei bonitatem efflagitat,
quod homines pravos et improbos mordet; ubi in priore
genere illud Prophetae usuveniat, Lcetantur et exultant,
immolant plagis suis, et sacrificant reti suo.1 Tertio,
quia ea quae a virtute nostra minime profecta sunt,
nulla sequitur laus et existimatio. Quae enim foeli-
citatis sunt, admirationem quandam pariunt, laudem
minime. Sicut ait Cicero ad Caesarem ; Quce mire-
mur habemus, quoe lattdemus expectamus? Quarto,
i Habakkuk, i. 15, 16.
2 Cicero pro Marcello, c. 9. ; but the quotation is inaccurate. [The mean-
ing, however, is accurately given; which (as in the passage from Demos-
thenes, p. 454.) could not have been done in the exact words of the origi-
nal without a long quotation, much of which would have been irrelevant.
When Bacon quotes an author as u saying " anything, we are always to
understand the words " in effect." — J. S.]
460 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quia quae mdustria propria acquiruntur, cum labori-
bus et contentione fere conjuncta sunt, quod nonnul-
lam habet in se suavitatem ; uti Salomon, Suavis eibus
a venatu.1
Elenchus.
At quatuor inveniuntur Colores Oppositi, qui rem in
contrariam partem inclinant, possintque esse prioribus
instar Elenchorum. Primo, quia Foelicitas videtur.
esse signum quoddam et character Favoris Divini ; et
propterea turn in nobismetipsis confidentiam et alac-
ritatem generat, turn apud alios authoritatem et reve-
rentiam. Foelicitas autem ista etiam fortuita com-
plectitur, ad quae virtus aegre aspirat ; veluti cum
Caesar ad navis gubernatorem animos addendo dixit,
Coesarem portas et fortunam ejus.2 Quod si dixisset,
Ccesarem portas et virtutem ejus, frigidum prorsus fuis-
set solatium periclitanti in procella. Secundo, quia
ea quae a virtute aut industria procedunt sunt imita-
bilia, et aliis patent ; cum foelicitas sit res inimitabilis,
et praerogativa quaedam hominis individui. Itaque
in genere videmus res naturales artincialibus praeponi,
quia imitationem non recipiunt. Quod enim imitabile
est, potentia vulgatum est. Tertio, quae ex felicitate
proveniunt, bona videntur gratuita, nee laboribus emp-
ta ; at quae virtute propria, pretio veluti acquisita.
Itaque eleganter Plutarchus de rebus Timoleontis,
hominis longe fortunatissimi, cum rebus Agesilai et
1 In the Colours of Good and Evil, of which this tract is only an expan-
sion, this sentence is given in Latin as here, but without any reference to
Solomon. There are one or two of Solomon's proverbs to the same pur-
pose, but none I think in these words. It was probably suggested to Bacon
by something in Solomon, and turned into its present shape by himself.
In after years, remembering where the thought came from, he may easily
have forgotten that the expression was his own. — J. S.
2 Plutarch, De Fortuna Roman, p. 319.
LIBER SEXTUS. 461
Epaminondae qui uno aevo vixerunt comparatis, dixit:
Illas Homeri carminibus fuisse similes, quce, cum alias
excellant, sponte etiam fluere videantur, et quasi Genium
sapere} Quarto, quia quod praeter spem aut praeter
expectatum contingit, gratius et majore cum voluptate
in hominum animos influit. Illud vero neutiquam
competit lis, quae propria cura et ambitu comparan-
tur.
SOPHTSMA.
12. Quod ex pluribus constat et divisibilibus, est majus
quam quod ex paucioribus et magis unum ; nam omnia
per partes considerata majora videntur. Quare et plu-
ralitas partium magnitudinem prce se fert ; fortius au-
tem operatur pluralitas partium, si ordo absit ; nam
inducit similitudinem infiniti, et iynpedit comprehensio-
nem.
Sophisma istud videtur etiam primo intuitu fallax, et
quasi palpabile ; siquidem non pluralitas partium tan-
tum, sed majoritas earundem, poterit constituere totum
auctius. Attamen abripit hoc ipsum Sophisma saepius
phantasiam ; quinetiam insidiatur sensui. Etenim as-
pectui ipsi brevior videtur via in planitie, ubi nihil in-
tercurrat quod visum frangat, quam in tali tractu terrae
ubi simul conspiciuntur arbores, aut aedificia, aut aliud
aliquod signum quod spatium metiri et dividere possit.
Sic homini bene nummato, postquam areas suas et
marsupia diviserit et digesserit, major etiam quam
antea subit divitiarum phantasia. Habet etiam vim in
amplificationibus, si res in plures portiones dividatur,
atque singulae seorsum tractentur. Hoc vero adhuc
magis phantasiam implet, si fiat promiscue et sine
ordine. Confusio enim multitudinis opinionem gen-
i Plutarch in Timol. c. 36.
462 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
erat. Siquidem quae ordine ostenduntur aut propo-
nuntur, turn ipsa magis finita apparent, turn certum
praebent argumentum nihil esse praetermissum. At
contra, quae confuse repraesentantur non solum in se
numerosa putantur, sed et suspicioni locum relinquunt
restare adhuc plura quae omittuntur.
Elenchus.
Fallit Sophisma primo, ubi quis ampliorem praecepe-
rit de re aliqua opinionem quam pro vera rei ipsius
magnitudine. Etenim cum hoc fit, distributio falsam
illam opinionem destruet, et rem in veritate sua, non
autem cum amplificatione, monstrabit. Itaque si quis
morbo aut dolore corripiatur, horae longiores ei vide-
buntur absque horologio aut clepsydra, quam si iisdem
mensurentur. Nam si taedium et vexatio morbi tempus
videri longius faciunt quam revera est, at computatio
temporis errorem ilium corrigit, et brevius facit quam
opinio ilia falsa conceperat. Etiam in planitie, contra
quam superius dictum est aliquando evenit. Licet
enim visus in principio viam ostentet breviorem sensui,
quia indivisa est ; tamen si ex eo obrepat opinio de
longe minori intervallo quam reperitur, opinionis ejus
vanae frustratio efficiet ut videatur demum etiam quam
revera est production Itaque si quis opinioni alicujus
falsae de magnitudine rei cujuspiam velificari cupiat,
caveat a distributionibus, sed rem integram utique ex-
tollat. Fallit Sophisma secundo, si distributio ea dis-
trahatur, non autem simul obversetur, aut uno aspectu
visum feriat. Itaque si flores in horto aliquo in plures
torulos distinguantur, majoris quantitatis speciem praebe-
bunt quam si omnes in uno toro simul crescerent, modo
toruli illi oculis simul subjiciantur ; aliter enim unio
LIBER SEXTUS. 463
distribution! distractse pragvalebit. Sic reditus eorum
majores videntur, quibus prsedia et latifundia sua vicina
aut conjuncta sunt. Nam, si sparsim sita sint, non
veniunt tarn facile sub aspectum. Fallit Sophisma
tertio, propter dignitatem unitatis supra multitudinem.
Omnis enim compositio, indigentiae in singulis signum
est certissimum ; ubi illud usu venit,
Et quae non prosunt singula, multa juvant.1
Itaque Mariae partes potiores ; Martha, Martha, at-
tendis ad plurima, unum sufficit.2 Hinc ilia fabula
JEsopi de vulpe et feli. Jactabat enim vulpes quantas
artes haberet et effugia, quibus se a canibus eriperet ;
felis autem se unico tan turn confidere auxilio dixit, utpote
quae tenuem scandendi facultatem haberet ; quod tamen
reliquis illis vulpinis longe praestantius praesidium fuit :
unde adagium ; Multa novit vulpes, sed felis unum mag-
num.8 Quinetiam in hujus fabulae significatione morali
idem cernitur. Nam potenti et fido amico niti plus
praesidii habet, quam artes et astutiae eomplurimae.
Atque haec exempli loco sufficient. Superest autem
nobis ejusmodi Colorum numerus etiam magnus, quos
olim adolescentes congessimus ; attamen sine illustra-
tionibus suis atque Elencbis ; quos hoc tempore con-
cinnare non vacat. Ideoque Colores illos nudos absque
illustrationibus suis (cum superiores isti vestiti prod-
eant) proponere, minime nobis consentaneum videtur.
Illud interim monemus ; rem istam, qualiscunque ea
videri possit, haud parvi judicio nostro esse pretii : ut-
pote quae ex Philosophia Prima, et ex Politica, et ex
i Ovid. Rem. Amor. 420.
2 St, Luke, x. 41,42.
3 " Multa novit vulpes, sed echinus unum magnum," is a proverb in
Erasmus'* collection. Vide Er. Adaff. i 5. 18.
464 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Rhetoriea participet. Atque de Signis Popularibus sive
Coloribus Boni ac Mali apparentis, tarn Simplicis quam
Comparati, hactenus.
Seeunda Collectio, quae pertinet ad Promptuariam,
et desideratur, ea est quam Cicero (ut superius in
Logica diximus *) innuit ; cum prcecipit, ut in promptu
habeantur Loci Communes, in utramque partem dis-
putati et tractati. Quales sunt, Pro verbis legis et Pro
sententia legis, &c. Nos vero hoc prreceptum etiam
ad alia extendimus ; ut non solum ad genus Judiciale,
sed etiam ad Deliberativum et Demonstrativum ad-
hibeatur. Omnino hoc volumus, Locos omnes quorum
frequens est usus (sive ad probationes et refutationes,
sive ad suasiones et dissuasiones, sive ad laudes et vitu-
peria spectent) meditatos jam haberi ; eosque ultimis
ingenii viribus, et tanquam improbe et prorsus praeter
veritatem, attolli et deprimi. Modum autem hujus
collectionis, tarn ad usum quam ad brevitatem, opti-
mum fore censemus, si hujusmodi Loci contrahantur
in sententias quasdam acutas et concisas ; 2 tanquam
glomos quosdam, quorum fila in fusiorem discursum,
cum res postulat, explicari possint. Atque similem
quandam diligentiam in Seneca3 reperimus, sed in
hypothesibus sive casibus. Ejus generis, cum plurima
parata habeamus, aliqua ad exemplum proponere visum
est. Ea autem Antitheta Rerum nominamus.4
i Supra, p. 387.
2 The habit of reducing arguments into this form accounts probably for
the difficulty of verifying many of Bacon's quotations. The form fittest for
the promptuaria was the form easiest to remember and most convenient to
use. See note 2, p. 459, and note 1, p. 460. — J. S.
3 The Seneca here referred to is M. Annseus Seneca, the rhetorician, who
is supposed to have been the uncle of L. Annaeus Seneca, the preceptor of
Nero.
4 Of these Antitheta many are Bacon's own, and are to be found in other
LIBER SEXTUS.
465
Exempla Antithetorum.
I. Nobilitas.
Pro.
Quibus virtus a genere
penitus insita est, ii jam
non mali esse nolunt, sed
nequeunt.
Nobilitas laurea, qua
tempus homines coronat.
Antiquitatem etiam in
monumentis mortuis vene-
ramur; quanto magis in
vivis ?
Si nobilitatem familia-
rum contemnas, quae tan-
dem erit differentia inter
sobolem hominum et bru-
torum ?
Nobilitas virtutem in-
vidiae subducit, gratiae tra-
dit.
Contra.
Raro ex virtute nobili-
tas ; rarius ex nobilitate
virtus.
Nobiles majorum depre-
catione ad veniam saepius
utuntur, quam suffraga-
tione ad honores.
Tanta solet esse indus-
tria hominum novorum,
ut nobiles prae illis tan-
quam statuae videantur.
Nobiles in stadio respec-
tant nimis saepe ; quod
mali cursoris est.
II. Forma.
Pro.
Deformes naturam ul-
cisci solent.
Et virtus nil aliud quam
interna forma ; et forma
Con.
Virtus, ut gemma nob-
ilis, melius inseritur sine
multo auro et ornatu.
Quod vestis lauta de-
parts of his writings; others are doubtless quotations, of which I shall men-
tion some, though many more might probably be easily pointed out. [A
great many of them will be found in the Essays. — J. S.]
vol. ii. 30
466
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
qua m externa
nil aliucl
virtus.
Deformes se a contemp-
tu per malitiam utique
suam vindicare cupiunt.
Forma virtutes splen-
dere facit, vitia rubere.
for mi, hoc forma impro-
bo.
Similiter plerunque leves
sunt quos forma ornat et
quos movet.
Pro.
Primae cogitationes, et
juvenum consilia, plus ha-
bent e numine.
Senes sibi sapiunt ma-
in. Juventus.
Con.
Juventus poenitentiae
campus.
Ingenitus est juvenibus
senilis authoritatis con-
gis, aliis et reipublicae temptus ; ut quisque suo
minus. periculo sapiat.
Si conspici daretur, ma- Tempus, ad quae con-
gis deformat animos quam silia non advocatur, nee
corpora senectus. rata habet.
Senes omnia metuunt, Senibus Veneres mu-
praeter Deos. tantur in Gratias.1
IV. Valetudo.
Pro. Con.
Cura valetudinis ani- Saspe convalescere est
mum humilem facit et saspe juvenescere.
corpori supplicem. Excusatio valetudinis
Corpus sanum hospes polychresta ; ad quam
animae est ; aegrum, ergas- etiam sani confugimus.
tularius. Nimis arcto foedere cor-
1 This idea has been expressed in a different form by Mr. Milnes: —
" On that deep retiring shore
Frequent pearls of beauty lie ;
Where the passion-waves of yore
Fiercely beat and mounted high."
LIBER SEXTUS.
Nil tarn summas actio-
num promovet, quam pros-
pera valetudo ; at contra
infirma feriatur nimis.
pus
tas.
467
animae jungit sani-
Et lectus magna im-
peria administravit, et lec-
tica magnos exercitus.
V. Uxor
Pro.
Charitas reipublicae in-
cipit a familia.
Uxor et liberi disciplina
quaedam humanitatis ; at
coelibes tetrici et severi.
Coelibatus et orbitas ad
nil alitid conferunt, quam
ad fugam.
Morti sacrificat, qui lib-
eros non procreat.
Caetera foelices, in lib-
eris fere infortunati sunt ;
ne divinae sorti nimium
appropinquent homines.1
et Liberi.
Con.
Qui uxorem duxit et
liberos suscepit, obsides
for tun as dedit.
Generare et liberi, hu-
mana sunt ; creare et
opera, divina.
Brtitorum aeternitas
soboles ; Virorum, fama,
merita, et instituta.
QEconomicae rationes
publicas plerunque ever-
tunt.
Aliquibus fortuna Pri-
ami placuit, qui suis om-
nibus superstes fuit.2
magnarum
VI. DlVITLE.
Pro. Con
Divitias contemnunt, Divitiarum
qui desperant. vel custodia est, vel dis-
Invidia divitiarum vir- pensatio quaedam, vel fa-
tutem effecit deam. ma ; at nullus usus.
1 This seems to me to belong more properly to the other side of the argu-
ment; but if it be rightly placed where it is, it must mean that to be happy
in his children is happiness too great for a man, unless it be balanced by
misfortune in other ways. — J. S.
2 The allusion is to Tiberius. See Suet, in Tiber, c. 62.
468
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Dum philosophi dubi-
tant utrum ad virtutem
an voluptatem omnia sint
referenda, collige instru-
ments utriusque.
Virtus per divitias ver-
titur in commune bonum.
Caetera bona provinci-
alem habent administra-
tionem, divitiae solae gen-
eralem.
Annon vides lapillis et
id genus deliciis fingi
pretia, ut possit esse ali-
quis magnarum divitia-
rum usus ?
Multi dum divitiis suis
omnia venalia fore credi-
derunt, ipsi in primis ve-
nerunt.
Non aliud divitias dix-
erim, quam impedimenta
virtutis ; nam virtuti et
necessariae sunt, et graves.
Divitiae bona ancilla,
pessima domina.
VII. Honores.
Pro.
Honores non tyranno-
rum (ut loquuntur), sed
Providentiae Divinae cal-
culi sunt.
Honores faciunt et vir-
tutes et vitia conspicua ;
itaque illas provocant, haec
refraenant.
Non novit quispiam
quantum in virtutis cursu
profecerit, nisi honores ei
campum praebeant aper-
tum.
Virtutis, ut rerum alia-
rum, rapidus motus est ad
Con.
Dum honores appetimus
libertatem exuimus.
Honores dant fere po-
testatem earum rerum,
quas optima conditio est
nolle, proxima non posse.
Honorum ascensus ar-
duus, statio lubrica, re-
gressus praeceps.
Qui in honore sunt,
vulgi opinionem mutuen-
tur oportet, ut seipsos bea-
tos putent.
LIBER SEXTUS.
469
locum, placidus in loco ;
est autem virtutis locus
honos.
VIII. Imperia.
Pro.
Foelicitate frui, mag-
num bonum est ; sed earn
et aliis impertiri posse, ad-
huc majus.
Reges non hominum in-
star sed astrorum sunt ;
nam et in singulos et in
tempora ipsa magnum ha-
bent influxum.
Qui Dei vices gerunt,
iis resistere non tantum
laesae majestatis crimen est,
sed theomachia quaedam.
Con.
Quam miserum habere
nil fere quod appetas, in-
finita quae metuas.
Qui in imperiis sunt, sim-
iles sunt corporibus coeles-
tibus, quae magnam ven-
erationem habent, requiem
nullam.1
Nemo humanae sortis ad
Deorum convivia admitti-
tur, nisi ad ludibrium.
IX. Laus, Existimatio.
Pro.
Virtutis radii reflexi lau-
des.
Laus honor is est, ad
quern liberis suffragiis per-
venitur.
Honores a diversis po-
litiis conferuntur ; sed lau-
des ubique sunt libertatis.
Vox populi habet ali-
Con.
Fama deterior judex
quam nuncia.
Quid viro bono cum sa-
liva vulgi ?
Fama, veluti fluvius,
levia attollit, solida mer-
git.
Infimarum virtutum
apud vulgus laus est; me-
1 " Ex quo se C^sar orbi terrarum dedicavit, sibi eripuit ; et siderum
modo, quae irrequieta semper cursus suos explicant, nunquam illi licet nee
subsistere nee quicquam suura facere." — Senec. Consol. ad Polyb. c. 26.
470
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
quid divinum. Nam quo-
modo aliter tot capita in
unum conspirare possint?1
Ne mireris, si
vulgus
verius loquatur quam hon
oratiores ; quia etiam tuti
us loquitur.
X. Natura
Pro.
Consuetudinis progres-
sus est arithmeticus ; na-
tura? geometricus.
diarum admiratio ; supre-
marum sensus nullus.
Laus magis ex osten-
tatione quam ex merito,
et ventosis mams accedit
quam realibus.
Con.
Cogitamus secundum
naturam ; loquimur secun-
dum prsecepta ; sed agimus
Ut in rebuspublicis se secundum consuetudinem.
habent leges communes
erga consuetudines, eo-
dem modo in singulis se
habet natura ad consue-
tudinem.
Consuetudo contra na-
turam, quasi tyrannis quae-
dam est ; et cito ac levi
occasione corruit.
Natura pedantius qui-
dam est ; consuetudo mag-
istrate.
XL Fortuna.
Pro.
Virtutes aperta? laudes
pariunt, occulta? fortunas.
Virtutes officiorum lau-
des pariunt, facultatum
fortunas.
Con.
Stultitia unius, fortuna
alterius.
In fortuna illud praecip-
ue laudaverim, quod cum
non eligat, non tueatur.
1 (j>7}(iri (5' ovtlq ndfiTrav a'KoKkvrai tjvtivci iroXkol
"kaol <j>7]/j,ifav(n - deog vv rig egtl koX avrr).
Hesiod, Op. et Dies. v. 683.
LIBER SEXTUS.
471
Fortuna veluti Galaxia ; Viri magni, dum invid-
hoc est, nodus quarundam iam virtutum suarum dec-
obscurarum virtutum, sine linarunt, inter fortunse cul-
nomme.
Fortuna saltern ob filias
suas honoranda est; Con-
fidentiam scilicet, et Au-
thoritatem.
tores reperti sunt.
XII.
Pro.
Absurdum est acciden-
tia vitae magis amare,
quam vitam ipsam.
Praestat ad omnia, etiam
ad virtutem, curriculum
longum quam breve.
Absque spatiis vitse ma-
joribus, nee perficere da-
tur, nee perdiscere, nee
poenitere.
Vita.
Con.
Philosophi, dum tantum
apparatum adversus mor-
tem colligunt, ipsam magis
timendam effecerunt.
Mortem homines ti-
ment, quia nesciunt ; ut
pueri tenebras.
Non invenias inter hu-
manos affectum tarn pu-
sillum, qui si intendatur
paulo vehementius non
mortis metum superet.
Mori velle non tantum
fortis, aut miser, aut pru-
dens, sed etiam fastidiosus
potest.1
XIII. SUPERSTITIO.
Pro. Con.
Qui zelo peccant non Ut simiae similitudo cum
1 " Mori velle, non tantum prudens et fortis, sed etiam fastidiosus pot-
est." — Seneca, Ep. 77.
472
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
probandi, sed tamen aman-
di sunt.
Mediocritates moralibus
debentur, extremitates di-
vinis.
Superstitiosus religiosus
designatus.
Fabulosissima quaeque
portenta cujusvis religio-
nis citius crediderim, quam
haec omnia sine numine
fieri.
homine deformitatem ad-
dit, ita superstitioni simil-
itudo cum religione.
Quale odium est affec-
tationis in civilibus, tale
superstitionis in divinis.
Praestat nullam habere
de Diis opinionem, quam
contumeliosam.
Non Epicuri schola, sed
Stoa, veteres respublicas
perturbavit.
Non cadit in mentem hu-
manam, ut sit merus athe-
ista dogmate; sed magni
hypocritae sunt veri athe-
istae, qui sacra perpetuo
contrectant, sed nunquam
verentur.
XIV. Superbia.
Pro.
Superbia etiam vitiis in-
sociabilis ; atque ut vene-
rium veneno, ita haud
pauca vitia superbia ex-
pelluntur.
Facilis, etiam alienis
vitiis obnoxius est ; su-
perbus tantum suis.
Superbia, si ab aliorum
contemptu ad sui contemp-
tum ascendet, fiet demum
philosophia.
Con.
Hedera virtutum ac
bonorum omnium super-
bia.
Csetera vitia virtutibus
tantum contraria ; super-
bia sola contagiosa.
Superbia optima vitio-
rum conditione caret, id
est, latebris.
Superbus, cum caeteros
contemnit, se interim neg-
ligit.
LIBER SEXTUS. 473
XV. Ingratitudo.
Pro. Con.
Crimen ingrati animi nil Crimen ingrati animi
aliud est, quam perspicacia non suppliciis eoercetur,
quaedam in causam bene- sed Furiis permittitur.
ficii collati.1 Arctiora sunt vincula
Dum grati erga quos- beneficiorum quam officio-
dam esse volumus, nee rum ; quare, qui ingratus,
caeteris justitiam praesta- injustus, et omnia,
mus, nee nobis ipsis lib- Ea est conditio huma-
ertatem. na: nemo tarn publica for-
Beneficii gratia eo mi- tuna natus est, quin pri-
nus reddenda est, quod de vatse et gratiae et vindictae
pretio non constat. se omnino debeat.
XVI. Invidia.
Pro. Con.
Naturale est exprobra- Invidia festos dies non
tionem fortunae suae odis- agit.
se. Nemo virtuti invidiam
Invidia in rebuspublicis reconciliaverit praeter mor-
tanquam salubris ostracis- tern.
mus. Invidia virtutes labori-
bus exercet, ut Juno Her-
culem.
XVII. Impudicitia.
Pro. Con.
Zelotypise debetur, quod Pessima Circes transfer-
castitas sit facta virtus. matio impudicitia.
Multa tristitia opus est, Impudicus prorsus reve-
1 This sentence is more, I think, in the manner of Rochefoucauld than
any other in Bacon's writings.
474
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ut quis Venerem rem se-
riam putet.
Quid vel diaetae partem,
vel munditiae speciem, vel
superbias filiam, inter vir-
tutes collocas ?
Amorum, ut avium sil-
vestrium, nulla proprietas
est, sed jus possessione
transfertur.
rentiam sui perdidit; quod
fraenum est omnium vitio-
rum.
Omnes, ut Paris, qui
formae optionem faciunt,
prudentiae et potentiae jac-
turam faciunt.
In veritatem non vul-
garem incidit Alexander,
cum Somnum et Vener-
em mortis arrhabones esse
dixit.
XVIII. Crudelitas.
Con.
Csedibus grassari, aut
ferae aut Furiae est.
Crudelitas viro bono
semper fabulosa esse vi-
detur, et fictio tragica.
Pro.
Nulla virtutum tarn sae-
pe rea est, quam dementia.
Crudelitas, si a vindicta
est, justitia est ; si a peric-
ulo, prudentia.
Qui misericordiam ini-
mico impertit, sibi denegat.
Non saepius phlebotomiae
necessariae sunt in cura-
tionibus, quam caedes in
civilibus.
XIX. Gloria Vana.
Pro.
Qui suas laudes appetit,
aliorum simul appetit utili-
tates.
Qui tarn sobrius est ut
1 The allusion is to the Eunuchus of Terence.
Con.
Gloriosi semper factiosi,
mendaces, mobiles, nimii.
Thraso Gnathonis prae-
da.1
LIBER SEXTUS.
475
nihil alienum curet, vereor
ne et publica aliena putet.
Ingenia in quibus ali-
quid inane est, facilius cu-
ram reipublicae recipiunt.
Turpe est proco sollici-
tare ancillam ; est autem
virtutis ancilla laus.
XX. Justitia.
Pro.
Imperia et politiae jus-
titiae tan turn additamenta
sunt ; si enim justitia al-
iter possit exerceri, illis
minime fuerit opus.
Justitiae debetur, quod
homo homini sit Deus, non
lupus.
Justitia etsi vitia tollere
non possit, tamen hoc effi-
cit ut non laedant.
Con.
Si hoc est justum esse,
quae tibi fieri nolis ea al-
teri non facere, dementia
demum justitia est.
Si suum cuique tribu-
ehdum est, certe et venia
humanitati.
Quid mihi aequitatem
narras, cum sapienti om-
nia inaequalia sint ? 1
Considera qualis reorum
conditio fuerit apud Ro-
manos, et pronuncia justi-
tiam e republica non esse.
1 [So in the original edition ; but] the sense requires incequalia to be re-
placed by cequalia. There is no colour for the assertion that to the wise
man all things are unequal; but the Stoics, teaching that, except the dis-
tinction between right and wrong, everything is to the wise man a matter
of indifference, went on to maintain that he could suffer wrong from no
man, because no change of outward circumstance could in any degree af-
fect his inward and essential happiness. There is a treatise by Seneca, of
which the title is In Sapientem non cadere lnjuriam, in which this doctrine
is taught. So far as the wise man was concerned, the difference between
justice and injustice was of no moment whatever, — a view which shows
how strongly Stoicism tended to isolate each of its disciples from the rest
of mankind. Even in Plato the same way of thinking may be observed.
Cf. the words ascribed to Socrates in the Apology: kpe [ilv yap ovdev
p7idyf)EL ovre MehiTog ovre "Avvrog.
476
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Vulgaris ista justitia po-
litiarum, philosophus in
aula ; hoc est, facit tan-
tum ad reverentiam im-
perantium.
XXI. Fortitudo
Pro.
Nil terribile nisi ipse ti-
mor.
Nil aut in voluptate sol-
idum aut in virtute muni-
tum, ubi timor infestat.
Con.
Praeclara virtus, velle
perire ut perdas.
Praeclara virtus, quam
etiam ebrietas inducit.
Vitae suae prodigus, ali-
Qui pericula apertis oc- enae periculosus.
ulis intuetur ut excipiat, Virtus ferreae aetatis for-
advertit et ut evitet. titudo.
Caeterae virtutes nos a
dominatu liberant vitio-
rum ; fortitudo sola a dom-
inatu fortunae.
XXII. Temperantia.
Pro.
Eadem fere vis absti-
nendi et sustinendi.
Uniformitates, concor-
diae, et mensurae motuum
coelestia sunt, et charac-
ters aeternitatis.
Temperantia, velut frig-
ora salubria, animi vires
colligit et firmat.
Exquisiti et vagi sensus
Con.
Negativae istae virtutes
non placent ; nam in-
nocentiam praestant, non
merita.
Languet mens quae ex-
cessibus caret.
Amo virtutes quae ex-
cellentiam actionis indu-
cunt, non hebetudinem
passionis.
LIBER SEXTUS.
477
narcoticis indigent ; simili-
ter et affectus.
Cum consonantes animi
motus ponis, paucos ponis ;
nam pauperis est, nume-
rare pecus.
Ista Non uti ut non ap-
petas; Non appetere ut non
timeas; pusillanimi sunt et
diffidentis.
XXIII. CONSTANTIA
Pro.
Basis virtutum constan-
tia.
Miser est, qui qualis ipse
futurus sit non novit.
Imbecillitas humani ju-
dicii rebus ipsis constare
non potest ; quare saltern
sibi constet.
Etiam vitiis decus aspi-
rat constantia.
Si ad fortunse inconstan-
tiam accedat etiam incon-
stantia mentis, in quantis
tenebris vivitur !
Fortuna tanquam Pro-
teus, si perseveres, ad for-
mam redit.
Con.
Constantia, ut janitrix
morosa, multa utilia indi-
cia abigit.
JEquum est ut constan-
tia res adversas bene tol-
eret ; nam fere inducit.
Stultitia brevissima op-
tima.
XXIV. Magnanimitas.
Pro. Con.
Si animus semel gene- Magnanimitas est virtus
rosos fines optaverit, statim poetica.
478 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
non modo virtutes circum-
stant, sed et numina.
Virtutes ex habitu aut
praeceptis, gregales sunt ;
ex fine, heroicae.
XXY. SCIENTIA, CONTEMPLATIO.
Pro. Con.
Ea demum voluptas est Con temp] atio, speciosa
secundum naturam, cujus inertia,
non est satietas. Bene cogitare non mul-
Dulcissimus prospectus to melius est, quam bene
in errores aliorum subja- somniare.
centes. Orbem Numen curat, tu
Quam bonum est orbes patriam.
mentis habere concentri- Vir politicus etiam con-
cos universo ! templationes serit.
Omnes affectus pravi
falsae asstimationes sunt ;
atque eadem sunt bonitas
et Veritas.
XXVI. Liters.
Pro. Con.
Si de rebus minutis libri In Academiis discunt
scripti forent, vix ullus es- credere,
set experientiae usus. Quae unquam Ars docuit
Lectio est conversatio tempestivum Artis usum ?
cum prudentibus ; actio Sapere ex regula et ex
fere cum stultis. experientia, plane contra-
Non inutiles Scientiae rise rationes sunt ; ut qui
existimandae sunt, qua- alteri assuefactus sit, ad
rum in se nullus est usus, alteram sit ineptus.
LIBER SEXTUS.
479
si ingenia acuant et ordi-
nent.
Artis saepissime ineptus
usus est, ne sit nullus.
Hoc fere omnes Aea-
demici habent, ut ex qual-
ibet re soleant agnoscere
quod sciant, et non addis-
cere quod nesciant.
XXVII. Promptitudo.
Pro.
Opportuna prudentia
non est, quae celeris non
est.
Qui cito errat, cito er-
rorem emendat.
Qui ex composito et
non obiter prudens est,
nil magni facit.
Con.
Prudentia non alte pet-
itur, quae prsesto est.
Prudentia, ut vestis, le-
vis quae expedita.
Cujtis consilia non ma-
turat deliberatio, nee pru-
dentiam aetas.
Quae ad breve tempus
exeogitantur, ad breve
tempus placent.
XXVIII. Taciturnitas in Secretin.
Pro.
Taciturno nil reticetur ;
quia omnia tuto communi-
cantur.
Qui facile loquitur quae
scit, loquitur et quae nes-
cit.
Secretis etiam mysteria
debentur.
Con.
Varietas morum optime
animum collocat in secre-
to.
Taciturnitas confessoris
virtus.
Taciturno omnia reti-
centur ; quia silentium re-
penditur.
Tectus, ignoto proxi-
mus.
480
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
XXIX. Facilitas.
Pro.
Amo virum alien o af-
fectui obnoxium, sed ta-
men judicium ab obsequio
revocantem.
Flexibilem esse, ad na-
turam auri proxime ac-
cedit.
Con.
Facilitas, judicii quae-
dam inepta privatio.
Facilium beneficia, deb-
ita videntur ; negationes,
injuriae.
Sibi gratiam habet, qui
a facili aliquid impetrat.
Facilem omnes difficul-
tates premunt, nam omni-
bus se implicat.
Facilis fere se recipit
cum pudore.
XXX. Popularitas.
Pro.
Prudentibus eadem fere
placent ; at stultorum va-
rietati occurrere, pruden-
tia3 est.
Colere populum, est
coli.
Qui ipsi magni viri
sunt, neminem unum fere
habent quern vereantur,
sed populum.
Con.
Qui valde cum stultis
congruit, ipse suspectus
esse potest.
Qui turbae placet, fere
et turbas miscet.
Nil moderatum vulgo
gratum est.
Infima assentatio est
assentatio vulgi.
XXXI Loquacitas.
Pro.
Qui silet, aut alios ha-
bet pro suspectis aut sus- tiam addit et auctoritatem.
pectus est ipse sibi. Silentium, veluti som-
Con.
Silentium verbis et gra-
LIBER SEXTUS.
481
Custodiae omnes infoe-
lices, miserrima silentii.
Silentium, stultorum vir-
tus. Itaque recte ille si-
lenti : Si prudens es, stul-
tus es ; si stultus, pru-
dens.1
Silentium, veluti nox,
insidiis opportunum.
Cogitationes in proflu-
ente sanissimae.
Silentium, solitudinis
genus.
Opinioni se venditat,
qui silet.
Silentium nee pravas
cogitationes egerit, nee
bonas distribuit.
nus quidam, alit pruden-
tiam.
Silentium fermentatio
cogitationum.
Stilus prudentiae silen-
tium.
Silentium ambit verita-
tem.
XXXTI. Dissimulatio.
Pro.
Dissimulatio compendi-
aria sapientia.
Non idem dicere, sed
idem spectare, debemus.
Etiam in animo de-
formis nuditas.
Dissimulatio et decori
est, et praesidio.
Con.
Cum cogitate secundum
rerum veritatem non pos-
simus, at loquamur secun-
dum cogitation em.
Quibus artes civiles su-
pra captum ingenii sunt,
iis dissimulatio pro pru-
dentia erit.
1 This sarcasm is ascribed by Diogenes Laertius and Plutarch to Theo-
phrastus, the author of the Characters (which form the foundation of those
of La Bruyere) and of many other works. It has also been ascribed to
Simonides. Bacon seems to have taken it from Plutarch.
VOL. II. 31
482
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Sepes consiliorum dis-
simulatio.
Aliqui bono suo fallun-
tur.
Qui indissimulanter om-
nia agit, seque decipit ;
nam plurimi aut non capi-
unt aut non credunt.
Indissimulatio nihil ali-
ud, quam animi impoten-
tia.
Qui dissimulat, pra>
cipuo ad agendum in-
strumento se privat, i. e.
fide.
Dissimulatio dissimula-
tionem invitat.
Qui dissimulat, liber
non est.
XXXIII.
Pro.
Docet improbare qui
verecundatur.
Quod actio oratori, id
audacia viro civili ; pri-
mum, secundum, tertium.
Confitentem verecun-
diam amo, accusantem
odi.
Confidentia morum ani-
mos promptius sociat.
Placet obscurus vultus,
et perspicua oratio.
Audacia.
Con.
Audacia stultitise viator.
Inverecundia inutilis ni-
si ad imposturam.
Confidentia stultorum
imperatrix, prudentium
scurra.
Audacia est stupor qui-
dam sensus, cum malitia
voluntatis.
XXXIY. Ceremoni^e, Puntos,1 Affectatio.
Pro. Con.
Vultus et gestus decora Quid deformius, quam
1 This word is clearly a mere gloss, being the English, if it can be called
so, of that which precedes it. A little further on Bacon uses the word
upunctus" as a Latin version of upunto;" and the text might be cor-
LIBER SEXTUS.
483
moderatio, verum condi-
mentum virtutis.
Si et in verbis vulixo
paremus, quidni in liabitu
et gestu?
Qui in levibus et quo-
tidiana consuetudine decus
non retinet, sit licet vir
magnus, noris tamen hunc
tantum certis lioris sapere.
Virtus et prudentia,
sine punctis, velut pere-
grinae linguae sunt ; nam
vulgo non intelliguntur.
Qui vulgi sensum per
congruitatem non novit,
is si nee per observa-
tionem noverit, omnium
stultissimus est.
Puncti, translatio sunt
virtutis in linguam ver-
naculam.
scenam in vitam trans-
ferre ?
Ex ingenuitate deco-
rum, ex arte odium.
Magis placent cerus-
satae buccae et calamis-
trata coma, quam cerus-
sati et calamistrati mores.
Qui animum ad tarn
exiles observationes ap-
plicat, magnae cogitationis
capax non est.
Affectatio, ingenuitatis
putredo lucens.1
XXXV. Joci.
Pro. Con.
Oratorum ara jocus. Istos deformitatum ac
Qui in omnibus modes- concinnitatum aucupes,
turn leporem miscet, liber- quis non contemnat ?
tatem animi retinet. Rerum magnitudinem
rected by substituting puncti for puntos. But I should prefer to omit this
word altogether.
1 The same image occurs in Ralegh's Lye :
" Go tell the Court it glows
And shines like rotten wood."
484
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
Res est supra opinio- eluere joco, improbum ar-
nem politica, facile trans- tificium est.
ire a joco ad serium, a Jocos turn considera,
serio ad jocum. cum risu destituti sunt.
Veritatis alias non per- Faceti isti fere non pen-
venturae saepe vehiculum etrant ultra superficiem
jocus. rerum, ubi joci sedes est.
Ubi jocus ad seria mo-
menti aliquid habet, ibi
levitas puerilis est.
XXXVI.
Pro.
Annon vides omnes se
quserere? At amans so-
lus se invenit.
Non est melior ordina-
tio animi, quam ex im-
perio affectus alicujus in-
signis.
Qui sapit, desiderium
quserat ; nam qui non ali-
quid insigniter appetit, ei
omnia ingrata sunt et tae-
dio plena.1
Quidni in unitate acqui-
escat unus ?
Amor.
Con.
Amori multum debet
scena, nihil vita.
Nil tarn varii nominis
est quam amor ; nam res
aut tarn stulta est ut se
nesciat, aut tarn turpis ut
se fuco condat.
Odi istos Mono-Phron-
tistas.
Angusta admodum con-
templatio amor.
Pro.
Eadem facit
XXXVII. Amicitia.
Con.
amicitia Qui amicitias arctas cop-
1 " Qui nolet fieri desidiosus, amet." Ov. Amores, i. 9. 46.
This is one of the lines contained in Bacon's Promus. — /. £.
LIBER SEXTUS.
485
quae fortitude*, sed suavi- ulat, novas necessitates sibi
us. imponit.
Suave condimentum om- Animi imbecilli est, par-
nium bonorum amicitia. tiri fortunam.
Pessima solitudo, non
veras habere amicitias.
Digna malae fidei ultio,
amicitiis privari.
XXXVIII. Adulatio.
Pro.
Adulatio magis ex more,
quam ex malitia.
Laudando instituere,
semper formula fuit debi-
ta potentioribus.
Con.
Adulatio stilus servo-
rum.
Adulatio calx vitiorum.
Adulatio aucupii illud
genus, quod similitudine
vocis aves fallit.
Adulationis deformitas
comica, nocumentum trag-
icum.
Auribus mederi difficil-
limum.
XXXIX.
Pro.
Vindicta privata, justi-
tia agrestis.
Qui vim rependit, legem
tantum violat, non homi-
nem.
Utilis metus ultionis pri-
vatae; nam leges nimium
saepe dormiunt.
Vindicta.
Con.
Qui injuriam fecit, prin-
cipium malo dedit ; qui
reddidit, modum abstulit.
Vindicta, quo magis nat-
uralis, eo magis coercenda.
Qui facile injuriam red-
dit, is fortasse tempore, non
voluntate, posterior erat.
486 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
XL. Innovatio.
Pro. Con.
Omnis medicina inno Novi partus deformes
vatio. sunt.
Qui nova remedia fugit, Nullus author placet,
nova mala opperitur. praeter tempus.
Novator maximus tern- Nulla novitas absque in-
pus : quidni igitur tempus juria ; nam praesentia con-
imitemur ? vellit.
Exempla remota, inepta Quae usu obtinuere, si
sunt : recentia, corrupta et non bona, at saltern apta
ambitiosa. inter se sunt.
Imperitis et contentiosis Quis novator tempus
permitte, ut ad exempla imitatur; quod novationes
res agant. ita insinuat, ut sensus fal-
Sicut qui nobilitatem in lant ?
familiam introducunt dig- Quod praeter spem eve-
niores fere sunt posteris ; nit, cui prodest minus ac-
ita novationes rerum pie- ceptum, cui obest magis
runque praestant iis quae molestum.
ad exempla fiunt.
Morosa morum retentio
res turbulenta est, aeque ac
novitas.
Cum per se res muten-
tur in deterius, si consilio
in melius non mutentur,
quis finis erit mali ?
Moris servi, temporis lu-
dibria.
XLI. Mora.
Pro. Con.
Fortuna multa festinan- Occasio primum ansam
LIBER SEXTUS. 487
ti vendit, quibus morantem vasis porrigit, deinde ven-
donat. trem.
Dum initia rerum am- Occasio, instar Sibyllae,
plecti properamus, umbras minuit oblatum, pretium
prensamus. auget.
Fluctuantibus rebus ad- Celeritas Orci galea,
vertendum, inclinantibus Quae mature fiunt, ju-
agendum. dicio fiunt ; quae sero, per
Prima actionum Argo ambitum.
committenda sunt, extre-
ma Briareo.
XLII. Pr^eparatio.
Pro. Con.
Qui parvis copiis rem Optimus terminus pa-
magnam aggreditur, fingit randi, prima occasio agen-
opportunitatem ut speret. di.
Parvis apparatibus non Nemo speret se fortu-
fortuna, sed prudentia em- nam apparatu ligare posse,
itur. Alternatio1 apparatus et
actionis, politica sunt; dis-
tinctio, tumid a et infoelix.
Magnus apparatus, prod-
igus et temporis et rerum.
XLIII. Principiis obstare.
Pro. Con.
Plura pericula fallunt, Docet periculum prog-
quam vincunt. redi qui accingitur, et
Minus operis est peric- periculum figit remedio.
1 M. Bouillet proposes to read alternatio, by which the sense would be
very much improved. [It is alteratio in the original. But AT. Bouillet's
reading is so evidently right that I have introduced it into the text.
-J. 8.]
488
DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
ulo remedium adhibere,
quam progressum ejus ob-
servare et custodire.1
Non jam leve est peric-
ulum, si leve videatur.
Etiam in remediis pe-
riculorum levia pericula
subsistunt.
Praestat cum paucis pe-
riculis,2 quae invaluerunt,
rem habere, quam cum
minis singulorum .
XLTV. CONSILIA VIOLENTA.
Pro. Con.
Qui lenem istam pru- Omne remedium violen-
dentiam amplectuntur, iis turn, praegnans novi mali.
augmenta mali salubria Violenta consilia nemo
sunt. dat, praeter iram et me-
Necessitas, quae violenta turn,
consulit, eadem exequitur.
XLV. Suspicio.
Pro.
Diffidentia nervi pru-
dentiae ; at suspicio medi-
camentum arthriticum.
Merito ejus fides sus-
pecta est, quam suspicio
labefacit.
Suspicio fragilem fidem
solvit, fortem intendit.
Con.
Suspicio fidem absolvit.3
Suspicionum intempe-
ries est mania quaedam ci-
vilis.
1 "If a man watch too long, it is odds he will fall asleep." — Essays:
Of Delays. J. S.
- [Remediis in the original edition.] The sense requires remediis to be
replaced by periculis. The word remediis appears to have been accidentally-
repeated from the last sentence. [Or suggested by rem, which in the orig-
inal stands at the end of the line immediately below. — J. S.~\
8 " Sospetto licenza fede,'1 is an Italian proverb.
LIBER SEXTUS. 489
XL VI. Verba Legis.
Pro. Con.
Non est interpretation Ex omnibus verbis elici-
sed divinatio, quae recedit endus est sensus, qui inter-
a litera. . pretetur singula.
Cum receditur a litera, Pessima tyrannis lex in
judex transit in legisla- equuleo.
torem.
XLVII. Pro Testibus contra Argumenta.
Pro. Con.
Secundum oratorem non Si testibus credendum
secundum causam pronun- sit contra argumenta, suf-
ciat, qui argumentis niti- ficit tan turn judicem esse
tur. non surdum.
Qui argumentis potius Argumenta antidotum
credit quam testibus, eti- contra venena testimoni-
am ingenio magis debet orum.
fidere quam sensui. lis probationibus tutissi-
Tutum foret argumentis mo creditur, quae rarissime
credere, si homines nihil mentiuntur.
absurdi facerent.
Argumenta, cum sint
contra testimonia, hoc
praestant ; ut res mira
videatur, non autem ut
vera.1
Atque haec Antitheta (quae nunc proposuimus) for-
tasse tanti non fuerint ; sed cum jam olim parata et
1 It would seem that the last clause ought to be " non autem ut non
vera;" the res being the matter in favour of which testimony has been
produced.
490 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
collecta a nobis essent, noluimus diligentiae nostrae ju-
venilis fructum perire ; praesertim cum (si quis acutius
introspiciat) semina sint, non flores. In illo autem
adolescentiam plane spirant, quod sint in Morali sive
Demonstrative genere uberiora ; in Deliberativo et
Judiciali perpauca.
Tertia Collectio, quae pertinet ad Promptuariam,
atque etiam desideratur, est ea quam vocare placet For-
mularum Minorum} Illae autem sunt veluti vestibula,
posticae, ante-camerae, recamerae, transitus, &c, ora-
tionis ; quae indiscriminatim omnibus subjectis compet-
ere possint. Quales sunt Praefationes, Conclusiones,
Digressiones, Transitiones, Promissiones, Declinationes,
et plurima ejusmodi. Quemadmodum enim in aedificiis
plurimum facit et ad voluptatem et ad usum, ut fron-
tispicia, gradus, ostia, fenestrae, aditus, transitus, et hu-
jusmodi, commode distribuantur ; eodem modo etiam in
oratione fit, ut additamenta et interpositiones istae (si
decore et perite formentur et collocentur) plurimum turn
gratiae turn commoditatis universae orationis structurae
adjiciant. Harum Formularum exemplum unum aut
alterum proponemus, neque diutius iisdem immorabi-
mur. Etsi enim sint res haud exigui usus, tamen cum
nihil in his addamus de nostro, sed tantum Formulas
nudas ex Demosthene aut Cicerone aut alio quopiam
selecto authore describamus, inferius quiddam videntur
quam ut in eo tempus teramus.
1 The Promus already referred to (p. 377.) contains some of these for-
mulae.
LIBER SEXTUS. 491
Exempla Formularum Minorum.
CONCLUSIO DELIBERATIVE.
Sic et culpam praeteritam fas erit redimere, et fa-
turis incommodis eadem opera prospicere.
Partitions accurate Corollarium.
Ut omnes intelligant nihil me et subterfugere volu-
isse reticendo, aut obscurare dicendo.1
Transitio cum Monito.
Verum haec ita praetereamus, ut tamen intuentes et
respectantes relinquamus.2
Pre-occupatio contra opinionem inveteratam.
Faciam ut intelligatis in tota causa quid res ipsa
tulerit, quid error affinxerit, quid invidia conflaverit.3
Hasc pauca enumerasse, ad exempla satis fuerit ;
cum quibus Appendices Rhetoricae, quae ad Promptu-
ariam spectant, concludimus.
1 Cicero pro Cluent. c. 1. But the quotation is inaccurate. The original
is u nihil me nee subterfugere voluisse reticendo nee obscurare dicendo."
It is probable that Bacon intended to write aut where et now stands.
2 Id. pro Sext. c. 5. A phrase resembling Dante's
" Non ragioniam di lor, ma guarda e passa."
8 Id. pro Cluent. c. 4.
492 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM
CAPUT IV.
Appendices generates duce Traditivce ; Critica et Paed-
agogica.
Supersunt duae appendices Traditivae in genere ;
altera Critica, altera Paedagogica. Sicut enim pars
Traditivae praecipua in Scriptione Librorum consistit,
ita pars ejus relativa in Librorum versatur Lectione.
Lectio autem vel magistrorum ope regitur, vel indus-
tria cuj usque propria perficitur ; atque huic rei inser-
viunt doctrinae illae, quas diximus, duae.
Ad Criticam spectant primo authorum probatorum
limata correctio et emendata editio ; quibus et ipsorum
authorum honor vindicator, et studiosis lumen praefer-
tur. Qua tamen in re, studiis haud parum detrimenti
intulit quorundam hominum diligentia temeraria. Crit-
icis enim haud paucis mos est, ubi incidunt in quid-
piam quod non intelligunt, vitium statim in exemplari
supponere ; veluti in illo loco Taciti : cum quaedam
colonia jus asyli apud senatum assereret, narrat Tac-
itus non aequis admodum auribus quae ab iis profere-
bantur fuisse ab imperatore et senatu audita ; itaque
legati causa diffisi bonam pecuniae summam Tito Vinio
dederunt, ut eis patrocinaretur ; hoc itaque pacto res
obtinuit. Turn (inquit Tacitus) dignitas et antiquitas
colonice valuit : quasi argumenta quae antea levia vide-
bantur, accedente pretio, novum turn pondus accepis-
sent. At Criticus quidam, non ex infimis, verbum
Turn expunxit, et Tantum reposuit.1 Atque hac prava
1 Justus Lipsius, in his first edition of Tacitus, puts the following note at
turn, "Forte tantum; " but he does not alter the text, and in subsequent
editions the note is omitted. That Bacon had but an imperfect recollection
of the passage, is plain from his substituting the name of Titus Vinius for
LIBER SEXTUS. 493
Criticorum consuetudine factum est, ut (quod non-
nemo prudenter notavit) exemplar ia maxime castigata
sint scepenumero minime omnium casta. Quinimo, ut
verum dicamus, nisi Critici fuerint eruditi in scientiis
illis de quibus libri ab ipsis editi traetant, periculo
diligentia eorum non vacat.
Secundo ad Criticam spectant authorum interpre-
tatio et explicatio, commentarii, scholia, notae, spici-
legia, et similia. In istiusmodi autem laboribus pessi-
mus ille Criticorum nonnullos quasi morbus invasit,
ut multa ex obscurioribus transiliant, in satis vero
perspicuis ad fastidium usque immorentur et expati-
entur. Scilicet non tarn illud agitur ut author ipse
illustretur, quam ut Criticus ille multiplicem suam
eruditionem et variam lectionem, ubique arrepta oc-
casione, ostentet. Optandum inprimis foret (licet haec
res ad Traditivam principalem, non ad Appendices
pertineat) ut qui argumenta obscuriora et nobiliora
pertractet scriptor, suas ipse explicationes subjungat ;
ut et textus ipse digressionibus aut explicationibus non
abrumpatur, et notse a scriptoris mente non recedant.
Cujusmodi quidpiam suspicamur de Theone Eucli-
dis.1
Tertio ad Criticam spectat (quod etiam nomen eidem
indidit) de authoribus quos edunt breve aliquod judi-
cium interponere ; et illos cum caeteris scriptoribus qui
that of Fabius Valens, and from his mentioning the senate, as if the trans-
action had taken place at Rome. It was by a donative to the soldiery that
the colony of Vienna was saved, not (directly at least) by a bribe to their
leader; though Tacitus adds that it was believed that he also had been
bought over, — " ipsum Valentem magna pecunia emptum." — Hist. i. 66.
1 It seems probable that this remark, showing a kind of reading with
which Bacon does not seem to have been familiar (vide supra p. 306.),
was derived from his friend Sir Henry Savile. We find Theon's services
in relation to Euclid's Elements depreciatingly spoken of in Savile's Prwlec-
tiones tresdecim in Principium Elementorum Euclidis (1621), pp. 12, 13.
494 DE AUGMENT1S SCIENTIARUM
eadem tractant comparare ; ut per hujusmodi censu-
ram studiosi et de librorum delectu moneantur, et ad
ipsam lectionem eorum instructions accedant. Atque
hoc ultimum est Criticorum tanquam cathedra, quam
certe nostra setate nobilitarunt viri nonnulli magni,
majores certe nostro judicio quam pro modulo Criti-
corum.
Ad Paedagogicam quod attinet, brevissimum foret
dictu, Consule seholas Jesuitarum: nihil enim, quod
in usum venit, his melius. Nos tamen pauca more
nostro monebimus, tanquam spicas legentes. Omnino
institutionem pueritise et juventutis collegiatam proba-
mus ; non in sedibus privatis ; non sub ludi-magistris
tantum. Adest adolescentulis in Collegiis aemulatio
major erga aequales ; adest quoque ipse vultus et as-
pectus virorum gravium, quod facit ad verecundiam,
et teneros animos etiam a principio conformat ad ex-
emplar ; denique sunt quidem plurima Educationis
Collegiatae commoda. In Ordine autem et Modo dis-
ciplinae, illud inprimis consuluerim ; ut caveatur a
compendiis et a prcecocitate quadam doctrince, quae in-
genia reddat audacula, et magnos profectus potius os-
tentet quam faciat. Quin et favendum non nihil ingeni-
orum libertati, ut si quis quae ex more discipline sunt
faciat, et simul tempus ad alia in quae propensus est
suffuretur, ne utique cohibeatur. Porro operae pre-
tium fuerit diligenter animadvertere (quod fortasse
adhuc non fuerit notatum) esse duos assuefaciendi et
exercendi et praeparandi ingenia modos, eosque tan-
quam antistrophos. Alter incipit a facilioribus, et ad
magis ardua paulatim deducit ; alter ab initio duriora
imperat et urget, ut iis obtentis, facilioribus quis etiam
suaviter perfungi possit. Alia enim est methodus, in-
LIBER SEXTUS. 495
cipere natare cum utribus, qui sublevent ; alia incipere
saltare cum calceis ponderosis, qui aggravent. Neque
facile est dictu, quantum harum methodorum prudens
intermixtio conferat ad promovendas tain animi quam
corporis facultates. Item applicatio et delectus studio-
rum, pro natura ingeniorum quae erudiuntur, res est
singularis et usus et judicii ; quam etiam bene et vere
notatam et perspectam magistri parentibus adolescen-
tium debent ; ut de genere vitae, cui filios suos desti-
nent, consulere possent. Verum et illud attentius
paulo observandum ; non tantum in iis ad quag natura
quisque sua fertur longe maximos fieri profectus ; sed
etiam ad ea ad quae vitio naturae quis maxime fuerit
inhabilis, reperiri in studiis ad hoc proprie delectis
remedia et curationes. Exempli gratia ; si cuipiam
ingenium tale sit quale est avium, ut facile abripiatur,
nee per moram (qualem oportet) intentum esse sus-
tineat ; remedium huic rei praebebunt Mathematica,
in quibus si evagetur paulo mens, de integro renovanda
est demonstratio. Etiam exercitiorum, in erudiendo,
partes liquet esse vel maximas. At illud a paucis no-
tatum est, quod exercitiorum debeat esse non solum
prudens institutio, sed etiam prudens intermissio. Op-
time siquidem Cicero notavit, quod in exercitiis plerum-
que exerceri contingat non minus vitia quam facultates,1
adeo ut malus habitus quandoque simul acquiratur et
se insinuet cum bono. Itaque tutius est intermittere
exercitia, et subinde repetere, quam assidue continuare
et urgere. Verum de his satis. Sunt certe hag res
i Cicer. de Orator, i. 33. [Compare the Essay on Nature in Men : —
uLet not a man force a habit upon himself with a perpetual continuance,
but with some intermission. For both the pause reinforceth the new on-
set: and, if a man that is not perfect be ever in practice, he shall as well
practise his errors as his abilities, and induce one habit of both." — J. S.]
496 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM.
primo aspectu minus grandes et solennes, sed fructuosae
tamen et efficaces. Quemadmodum enim in plantis
ad foelicitatem vel infoelicitatem ipsarum plurimum
faciunt injuriae aut auxilia quae iisdem cum tenerae
fuissent intervenerint ; quemadmodum etiam incre-
menta ilia immensa Imperii Romani merito a quibus-
dam attribuuntur virtuti et prudentiae sex illorum
Regum, qui eidem in pueritia sua veluti tutores fue-
runt aut nutritii : 2 sic certe cultura et institutio anno-
rum puerilium aut teneriorum eas habet vires, licet
latentes et minime in cujusvis observationem incur-
rentes, quas neque temporis diuturnitas neque laborum
assiduitas et contentio postea aetate maturiore possint
ullo modo aequiparare. Non abs re fuerit etiam notare,
facultates vel mediocres, si in magnos viros aut res
magnas inciderint, graves et insignes interdum pro-
ducere effectus. Ejus rei ponemus exemplum memo-
rabile ; quod eo magis adducimus, quia Jesuitae eandem
disciplinam non videntur aspernari ; sano (ut nobis
videtur) judicio. Atque est res, quae si sit professoria,
infamis est ; verum disciplinaria facta, ex optimis est.
Intelligimus autem Actionem Theatralem ; quippe quae
memoriam roborat ; vocis et pronunciations tonum
atque efficaciam temperat ; vultum et gestum ad de-
corum componit ; fiduciam non parvam conciliat ; den-
ique oculis hominum juvenes assuefacit. Erit autem
exemplum, e Tacito desumptum, Vibuleni cujusdam,
olim histrionis, tunc temporis autem militantis in legi-
onibus Pannonicis. Me sub excessu Augusti seditionem
moverat, ita ut Blsesus praefectus aliquos ex seditiosis
in carcerem conjiceret. Milites vero, impressione facta,
illos effractis carceribus liberarunt. At Vibulenus,
1 See Macchiavelli, Discorsi [i. 19.].
LIBER SEXTUS. 497
apud milites concionabundus, sic orsus est ; Vos (jnquii)
Ids innocentibus et miserrimis lucem et spiritum reddidis-
tis ; sed quisfratri meo vitam, quis fratrem rnihi reddit?
quern missum ad vos a G-ermanico exercitu de commu-
nibus commodis node proximo, jugulavit per gladiatores
suos, quos in exitium militum habet atque armat. Re-
sponded Blcese, ubi cadaver abjeceris ? Ne hostes quidem
sepulturam invident Cum osculis, cum lachrymis dolo-
rem meum implevero, me quoque trucidari jube; dum
interfectos, nullum ob scelus, sed quia utilitati legionum
consulebamus, hi sepeliant.1 Quibus verbis invidire ac
consternationis nimium quantum concivit ; adeo ut nisi
brevi postea innotuisset nihil horum fuisse, quinetiam
fratrem eum nunquam habuisse, vix a praefecto milites
manus abstinuissent ; ille vero rem totam tanquam fabu-
lam in scena peregit.
Nunc vero ad colophonem pervenimus tractatus nos-
tri de Doctrinis Rationalibus. In quibus, licet a parti-
tionibus receptis interdum recesserimus, nemo tamen
existimet nos illas omnes improbare partitiones quibus
usi non sumus. Duplex enim nobis imponitur neces-
sitas partitiones mutandi. Una, quia haec duo, nimi-
rum res natura proximas in unam classem redigere, et
res ad usum promendas conjicere in unum cumulum,
fine ipso et intentione sunt omnino diversa. Exem-
pli gratia ; secretarius aliquis regis aut reipublicse, in
musaeo chartas suas ita proculdubio distribuit, ut quae
similis sint naturae simul componat ; veluti foedera seor-
sum, seorsum mandata, literas ab exteris, literas domes-
ticas, et similia, seorsum omnia : contra, in scrinio ali-
quo particulari illas simul componit, quas, licet diversi
generis sunt, simul tamen usui fore existimet. Sic
1 Tacit. Ann. i. 16—22.
vol. ii. 32
498 DE AUGMENTIS SCIENTIARUM LIB. SEXT.
nimirum, in hoc universali scientiae repositorio, nobis
pro natura rerum ipsarum partitiones erant institu-
endae ; cum tarn en, si particularis aliqua scientia fuisset
pertractancla, partitiones fuissemus secuti usui et praxi
potius accommodatas. Altera necessitas partitiones
mutandi est, quia Desideratorum ad scientias adjectio,
et eorum cum reliquis in integrum corpus redactio,
etiam, per eonsequentiam, scientiarum ipsarum parti-
tiones transtulit. Nam (demonstrationis gratia), esto
quod artes quaB habentur rationem habeant numeri
15, adjectis autem Desideratis numeri 20. Dico quod
partes numeri 15, non sunt eaedem partes quae nu-
meri 20. Nam partes numeri 15, sunt 3 et 5 ;
partes vero numeri 20 sunt 2, 4, 5, et 10.
Itaque patet, quod haec aliter fieri
non potuerint. Atque de
Scientiis Logicis haec
dicta sint.
APPENDIX.
[The following Notes on some old treatises on the art of writing in cipher
are referred to by Mr. Ellis, at p. 420. note l.—J. S.]
The earliest writer, I believe, on ciphers, except Trithe-
mius whom he quotes, is John Baptist Porta, whose work
De occultis liter arum not is was reprinted in Strasburg in
1606. The first edition was published when Porta was a
young man. The species of ciphers which Bacon mentions
are described in this work. What he calls the ciphra sim-
plex is doubtless that in which each letter is replaced by
another in accordance with a secret alphabet. (Porta, ii.
c. 5.) The manner of modifying this by introducing non-
significants and by other contrivances is described in the fol-
lowing chapter. The wheel cipher is described in chapters
7, 8, 9. It is that in which the ordinary alphabet and a
secret one are written respectively on the rim of two concen-
tric disks, so that each letter of the first corresponds in each
position of the second (which is movable) to a letter of the
secret alphabet. Thus in each position of the movable disk
we have a distinct cipher, and in using the instrument this
disk is made to turn through a given angle after each letter
has been written. The ciphra clavis is described by Porta,
book ii. 15, 16. It is a cipher of position; that is, one in
which the difficulty is obtained not by replacing the ordinary
alphabet by a new one, but by deranging the order in which
the letters of a sentence or paragraph succeed each other.
500 APPENDIX.
This is done according to a certain form of words or series
of numbers which constitute the key. The cipher of words
was given by Trithemius and in another form by Porta, ii.
19. (and in a different shape, v. 16.). It is a cipher which
is meant to escape suspicion. Each letter of the alphabet
corresponds to a variety of words arranged in columns. Any
word of the first column followed by any of the second, and
that followed by any of the third, &c, will make, with the
help of a non-significant word occasionally introduced, a per-
fectly complete sense ; and by the time the last alphabet has
been used, a letter on some indifferent subject has been writ-
ten. Only sixty alphabets are given by Porta, and therefore
the secret communication can consist only of sixty letters.
It is worth remarking that when Porta wrote it was usual to
put the sign of the cross at the head of an ordinary epistle.
The first of his alphabets corresponds not to a series of words
but to two and twenty different modifications of the figure
of a cross, and his second alphabet similarly corresponds to
two and twenty different modifications of the introductory
flourish. His sixtieth alphabet is of the same kind. We
see here perhaps whence Bacon derived his idea of giving
significance to seemingly accidental modifications of the
characters of ordinary writing.
The idea of a bilitercd alphabet, which Bacon seems to
claim as his own, is employed, though in a different manner,
by Porta. His method is in effect this. He reduces the al-
phabet to sixteen letters, and then takes the eight different
arrangements aaa, aba, &c, to represent them ; each ar-
rangement representing two letters indifferently : the ambi-
guity arising from hence he seems to disregard. In this
manner he reduces any given word or sentence to a succes-
sion of a's and Vs. At this point his method, of which he
has given several modifications, departs wholly from Bacon's.
Let us suppose the biliteral series to commence with aababb.
A word of two syllables and beginning with A indicates that
two a's commence the series ; any monosyllable will serve to
APPENDIX. 501
show that one b follows, another that it is succeeded by one
a, and then any dissyllable will stand for bb. Thus Amo te
mi Jlli or Amat qui non sapit will represent the biliteral
arrangement aababb, and so on on a larger scale. Porta's
method is therefore not, like Bacon's, a method scribendi
omnia per omnia, but only omnia per multa. Still the anal-
ogy of the two methods is to be remarked : both aim at con-
cealing that there is any but the obvious meaning, and both
depend essentially on representing all letters by combinations
of two only. See the De oc. Lit Signis. v. c. 3.
The Polygraphia of Trithemius (dedicated to Maximilian
in 1508 *) consists of six books. The first four contain ex-
tensive tables constituting four different ciphrce verborum ;
the first and second of which are significant, and relate, the
former to the second person of the Trinity, and 'the latter to
the Blessed Virgin. The fifth and sixth books are of less
importance. Trithemius, written in the cipher of the second
book, becomes "Charitatem pudicissimse Virginia Mariae pro-
ductricis coexistentis verbi, robustissimi commilitonis mei di-
lectissimi devotissime benedicamus ; vivificatrix omnium,"
&c.
Traicte des Chiffres, ou secretes manieres aVescrire, par Blaise
de Vigenere, Bourbonnois. (Paris, 1587.)
This work is described by the author as what he had
saved of his work " Du Secretaire" written in Italy in 1567
and 68. The two first books were stolen at Turin in 1569.
The third is the foundalion of the present work. (v. f. 285.
verso.) He says he had revealed nothing of its contents.
The two authors whom he chiefly mentions are Trithemius
and Porta ; that is, modern authors ; for there is a great deal
said of the Cabala. The key ciphers of which Porta speaks
he ascribes to a certain Belasio, who employed it as early as
1 The edition of 1600 is that I use.
502 APPENDIX.
1549 : Porta'* book not being published until 1563, " auquel
il a insere ce chiffre sans faire mention dont il le tenoit."
Porta's book, he goes on to say, was not en vente until 1568.
The invention was ascribed to Belasio by the grand vicar
of St. Peter at Rome, who had great skill in deciphering,
(f. 35. rect. and 37. verso.)
At f. 199. Vigenere gives an account of ciphers in which
letters are represented by combinations of other letters, —
which Porta had already done, but which he varies in a
number of ways.
f. 200. A table where the twenty-three letters of the al-
phabet, and four other characters are represented by com-
binations of abc. (D (e. gr.) = acta, S = bac, &c.)
f. 201. A smaller table where an alphabet of twenty-one
letters is similarly represented.
f. 202. An alphabet of twenty letters represented by bi-
nary combinations of five letters, a = ED, &c.
f. 202. goes on to what Bacon speaks of, a cipher within a
cipher. You write in a common cipher with an alphabet of
eighteen letters ; the cipher being such that the five vowels
are used as nulls ; then by the last cipher these five vowels
are made significant, and give the hidden sense. He seems
to speak of this as his own.
After mentioning a cipher described by Cardan, he goes
on, f. 205. to Porta's ciphers by transposition, &c.
At f. 240. he shows how characters may be multiplied by
different ways of writing them ; which Porta had not done.
f. 241. An alphabet and fy, each character written in four
ways.
f. 241. verso, An application of these variations.
f. 242. He remarks that a great variety of uses may be
made of this idea, and gives some.
f. 244. He goes on " De ce meme retranchement et de la
variete de figure, part une autre invention encore d'un chiffre
carre k double entente, le plus exquis de tous ceux qui ayent
este decouvers jusqu'a icy," &c. You write with twelve let-
APPENDIX.
503
ters only, as in the subjoined table, in which however I have
not followed his ways of diversifying.
11
M J
1}
p
6Y
T
.E
/
L
M
jsr
A
R
s
«1
a2
«3
«i
*2
bs
C\
C2
Cz
A
d,
*1
H
e8
A
/l
A
ffi
92
9z
K
K
h
h
»i
h
^2
#3
h
k
h
»h
m2
nx
n-2
«3
»1
"2
Oh
Pi
P2
Pz
9i
<?2
*"i
r2
»•«
Si
*2
h
h
h
tz
ux
u2
*i
3*2
r8
yi
y*
Vz
zi
*2
*z
4t
$2
Vz
#8
In this table, zu for instance, represents 1st M, and 2nd R
or S ; to distinguish whether R or S, he has recourse to a
supplementary contrivance by nulls.
f. 242. v. He refers to table at 200., and says the three
letters a be, (which there represent I) may be replaced by a
single character ; for this table represents in another column
letters by dots. Thus T is ; D • • • ; or if we will
we may put o's for dots ; so that T) = o o o and T = oo ooo o ;
and the spaces may be filled up by a slightly varied o. Thus
D = ooooo, T= oooooooo, and thus the whole cipher will
apparently consist of o's.
The transition from this to Bacon's cipher is so easy that
the credit given to him must be reduced.
END OF VOL. II.
I
■
■
DATE DUE
JUL 1 6 198
8
MY 0 4 1988
DEMCO 38-297
I ' «*
<: ■ &':
1 1
31197 20200 4229
I '?/}
Vi
■
, I
* .*
if-
I
d I
» ft
■
5*;
H
■
■
•*■.«■■
"fc» i
I
...
I
t: 's #
$••».
«
■